قورئانا پیرۆز › سورەتا الأنعام › ئایەتا ١٥٠
سورەتا الأنعام · ئایەتا ١٥٠ ب تەفسیرا کوردی
Al-An'am
بِسۡمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحۡمَٰنِ ٱلرَّحِيمِ
تەفسیرا ساناهی — ماموستا تەحسین ئیبراهیم دۆسکی · ژێدەر
سَيَقُولُ ٱلَّذِينَ أَشۡرَكُواْ لَوۡ شَآءَ ٱللَّهُ مَآ أَشۡرَكۡنَا وَلَآ ءَابَآؤُنَا وَلَا حَرَّمۡنَا مِن شَيۡءٖۚ كَذَٰلِكَ كَذَّبَ ٱلَّذِينَ مِن قَبۡلِهِمۡ حَتَّىٰ ذَاقُواْ بَأۡسَنَاۗ قُلۡ هَلۡ عِندَكُم مِّنۡ عِلۡمٖ فَتُخۡرِجُوهُ لَنَآۖ إِن تَتَّبِعُونَ إِلَّا ٱلظَّنَّ وَإِنۡ أَنتُمۡ إِلَّا تَخۡرُصُونَ ﴿١٤٨﴾
ئه‌وێن شریك بۆ خودێ چێكرین دێ بێژن: ئه‌گه‌ر خودێ ڤيابا ئه‌م وبابێن مه شركێ نه‌كه‌ين، وتشته‌كى بێى وى حه‌رام نه‌كه‌ين، مه وه نه‌دكر. خودێ به‌رسڤا وان دده‌ت كو ئه‌ڤه مه‌سه‌له‌كه كافرێن به‌رى وان ژى هلێخستبوو، وگازییا پێغه‌مبه‌رێن خۆ پێ دره‌و ده‌رێخستبوو، وئه‌و ل سه‌ر ڤێ چه‌ندێ دبه‌رده‌وام بوون، حه‌تا عه‌زابا خودێ ب سه‌ر وان دا هاتى. تو -ئه‌ى پێغه‌مبه‌ر- بێژه وان: ئه‌رێ تشته‌ك ژ زانينا دورست ل نك هه‌وه هه‌يه هوين بۆ مه ئاشكه‌را بكه‌ن ل دۆر حه‌رامكرنا هه‌وه بۆ ڤان حه‌يوان وچاندییان، وگۆتنا هه‌وه كو خودێ كوفر بۆ هه‌وه يا ڤياى، ويێ پێ ژ هه‌وه ڕازى بووى؟ هندى هوينن د مه‌سه‌لا ڤى دينى دا، هه‌ما ب تنێ هوين دويكه‌فتنا هزر وته‌خمينان دكه‌ن، وهه‌ما هوين دره‌وان دكه‌ن.
قُلۡ فَلِلَّهِ ٱلۡحُجَّةُ ٱلۡبَٰلِغَةُۖ فَلَوۡ شَآءَ لَهَدَىٰكُمۡ أَجۡمَعِينَ ﴿١٤٩﴾
تو -ئه‌ى پێغه‌مبه‌ر- بێژه وان: هێجه‌تا بنبڕ يا كو هزرێن هه‌وه پێ دئێنه بڕين يا خودێیه، وئه‌گه‌ر وى ڤيابا ئه‌و دا به‌رێ هه‌وه هه‌مییان ده‌ته ڕێكا ڕاست.
قُلۡ هَلُمَّ شُهَدَآءَكُمُ ٱلَّذِينَ يَشۡهَدُونَ أَنَّ ٱللَّهَ حَرَّمَ هَٰذَاۖ فَإِن شَهِدُواْ فَلَا تَشۡهَدۡ مَعَهُمۡۚ وَلَا تَتَّبِعۡ أَهۡوَآءَ ٱلَّذِينَ كَذَّبُواْ بِـَٔايَٰتِنَا وَٱلَّذِينَ لَا يُؤۡمِنُونَ بِٱلۡأٓخِرَةِ وَهُم بِرَبِّهِمۡ يَعۡدِلُونَ ﴿١٥٠﴾
تو -ئه‌ى پێغه‌مبه‌ر- بێژه وان: كانێ هوين شاهدێن خۆ بينن ئه‌وێن شاهده‌ییێ دده‌ن كو ئه‌ڤ تشتێن هه‌وه حه‌رامكرين ژ حه‌يوانه‌ت وچاندییان خودێ يێن حه‌رامكرين، ڤێجا ئه‌گه‌ر وان -ژ دره‌و وبێ به‌ختى- شاهده‌يى دا تو باوه‌ر ژ وان نه‌كه، و ژ وان نه‌به يێن دلچوونێن خۆ كرينه حاكم، و ب وى كارێ وان كرى، كو ئه‌و تشتێ خودێ حه‌لالكرى وان حه‌رامكرى، وئه‌و تشتێ خودێ حه‌رامكرى وان حه‌لالكرى وان دره‌و ب ئايه‌تێن خودێ كرى، وتو دويكه‌فتنا وان نه‌كه يێن باوه‌رى ب ژينا دويماهییێ نه‌ئيناى وكار بۆ نه‌كرى، وئه‌وێن شركێ ب خودايێ خۆ دكه‌ن، وپه‌رستنا هنده‌كێن دى د گه‌ل وى دكه‌ن.
۞قُلۡ تَعَالَوۡاْ أَتۡلُ مَا حَرَّمَ رَبُّكُمۡ عَلَيۡكُمۡۖ أَلَّا تُشۡرِكُواْ بِهِۦ شَيۡـٔٗاۖ وَبِٱلۡوَٰلِدَيۡنِ إِحۡسَٰنٗاۖ وَلَا تَقۡتُلُوٓاْ أَوۡلَٰدَكُم مِّنۡ إِمۡلَٰقٖ نَّحۡنُ نَرۡزُقُكُمۡ وَإِيَّاهُمۡۖ وَلَا تَقۡرَبُواْ ٱلۡفَوَٰحِشَ مَا ظَهَرَ مِنۡهَا وَمَا بَطَنَۖ وَلَا تَقۡتُلُواْ ٱلنَّفۡسَ ٱلَّتِي حَرَّمَ ٱللَّهُ إِلَّا بِٱلۡحَقِّۚ ذَٰلِكُمۡ وَصَّىٰكُم بِهِۦ لَعَلَّكُمۡ تَعۡقِلُونَ ﴿١٥١﴾
تو -ئه‌ى پێغه‌مبه‌ر- بێژه وان: وه‌رن دا ئه‌ز وێ بۆ هه‌وه بخوينم يا خودێ ل سه‌ر هه‌وه حه‌رامكرى: كو هوين د په‌رستنێ دا تشته‌كى ژ چێكرییێن وى بۆ وى نه‌كه‌نه شریك، وهوين هه‌مى ڕه‌نگێن په‌رستنێ بۆ وى ب تنێ بكه‌ن، وه‌كى ترس وهيڤی ودوعايان، وكو هوين قه‌نجییێ د گه‌ل ده‌یبابان بكه‌ن، و ژ ترسێن هه‌ژارییێ دا هوين زارۆكێن خۆ نه‌كوژن؛ چونكى خودێیه رزقێ هه‌وه ويێ وان دده‌ت، وهوين خۆ نێزيكى كرێتییان نه‌كه‌ن، چ دئاشكه‌را بن چ دڤه‌شارتى، وهوين وێ نه‌فسێ نه‌كوژن يا خودێ كوشتنا وێ حه‌رامكرى ئه‌گه‌ر ئه‌و خۆ هێژاى كوشتنێ نه‌كه‌ت، وه‌كى تولڤه‌كرنێ ژ وى يێ كوشتنێ بكه‌ت، يان يێ پشتى ژنئينانێ كرێتییێ بكه‌ت يان يێ ئيسلامێ بهێلت وكافر ببت، ئه‌وا هه‌يه يا به‌حس ژێ هاتییه‌كرن ژ وێ يا خودێ هوين ژێ داينه پاش، وسۆز ژ هه‌وه وه‌رگرتى كو هوين خۆ ژێ بده‌نه پاش، و ژ وێ يا وى فه‌رمان پێ ل هه‌وه كرى، خودێ شيره‌ت پێ ل هه‌وه كر؛ دا به‌لكى هوين د فه‌رمانێن وى بگه‌هن.
وَلَا تَقۡرَبُواْ مَالَ ٱلۡيَتِيمِ إِلَّا بِٱلَّتِي هِيَ أَحۡسَنُ حَتَّىٰ يَبۡلُغَ أَشُدَّهُۥۚ وَأَوۡفُواْ ٱلۡكَيۡلَ وَٱلۡمِيزَانَ بِٱلۡقِسۡطِۖ لَا نُكَلِّفُ نَفۡسًا إِلَّا وُسۡعَهَاۖ وَإِذَا قُلۡتُمۡ فَٱعۡدِلُواْ وَلَوۡ كَانَ ذَا قُرۡبَىٰۖ وَبِعَهۡدِ ٱللَّهِ أَوۡفُواْۚ ذَٰلِكُمۡ وَصَّىٰكُم بِهِۦ لَعَلَّكُمۡ تَذَكَّرُونَ ﴿١٥٢﴾
وهوين -ئه‌ى سه‌ركاران- خۆ نێزيكى مالێ ئێتيمى نه‌كه‌ن وه‌سا تێ نه‌بت كو مالێ وى بۆ دورست بكه‌ن ومفایى بگه‌هيننێ، حه‌تا ئه‌و بگه‌هته ده‌مێ بالغبوونێ وبشێت خۆ ب ڕێڤه ببه‌ت، ڤێجا ئه‌گه‌ر ئه‌و گه‌هشته وى ده‌مى، هوين مالێ وى بده‌نێ، وهوين ب دادیێ كێشان وپيڤانێ پێك بينن. وئه‌گه‌ر هه‌وه خۆ وه‌ستاند دا كو كێشان وپيڤانا هه‌وه يا دورست بت، پاشى هنده‌ك كێماسى بكه‌فتێ چو گونه‌هـ ل سه‌ر هه‌وه نينه، ئه‌م هه‌ر نه‌فسه‌كێ ل دويڤ شيانا وێ بارى لێ دكه‌ين. وئه‌گه‌ر هوين ئاخفتن هوين د گۆتنا خۆ دا دادیێ بكه‌ن، و د شاهده‌دان ومه‌هده‌ر وحوكمكرنێ دا مه‌يلداریی ژ حه‌قییێ نه‌كه‌ن، ئه‌گه‌ر خۆ ئه‌وێ هوين د ده‌رحه‌قێ دا دئاخڤن مرۆڤه‌كێ هه‌وه يێ نێزيك ژى بت، ڤێجا هوين بێ حه‌ق مه‌يلدارییێ بۆ نه‌كه‌ن، ووێ په‌يمانا خودێ د گه‌ل هه‌وه گرێداى كو هوين كارى ب شريعه‌تێ وى بكه‌ن هوين بجهـ بينن. ئه‌وا هه يا بۆ هه‌وه هاتییه خواندن ژ ئه‌حكامان، خودايێ هه‌وه شيره‌ت پێ ل هه‌وه كر؛ دا به‌لكى هوين بيرا خۆ ل دويماهییا كارێ خۆ بينن.