قورئانا پیرۆز › سورەتا ژمارە ٤٣
سورەتا الزخرف ب تەفسیرا کوردی
Az-Zukhruf
بِسۡمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحۡمَٰنِ ٱلرَّحِيمِ
تەفسیرا ساناهی — ماموستا تەحسین ئیبراهیم دۆسکی · ژێدەر
حمٓ ﴿١﴾
(حم) ل دهسپێكا سوورهتا بهقهره بهحس ژ ڤان حهرفێن كهركرى هاتییهكرن.
وَٱلۡكِتَٰبِ ٱلۡمُبِينِ ﴿٢﴾
خودێ سويند ب وێ قورئانێ خوارییه يا كو پهيڤ وڕامانێن وێ دئاشكهرا.
إِنَّا جَعَلۡنَٰهُ قُرۡءَٰنًا عَرَبِيّٗا لَّعَلَّكُمۡ تَعۡقِلُونَ ﴿٣﴾
هندى ئهمين مه قورئان ب زمانێ عهرهبان بۆ موحهممهدى -سلاڤ لێ بن- ئينا خوارێ؛ دا بهلكى هوين تێ بگههن وهزرێن خۆ د ڕامان ودهليلێن وێ دا بكهن.
وَإِنَّهُۥ فِيٓ أُمِّ ٱلۡكِتَٰبِ لَدَيۡنَا لَعَلِيٌّ حَكِيمٌ ﴿٤﴾
وهندى ئهوه ئهو د لهوحێ پاراستى دا ل نك مه د بها وپيرۆزییا خۆ دا يا بلنده، ويا موكمه چو خهلهتى وههڤدژى تێدا نينن.
أَفَنَضۡرِبُ عَنكُمُ ٱلذِّكۡرَ صَفۡحًا أَن كُنتُمۡ قَوۡمٗا مُّسۡرِفِينَ ﴿٥﴾
ئهرێ ڤێجا ما ئهم دێ پشت ددهينه ههوه، وئينانهخوارا قورئانێ دێ هێلين ژ بهر نهگوهدارییا ههوه، وزێده ب ناڤدا چوونا ههوه ب ناڤ كوفرێ دا؟
وَكَمۡ أَرۡسَلۡنَا مِن نَّبِيّٖ فِي ٱلۡأَوَّلِينَ ﴿٦﴾
ل زهمانێن ئێكێ بهرى مللهتێ ته -ئهى پێغهمبهر- مه گهلهك پێغهمبهر هنارتينه.
وَمَا يَأۡتِيهِم مِّن نَّبِيٍّ إِلَّا كَانُواْ بِهِۦ يَسۡتَهۡزِءُونَ ﴿٧﴾
وپێغهمبهرهك بۆ وان نههاتییه ئهگهر وان يارى بۆ خۆ پێ نهكربن، وهكى كو مللهتێ ته يارى ب ته كرين.
فَأَهۡلَكۡنَآ أَشَدَّ مِنۡهُم بَطۡشٗا وَمَضَىٰ مَثَلُ ٱلۡأَوَّلِينَ ﴿٨﴾
ڤێجا مه ئهو تێبرن يێن درهو ب پێغهمبهرێن مه كرى، وئهو ژ مللهتێ ته -ئهى پێغهمبهر- د هێز دژوارتر بوون، وڕێبازا يێن ئێكێ بۆرى كو ئهو هاتنه تێبرن؛ ژ بهر كوفر وسهرداچوونا وان. وصهبرئينان بۆ پێغهمبهرى -سلاڤ لێ بن- د ڤێ چهندێ دا ههيه.
وَلَئِن سَأَلۡتَهُم مَّنۡ خَلَقَ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضَ لَيَقُولُنَّ خَلَقَهُنَّ ٱلۡعَزِيزُ ٱلۡعَلِيمُ ﴿٩﴾
وئهگهر ته -ئهى پێغهمبهر- پسيارا ڤان بوتپهرێسێن مللهتێ خۆ كربا كانێ كێ عهسمان وعهرد ئافراندينه؟ مسوگهر ئهو دا بێژن: وى خودايێ زال ئهو ئافراندينه يێ كهس نهشێتێ، يێ پڕزانا ب وان ووى تشتێ د ناڤ وان دا ههى.
ٱلَّذِي جَعَلَ لَكُمُ ٱلۡأَرۡضَ مَهۡدٗا وَجَعَلَ لَكُمۡ فِيهَا سُبُلٗا لَّعَلَّكُمۡ تَهۡتَدُونَ ﴿١٠﴾
ئهوێ عهرد بۆ ههوه ڕائێخستى، وڕێك بۆ ژيار وبازرگانییا ههوه تێدا داناين وخۆش كرين؛ دا بهلكى هوين ب وان ڕێكان ب سهر وى تشتى هل ببن يێ مفايێ دين ودنيايا ههوه تێدا.
وَٱلَّذِي نَزَّلَ مِنَ ٱلسَّمَآءِ مَآءَۢ بِقَدَرٖ فَأَنشَرۡنَا بِهِۦ بَلۡدَةٗ مَّيۡتٗاۚ كَذَٰلِكَ تُخۡرَجُونَ ﴿١١﴾
وئهوێ بارانهكا ژ قايده ژ عهسمانى ئينايه خوارێ؛ دا ئهو بۆ ههوه وحهيوانهتێن ههوه ببته ژيار، ومه ب وێ ئاڤێ باژێرهكێ بهيار ب شينكاتى زێندى كر، ڤێجا كانێ چاوا ب ڤێ ئاڤا كو مه ژ عهسمانى باراندى مه ئهڤ باژێرێ مرى زێندى كر، وهسا هوين ژى پشتى پويچبوونێ دێ ژ گۆڕێن خۆ دهركهڤن.
وَٱلَّذِي خَلَقَ ٱلۡأَزۡوَٰجَ كُلَّهَا وَجَعَلَ لَكُم مِّنَ ٱلۡفُلۡكِ وَٱلۡأَنۡعَٰمِ مَا تَرۡكَبُونَ ﴿١٢﴾
وئهوێ ههمى ڕهنگێن حهيوانهت وشينكاتییان ئافراندين، و ژ گهمییان وى ئهو تشتێ هوين د دهريايێ دا لێ سويار ببن بۆ ههوه چێ كر، و ژ حێشتر وههسپ وهێستر ودهواران وى ئهو دا ههوه يێ هوين ل هشكاتى لێ سويار دبن.
لِتَسۡتَوُۥاْ عَلَىٰ ظُهُورِهِۦ ثُمَّ تَذۡكُرُواْ نِعۡمَةَ رَبِّكُمۡ إِذَا ٱسۡتَوَيۡتُمۡ عَلَيۡهِ وَتَقُولُواْ سُبۡحَٰنَ ٱلَّذِي سَخَّرَ لَنَا هَٰذَا وَمَا كُنَّا لَهُۥ مُقۡرِنِينَ ﴿١٣﴾
دا هوين ل سهر پشتێن وان بلند ببن، ودا پاشى هوين قهنجییا خودايێ خۆ ل بيرا خۆ بينن دهمێ هوين لێ سويار دبن، ودا بێژن: حهمد بۆ وى خودايى بن يێ ئهڤه بندهستى مه كرى، وئهگهر ئهو نهبا ئهم نهدشياينێ.
وَإِنَّآ إِلَىٰ رَبِّنَا لَمُنقَلِبُونَ ﴿١٤﴾
وهندى ئهمين ئهم پشتى مرنێ دێ زڤڕينه نك خودايێ خۆ.
وَجَعَلُواْ لَهُۥ مِنۡ عِبَادِهِۦ جُزۡءًاۚ إِنَّ ٱلۡإِنسَٰنَ لَكَفُورٞ مُّبِينٌ ﴿١٥﴾
وڤان بوتپهرێسان پشكهك ژ بهنییان بۆ خودێ دانا، دهمێ وان گۆتى: ملياكهت كچێن خودێنه. هندى مرۆڤه وان قهنجییان ڤهدشێرت يێن خودايێ وى د گهل وى كرين، ونهڕازيبوونا خۆ ل سهر وان بهلا ونهخۆشییان ئاشكهرا دكهت يێن ب سهرى هاتين.
أَمِ ٱتَّخَذَ مِمَّا يَخۡلُقُ بَنَاتٖ وَأَصۡفَىٰكُم بِٱلۡبَنِينَ ﴿١٦﴾
يان هوين -ئهى گهلی نهزانان- هزر دكهن كو خودايێ ههوه ژ تشتێن وى ئافراندين كچ بۆ خۆ هلبژارتينه -وههوه ئهو بۆ خۆ ب خۆ نهڤێن- وكوڕ داينه ههوه؟ وئهڤه پاشڤهبرنهكه بۆ وان.
وَإِذَا بُشِّرَ أَحَدُهُم بِمَا ضَرَبَ لِلرَّحۡمَٰنِ مَثَلٗا ظَلَّ وَجۡهُهُۥ مُسۡوَدّٗا وَهُوَ كَظِيمٌ ﴿١٧﴾
وئهگهر مزگينى بۆ ئێك ژ وان ب كچهكێ -يا ئهو بۆ خودێ پال ددهن- هاتهدان، ڕوییێ وى ژ نهخۆشییا ڤێ مزگينییێ ڕهش دبت، وئهو ژ خهم وقههرێ داگرتى دبت وخهمگين دبت. ڤێجا چاوا ئهو بۆ خودێ ب وى تشتى ڕازى دبن يێ وان بۆ خۆ نهڤێت؟ يێ پاك وبلند بت خودێ ژ وى تشتێ كافر د دهر حهقا وى دا دبێژن.
أَوَمَن يُنَشَّؤُاْ فِي ٱلۡحِلۡيَةِ وَهُوَ فِي ٱلۡخِصَامِ غَيۡرُ مُبِينٖ ﴿١٨﴾
( 18) ئهرێ هوين بستهيێ دكهن ووێ بۆ خودێ پال ددهن يا د ناڤ خهمل وخێزێ دا دئێته پهروهردهكرن، و ژ بهر ڤێ چهندێ ل دهمێ ههڤڕكییێ ئهو نهشێت هێجهتا خۆ ئاشكهرا بكهت؟
وَجَعَلُواْ ٱلۡمَلَـٰٓئِكَةَ ٱلَّذِينَ هُمۡ عِبَٰدُ ٱلرَّحۡمَٰنِ إِنَٰثًاۚ أَشَهِدُواْ خَلۡقَهُمۡۚ سَتُكۡتَبُ شَهَٰدَتُهُمۡ وَيُسۡـَٔلُونَ ﴿١٩﴾
وئهڤان بوتپهرێسان فريشته يێن بهنییێن خودێ حسێبكرن كچ، ئهرێ ل دهمێ ئافراندنا وان ئهو دئامادهبوون دا بێژن ئهو كچن؟ شاهدهيیا وان دێ ئێته نڤيسين، و ل ئاخرهتێ پسيار دێ ژ وان ئێتهكرن.
وَقَالُواْ لَوۡ شَآءَ ٱلرَّحۡمَٰنُ مَا عَبَدۡنَٰهُمۗ مَّا لَهُم بِذَٰلِكَ مِنۡ عِلۡمٍۖ إِنۡ هُمۡ إِلَّا يَخۡرُصُونَ ﴿٢٠﴾
وڤان بوتپهرێسێن قورهيشییان گۆتن: ئهگهر خودايێ پڕدلۆڤان حهزكربا مه پهرستنا كهسێ دى ژبلی وى نهدكر، وئهڤه هێجهتهكا ژ قهستايه، چونكى پشتى هنارتنا پێغهمبهران وئينانه خوارا كيتابان خودێ چو هێجهت بۆ كهسێ نههێلاينه، ڤێجا وان حهق نينه ئهو قهدهرێ بۆ خۆ بكهنه هێجهت. وان چو زانين ب ڕاستییا وێ گۆتنێ نينه يا ئهو دبێژن، بهلكى ههما ژ درهو ئهو وێ دبێژن؛ چونكى خودێ چو هێجهت ل سهر وێ چهندێ نهداينه وان.
أَمۡ ءَاتَيۡنَٰهُمۡ كِتَٰبٗا مِّن قَبۡلِهِۦ فَهُم بِهِۦ مُسۡتَمۡسِكُونَ ﴿٢١﴾
ئهرێ ل دهمێ ئافراندنا فريشتهيان ئهو دئامادهبوون، يان بهرى ڤێ قورئانا مه ئينايه خوارێ مه كيتابهك دابوو وان، دا ئهو بێژن: ئهم دێ ل دويڤ چين، ووێ بۆ خۆ كهينه هێجهت؟
بَلۡ قَالُوٓاْ إِنَّا وَجَدۡنَآ ءَابَآءَنَا عَلَىٰٓ أُمَّةٖ وَإِنَّا عَلَىٰٓ ءَاثَٰرِهِم مُّهۡتَدُونَ ﴿٢٢﴾
نهخێر، ههما گۆتنا وان ئهو بوو وان گۆت: مه بابێن خۆ ل سهر دينهك وڕێبازهكێ ديتينه، وههما ئهم دێ ل شوين پییێن وان چين، وچاڤ ل وان كهين.
وَكَذَٰلِكَ مَآ أَرۡسَلۡنَا مِن قَبۡلِكَ فِي قَرۡيَةٖ مِّن نَّذِيرٍ إِلَّا قَالَ مُتۡرَفُوهَآ إِنَّا وَجَدۡنَآ ءَابَآءَنَا عَلَىٰٓ أُمَّةٖ وَإِنَّا عَلَىٰٓ ءَاثَٰرِهِم مُّقۡتَدُونَ ﴿٢٣﴾
و ب ڤى ڕهنگى بهرى ته -ئهى پێغهمبهر- مه پێغهمبهرهك ل گوندهكى نههنارتییه وان ژ عهزابا مه بترسينت، ئهگهر خهلكێ وى گوندى ژ سهر وگرگران يێن كو زهنگينییێ ئهو هێڕكرين نهگۆتبت: مه بابێن خۆ ل سهر دينهكى ديتينه، وئهم ل سهر ڕێبازا وان دێ چين.
۞قَٰلَ أَوَلَوۡ جِئۡتُكُم بِأَهۡدَىٰ مِمَّا وَجَدتُّمۡ عَلَيۡهِ ءَابَآءَكُمۡۖ قَالُوٓاْ إِنَّا بِمَآ أُرۡسِلۡتُم بِهِۦ كَٰفِرُونَ ﴿٢٤﴾
موحهممهدى -سلاڤ لێ بن- وئهو پێغهمبهرێن بهرى وى گۆتنه خودانێن ڤێ هێجهتا ژ قهستا: ئهرێ هوين دويچوونا بابێن خۆ دكهن، ئهگهر ئهز بۆ ههوه ب ڕێكهكا راستتر ودورستتر ژ وێ يا ههوه بابێن خۆ ل سهر ديتين ژ نك خودايێ ههوه هاتبم؟ وان ژ ڕكدارى گۆت: هندى ئهمين ئهم باوهرییێ ب وێ نائينين يا هوين پێ هاتين.
فَٱنتَقَمۡنَا مِنۡهُمۡۖ فَٱنظُرۡ كَيۡفَ كَانَ عَٰقِبَةُ ٱلۡمُكَذِّبِينَ ﴿٢٥﴾
ئينا مه تۆل ژ ڤان مللهتان يێن درهو ب پێغهمبهرێن خۆ كرى ڤهكر، ومه ئهو جزادان، ڤێجا تو -ئهى پێغهمبهر- بهرێ خۆ بدێ كانێ دويماهییا وان چ بوو دهمێ وان درهو ب ئايهتێن خودێ وپێغهمبهرێ وى كرى؟ ومللهتێ ته بلا هشيار بن كو ئهو ب سهرێ وان ژى بێت ئهگهر وان بهردهوامى ل سهر كوفرا خۆ كر.
وَإِذۡ قَالَ إِبۡرَٰهِيمُ لِأَبِيهِ وَقَوۡمِهِۦٓ إِنَّنِي بَرَآءٞ مِّمَّا تَعۡبُدُونَ ﴿٢٦﴾
وتو -ئهى پێغهمبهر- بهحسێ ئيبراهيمى بكه دهمێ وى گۆتییه بابێ خۆ ومللهتێ خۆ يێن پهرستنا وان صهنهمان دكر يێن مللهتێ ته دپهرێسن: هندى ئهزم ئهزێ بهريمه ژ وى تشتێ هوين ژبلی خودێ دپهرێسن.
إِلَّا ٱلَّذِي فَطَرَنِي فَإِنَّهُۥ سَيَهۡدِينِ ﴿٢٧﴾
ئهو تێ نهبت يێ ئهز ئافرانديم، هندى ئهوه ئهو دێ بهرێ من دهته ڕێكا ڕاست.
وَجَعَلَهَا كَلِمَةَۢ بَاقِيَةٗ فِي عَقِبِهِۦ لَعَلَّهُمۡ يَرۡجِعُونَ ﴿٢٨﴾
وئيبراهيمى -سلاڤ لێ بن- پهيڤا تهوحيدێ (لا إله إلا الله) هێلا د ناڤ يێن پشتى خۆ دا؛ دا بهلكى ئهو ل گوهدارى وتهوحيدا خودايێ خۆ بزڤڕن، و ژ كوفر وگونهها خۆ تۆبه بكهن.
بَلۡ مَتَّعۡتُ هَـٰٓؤُلَآءِ وَءَابَآءَهُمۡ حَتَّىٰ جَآءَهُمُ ٱلۡحَقُّ وَرَسُولٞ مُّبِينٞ ﴿٢٩﴾
بهلكى من ئهڤ بوتپهرێسێن مللهتێ ته -ئهى پێغهمبهر- وبابێن وان هێلانه د خۆشییا ژينێ دا، ومن لهز ل عهزابدانا وان نهكر، حهتا قورئان وپێغهمبهرهك بۆ وان هاتى ئهو تشت بۆ وان ئاشكهرا كرى يێ ئهو ههوجه ببنێ ژ كارێ دينى.
وَلَمَّا جَآءَهُمُ ٱلۡحَقُّ قَالُواْ هَٰذَا سِحۡرٞ وَإِنَّا بِهِۦ كَٰفِرُونَ ﴿٣٠﴾
ودهمێ قورئان ژ نك خودێ بۆ وان هاتى، وان گۆت: ئهڤه يا ئهڤ پێغهمبهره بۆ مه پێ هاتى سێرهبهندییه، ونه وهحییا خودێیه، وئهم پێ دكافرين.
وَقَالُواْ لَوۡلَا نُزِّلَ هَٰذَا ٱلۡقُرۡءَانُ عَلَىٰ رَجُلٖ مِّنَ ٱلۡقَرۡيَتَيۡنِ عَظِيمٍ ﴿٣١﴾
وئهڤان بوتپهرێسێن قورهيشییان گۆتن: ئهگهر ڕاسته ئهڤ قورئانه ژ نك خودێیه، پا دێ بلا بۆ زهلامهكێ مهزن هاتبا ژ خهلكێ ئێك ژ ڤان ههردو باژێران: (مهكههێ) يان (طائفێ).
أَهُمۡ يَقۡسِمُونَ رَحۡمَتَ رَبِّكَۚ نَحۡنُ قَسَمۡنَا بَيۡنَهُم مَّعِيشَتَهُمۡ فِي ٱلۡحَيَوٰةِ ٱلدُّنۡيَاۚ وَرَفَعۡنَا بَعۡضَهُمۡ فَوۡقَ بَعۡضٖ دَرَجَٰتٖ لِّيَتَّخِذَ بَعۡضُهُم بَعۡضٗا سُخۡرِيّٗاۗ وَرَحۡمَتُ رَبِّكَ خَيۡرٞ مِّمَّا يَجۡمَعُونَ ﴿٣٢﴾
ئهرێ ما ئهون پێغهمبهراتییێ لێكڤه دكهن دا ئهو وێ بداننه وى جهى یێ وان دڤێت؟ ئهمين يێن كو د دنيايێ دا ڕزق د ناڤبهرا وان دا لێكڤهكرى، ومه هندهك ژ وان ل سهر هندهكان بلند كرينه: ئهڤه يێ دهولهمهنده ووێ هه يێ فهقيره، ئهڤه يێ ب هێزه ووێ هه يێ لاوازه؛ دا هندهك ژ وان ببنه ئهگهرا ژيارا هندهكان. ودلۆڤانییا خودايێ ته -ئهى پێغهمبهر- دهمێ وان دبهته بهحهشتێ ژ وێ چێتره يا ئهو د دنيايا فانى دا كۆم دكهن.
وَلَوۡلَآ أَن يَكُونَ ٱلنَّاسُ أُمَّةٗ وَٰحِدَةٗ لَّجَعَلۡنَا لِمَن يَكۡفُرُ بِٱلرَّحۡمَٰنِ لِبُيُوتِهِمۡ سُقُفٗا مِّن فِضَّةٖ وَمَعَارِجَ عَلَيۡهَا يَظۡهَرُونَ ﴿٣٣﴾
وئهگهر ژ بهر هندێ نهبا كو مرۆڤ ههمى دا ل سهر كوفرێ كۆم بن، ئهم دا بۆ خانییێن وان يێن كوفرێ ب خودێ دكهن هندهك بانێن زيڤى چێ كهين، ودا هندهك پێپهليسكان دهينێ كو ئهو پێ سهركهڤن.
وَلِبُيُوتِهِمۡ أَبۡوَٰبٗا وَسُرُرًا عَلَيۡهَا يَتَّكِـُٔونَ ﴿٣٤﴾
وئهم دا هندهك دهرگههێن زيڤى بۆ خانییێن وان چێ كهين، ودا هندهك تهختان دهينه وان ئهو پالدهنه سهر.
وَزُخۡرُفٗاۚ وَإِن كُلُّ ذَٰلِكَ لَمَّا مَتَٰعُ ٱلۡحَيَوٰةِ ٱلدُّنۡيَاۚ وَٱلۡأٓخِرَةُ عِندَ رَبِّكَ لِلۡمُتَّقِينَ ﴿٣٥﴾
وئهم دا زێڕى دهينه وان، وئهو ههمى خۆشییا ژينا دنيايێیه، يا كێمه ودێ پويچ بت ونامينت، وخۆشییا ئاخرهتێ ل نك خودايێ ته بۆ تهقواداران ب تنێ يا هلگرتییه.
وَمَن يَعۡشُ عَن ذِكۡرِ ٱلرَّحۡمَٰنِ نُقَيِّضۡ لَهُۥ شَيۡطَٰنٗا فَهُوَ لَهُۥ قَرِينٞ ﴿٣٦﴾
وههچییێ پشت بدهته زكرێ خودايێ پڕدلۆڤان، كو قورئانه، د دنيايێ دا ئهم شهيتانهكى دێ ب وى ڕا بهردهين دا ئهو وى د سهردا ببهت، ڤێجا ئهو شهيتان ههر دێ د گهل وى بت.، بهرێ وى دهته خرابییێ.
وَإِنَّهُمۡ لَيَصُدُّونَهُمۡ عَنِ ٱلسَّبِيلِ وَيَحۡسَبُونَ أَنَّهُم مُّهۡتَدُونَ ﴿٣٧﴾
وهندى شهيتانن بهرێ وان ژ ڕێكا ڕاست وهردگێڕن، وسهرداچوونێ ل بهر وان شرين دكهن، ژ بهر هندێ ئهڤ كهسه هزر دكهن كو ئهو يێن ل سهر حهقییێ وهيدايهتێ.
حَتَّىٰٓ إِذَا جَآءَنَا قَالَ يَٰلَيۡتَ بَيۡنِي وَبَيۡنَكَ بُعۡدَ ٱلۡمَشۡرِقَيۡنِ فَبِئۡسَ ٱلۡقَرِينُ ﴿٣٨﴾
حهتا دهمێ ئهو يێ پشت دايه زكرێ خودێ وشهيتانێ ههڤالێ وى بۆ حسێب وجزادانێ هاتنه نك مه، ئهو دێ بێژته ههڤالێ خۆ: خوزى دويراتییا ڕۆژههلات وڕۆژئاڤايێ د ناڤبهرا من وته دا ههبا، تو چ پيسه ههڤال بووى بۆ من، دهمێ ته ئهز دسهردا بریم.
وَلَن يَنفَعَكُمُ ٱلۡيَوۡمَ إِذ ظَّلَمۡتُمۡ أَنَّكُمۡ فِي ٱلۡعَذَابِ مُشۡتَرِكُونَ ﴿٣٩﴾
وكو ههوه د دنيايێ دا شرك كرى -ئهى ئهوێن ههوه پشت دايه زكرێ خودێ- ئهڤرۆ ئهو چو مفاى ناگههينته ههوه، هوين وههڤالێن خۆ د عهزابێ دا دێ دپشكدار بن، كا چاوا هوین د كوفرێ دا دپشكدار بوون.
أَفَأَنتَ تُسۡمِعُ ٱلصُّمَّ أَوۡ تَهۡدِي ٱلۡعُمۡيَ وَمَن كَانَ فِي ضَلَٰلٖ مُّبِينٖ ﴿٤٠﴾
ئهرێ ڤێجا تو -ئهى پێغهمبهر- دێ دهنگێ خۆ گههينییه وى يێ خودێ ئهو ژ گوهدانا حهقییێ كهڕكرى، يان دێ بهرێ وى دهيه هيدايهتێ يێ خودێ دلێ وى ژ ديتنا حهقییێ كۆرهكرى، يان تو دێ بهرێ وى دهيه ڕێكێ يێ د سهرداچوونهكا ئاشكهرا دا؟ ئهو چهنده نه ب تهيه، یا ل سهر ته گههاندنه، و هیدایهت ب خودێیه.
فَإِمَّا نَذۡهَبَنَّ بِكَ فَإِنَّا مِنۡهُم مُّنتَقِمُونَ ﴿٤١﴾
ڤێجا ئهگهر مه تو مراندى بهرى ئهم ته ب سهر كافرێن مللهتێ ته بێخين، هندى ئهمين ئهم ل ئاخرهتێ دێ تۆلێ ل وان ڤهكهين.
أَوۡ نُرِيَنَّكَ ٱلَّذِي وَعَدۡنَٰهُمۡ فَإِنَّا عَلَيۡهِم مُّقۡتَدِرُونَ ﴿٤٢﴾
يان ئهم دێ وێ عهزابا مه ژڤان پێ دايه وان نيشا ته دهين وهكى وێ يا ل (بهدرێ) ب سهرێ وان هاتى، هندى ئهمين ئهم دشێين ته ب سهر وان بێخين، ووان ب دهستێن ته وخودان باوهران ڕهزيل بكهين.
فَٱسۡتَمۡسِكۡ بِٱلَّذِيٓ أُوحِيَ إِلَيۡكَۖ إِنَّكَ عَلَىٰ صِرَٰطٖ مُّسۡتَقِيمٖ ﴿٤٣﴾
ڤێجا تو -ئهى پێغهمبهر- خۆ ب وێ ڤه بگره يا خودێ د ڤێ قورئانێ دا فهرمان پێ ل ته كرى؛ چونكى تو يێ ل سهر ڕێكهكا ڕاست، كو دينێ خودێیه، وئهڤه موكمكرنهكه بۆ پێغهمبهرى سلاڤ لێ بن، ومهدحهكه بۆ وى.
وَإِنَّهُۥ لَذِكۡرٞ لَّكَ وَلِقَوۡمِكَۖ وَسَوۡفَ تُسۡـَٔلُونَ ﴿٤٤﴾
وهندى ئهڤ قورئانهيه بلندییهكه بۆ ته ومللهتێ ته ژ قورهيشییان؛ چونكى ئهو ب زمانێ وان هاتییه، وئهو ژ ههمى مرۆڤان پتر تێ دگههن، لهو دڤێت ئهو ژ ههمى كهسان پتر كارى پێ بكهن، وپاشى پسيار دێ ژ ته و ژ وان يێن د گهل ته ئێتهكرن.
وَسۡـَٔلۡ مَنۡ أَرۡسَلۡنَا مِن قَبۡلِكَ مِن رُّسُلِنَآ أَجَعَلۡنَا مِن دُونِ ٱلرَّحۡمَٰنِ ءَالِهَةٗ يُعۡبَدُونَ ﴿٤٥﴾
وتو -ئهى پێغهمبهر- پسيارێ ژ دويكهفتییێن وان پێغهمبهران بكه يێن مه بهرى ته هنارتين: ئهرێ پێغهمبهرێن وان گۆتییه بلا پهرستنا ئێكێ دى ژبلی خودێ بێتهكرن؟ ئهو دێ بێژنه ته: نهخێر؛ چونكى ههمى پێغهمبهران بهرێ مرۆڤان يێ دايه وێ چهندێ يا تو بهرێ وان ددهيێ كو عيبادهتێ خودێ ب تنێ بكهن، وژبلی وى عيبادهتێ كهسێ دى نهكهن.
وَلَقَدۡ أَرۡسَلۡنَا مُوسَىٰ بِـَٔايَٰتِنَآ إِلَىٰ فِرۡعَوۡنَ وَمَلَإِيْهِۦ فَقَالَ إِنِّي رَسُولُ رَبِّ ٱلۡعَٰلَمِينَ ﴿٤٦﴾
و ب ڕاستى مه مووسا ب ئايهتێن خۆ بۆ فيرعهونى وماقويلێن مللهتێ وى هنارتبوو، كانێ چاوا مه تو بۆ بوتپهرێسێن مللهتێ ته هنارتى، ئينا مووساى گۆته وان: هندى ئهزم ئهز پێغهمبهرێ خودايێ ههمى چێكرییانم.
فَلَمَّا جَآءَهُم بِـَٔايَٰتِنَآ إِذَا هُم مِّنۡهَا يَضۡحَكُونَ ﴿٤٧﴾
ڤێجا دهمێ ئهو ب نيشانێن ئاشكهرا ل سهر ڕاستگۆيیا خۆ بۆ وان هاتى، فيرعهونى ودهستهكا وى بۆ خۆ ب وێ كره كهنى يا مووسا پێ هاتى.
وَمَا نُرِيهِم مِّنۡ ءَايَةٍ إِلَّا هِيَ أَكۡبَرُ مِنۡ أُخۡتِهَاۖ وَأَخَذۡنَٰهُم بِٱلۡعَذَابِ لَعَلَّهُمۡ يَرۡجِعُونَ ﴿٤٨﴾
وئهم ئايهتهكێ نيشا فيرعهونى ودهستهكا وى نادهين ئهگهر ئهو ژ يا بهرێ مهزنتر نهبت، ومه ئهو ب گهلهك ڕهنگێن عهزابێ گرتن؛ دا بهلكى ئهو ژ كوفرا خۆ لێڤه ببن و ل تهوحيدێ بزڤڕن.
وَقَالُواْ يَـٰٓأَيُّهَ ٱلسَّاحِرُ ٱدۡعُ لَنَا رَبَّكَ بِمَا عَهِدَ عِندَكَ إِنَّنَا لَمُهۡتَدُونَ ﴿٤٩﴾
ووان گۆته مووساى: ئهى زانا -وسێرهبهند ل نك وان كهسهكێ ب قهدر بوو-، تو بۆ مه گازى خودايێ خۆ بكه دا ژ بهر وێ پهيمانا وى دايه ته ووى قهدرێ ته ل نك وى ههى ئهو عهزابێ ژ سهر مه ڕاكهت.وئهگهر ئهو عهزابێ ژ سهر مه ڕاكهت ئهم دێ ب هيدايهت ئێين وباوهرییێ ئينين.
فَلَمَّا كَشَفۡنَا عَنۡهُمُ ٱلۡعَذَابَ إِذَا هُمۡ يَنكُثُونَ ﴿٥٠﴾
ودهمێ مووساى دوعا كرين ومه عهزاب ژ سهر وان ڕاكرى هنگى وان غهدره كر، وههر مانه ل سهر كوفرا خۆ.
وَنَادَىٰ فِرۡعَوۡنُ فِي قَوۡمِهِۦ قَالَ يَٰقَوۡمِ أَلَيۡسَ لِي مُلۡكُ مِصۡرَ وَهَٰذِهِ ٱلۡأَنۡهَٰرُ تَجۡرِي مِن تَحۡتِيٓۚ أَفَلَا تُبۡصِرُونَ ﴿٥١﴾
وفيرعهونى د ناڤ مهزنێن مللهتێ خۆ دا كره گازى ومهدحه بۆ خۆ ب مهلكییا مصرێ كر وگۆت: ئهرێ ما ملكێ (مصرێ) نه يێ منه وئهڤ ڕويباره د بن قهسرا من و د ناڤ بیستانێن من ڕا دبۆرن؟ ئهرێ ما هوين هێز ومهزنییا من، ولاوازى وههژارییا مووساى نابينن؟
أَمۡ أَنَا۠ خَيۡرٞ مِّنۡ هَٰذَا ٱلَّذِي هُوَ مَهِينٞ وَلَا يَكَادُ يُبِينُ ﴿٥٢﴾
نێ ئهز ژ وى چێترم يێ چو پشتهڤان د گهل دا نه؛ چونكى ئهو ب خۆ ب كارێ خۆ ڕادبت، وخۆ بێ بها دكهت، بهلكى نێزيكه كهس د گۆتنا وى نهگههت ژ بهر نهدورستییا ئهزمانێ وى، وڕكدارى وكافرییێ بهرێ فیرعهونى دا ڤێ گۆتنێ.
فَلَوۡلَآ أُلۡقِيَ عَلَيۡهِ أَسۡوِرَةٞ مِّن ذَهَبٍ أَوۡ جَآءَ مَعَهُ ٱلۡمَلَـٰٓئِكَةُ مُقۡتَرِنِينَ ﴿٥٣﴾
ڤێجا ئهگهر ڕاسته كو مووسا پێغهمبهرێ خودێیه پا دێ بلا هندهك بازنكێن زێڕى ب سهر وى دا هاتبانه خوارێ، يان بلا هندهك فريشته د گهل وى هاتبان، وههمى پێكڤه بۆ وى ببانه شاهد كو ئهو پێغهمبهرێ خودێیه بۆ مه.
فَٱسۡتَخَفَّ قَوۡمَهُۥ فَأَطَاعُوهُۚ إِنَّهُمۡ كَانُواْ قَوۡمٗا فَٰسِقِينَ ﴿٥٤﴾
وفيرعهونى سڤكى بۆ خۆ ب عهقلێ مللهتێ خۆ كر، وبهرێ وان دا سهرداچوونێ، ووان گوهدارییا وى كر، هندى ئهو بوون ئهو مللهتهكێ سهرداچووى بوون.
فَلَمَّآ ءَاسَفُونَا ٱنتَقَمۡنَا مِنۡهُمۡ فَأَغۡرَقۡنَٰهُمۡ أَجۡمَعِينَ ﴿٥٥﴾
ڤێجا دهمێ وان ب نهگوهدارییێ ودرهوین دهرێخستنا مووسایى كهربێن مه ڤهكرين، مه ب عهزابهكا زوى تۆل ل وان ڤهكر، ومه ئهو ههمى د دهريايێ دا خهندقاندن.
فَجَعَلۡنَٰهُمۡ سَلَفٗا وَمَثَلٗا لِّلۡأٓخِرِينَ ﴿٥٦﴾
ومه ئهو كرنه پێشى وجهێ مهتهل پێ ئينانێ بۆ وان يێن پشتى وان دئێن وخۆ هێژاى عهزابدانێ دكهن، وعيبرهت بۆ خهلكێ دى.
۞وَلَمَّا ضُرِبَ ٱبۡنُ مَرۡيَمَ مَثَلًا إِذَا قَوۡمُكَ مِنۡهُ يَصِدُّونَ ﴿٥٧﴾
ودهمێ بوتپهرێسان مهتهل بۆ خۆ ب عيسايێ كوڕێ مهريهمێ ئيناى، ووان پهرستنا فهلان بۆ وى بۆ خۆ كرییه هێجهت دژى موحهممهدى سلاڤ لێ بن، گاڤا وى ئهو ئايهت بۆ مللهتێ خۆ خواندى ئهوا دبێژت: بوتپهرێس وئهو تشتێ ئهو پهرستنێ بۆ دكهن پێهلكرییێ جههنهمێنه، ئينا كهيفا وان هات ووان گۆت: ئهم دڕازينه كو خوداوهندێن مه ل ڕێزا عيسایى بن، ئينا خودێ گۆت: هندى ئهون يێن قهنجى ژ مه گههشتییێ ئهو ژ ئاگرى ددويرن، ڤێجا ئهو دێ د ئاگرى دا ئێته هاڤێتن يێ ڕازى ببت كو پهرستنا وى بێتهكرن.
وَقَالُوٓاْ ءَأَٰلِهَتُنَا خَيۡرٌ أَمۡ هُوَۚ مَا ضَرَبُوهُ لَكَ إِلَّا جَدَلَۢاۚ بَلۡ هُمۡ قَوۡمٌ خَصِمُونَ ﴿٥٨﴾
وبوتپهرێسێن مللهتێ ته -ئهى پێغهمبهر- گۆتن: ئهرێ ئهو خوداوهندێن مه پهرستن بۆ كرى دچێترن يان عيسا ئهوێ مللهتێ وى پهرستنێ بۆ دكهن؟ ڤێجا ئهگهر عيسا د ئاگرى دايه، بلا ئهم وخوداوهندێن مه ژى د گهل وى دا بين، وههما ب تنێ بۆ ههڤڕكى وان ئهڤ مهتهله بۆ ته ئينا، بهلكى ئهو مللهتهكێ قائيشكێش وههڤڕكن.
إِنۡ هُوَ إِلَّا عَبۡدٌ أَنۡعَمۡنَا عَلَيۡهِ وَجَعَلۡنَٰهُ مَثَلٗا لِّبَنِيٓ إِسۡرَـٰٓءِيلَ ﴿٥٩﴾
ههما عيسايێ كوڕێ مهريهمێ بهنییهكه مه ب پێغهمبهرينییێ قهنجى د گهل كرییه، ومه ئهو بۆ ئسرائيلییان كربوو عيبرهت دا ئهو مهزنییا مه پێ بزانن.
وَلَوۡ نَشَآءُ لَجَعَلۡنَا مِنكُم مَّلَـٰٓئِكَةٗ فِي ٱلۡأَرۡضِ يَخۡلُفُونَ ﴿٦٠﴾
وئهگهر مه بڤێت ئهم ل شوينا ههوه فريشتهيان ب جێگرى دێ ل عهردى دانين دا هندهك ژ وان جێگرییا هندهكان بكهن.
وَإِنَّهُۥ لَعِلۡمٞ لِّلسَّاعَةِ فَلَا تَمۡتَرُنَّ بِهَا وَٱتَّبِعُونِۚ هَٰذَا صِرَٰطٞ مُّسۡتَقِيمٞ ﴿٦١﴾
وهندى هاتنه خوارا عيسايه -سلاڤ لێ بن- بهرى ڕۆژا قيامهتێ نيشانا نێزيكبوونا هاتنا قيامهتێیه، ڤێجا هوين ب گومان نهكهڤن كو ئهو دێ چێ بت، ودويكهفتنا من بكهن د وى تشتى دا يێ ئهز بۆ ههوه ژ خودێ ڤهدگوهێزم، ئهڤه ڕێكهكا ڕاسته بۆ بهحهشتێ، يا بێ چهپ وچويره.
وَلَا يَصُدَّنَّكُمُ ٱلشَّيۡطَٰنُۖ إِنَّهُۥ لَكُمۡ عَدُوّٞ مُّبِينٞ ﴿٦٢﴾
وبلا شهيتان ب دودلییا خۆ ههوه ژ گوهدارییا من پاشڤهنهبهت، هندى ئهوه ئهو بۆ ههوه دوژمنهكێ ئاشكهرايه.
وَلَمَّا جَآءَ عِيسَىٰ بِٱلۡبَيِّنَٰتِ قَالَ قَدۡ جِئۡتُكُم بِٱلۡحِكۡمَةِ وَلِأُبَيِّنَ لَكُم بَعۡضَ ٱلَّذِي تَخۡتَلِفُونَ فِيهِۖ فَٱتَّقُواْ ٱللَّهَ وَأَطِيعُونِ ﴿٦٣﴾
ودهمێ عيسا ب نيشانێن ئاشكهرا بۆ ئسرائيلیان هاتى، وى گۆت: ب ڕاستى ئهز ب پێغهمبهرينییێ بۆ ههوه هاتيمه، ودا ئهز هندهكێ ژ وێ يا هوين تێدا ژێك جودا دبن ژ كارێ دينى بۆ ههوه ئاشكهرا بكهم، ڤێجا تهقوایا خودێ بكهن وپێگيرییێ ب فهرمانێن وى بكهن، وگوهدارییا من ژى بكهن د وى تشتى دا يێ ئهز فهرمانێ پێ ل ههوه دكهم.
إِنَّ ٱللَّهَ هُوَ رَبِّي وَرَبُّكُمۡ فَٱعۡبُدُوهُۚ هَٰذَا صِرَٰطٞ مُّسۡتَقِيمٞ ﴿٦٤﴾
هندى ئهللاهه ئهوه خودايێ من وخودايێ ههوه ههمییان ڤێجا هوين پهرستنا وى ب تنێ بكهن، وچو شريكان بۆ چێ نهكهن، ئهڤا هه يا من فهرمان پێ ل ههوه كرى ئهوه ڕێكا ڕاست، كو دينێ خودێ يێ حهقه يێ كو ژ وى پێڤهتر چو دينێن دى ئهو ژ كهسێ قهبويل ناكهت.
فَٱخۡتَلَفَ ٱلۡأَحۡزَابُ مِنۢ بَيۡنِهِمۡۖ فَوَيۡلٞ لِّلَّذِينَ ظَلَمُواْ مِنۡ عَذَابِ يَوۡمٍ أَلِيمٍ ﴿٦٥﴾
ڤێجا پارت ودهستهك د ناڤبهرا خۆ دا د مهسهلا عيساى سلاڤ لێ بن دا ژێك جودا بوون: هندهك ژ وان باوهرى ئينا كو ئهو بهنییێ خودێ وپێغهمبهرێ وییه، وئهوه حهقى، وهندهكان گۆت: ئهو كوڕێ خودێیه، وهندهكان گۆت: ئهو خودێ ب خۆيه، يێ پاك وبلند بت خودێ ژ ڤان گۆتنێن وان، ڤێجا تێبرن وعهزابهكا ب ئێش ڕۆژا قيامهتێ بۆ وان بت يێن ئهو سالۆخهت بۆ عيساى دهسنيشان نهكرين يێن خودێ ئهو پێ سالۆخ داى.
هَلۡ يَنظُرُونَ إِلَّا ٱلسَّاعَةَ أَن تَأۡتِيَهُم بَغۡتَةٗ وَهُمۡ لَا يَشۡعُرُونَ ﴿٦٦﴾
ئهرێ ما ئهڤ پارت ودهستهكێن د مهسهلا عيسایێ كوڕێ مهریهمێ دا ژێك جودابووين چاڤهڕێیى تشتهكى دكهن ژبلی هندێ كو قيامهت ژ نشكهكێ ڤه بگههته وان، وئهو پێ ناحهسیێن؟
ٱلۡأَخِلَّآءُ يَوۡمَئِذِۭ بَعۡضُهُمۡ لِبَعۡضٍ عَدُوٌّ إِلَّا ٱلۡمُتَّقِينَ ﴿٦٧﴾
ئهوێن د دنيايێ دا ههڤالينییا ئێك ودو ل سهر گونههێ كرى ڕۆژا قيامهتێ هندهك ژ وان خۆ ژ هندهكان بهرى دكهن، بهلێ ئهوێن تهقوايێ ئهو گههاندينه ئێك، ههڤالينییا وان ل دنيايێ وئاخرهتێ دێ يا بهردهوام بت.
يَٰعِبَادِ لَا خَوۡفٌ عَلَيۡكُمُ ٱلۡيَوۡمَ وَلَآ أَنتُمۡ تَحۡزَنُونَ ﴿٦٨﴾
بۆ ڤان تهقواداران دێ ئێته گۆتن: ئهى بهنییێن من ئهڤرۆ چو ترسا ژ عهزابا من ل سهر ههوه نابت، وهوين ل سهر وێ پشك وبارا ژ دنيايێ نهگههشتییه ههوه ب خهم ناكهڤن.
ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ بِـَٔايَٰتِنَا وَكَانُواْ مُسۡلِمِينَ ﴿٦٩﴾
ئهوێن باوهرى ب ئايهتێن مه ئيناى وكار ب وێ كرى يا پێغهمبهرێن وان پێ هاتين، ووان ب دل ولهش ڤه خۆ تهسليمى خودێ كرى.
ٱدۡخُلُواْ ٱلۡجَنَّةَ أَنتُمۡ وَأَزۡوَٰجُكُمۡ تُحۡبَرُونَ ﴿٧٠﴾
دێ بۆ وان ئێته گۆتن: هوين وئهو خودان باوهرێن د گهل ههوه بووينه ههڤجۆت ههڕنه د بهحهشتێ دا وپێكڤه خۆشییێ ببهن.
يُطَافُ عَلَيۡهِم بِصِحَافٖ مِّن ذَهَبٖ وَأَكۡوَابٖۖ وَفِيهَا مَا تَشۡتَهِيهِ ٱلۡأَنفُسُ وَتَلَذُّ ٱلۡأَعۡيُنُۖ وَأَنتُمۡ فِيهَا خَٰلِدُونَ ﴿٧١﴾
د بهحهشتێ دا خوارن وڤهخوارن د ئامان وپهرداغێن زێڕى دا بۆ ڤان يێن باوهرى ب خودێ وپێغهمبهرێ وى ئيناى دئێنه پێشكێشكرن، وههر تشتهكێ دل وچاڤێن وان دچتێ بۆ وان ل وێرێ ههيه، وئهو ههر وههر دێ ل وێرێ مينن.
وَتِلۡكَ ٱلۡجَنَّةُ ٱلَّتِيٓ أُورِثۡتُمُوهَا بِمَا كُنتُمۡ تَعۡمَلُونَ ﴿٧٢﴾
وئهڤ بهحهشتهيه يا خودێ هوين لێ داناين؛ ژ بهر كريارێن باش يێن ههوه د دنيايێ دا كرين، ووى ژ قهنجى ودلۆڤانییا خۆ ئهو بۆ ههوه كره خهلات.
لَكُمۡ فِيهَا فَٰكِهَةٞ كَثِيرَةٞ مِّنۡهَا تَأۡكُلُونَ ﴿٧٣﴾
د بهحهشتێ دا گهلهك ڕهنگێن فێقى بۆ ههوه ههنه هوين ژێ دخۆن.
إِنَّ ٱلۡمُجۡرِمِينَ فِي عَذَابِ جَهَنَّمَ خَٰلِدُونَ ﴿٧٤﴾
هندى ئهون يێن گونههـ ب دهست خۆڤه ئيناين، دێ د عهزابا جههنهمێ دا بن.
لَا يُفَتَّرُ عَنۡهُمۡ وَهُمۡ فِيهِ مُبۡلِسُونَ ﴿٧٥﴾
ئهو ل سهر وان نائێته سڤككرن، وئهو تێدا دێ ژ ڕهحما خودێ دبێ هيڤى بن.
وَمَا ظَلَمۡنَٰهُمۡ وَلَٰكِن كَانُواْ هُمُ ٱلظَّـٰلِمِينَ ﴿٧٦﴾
ومه ب عهزابدانێ زۆردارى ل ڤان تاوانباران نهكرییه، بهلكى ئهون يێن زۆردارى ل خۆ كرى دهمێ وان شرك ب خودێ كرى ودویكهفتنا پێغهمبهرێ خۆ هێلاى.
وَنَادَوۡاْ يَٰمَٰلِكُ لِيَقۡضِ عَلَيۡنَا رَبُّكَۖ قَالَ إِنَّكُم مَّـٰكِثُونَ ﴿٧٧﴾
وپشتى خودێ ئهو تاوانبار برینه جههنهمێ، وان گازى (مالكێ) دهرگههڤانێ جههنهمێ كر: بلا خودايێ ته مه بمرينت، دا ئهم ژ ڤێ نهخۆشییێ ڕحهت ببين، وى گۆت: هوين دێ مينن.
لَقَدۡ جِئۡنَٰكُم بِٱلۡحَقِّ وَلَٰكِنَّ أَكۡثَرَكُمۡ لِلۡحَقِّ كَٰرِهُونَ ﴿٧٨﴾
ب ڕاستى ئهم ب حهقییێ بۆ ههوه هاتبووين ومه ئهو بۆ ههوه ئاشكهرا كربوو، بهلێ پترییا وان ب وێ حهقییێ دڕازى نهبوون.
أَمۡ أَبۡرَمُوٓاْ أَمۡرٗا فَإِنَّا مُبۡرِمُونَ ﴿٧٩﴾
يان ئهرێ ڤان بوتپهرێسان كارهكێ موكم د دهست دا ههيه بهرگرییا وێ حهقییێ پێ بكهن يا مه بۆ وان ئيناى؟ هندى ئهمين ئهم دێ وێ ب سهرێ وان ئينين يا ئهو پێ بێنه جزادان ژ عهزابێ.
أَمۡ يَحۡسَبُونَ أَنَّا لَا نَسۡمَعُ سِرَّهُمۡ وَنَجۡوَىٰهُمۚ بَلَىٰ وَرُسُلُنَا لَدَيۡهِمۡ يَكۡتُبُونَ ﴿٨٠﴾
يان ئهو هزر دكهن مه گوهـ ل وى تشتى نينه يێ ئهو د دلێن خۆ دا دبێژن، و ب نهێنى ڤه بۆ ئێك ودو ڤهدگوهێزن؟ بهلێ مه گوهـ لێ ههيه، وقاصدێن مه ژ ملياكهتان وێ دنڤيسن يا ئهو دبێژن.
قُلۡ إِن كَانَ لِلرَّحۡمَٰنِ وَلَدٞ فَأَنَا۠ أَوَّلُ ٱلۡعَٰبِدِينَ ﴿٨١﴾
تو -ئهى پێغهمبهر- بێژه بوتپهرێسێن مللهتێ خۆ ئهوێن دبێژن ملیاكهت كچێن خودێنه: ئهگهر خودێ زارۆیهك ههبا وهكى هوین دبێژن، ئهز دا ئێكهمين پهرستڤانم بۆ وى، بهلێ ئهڤه نهبوویه ونابت، ، خودێ يێ پاك بت ژ ژن وزاریان.
سُبۡحَٰنَ رَبِّ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضِ رَبِّ ٱلۡعَرۡشِ عَمَّا يَصِفُونَ ﴿٨٢﴾
پاكى وپیرۆزى بۆ خودايێ عهسمانان وعهدرى بت، خودايێ عهرشێ مهزن، ژ وێ درهوا ئهو ب دويڤ وى ڤهدنن، دهمێ كوڕى بۆ پالددهن، وئهو نهحهقییێن دى یێن ئهو دبێژن.
فَذَرۡهُمۡ يَخُوضُواْ وَيَلۡعَبُواْ حَتَّىٰ يُلَٰقُواْ يَوۡمَهُمُ ٱلَّذِي يُوعَدُونَ ﴿٨٣﴾
ڤێجا تو -ئهى پێغهمبهر- ڤان درهوينان بهێله بلا ئهو بميننه ب نهحهقییا خۆڤه، وبلا ژينا خۆ ب يارییان ڤه ببۆرينن، حهتا ئهو دگههنه وێ ڕۆژێ يا ژڤان ب عهزابێ بۆ وان لێ هاتییهدان: د دنیایێ دا یان د ئاخرهتێ دا، یان د ههردویان دا.
وَهُوَ ٱلَّذِي فِي ٱلسَّمَآءِ إِلَٰهٞ وَفِي ٱلۡأَرۡضِ إِلَٰهٞۚ وَهُوَ ٱلۡحَكِيمُ ٱلۡعَلِيمُ ﴿٨٤﴾
وئهوه ئهللاهـ يێ ل عهسمانى و ل عهردى پهرستنا وى ب حهقى دئێتهكرن، وئهوه كاربنهجهێ ئافراندن وشریعهتهكێ موكم داناى، یێ پڕزانا ب ههر تشتهكى ژ كاروبارێ چێكرییێن خۆ، تشتهك ژێ ل وى بهرزه نابت.
وَتَبَارَكَ ٱلَّذِي لَهُۥ مُلۡكُ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضِ وَمَا بَيۡنَهُمَا وَعِندَهُۥ عِلۡمُ ٱلسَّاعَةِ وَإِلَيۡهِ تُرۡجَعُونَ ﴿٨٥﴾
بهرهكهتێن خودێ دزێده بن، وخێرێن وى دمشه بن، وملكێ وى يێ مهزن بت، ئهو خودايێ ملكێ ههر حهفت عهسمانان وعهردى وههر تشتهكێ د ناڤبهرێ دا يێ وى ب تنێ، وزانينا وى دهمێ كو قيامهت لێ ڕدابت ومرى تێدا ژ گۆڕان بۆ حسێبێ ڕادبن ل نك وییه، وهوين -گهلى مرۆڤان- پشتى مرنێ دێ بۆ نك وى ئێنه زڤڕاندن، وئهو جزایێ هێژاى ههر ئێكى ددهتێ.
وَلَا يَمۡلِكُ ٱلَّذِينَ يَدۡعُونَ مِن دُونِهِ ٱلشَّفَٰعَةَ إِلَّا مَن شَهِدَ بِٱلۡحَقِّ وَهُمۡ يَعۡلَمُونَ ﴿٨٦﴾
وئهوێن بوتپهرێس عيبادهتى بۆ دكهن چو مههدهر د دهست دا نينه، ئهو تێ نهبت يێ شاهدهيى ب حهقییێ داى، وباوهرى ب تهوحيدا خودێ وپێغهمبهرينییا موحهممهدى سلاڤ لێ بن ئيناى، وئهو ڕاستییا وێ دزانن يا وان شاهدهيى پێ داى.
وَلَئِن سَأَلۡتَهُم مَّنۡ خَلَقَهُمۡ لَيَقُولُنَّ ٱللَّهُۖ فَأَنَّىٰ يُؤۡفَكُونَ ﴿٨٧﴾
وئهگهر تو پسيارێ ژ بوتپهرێسان بكهى: كێ ئهو ئافراندينه؟ مسوگهر ئهو دێ بێژن: خودێ، ئهرێ ڤێجا چاوا ئهو ڕوییێ خۆ ژ عيبادهتێ خودێ وهردگێڕن، وشريكان بۆ وى چێ دكهن؟
وَقِيلِهِۦ يَٰرَبِّ إِنَّ هَـٰٓؤُلَآءِ قَوۡمٞ لَّا يُؤۡمِنُونَ ﴿٨٨﴾
وموحهممهدى سلاڤ لێ بن گازندهيا مللهتێ خۆ يێ درهو ب وى كرى ژ خودايێ خۆ كر وگۆت: ئهى خودايێ من هندى ئهڤ مللهتهيه باوهرییێ ب ته و ب وێ يا ته ئهز پێ هنارتيم نائينن.
فَٱصۡفَحۡ عَنۡهُمۡ وَقُلۡ سَلَٰمٞۚ فَسَوۡفَ يَعۡلَمُونَ ﴿٨٩﴾
ئینا خودێ فهرمان ل وى كر ئهو پشت بدهته وان ووان بهێلت، وههما بلا گۆتنا ته -ئهى پێغهمبهر- بۆ وان ئهو سلاڤ بت يا خودان عهقل وديتن دبێژنه نهزانان؛ چونكى ئهو وهكى وان خۆ نهزان ناكهن، وپاشى ئهو دێ بينن كانێ دێ چ بهلا ب سهرێ وان ئێت. وئهڤه گهفهكا دژواره بۆ ڤان كافر وههڤڕكان وههر ئێكێ وهكى وان بت.