قورئانا پیرۆز › سورەتا ژمارە ٨٣
سورەتا المطففين ب تەفسیرا کوردی
Al-Mutaffifin
بِسۡمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحۡمَٰنِ ٱلرَّحِيمِ
تەفسیرا ساناهی — ماموستا تەحسین ئیبراهیم دۆسکی · ژێدەر
وَيۡلٞ لِّلۡمُطَفِّفِينَ ﴿١﴾
عه‌زابه‌كا دژوار بۆ وان بت يێن حيلێ د پيڤان وكێشانێ دا دكه‌ن.
ٱلَّذِينَ إِذَا ٱكۡتَالُواْ عَلَى ٱلنَّاسِ يَسۡتَوۡفُونَ ﴿٢﴾
ئه‌وێن ئه‌گه‌ر تشته‌كى ژ خه‌لكى بكڕن پيڤانێ يان كێشانێ ب دورستى پێك دئينن.
وَإِذَا كَالُوهُمۡ أَو وَّزَنُوهُمۡ يُخۡسِرُونَ ﴿٣﴾
وئه‌گه‌ر تشته‌ك فرۆته خه‌لكى پيڤانێ يان كێشانێ كێم دكه‌ن، ڤێجا پا حالێ وى چيه يێ دزییێ ژ خه‌لكى بكه‌ت، وتشتێ وان بێ بها بكه‌ت؟ ئه‌و ژ وان يێن حيلێ د كێشان وپيڤانێ دا دكه‌ن بۆ عه‌زابێ هه‌ژيترن.
أَلَا يَظُنُّ أُوْلَـٰٓئِكَ أَنَّهُم مَّبۡعُوثُونَ ﴿٤﴾
ئه‌رێ ما ئه‌وێن حيلێ د كێشان وپيڤانێ دا دكه‌ن باوه‌ر ناكه‌ن كو خودێ ل ڕۆژه‌كا مه‌زن دێ وان ڕاكه‌ته‌ڤه وحسێبێ سه‌را كريارێن وان د گه‌ل كه‌ت؟
لِيَوۡمٍ عَظِيمٖ ﴿٥﴾
ل ڕۆژەکا مەزن.
يَوۡمَ يَقُومُ ٱلنَّاسُ لِرَبِّ ٱلۡعَٰلَمِينَ ﴿٦﴾
ڕۆژا مرۆڤ ل به‌ر ده‌ستێ خودێ ڕادوه‌ستن، ڤێجا ئه‌و حسێبا تشتێ هوير وگر د گه‌ل وان دكه‌ت، وئه‌و وێ ڕۆژێ بۆ خودايێ هه‌مى چێكرییان دچه‌مياينه.
كَلَّآ إِنَّ كِتَٰبَ ٱلۡفُجَّارِ لَفِي سِجِّينٖ ﴿٧﴾
حه‌قى ئه‌و نينه يا ئه‌و دكه‌ن ده‌مێ حيلێ د كێشان وپيڤانێ دا دكه‌ن، ڤێجا بلا ئه‌و خۆ ژ وێ چه‌ندێ بده‌نه پاش. هندى دويماهییا سه‌رداچوويان وجهێ وانه د ته‌نگییێ دايه.
وَمَآ أَدۡرَىٰكَ مَا سِجِّينٞ ﴿٨﴾
وتو چ دزانى كانێ ئه‌ڤ جهێ ته‌نگ چيه؟
كِتَٰبٞ مَّرۡقُومٞ ﴿٩﴾
ئه‌و كيتابه‌كا نڤيسییه وه‌كى وى نه‌قشێ ل سه‌ر جلكى نه‌دئێته ژبيركرن ونه دئێته ژێبرن.
وَيۡلٞ يَوۡمَئِذٖ لِّلۡمُكَذِّبِينَ ﴿١٠﴾
عه‌زابه‌كا دژوار وێ ڕۆژێ بۆ دره‌وپێكه‌ران بت.
ٱلَّذِينَ يُكَذِّبُونَ بِيَوۡمِ ٱلدِّينِ ﴿١١﴾
ئه‌وێن دره‌وێ ب هاتنا ڕۆژا جزادانێ دكه‌ن.
وَمَا يُكَذِّبُ بِهِۦٓ إِلَّا كُلُّ مُعۡتَدٍ أَثِيمٍ ﴿١٢﴾
وته‌عداكه‌ره‌كێ پڕگونه‌هكار نه‌بت كه‌س دره‌وێ پێ ناكه‌ت.
إِذَا تُتۡلَىٰ عَلَيۡهِ ءَايَٰتُنَا قَالَ أَسَٰطِيرُ ٱلۡأَوَّلِينَ ﴿١٣﴾
ئه‌گه‌ر ئايه‌تێن قورئانێ بۆ وى هاتنه خواندن، ئه‌و دبێژت: ئه‌ڤه چيڤانۆكێن خه‌لكێ به‌رێنه.
كَلَّاۖ بَلۡۜ رَانَ عَلَىٰ قُلُوبِهِم مَّا كَانُواْ يَكۡسِبُونَ ﴿١٤﴾
وه نينه وه‌كى ئه‌و دبێژن، به‌لكى ئه‌و ئاخفتنا خودێیه ووه‌حییا وییه بۆ پێغه‌مبه‌رێ وى، وهه‌ما دلێن وان ژ باوه‌رى پێ ئينانێ هاتنه گرتن ژ به‌ر وان گونه‌هێن مشه يێن وان كرين.
كَلَّآ إِنَّهُمۡ عَن رَّبِّهِمۡ يَوۡمَئِذٖ لَّمَحۡجُوبُونَ ﴿١٥﴾
وه نينه وه‌كى كافر دبێژن، به‌لكى ئه‌و ڕۆژا قيامه‌تێ ژ ديتنا خودايێ خۆ د بێ بارن.
ثُمَّ إِنَّهُمۡ لَصَالُواْ ٱلۡجَحِيمِ ﴿١٦﴾
پاشى هندى ئه‌ون ئه‌و دێ چنه ئاگرى وتام كه‌نه گه‌رما وى.
ثُمَّ يُقَالُ هَٰذَا ٱلَّذِي كُنتُم بِهِۦ تُكَذِّبُونَ ﴿١٧﴾
پاشى دێ بۆ وان ئێته گۆتن: ئه‌ڤه ئه‌و جزايه يێ هه‌وه دره‌و پێ دكر.
كَلَّآ إِنَّ كِتَٰبَ ٱلۡأَبۡرَارِ لَفِي عِلِّيِّينَ ﴿١٨﴾
وه نينه، ئه‌ڤ قورئانه چيڤانۆكێن خه‌لكێ به‌رێ نينه. هندى كيتابا باشكارانه د پێكێن بلند دايه ل به‌حه‌شتێ.
وَمَآ أَدۡرَىٰكَ مَا عِلِّيُّونَ ﴿١٩﴾
وما تو چ دزانى -ئه‌ى موحه‌مه‌د- كانێ ئه‌ڤ پێكێن بلند چنه؟
كِتَٰبٞ مَّرۡقُومٞ ﴿٢٠﴾
كيتابا باشكاران يا نڤيسییه وه‌كى وى نه‌خشێ ل سه‌ر جلكى نه‌دئێته ژبيركرن ونه دئێته ژێبرن.
يَشۡهَدُهُ ٱلۡمُقَرَّبُونَ ﴿٢١﴾
فريشته‌يێن هه‌ر عه‌سمانه‌كى يێن نێزيك وێ دبينن.
إِنَّ ٱلۡأَبۡرَارَ لَفِي نَعِيمٍ ﴿٢٢﴾
هندى خودانێن ڕاستییێ وگوهدارییێنه د به‌حه‌شتێ دا خۆشییێ دبه‌ن.
عَلَى ٱلۡأَرَآئِكِ يَنظُرُونَ ﴿٢٣﴾
ل سه‌ر ته‌ختان به‌رێ خۆ دده‌نه خودايێ خۆ، ووێ خێرا وى بۆ وان ئاماده كرى.
تَعۡرِفُ فِي وُجُوهِهِمۡ نَضۡرَةَ ٱلنَّعِيمِ ﴿٢٤﴾
تو گه‌شاتییا خۆشییێ ل سه‌ر دێمێن وان دبينى.
يُسۡقَوۡنَ مِن رَّحِيقٖ مَّخۡتُومٍ ﴿٢٥﴾
مه‌يه‌كا خوڕى وصه‌فاندى د هنده‌ك ئامانێن موكم دا.
خِتَٰمُهُۥ مِسۡكٞۚ وَفِي ذَٰلِكَ فَلۡيَتَنَافَسِ ٱلۡمُتَنَٰفِسُونَ ﴿٢٦﴾
يا كو دويماهییا وێ بێهنا مسكییه بۆ وان دئێته‌دان وئه‌و ژێ ڤه‌دخۆن، وئه‌وێن به‌رى ئێك ڕادكه‌ن بلا د ڤێ خۆشییا به‌رده‌وام دا به‌رى ئێك ڕاكه‌ن.
وَمِزَاجُهُۥ مِن تَسۡنِيمٍ ﴿٢٧﴾
وئه‌ڤ ڤه‌خوارنه يا تێكه‌لكرییه د گه‌ل ئاڤا كانییه‌كا به‌حه‌شتێ يا كو ژ به‌ر بلندییا وێ ب ناڤێ (ته‌سنيم) دئێته ناڤكرن.
عَيۡنٗا يَشۡرَبُ بِهَا ٱلۡمُقَرَّبُونَ ﴿٢٨﴾
(28)ئەو كانییه‌كه يا هاتییه ئاماده‌كرن؛ دا يێن نێزيك ژێ ڤه‌خۆن، وخۆشییێ پێ ببه‌ن.
إِنَّ ٱلَّذِينَ أَجۡرَمُواْ كَانُواْ مِنَ ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ يَضۡحَكُونَ ﴿٢٩﴾
هندى ئه‌ون يێن تاوانبارى كرى د دنيايێ دا تڕانه بۆ خۆ ب خودان باوه‌ران دكرن.
وَإِذَا مَرُّواْ بِهِمۡ يَتَغَامَزُونَ ﴿٣٠﴾
وگاڤا ئه‌و د به‌ر وان ڕا دبۆرين وان ب چاڤان يارى بۆ خۆ پێ دكرن.
وَإِذَا ٱنقَلَبُوٓاْ إِلَىٰٓ أَهۡلِهِمُ ٱنقَلَبُواْ فَكِهِينَ ﴿٣١﴾
وئه‌گه‌ر تاوانبار ڤه‌گه‌ڕيابانه نك مرۆڤێن خۆ وان پێكڤه دلێن خۆ ب تڕانه‌كرنا ب خودان باوه‌ران خۆش دكرن.
وَإِذَا رَأَوۡهُمۡ قَالُوٓاْ إِنَّ هَـٰٓؤُلَآءِ لَضَآلُّونَ ﴿٣٢﴾
وئه‌گه‌ر ڤان كافران صه‌حابییێن پێغه‌مبه‌رى -سلاڤ لێ بن- يێن دويكه‌فتنا حه‌قییێ دكر دديتن، وان دگۆت: هندى ئه‌ڤه‌نه د دويچوونا خۆ دا بۆ موحه‌ممه‌دى -سلاڤ لێ بن- دبه‌رزه بووينه.
وَمَآ أُرۡسِلُواْ عَلَيۡهِمۡ حَٰفِظِينَ ﴿٣٣﴾
وئه‌و تاوانبار ل سه‌ر صه‌حابییێن موحه‌ممه‌دى -سلاڤ لێ بن- نه‌هاتبوونه دانان زێره‌ڤان.
فَٱلۡيَوۡمَ ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ مِنَ ٱلۡكُفَّارِ يَضۡحَكُونَ ﴿٣٤﴾
ڤێجا ڕۆژا قيامه‌تێ ئه‌وێن باوه‌رى ب خودێ وپێغه‌مبه‌رێ وى ئيناى وكار ب شريعه‌تێ وى كرى يارییان بۆ خۆ ب كافران دكه‌ن، هه‌ر وه‌كى كافران د دنيايێ دا يارى بۆ خۆ ب وان كرين.
عَلَى ٱلۡأَرَآئِكِ يَنظُرُونَ ﴿٣٥﴾
خودان باوه‌ر ل سه‌ر جهێن ب قيمه‌ت به‌رێ خۆ دده‌نه وى بهايى وخۆشییێ يا خودێ د به‌حه‌شتێ دا دايه وان، ويا ژ هه‌مییێ مه‌زنتر ئه‌و به‌رێ خۆ دده‌نه وه‌جهێ خودێ يێ پيرۆز.
هَلۡ ثُوِّبَ ٱلۡكُفَّارُ مَا كَانُواْ يَفۡعَلُونَ ﴿٣٦﴾
ئه‌رێ جزايێ كافران -كو ئه‌ڤه د گه‌ل وان هاته‌كرن- هاته‌دان ژ به‌ر وان گونه‌هـ وخرابییێن وان د دنيايێ دا كرين؟