قورئانا پیرۆز › سورەتا ژمارە ٧٠
سورەتا المعارج ب تەفسیرا کوردی
Al-Ma'arij
بِسۡمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحۡمَٰنِ ٱلرَّحِيمِ
تەفسیرا ساناهی — ماموستا تەحسین ئیبراهیم دۆسکی · ژێدەر
سَأَلَ سَآئِلُۢ بِعَذَابٖ وَاقِعٖ ﴿١﴾
نفرينكه‌ره‌كى ژ بوتپه‌رێسان نفرينه‌ك ل خۆ وملله‌تێ خۆ كر كو عه‌زاب ب سه‌ر دا بێت.
لِّلۡكَٰفِرِينَ لَيۡسَ لَهُۥ دَافِعٞ ﴿٢﴾
ومسۆگه‌ر ل ڕۆژا قيامه‌تێ ئه‌و عه‌زاب دێ ب سه‌ر وان دا ئێت، چو مانع بۆ وێ عه‌زابێ نابن.
مِّنَ ٱللَّهِ ذِي ٱلۡمَعَارِجِ ﴿٣﴾
كو ئه‌و ژ نك خودێ خودانێ بلندى ومه‌زنییێ بێت.
تَعۡرُجُ ٱلۡمَلَـٰٓئِكَةُ وَٱلرُّوحُ إِلَيۡهِ فِي يَوۡمٖ كَانَ مِقۡدَارُهُۥ خَمۡسِينَ أَلۡفَ سَنَةٖ ﴿٤﴾
فريشته وجبريل ب نك خودێ ڤه بلند دبن ل ڕۆژه‌كا درێژییا وێ پێنجى هزار سال ژ سالێن دنيايێ، وئه‌و ل به‌ر خودان باوه‌رى هندى ده‌مێ نڤێژه‌كا فه‌رزه.
فَٱصۡبِرۡ صَبۡرٗا جَمِيلًا ﴿٥﴾
ڤێجا تو -ئه‌ى پێغه‌مبه‌ر- صه‌برێ ل سه‌ر تڕانه‌پێكرن وله‌زكرنا وان د عه‌زابێ دا بكێشه، صه‌بره‌كا جوان وبێ گازنده.
إِنَّهُمۡ يَرَوۡنَهُۥ بَعِيدٗا ﴿٦﴾
هندى كافرن عه‌زابێ دوير دبينن وهزر دكه‌ن ئه‌و نائێت.
وَنَرَىٰهُ قَرِيبٗا ﴿٧﴾
وئه‌م وێ نێزيك دبينين وهه‌ر دێ ئێت.
يَوۡمَ تَكُونُ ٱلسَّمَآءُ كَٱلۡمُهۡلِ ﴿٨﴾
ڕۆژا عه‌سمان وه‌كى وێ كه‌فێ لێ دئێت ئه‌وا ب سه‌ر زه‌يتا حه‌لاندى دكه‌ڤت.
وَتَكُونُ ٱلۡجِبَالُ كَٱلۡعِهۡنِ ﴿٩﴾
وچيا وه‌كى وێ هريا ڤه‌چڕى لێ دئێت يا با د گه‌ل خۆ دبه‌ت.
وَلَا يَسۡـَٔلُ حَمِيمٌ حَمِيمٗا ﴿١٠﴾
وئێك پسيارا حالێ مرۆڤێ خۆ ناكه‌ت؛ چونكى هه‌ر ئێك ب خۆ ڤه يێ موژيله.
يُبَصَّرُونَهُمۡۚ يَوَدُّ ٱلۡمُجۡرِمُ لَوۡ يَفۡتَدِي مِنۡ عَذَابِ يَوۡمِئِذِۭ بِبَنِيهِ ﴿١١﴾
ئه‌و وان دبينن ودنياسن، وئێك نه‌شێت مفاى بگه‌هينته ئێكى. كافر خوزییان ڕادهێلت كو ب كوڕێن خۆ.
وَصَٰحِبَتِهِۦ وَأَخِيهِ ﴿١٢﴾
و ب ژنا خۆ وبرايێ خۆ.
وَفَصِيلَتِهِ ٱلَّتِي تُـٔۡوِيهِ ﴿١٣﴾
وئويجاخا خۆ يا ئه‌و د ناڤ وان دا ڤه‌دحويێت.
وَمَن فِي ٱلۡأَرۡضِ جَمِيعٗا ثُمَّ يُنجِيهِ ﴿١٤﴾
و ب هه‌ر ئێكێ ل عه‌ردى هه‌بت خۆ بكڕت، دا پاشى ئه‌و ژ عه‌زابا خودێ ڕزگار ببت.
كَلَّآۖ إِنَّهَا لَظَىٰ ﴿١٥﴾
مه‌سه‌له يا وه‌سا نينه وه‌كى تو -ئه‌ى كافرۆ- هزر دكه‌ى كو تو دێ خۆ كڕى.
نَزَّاعَةٗ لِّلشَّوَىٰ ﴿١٦﴾
هندى ئه‌وه ئه‌و جه‌هنه‌مه يا ئاگرێ وێ يێ گه‌رم وشاراندى، ب گه‌رما خۆ يا دژوار ئه‌و چه‌رمێ سه‌رى وهه‌مى له‌شى ڕادكه‌ت.
تَدۡعُواْ مَنۡ أَدۡبَرَ وَتَوَلَّىٰ ﴿١٧﴾
ئه‌و گازى وى دكه‌ت يێ د دنيايێ دا پشت دايه حه‌قییێ، وگوهدارییا خودێ وپێغه‌مبه‌رێ وى نه‌كرى.
وَجَمَعَ فَأَوۡعَىٰٓ ﴿١٨﴾
ومال كۆمكرى، وكرییه د خزينه‌يێن خۆ دا، وحه‌قێ خودێ ژێ ده‌رنه‌ئێخستى.
۞إِنَّ ٱلۡإِنسَٰنَ خُلِقَ هَلُوعًا ﴿١٩﴾
هندى مرۆڤه وه‌سا يێ هاتییه ئافراندن كو يێ بێنته‌نگ وچڕيك بت.
إِذَا مَسَّهُ ٱلشَّرُّ جَزُوعٗا ﴿٢٠﴾
ئه‌گه‌ر نه‌خۆشى وته‌نگاڤییه‌ك گه‌هشتێ ئه‌و صه‌برێ ناكێشت وگه‌له‌ك خه‌مگين دبت.
وَإِذَا مَسَّهُ ٱلۡخَيۡرُ مَنُوعًا ﴿٢١﴾
وئه‌گه‌ر خۆشى وبه‌رفره‌هییه‌ك گه‌هشتێ ئه‌و چڕيك دبت وده‌ستێ خۆ دگرت.
إِلَّا ٱلۡمُصَلِّينَ ﴿٢٢﴾
نڤێژكه‌ر تێ نه‌بن.
ٱلَّذِينَ هُمۡ عَلَىٰ صَلَاتِهِمۡ دَآئِمُونَ ﴿٢٣﴾
ئه‌وێن هه‌مى ده‌مان ل سه‌ر نڤێژێن خۆ دبه‌رده‌وام، وتشته‌ك وان ژێ موژيل ناكه‌ت.
وَٱلَّذِينَ فِيٓ أَمۡوَٰلِهِمۡ حَقّٞ مَّعۡلُومٞ ﴿٢٤﴾
وئه‌وێن باره‌كا ده‌سنيشانكرى كو زه‌كاته د ناڤ مالێ وان دا هه‌ى.
لِّلسَّآئِلِ وَٱلۡمَحۡرُومِ ﴿٢٥﴾
ئه‌و دده‌نه وى يێ هاريكارییێ ژ وان بخوازت، ووى يێ نه‌خوازت ژى.
وَٱلَّذِينَ يُصَدِّقُونَ بِيَوۡمِ ٱلدِّينِ ﴿٢٦﴾
وئه‌وێن باوه‌رییێ ب ڕۆژا حسێب وجزادانێ دئينن و ب كرنا چاكییان خۆ بۆ ئاماده دكه‌ن.
وَٱلَّذِينَ هُم مِّنۡ عَذَابِ رَبِّهِم مُّشۡفِقُونَ ﴿٢٧﴾
وئه‌وێن ژ عه‌زابا خودێ دترسن.
إِنَّ عَذَابَ رَبِّهِمۡ غَيۡرُ مَأۡمُونٖ ﴿٢٨﴾
هندى عه‌زابا خودايێ وانه دڤێت كه‌س يێ ژێ پشتڕاست نه‌بت.
وَٱلَّذِينَ هُمۡ لِفُرُوجِهِمۡ حَٰفِظُونَ ﴿٢٩﴾
وئه‌وێن نامويسا خۆ ژ تشتێ حه‌رام دپارێزن.
إِلَّا عَلَىٰٓ أَزۡوَٰجِهِمۡ أَوۡ مَا مَلَكَتۡ أَيۡمَٰنُهُمۡ فَإِنَّهُمۡ غَيۡرُ مَلُومِينَ ﴿٣٠﴾
د گه‌ل ژن وجارییێن وان نه‌بت، د وێ چه‌ندێ دا ئه‌و دلۆمه‌لێكرى نينن.
فَمَنِ ٱبۡتَغَىٰ وَرَآءَ ذَٰلِكَ فَأُوْلَـٰٓئِكَ هُمُ ٱلۡعَادُونَ ﴿٣١﴾
ڤێجا هه‌چییێ بۆ قه‌تاندنا وجا خۆ قه‌ستا هنده‌كێن دى ژبلی ژن وجارییێن خۆ بكه‌ن، ئه‌و ئه‌ون يێن زێده گاڤى كرى و ژ حه‌لالی ده‌رباز بووينه حه‌رامى.
وَٱلَّذِينَ هُمۡ لِأَمَٰنَٰتِهِمۡ وَعَهۡدِهِمۡ رَٰعُونَ ﴿٣٢﴾
وئه‌وێن ئێمانه‌تێ خودێ ويێ خه‌لكى دپارێزن، وپه‌يمانا خۆ د گه‌ل خودێ وبه‌نییان ژى دپارێزن.
وَٱلَّذِينَ هُم بِشَهَٰدَٰتِهِمۡ قَآئِمُونَ ﴿٣٣﴾
وئه‌وێن ب دورستى شاهده‌يیێن خۆ دده‌ن بێ گوهۆڕين وڤه‌شارتن.
وَٱلَّذِينَ هُمۡ عَلَىٰ صَلَاتِهِمۡ يُحَافِظُونَ ﴿٣٤﴾
وئه‌وێن ب دورستى ب كرنا نڤێژان ڕادبن وتشته‌كى ژێ كێم ناكه‌ن.
أُوْلَـٰٓئِكَ فِي جَنَّـٰتٖ مُّكۡرَمُونَ ﴿٣٥﴾
ئه‌وێن خودانێن ڤان سالۆخه‌تێن مه‌زن ئه‌ون يێن د به‌حه‌شتان دا ئاكنجى دبن، و ب هه‌مى ڕه‌نگێن قه‌درگرتنێ قه‌درێ وان دئێته‌گرتن.
فَمَالِ ٱلَّذِينَ كَفَرُواْ قِبَلَكَ مُهۡطِعِينَ ﴿٣٦﴾
ڤێجا ئه‌و چ تشته ئه‌و كافر ب له‌ز ب نك ته ڤه -ئه‌ى پێغه‌مبه‌ر- پالداين، وان ستويێن خۆ يێن درێژ كرين وبه‌رێ وان ڕك وڕك يێ ل ته.
عَنِ ٱلۡيَمِينِ وَعَنِ ٱلشِّمَالِ عِزِينَ ﴿٣٧﴾
ل لايێ ته يێ ڕاستێ ويێ چه‌پێ ئه‌و يێن كۆم بووين دئاخڤن وعه‌جێبگرتى دمينن؟
أَيَطۡمَعُ كُلُّ ٱمۡرِيٕٖ مِّنۡهُمۡ أَن يُدۡخَلَ جَنَّةَ نَعِيمٖ ﴿٣٨﴾
ئه‌رێ ڤان كافران دڤێت خودێ وان هه‌مییان ببه‌ته وێ به‌حه‌شتا خۆشییا وێ يا به‌رده‌وام؟
كَلَّآۖ إِنَّا خَلَقۡنَٰهُم مِّمَّا يَعۡلَمُونَ ﴿٣٩﴾
نه‌خێر وه نينه وه‌كى ئه‌و دلێ خۆ دبه‌نێ، وئه‌و قه‌ت ناچنه وێ به‌حه‌شتێ. هندى ئه‌مين مه ئه‌و ژ ئاڤه‌كا بێ بها يا ئه‌و پێ دزانن ئافراندينه، وئه‌و باوه‌رییێ نائينن، ڤێجا چاوا ئه‌و دلێ خۆ دبه‌نه به‌حشتێ؟
فَلَآ أُقۡسِمُ بِرَبِّ ٱلۡمَشَٰرِقِ وَٱلۡمَغَٰرِبِ إِنَّا لَقَٰدِرُونَ ﴿٤٠﴾
خودێ ب خۆ سویند خوارییه، وئه‌و خودایێ ڕۆژهه‌لات وڕۆژئاڤایێن ڕۆژێ وهه‌یڤ وهه‌مى ستێرانه، ژ به‌ر وان نیشانێن ئاشكه‌را یێن د وان دا هه‌ین ل سه‌ر ڕابوونا ژ مرنێ، هندى ئه‌مین مه شیانه‌كا تمام هه‌یه.
عَلَىٰٓ أَن نُّبَدِّلَ خَيۡرٗا مِّنۡهُمۡ وَمَا نَحۡنُ بِمَسۡبُوقِينَ ﴿٤١﴾
كو ملله‌ته‌كێ ژ وان چێتر وگوهدارتر بۆ خودێ ل شوينا وان بدانين، وكه‌سه‌ك نينه مه بێزار بكه‌ت يان ژ ده‌ست مه ده‌ركه‌ڤت ئه‌گه‌ر مه ڤيا وى چێكه‌ينه ڤه.
فَذَرۡهُمۡ يَخُوضُواْ وَيَلۡعَبُواْ حَتَّىٰ يُلَٰقُواْ يَوۡمَهُمُ ٱلَّذِي يُوعَدُونَ ﴿٤٢﴾
ڤێجا وان بهێله بلا ئه‌و ده‌ڤ ژ نه‌حه‌قییا خۆ به‌رنه‌ده‌ن، وبلا ئه‌و د دنيايا خۆ دا يارییان بكه‌ن حه‌تا ڕۆژا قيامه‌تێ ب سه‌ر وان دا بێت ئه‌و ڕۆژا ژڤان ب عه‌زابێ تێدا بۆ وان هاتییه‌دان.
يَوۡمَ يَخۡرُجُونَ مِنَ ٱلۡأَجۡدَاثِ سِرَاعٗا كَأَنَّهُمۡ إِلَىٰ نُصُبٖ يُوفِضُونَ ﴿٤٣﴾
ڕۆژا ئه‌و ب له‌ز ژ گۆڕان ده‌ردكه‌ڤن، هه‌ر وه‌كى ئه‌و د دنيايێ دا ب نك وان صه‌نه‌مان ڤه دچوون يێن وان چێكرين دا عيباده‌تى بۆ بكه‌ن، ئه‌و ب له‌ز دچن ودكه‌نه غار.
خَٰشِعَةً أَبۡصَٰرُهُمۡ تَرۡهَقُهُمۡ ذِلَّةٞۚ ذَٰلِكَ ٱلۡيَوۡمُ ٱلَّذِي كَانُواْ يُوعَدُونَ ﴿٤٤﴾
چاڤێن وان دشكه‌ستينه وبه‌رێ وان يێ ل عه‌ردى، ڕه‌زيلی وشه‌رمزارى ب سه‌ر وان دا دئێت، ئه‌ڤه ئه‌و ڕۆژه يا د دنيايێ دا ژڤان بۆ وان پێ دهاته‌دان، ووان باوه‌رى پێ نه‌دئينا وتڕانه بۆ خۆ پێ دكرن.