قورئانا پیرۆز › سورەتا ژمارە ٦٤
سورەتا التغابن ب تەفسیرا کوردی
At-Taghabun
بِسۡمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحۡمَٰنِ ٱلرَّحِيمِ
تەفسیرا ساناهی — ماموستا تەحسین ئیبراهیم دۆسکی · ژێدەر
يُسَبِّحُ لِلَّهِ مَا فِي ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَمَا فِي ٱلۡأَرۡضِۖ لَهُ ٱلۡمُلۡكُ وَلَهُ ٱلۡحَمۡدُۖ وَهُوَ عَلَىٰ كُلِّ شَيۡءٖ قَدِيرٌ ﴿١﴾
هه‌ر تشته‌كێ ل عه‌سمانان وهه‌ر تشته‌كێ ل عه‌ردى خودێ ژ هه‌ر تشته‌كێ نه بابه‌تى وى بت پاك دكه‌ت، مافێ ته‌صه‌رفێ د هه‌ر تشته‌كى دا يێ وییه، ومه‌دح وسوپاسییا باش بۆ وییه، وئه‌و ل سه‌ر هه‌ر تشته‌كى يێ خودان شيانه.
هُوَ ٱلَّذِي خَلَقَكُمۡ فَمِنكُمۡ كَافِرٞ وَمِنكُم مُّؤۡمِنٞۚ وَٱللَّهُ بِمَا تَعۡمَلُونَ بَصِيرٌ ﴿٢﴾
خودێیه يێ هوين ژ چونه‌يێ ئافراندين، ڤێجا هنده‌ك ژ هه‌وه كوفرێ ب خوداينییا وى دكه‌ن، وهنده‌ك ژ هه‌وه باوه‌رییێ ب وى دئينن، وئه‌و ب كريارێن هه‌وه يێ بينه‌ره تشته‌ك ژێ ل وى به‌رزه نابت، وئه‌و دێ هه‌وه پێ جزا ده‌ت.
خَلَقَ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضَ بِٱلۡحَقِّ وَصَوَّرَكُمۡ فَأَحۡسَنَ صُوَرَكُمۡۖ وَإِلَيۡهِ ٱلۡمَصِيرُ ﴿٣﴾
خودێ عه‌سمان وعه‌رد ب حكمه‌ته‌كا مه‌زن ئافراندينه، ووى هوين ب جوانترين وێنه‌يى كێشاينه، وزڤڕينا هه‌وه ل ڕۆژا قيامه‌تێ بۆ نك وییه، ڤێجا ئه‌و جزايێ هه‌ر ئێكى ل دويڤ كارێ وى دده‌تێ.
يَعۡلَمُ مَا فِي ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضِ وَيَعۡلَمُ مَا تُسِرُّونَ وَمَا تُعۡلِنُونَۚ وَٱللَّهُ عَلِيمُۢ بِذَاتِ ٱلصُّدُورِ ﴿٤﴾
ئه‌و هه‌ر تشته‌كێ ل عه‌سمانان وعه‌ردى دزانت، وئه‌و دزانت كانێ هوين -گه‌لی مرۆڤان- چ ڤه‌دشێرن و چ ئاشكه‌را دكه‌ن. وخودێ ب وى تشتێ د سنگان دا ڤه‌دشارتى يێ پڕزانايه.
أَلَمۡ يَأۡتِكُمۡ نَبَؤُاْ ٱلَّذِينَ كَفَرُواْ مِن قَبۡلُ فَذَاقُواْ وَبَالَ أَمۡرِهِمۡ وَلَهُمۡ عَذَابٌ أَلِيمٞ ﴿٥﴾
ئه‌رێ ما بۆ هه‌وه -گه‌لی بوتپه‌رێسان- به‌حسێ وان نه‌هاتییه‌كرن يێن كافر بووين ژ وان ملله‌تێن به‌رى هه‌وه بۆرين، ده‌مێ دويماهییا خراب يا كوفرا وان ويا كريارێن وان د دنيايێ دا گه‌هشتییه وان، و ل ئاخره‌تێ عه‌زابه‌كا ب ئێش ونه‌خۆش بۆ وان هه‌يه.
ذَٰلِكَ بِأَنَّهُۥ كَانَت تَّأۡتِيهِمۡ رُسُلُهُم بِٱلۡبَيِّنَٰتِ فَقَالُوٓاْ أَبَشَرٞ يَهۡدُونَنَا فَكَفَرُواْ وَتَوَلَّواْۖ وَّٱسۡتَغۡنَى ٱللَّهُۚ وَٱللَّهُ غَنِيٌّ حَمِيدٞ ﴿٦﴾
ئه‌وا هه يا د دنيايێ دا ب سه‌رێ وان هاتى، وئه‌وا دێ ل ئاخره‌تێ ب سه‌رێ وان ئێت؛ ژ به‌ر هندێیه چونكى ده‌مێ پێغه‌مبه‌رێن خودێ ب ئايه‌تێن ئاشكه‌را ڤه بۆ وان دهاتن، وان دگۆت: ئه‌رێ هنده‌ك مرۆڤێن وه‌كى مه ڕێكێ نيشا مه دده‌ن؟ ڤێجا وان كوفر ب خودێ كر وباوه‌رى ب پێغه‌مبه‌رێن وى نه‌ئينا، وپشت دا حه‌قییێ وقه‌بويل نه‌كر. وخودێ يێ بێ منه‌ته، وخودێ يێ ده‌وله‌مه‌نده، زه‌نگينى هه‌مى يا وییه، د گۆتن وكريار وسالۆخه‌تێن خۆ دا ئه‌و يێ هێژايى مه‌دح وسوپاسییانه، سه‌رداچوونا وان چو زيانێ ناگه‌هينته وى.
زَعَمَ ٱلَّذِينَ كَفَرُوٓاْ أَن لَّن يُبۡعَثُواْۚ قُلۡ بَلَىٰ وَرَبِّي لَتُبۡعَثُنَّ ثُمَّ لَتُنَبَّؤُنَّ بِمَا عَمِلۡتُمۡۚ وَذَٰلِكَ عَلَى ٱللَّهِ يَسِيرٞ ﴿٧﴾
ئه‌وێن كوفر ب خودێ كرى ژ دره‌و گۆتن: پشتى مرنێ ئه‌م ژ گۆڕان نائێينه ڕاكرن، تو -ئه‌ى پێغه‌مبه‌ر- بێژه وان: به‌لێ ئه‌ز ب خودايێ خۆ كه‌مه هوين دێ زێندى بن ودێ ژ گۆڕان ئێنه‌ڕاكرن، پاشى به‌حسێ وى كارى دێ بۆ هه‌وه ئێته‌كرن يێ هه‌وه د دنيايێ كرى، وئه‌و چه‌نده ل سه‌ر خودێ يا ب ساناهییه.
فَـَٔامِنُواْ بِٱللَّهِ وَرَسُولِهِۦ وَٱلنُّورِ ٱلَّذِيٓ أَنزَلۡنَاۚ وَٱللَّهُ بِمَا تَعۡمَلُونَ خَبِيرٞ ﴿٨﴾
ڤێجا هوين -گه‌لی بوتپه‌رێسان- باوه‌رییێ ب خودێ وپێغه‌مبه‌رێ وى بينن، و ب دويڤ وێ قورئانێ بكه‌ڤن يا وى بۆ پێغه‌مبه‌رێ خۆ ئينايه خوارێ، وخودێ ب وى كارێ هوين دكه‌ن يێ شاره‌زايه، چو ژ گۆتن وكريارێن هه‌وه ل وى به‌رزه نابن، وئه‌و دێ هه‌وه سه‌را وان جزا ده‌ت.
يَوۡمَ يَجۡمَعُكُمۡ لِيَوۡمِ ٱلۡجَمۡعِۖ ذَٰلِكَ يَوۡمُ ٱلتَّغَابُنِۗ وَمَن يُؤۡمِنۢ بِٱللَّهِ وَيَعۡمَلۡ صَٰلِحٗا يُكَفِّرۡ عَنۡهُ سَيِّـَٔاتِهِۦ وَيُدۡخِلۡهُ جَنَّـٰتٖ تَجۡرِي مِن تَحۡتِهَا ٱلۡأَنۡهَٰرُ خَٰلِدِينَ فِيهَآ أَبَدٗاۚ ذَٰلِكَ ٱلۡفَوۡزُ ٱلۡعَظِيمُ ﴿٩﴾
هوين ڕۆژا حه‌شرێ ل بيرا خۆ بينن ئه‌و ڕۆژا خودێ هه‌مى مرۆڤان تێدا كۆم دكه‌ت يێن پێشییێ ويێن پاشییێ، ئه‌و ڕۆژ ئه‌وه يا زيانا جه‌هنه‌مییان تێدا ئاشكه‌را دبت؛ چونكى وان گوهدارییا خودێ هێلابوو. وهه‌چییێ باوه‌رییێ ب خودێ بينت وگوهدارییا وى بكه‌ت، ئه‌و دێ گونه‌هێن وى بۆ وى ژێ به‌ت، ودێ وى كه‌ته د وان به‌حه‌شتان دا يێن ڕويبار د بن قه‌سرێن وان دا دچن، هه‌ر وهه‌ر ئه‌و دێ تێدا مينن، ئه‌و هه‌رمانا د به‌حه‌شتان دا سه‌ركه‌فتنا مه‌زنه يا چو سه‌ركه‌فتن د دويڤ دا نه‌هه‌ين.
وَٱلَّذِينَ كَفَرُواْ وَكَذَّبُواْ بِـَٔايَٰتِنَآ أُوْلَـٰٓئِكَ أَصۡحَٰبُ ٱلنَّارِ خَٰلِدِينَ فِيهَاۖ وَبِئۡسَ ٱلۡمَصِيرُ ﴿١٠﴾
وئه‌وێن كوفر ب خودێ كرى وباوه‌رى ب وان موعجزه‌يان نه‌ئيناى يێن وى داينه پێغه‌مبه‌رێن خۆ، ئه‌و خه‌لكێ ئاگرينه هه‌ر وهه‌ر دێ تێدا مينن، وپيسه جهه يێ ئه‌و لێ زڤڕين، كو جه‌هنه‌مه.
مَآ أَصَابَ مِن مُّصِيبَةٍ إِلَّا بِإِذۡنِ ٱللَّهِۗ وَمَن يُؤۡمِنۢ بِٱللَّهِ يَهۡدِ قَلۡبَهُۥۚ وَٱللَّهُ بِكُلِّ شَيۡءٍ عَلِيمٞ ﴿١١﴾
ئاتافه‌ك ب سه‌رێ ئێكى نه‌هاتییه ئه‌گه‌ر ب ئاناهییا خودێ وقه‌ده‌را وى نه‌بت. وهه‌چییێ باوه‌رییێ ب خودێ بينت ئه‌و دێ دلێ وى ب هيدايه‌ت ئينت ڤێجا ئه‌و دێ ب قه‌ده‌را وى ڕازى بت وخۆ ته‌سليمى ئه‌مرێ وى كه‌ت. وخودێ ب هه‌ر تشته‌كى يێ پڕزانايه، تشته‌ك ژێ ل وى به‌رزه نابت.
وَأَطِيعُواْ ٱللَّهَ وَأَطِيعُواْ ٱلرَّسُولَۚ فَإِن تَوَلَّيۡتُمۡ فَإِنَّمَا عَلَىٰ رَسُولِنَا ٱلۡبَلَٰغُ ٱلۡمُبِينُ ﴿١٢﴾
وهوين -گه‌لی مرۆڤان- گوهدارییا ئه‌مرێ خودێ بكه‌ن، وگوهدارییا پێغه‌مبه‌رى -سلاڤ لێ بن- د وى تشتى دا بكه‌ن يێ ئه‌و پێ ژ نك خودايێ خۆ هاتى، ڤێجا ئه‌گه‌ر هه‌وه پشتدا گوهدارییا خودێ وپێغه‌مبه‌رێ وى، پشتدانا هه‌وه چو زيانێ ناگه‌هينته پێغه‌مبه‌رێ مه، وهه‌ما يا ل سه‌ر وى ئه‌وه ئه‌و ئاشكه‌را وێ په‌يامێ بگه‌هينته هه‌وه يا ئه‌و پێ هاتییه هنارتن.
ٱللَّهُ لَآ إِلَٰهَ إِلَّا هُوَۚ وَعَلَى ٱللَّهِ فَلۡيَتَوَكَّلِ ٱلۡمُؤۡمِنُونَ ﴿١٣﴾
خودێ يێ ب تنێیه چو خودايێن ڕاست ژ وى پێڤه‌تر نينن، وخودان باوه‌ر د هه‌مى كارێن خۆ دا بلا خۆ بهێلنه ب هيڤییا خودێ ڤه.
يَـٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُوٓاْ إِنَّ مِنۡ أَزۡوَٰجِكُمۡ وَأَوۡلَٰدِكُمۡ عَدُوّٗا لَّكُمۡ فَٱحۡذَرُوهُمۡۚ وَإِن تَعۡفُواْ وَتَصۡفَحُواْ وَتَغۡفِرُواْ فَإِنَّ ٱللَّهَ غَفُورٞ رَّحِيمٌ ﴿١٤﴾
ئه‌ى ئه‌وێن باوه‌رى ب خودێ وپێغه‌مبه‌رێ وى ئيناى، ژ ژن وزارۆكێن هه‌وه دوژمن بۆ هه‌وه هه‌نه به‌رێ هه‌وه ژ ڕێكا خودێ وه‌ردگێڕن، وهه‌وه ژ گوهدارییا وى دده‌نه پاش، ڤێجا هوين ژ وان دهشيار بن، وگوهدارییا وان نه‌كه‌ن، وئه‌گه‌ر هوين ل خه‌له‌تییێن وان ببۆرن وپشت بده‌نێ، و ل وان ڤه‌شێرن، هندى خودێیه باش گونه‌هـ ژێبرێ دلۆڤانكاره، ئه‌و دێ گونه‌هێن هه‌وه ژێ به‌ت؛ چونكى لێبۆرينا وى يا مه‌زنه، ودلۆڤانییا وى يا به‌رفره‌هه.
إِنَّمَآ أَمۡوَٰلُكُمۡ وَأَوۡلَٰدُكُمۡ فِتۡنَةٞۚ وَٱللَّهُ عِندَهُۥٓ أَجۡرٌ عَظِيمٞ ﴿١٥﴾
هه‌ما مال وزارۆكێن هه‌وه به‌لا وجه‌ڕباندنن بۆ هه‌وه. وخێره‌كا مه‌زن ل نك خودێ بۆ وى هه‌يه يێ گوهدارییا وى بكه‌ت، وحه‌قێ وى ژ مالێ خۆ ده‌ربێخت.
فَٱتَّقُواْ ٱللَّهَ مَا ٱسۡتَطَعۡتُمۡ وَٱسۡمَعُواْ وَأَطِيعُواْ وَأَنفِقُواْ خَيۡرٗا لِّأَنفُسِكُمۡۗ وَمَن يُوقَ شُحَّ نَفۡسِهِۦ فَأُوْلَـٰٓئِكَ هُمُ ٱلۡمُفۡلِحُونَ ﴿١٦﴾
ڤێجا هوين -گه‌لی خودان باوه‌ران- ل دويڤ شيانا خۆ ته‌قوایا خودێ بكه‌ن، وباش گوهدارییا پێغه‌مبه‌رێ خودێ -سلاڤ لێ بن- بكه‌ن، وپێگيرییێ ب فه‌رمانێن وى بكه‌ن، و ژ وى ڕزقێ خودێ دايه هه‌وه هوين مالی خه‌رج بكه‌ن ئه‌و بۆ هه‌وه ب خێرتره. وهه‌چییێ ژ چڕيكییێ ونه‌دانا مالی بێته پاراستن، ئه‌و ئه‌ون يێن هه‌مى خێرێ ب ده‌ست خۆ ڤه دئينن، و ب مراد دكه‌ڤن.
إِن تُقۡرِضُواْ ٱللَّهَ قَرۡضًا حَسَنٗا يُضَٰعِفۡهُ لَكُمۡ وَيَغۡفِرۡ لَكُمۡۚ وَٱللَّهُ شَكُورٌ حَلِيمٌ ﴿١٧﴾
ئه‌گه‌ر هوين ب دله‌كێ پاقژ وساخله‌م مالێ خۆ د ڕێكا خودێ دا خه‌رج بكه‌ن، خودێ خێرا وى تشتێ هه‌وه خه‌رج كرى دێ بۆ هه‌وه زێده كه‌ت، وئه‌و دێ گونه‌هێن هه‌وه بۆ هه‌وه ژێ به‌ت. وخودێ پڕشوكردارێ وانه يێن مالی خه‌رج دكه‌ن جزايه‌كێ باش دده‌ته وان، يێ ئارامه له‌زێ د عه‌زابدانا وان دا ناكه‌ت يێن بێ ئه‌مرییا وى دكه‌ن.
عَٰلِمُ ٱلۡغَيۡبِ وَٱلشَّهَٰدَةِ ٱلۡعَزِيزُ ٱلۡحَكِيمُ ﴿١٨﴾
وئه‌و يێ زانايه ب تشتێ نه به‌رچاڤ و ب تشتێ به‌رچاڤ، يێ زاله كه‌س وى بێزار ناكه‌ت، د گۆتن وكريارێن خۆ دا يێ كاربنه‌جهـه.