قورئانا پیرۆز › سورەتا ژمارە ٦٣
سورەتا المنافقون ب تەفسیرا کوردی
Al-Munafiqun
بِسۡمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحۡمَٰنِ ٱلرَّحِيمِ
تەفسیرا ساناهی — ماموستا تەحسین ئیبراهیم دۆسکی · ژێدەر
إِذَا جَآءَكَ ٱلۡمُنَٰفِقُونَ قَالُواْ نَشۡهَدُ إِنَّكَ لَرَسُولُ ٱللَّهِۗ وَٱللَّهُ يَعۡلَمُ إِنَّكَ لَرَسُولُهُۥ وَٱللَّهُ يَشۡهَدُ إِنَّ ٱلۡمُنَٰفِقِينَ لَكَٰذِبُونَ ﴿١﴾
ئه‌گه‌ر دوڕوى هاتنه ديوانا ته -ئه‌ى پێغه‌مبه‌ر- ئه‌و ب ئه‌زمانێ خۆ دبێژن: ئه‌م شاهده‌يیێ دده‌ين كو تو پێغه‌مبه‌رێ خودێیى، وخودێ دزانت كو تو پێغه‌مبه‌رێ وییى، وخودێ شاهده‌يیێ دده‌ت كو دوڕوى د ڤێ شاهده‌يیا خۆ دا يا ئه‌و بۆ ته ئاشكه‌را دكه‌ن، وسويندێ ل سه‌ر دخۆن ددره‌وينن.
ٱتَّخَذُوٓاْ أَيۡمَٰنَهُمۡ جُنَّةٗ فَصَدُّواْ عَن سَبِيلِ ٱللَّهِۚ إِنَّهُمۡ سَآءَ مَا كَانُواْ يَعۡمَلُونَ ﴿٢﴾
هه‌ما دوڕوى وان سويندێن خۆ يێن ئه‌و دخۆن بۆ خۆ دكه‌نه په‌رژان د ناڤبه‌را خۆ ولێگرتن وعه‌زابێ دا، وئه‌و خۆ وخه‌لكى ژى ژ ڕێكا خودێ يا ڕاست پاشڤه‌دبه‌ن، هندى ئه‌و بوون پيسه كاربوو وان كرى.
ذَٰلِكَ بِأَنَّهُمۡ ءَامَنُواْ ثُمَّ كَفَرُواْ فَطُبِعَ عَلَىٰ قُلُوبِهِمۡ فَهُمۡ لَا يَفۡقَهُونَ ﴿٣﴾
چونكى وان ب سه‌ر ڤه باوه‌رى ئينا، و د دل دا ئه‌و دكافر بوون، ڤێجا ژ به‌ر كافرییا وان خودێ خه‌تم ل سه‌ر دلێن وان دا، له‌و ئێدى ئه‌و تێ ناگه‌هن كانێ مفايێ وان د چ دايه.
۞وَإِذَا رَأَيۡتَهُمۡ تُعۡجِبُكَ أَجۡسَامُهُمۡۖ وَإِن يَقُولُواْ تَسۡمَعۡ لِقَوۡلِهِمۡۖ كَأَنَّهُمۡ خُشُبٞ مُّسَنَّدَةٞۖ يَحۡسَبُونَ كُلَّ صَيۡحَةٍ عَلَيۡهِمۡۚ هُمُ ٱلۡعَدُوُّ فَٱحۡذَرۡهُمۡۚ قَٰتَلَهُمُ ٱللَّهُۖ أَنَّىٰ يُؤۡفَكُونَ ﴿٤﴾
وئه‌گه‌ر تو به‌رێ خۆ بده‌يه ڤان دوڕوییان سه‌روبه‌رێ وان دێ يێ ب دلێ ته بت، وئه‌گه‌ر ئه‌و باخڤن تو دێ گوهـ ده‌يه ئاخفتنا وان؛ چونكى ئه‌و بۆ ئاخفتنێ دڕه‌هوانن، وئه‌و ژ به‌ر دلێن وان يێن ڤالا ژ باوه‌رییێ، وسه‌رێن وان يێن ڤالا ژ زانين وتێگه‌هشتنێ وه‌كى وان ده‌پانه يێن بۆ ديوارى هاتينه پالدان، ئه‌و دارێن چو ژين تێدا نه، ئه‌و هزر دكه‌ن هه‌ر ده‌نگه‌كێ بلند ل سه‌ر وانه وبۆ وان يێ خرابه؛ چونكى ئه‌و ڕاستییا خۆ دزانن، وهندى ئه‌و دترسينۆكن، و ژ به‌ر وێ سه‌هما دلێن وان تژى كرى، ئه‌ون يێن گه‌له‌ك دوژمناتییا ته وخودان باوه‌ران كرى، ڤێجا يێ ژێ هشياربه، خودێ وان شه‌رمزار بكه‌ت و ژ ڕه‌حما خۆ بێ بار بكه‌ت، چاوا ئه‌و به‌رێ خۆ ژ حه‌قییێ وه‌ردگێڕن وقه‌ستا دوڕوياتییێ وسه‌رداچوونێ دكه‌ن؟
وَإِذَا قِيلَ لَهُمۡ تَعَالَوۡاْ يَسۡتَغۡفِرۡ لَكُمۡ رَسُولُ ٱللَّهِ لَوَّوۡاْ رُءُوسَهُمۡ وَرَأَيۡتَهُمۡ يَصُدُّونَ وَهُم مُّسۡتَكۡبِرُونَ ﴿٥﴾
وئه‌گه‌ر بۆ ڤان دوڕوییان هاته گۆتن: هوين ب تۆبه‌كرن ڤه وه‌رن وداخوازا لێبۆرينێ بكه‌ن ژ به‌ر وان گۆتنێن خراب يێن هه‌وه كرين، دا پێغه‌مبه‌رێ خودێ ژى داخوازا لێبۆرينێ بۆ هه‌وه ژ خودايێ خۆ بكه‌ت، ئه‌و بۆ خۆمه‌زنكرن وتڕانه سه‌رێ خۆ دێ هژينن، وتو -ئه‌ى پێغه‌مبه‌ر- دێ وان بينى ئه‌و دێ پشت دده‌نه ته، وئه‌و خۆ ژ وێ مه‌زنتر دبينن يا ژ وان دئێته داخوازكرن.
سَوَآءٌ عَلَيۡهِمۡ أَسۡتَغۡفَرۡتَ لَهُمۡ أَمۡ لَمۡ تَسۡتَغۡفِرۡ لَهُمۡ لَن يَغۡفِرَ ٱللَّهُ لَهُمۡۚ إِنَّ ٱللَّهَ لَا يَهۡدِي ٱلۡقَوۡمَ ٱلۡفَٰسِقِينَ ﴿٦﴾
ل به‌ر ڤان دوڕوییان وه‌كى ئێكه چ تو -ئه‌ى پێغه‌مبه‌ر- داخوازا ژێبرنا گونه‌هان بۆ وان ژ خودێ بكه‌ى يان نه‌كه‌ى، هندى خودێیه قه‌ت ل گونه‌هێن وان نابۆرت؛ چونكى ئه‌و ل سه‌ر وان گونه‌هان دڕژدن و د كوفرا خۆ دا دبه‌رده‌وامن. هندى خودێیه به‌رێ وى ملله‌تى ناده‌ته باوه‌رییێ يێ كوفرێ ب وى بكه‌ت، و ژ بن ئه‌مرێ وى ده‌ركه‌ڤت.
هُمُ ٱلَّذِينَ يَقُولُونَ لَا تُنفِقُواْ عَلَىٰ مَنۡ عِندَ رَسُولِ ٱللَّهِ حَتَّىٰ يَنفَضُّواْۗ وَلِلَّهِ خَزَآئِنُ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضِ وَلَٰكِنَّ ٱلۡمُنَٰفِقِينَ لَا يَفۡقَهُونَ ﴿٧﴾
ئه‌ڤ دوڕوییه‌نه يێن دبێژنه خه‌لكێ (مه‌دينێ): هوين مالی ل سه‌ر هه‌ڤالێن پێغه‌مبه‌رى يێن مشه‌ختبووين خه‌رج نه‌كه‌ن دا ئه‌و ژ دۆرێن وى ڤه‌ڕه‌ڤن. وگه‌نجينه‌يێن عه‌سمانان وعه‌ردى وڕزق هه‌مى يێ خودێیه، ئه‌و وى دده‌ته هه‌چییێ وى بڤێت و ل به‌ر وى دگرت يێ وى بڤێت، به‌لێ دوڕوى د وێ چه‌ندێ ناگه‌هن.
يَقُولُونَ لَئِن رَّجَعۡنَآ إِلَى ٱلۡمَدِينَةِ لَيُخۡرِجَنَّ ٱلۡأَعَزُّ مِنۡهَا ٱلۡأَذَلَّۚ وَلِلَّهِ ٱلۡعِزَّةُ وَلِرَسُولِهِۦ وَلِلۡمُؤۡمِنِينَ وَلَٰكِنَّ ٱلۡمُنَٰفِقِينَ لَا يَعۡلَمُونَ ﴿٨﴾
ئه‌و دوڕوى دبێژن: ئه‌گه‌ر ئه‌م زڤڕينه (مه‌دينێ) ده‌سته‌كا سه‌رفه‌راز ژ مه دێ ده‌سته‌كا خودان باوه‌رێن ڕه‌زيل ده‌رێخت، وسه‌رفه‌رازى يا خودێ وپێغه‌مبه‌رێ وییه، ويا وانه يێن باوه‌رى ب خودێ وپێغه‌مبه‌رێ وى هه‌ى نه يا كه‌سێ دییه، به‌لێ دوڕوى ژ به‌ر بێ فامییا خۆ يا مه‌زن وێ چه‌ندێ نزانن.
يَـٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ لَا تُلۡهِكُمۡ أَمۡوَٰلُكُمۡ وَلَآ أَوۡلَٰدُكُمۡ عَن ذِكۡرِ ٱللَّهِۚ وَمَن يَفۡعَلۡ ذَٰلِكَ فَأُوْلَـٰٓئِكَ هُمُ ٱلۡخَٰسِرُونَ ﴿٩﴾
ئه‌ى ئه‌وێن باوه‌رى ب خودێ ئيناى، ودويكه‌فتنا پێغه‌مبه‌رێ وى كرى، وكار ب شریعه‌تێ وى كرى، بلا مالێ هه‌وه وعه‌يالێ هه‌وه هه‌وه ژ په‌رستنا خودێ وگوهدارییا وى موژيل نه‌كه‌ت، وهه‌چییێ مال وعه‌يالێ وى وى ژ وێ چه‌ندێ موژيل بكه‌ت، ئه‌و ئه‌ون يێن چو بار ژ دلۆڤانییا خودێ بۆ وان نه‌هه‌ى.
وَأَنفِقُواْ مِن مَّا رَزَقۡنَٰكُم مِّن قَبۡلِ أَن يَأۡتِيَ أَحَدَكُمُ ٱلۡمَوۡتُ فَيَقُولَ رَبِّ لَوۡلَآ أَخَّرۡتَنِيٓ إِلَىٰٓ أَجَلٖ قَرِيبٖ فَأَصَّدَّقَ وَأَكُن مِّنَ ٱلصَّـٰلِحِينَ ﴿١٠﴾
وهوين -گه‌لی خودان باوه‌ران- هنده‌كێ ژ وى ڕزقێ مه دايه هه‌وه د ڕێكێن خێرێ دا خه‌رج بكه‌ن، وله‌زێ ل وێ چه‌ندێ بكه‌ن به‌رى مرن بگه‌هته ئێك ژ هه‌وه، وئه‌و نيشانێن وێ ببينت، ڤێجا ب په‌شێمانى ڤه بێژت: خودايێ من ئه‌گه‌ر ده‌مه‌كى ته ئه‌ز هێلابام، وپيچه‌كێ ته مرنا من پاشڤه‌بربا، ئه‌ز دا خێران ژ مالێ خۆ ده‌م، ودا بمه ژ مرۆڤێن چاك وته‌قوادار.
وَلَن يُؤَخِّرَ ٱللَّهُ نَفۡسًا إِذَا جَآءَ أَجَلُهَاۚ وَٱللَّهُ خَبِيرُۢ بِمَا تَعۡمَلُونَ ﴿١١﴾
وخودێ مرنا نه‌فسه‌كێ پاشڤه‌نابه‌ت ئه‌گه‌ر ده‌مێ وێ هات، وژییێ وێ خلاس بوو، وخودێ ب وى كارێ هوين دكه‌ن يێ شاره‌زايه چ باشى بت چ خرابى، وئه‌و دێ هه‌وه سه‌را وى كارى جزا ده‌ت.