قورئانا پیرۆز › سورەتا ژمارە ٢٦
سورەتا الشعراء ب تەفسیرا کوردی
Ash-Shu'ara
بِسۡمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحۡمَٰنِ ٱلرَّحِيمِ
تەفسیرا ساناهی — ماموستا تەحسین ئیبراهیم دۆسکی · ژێدەر
طسٓمٓ ﴿١﴾
(طسم) گۆتن ل سهر ڤان حهرفێن كهركرى ل دهسپێكا سوورهتا بهقهره بۆرییه.
تِلۡكَ ءَايَٰتُ ٱلۡكِتَٰبِ ٱلۡمُبِينِ ﴿٢﴾
ئهڤه ئايهتێن وێ قورئانێنه يا ههر تشتهكێ ههى ئاشكهرا دكهت، و جوداهییێ دئێخته ناڤبهرا حهقى و نهحهقییێ.
لَعَلَّكَ بَٰخِعٞ نَّفۡسَكَ أَلَّا يَكُونُواْ مُؤۡمِنِينَ ﴿٣﴾
دبت تو -ئهى پێغهمبهر- ژ بهر مجدییا خۆ ل سهر هيدايهت ئينانا وان خۆ تێ ببهى؛ چونكى وان باوهرى ب ته نهئينايه، ڤێجا تو وێ چهندێ نهكه.
إِن نَّشَأۡ نُنَزِّلۡ عَلَيۡهِم مِّنَ ٱلسَّمَآءِ ءَايَةٗ فَظَلَّتۡ أَعۡنَٰقُهُمۡ لَهَا خَٰضِعِينَ ﴿٤﴾
ئهگهر مه بڤێت ئهم دێ موعجزهیهكا وهسا ژ عهسمانى ب سهر درهوپێكهرێن مللهتێ ته دا ئينينه خوارێ، ئهو ژ ترسان دا نهچار ببن باوهرییێ بينن، ڤێجا ئهو ستوخوار وڕهزيل بمينن.
وَمَا يَأۡتِيهِم مِّن ذِكۡرٖ مِّنَ ٱلرَّحۡمَٰنِ مُحۡدَثٍ إِلَّا كَانُواْ عَنۡهُ مُعۡرِضِينَ ﴿٥﴾
وبيرئينانهكا نوى ژ خودايێ پڕدلۆڤان بۆ ڤان بوتپهرێسێن درهوپێكهر نائێت، فهرمانێ ل وان بكهت وبیرا وان ل دینێ حهق بینتهڤه، ئهگهر ئهو پشت نهدهنێ وقهبويل نهكهن.
فَقَدۡ كَذَّبُواْ فَسَيَأۡتِيهِمۡ أَنۢبَـٰٓؤُاْ مَا كَانُواْ بِهِۦ يَسۡتَهۡزِءُونَ ﴿٦﴾
ب ڕاستى وان درهو ب قورئانێ كر وتڕانه بۆ خۆ پێ كرن، ڤێجا بهحسێ وى كارێ وان يارى وتڕانه بۆ خۆ پێ دكرن دێ بۆ وان ئێتهكرن، و ژ بهر دهركهفتنا وان ژ بن ئهمرێ خودێ عهزاب دێ ب سهر وان دا ئێت.
أَوَلَمۡ يَرَوۡاْ إِلَى ٱلۡأَرۡضِ كَمۡ أَنۢبَتۡنَا فِيهَا مِن كُلِّ زَوۡجٖ كَرِيمٍ ﴿٧﴾
ئهرێ وان درهو پێ كر بێى ئهو بهرێ خۆ بدهنه وى عهردێ مه ژ ههر ڕهنگهكى شينكاتییهكێ باش و ب مفا لێ شينكرى، ژ خودايێ ههمى چێكرییان پێڤهتر كهس نهشێت وى شين بكهت؟
إِنَّ فِي ذَٰلِكَ لَأٓيَةٗۖ وَمَا كَانَ أَكۡثَرُهُم مُّؤۡمِنِينَ ﴿٨﴾
هندى د دهرێخستنا شينكاتى دايه ژ عهردى، نيشانهكا ئاشكهرا ل سهر شيانا خودێ يا تمام ههيه، وپترییا وى مللهتى دخودان باوهر نهبوون.
وَإِنَّ رَبَّكَ لَهُوَ ٱلۡعَزِيزُ ٱلرَّحِيمُ ﴿٩﴾
وهندى خواديێ تهيه ل سهر ههر چێكرییهكى يێ زاله، وئهو دلۆڤانكاره يێ دلۆڤانییا وى ههمى تشت ڤهگرتين.
وَإِذۡ نَادَىٰ رَبُّكَ مُوسَىٰٓ أَنِ ٱئۡتِ ٱلۡقَوۡمَ ٱلظَّـٰلِمِينَ ﴿١٠﴾
وتو -ئهى پێغهمبهر- بهحسێ مووساى بۆ مللهتێ خۆ بكه دهمێ خودايێ ته گازى وى كرى: كو تو وهره نك مللهتێ زۆردار.
قَوۡمَ فِرۡعَوۡنَۚ أَلَا يَتَّقُونَ ﴿١١﴾
مللهتێ فيرعهونى، وبێژه وان: ئهرێ ما ئهو ژ عهزابا خودێ ناترسن، ووى كارى ناهێلن يێ ئهو ل سهر ژ كوفر وسهرداچوونێ؟
قَالَ رَبِّ إِنِّيٓ أَخَافُ أَن يُكَذِّبُونِ ﴿١٢﴾
مووساى گۆت: خودايێ من ئهز دترسم ئهو من د پێغهمبهرينییا من دا درهوين دهربێخن.
وَيَضِيقُ صَدۡرِي وَلَا يَنطَلِقُ لِسَانِي فَأَرۡسِلۡ إِلَىٰ هَٰرُونَ ﴿١٣﴾
و ژ بهر نهباوهرى ئينانا وان سنگێ من تژى خهم ببت، وئهزمانێ من ب دهعوێ نهگهڕيێت ڤێجا تو جبريلی ب وهحییێ بهنێره نك برايێ من هاروونى؛ دا ئهو هاريكارییا من بكهت.
وَلَهُمۡ عَلَيَّ ذَنۢبٞ فَأَخَافُ أَن يَقۡتُلُونِ ﴿١٤﴾
ووان تۆلهك ل سهر من ههيه ژ بهر كوشتنا من بۆ زهلامهكێ وان يێ قبتى، ڤێجا ئهز دترسم ئهو من پێش وى ڤه بكوژن.
قَالَ كَلَّاۖ فَٱذۡهَبَا بِـَٔايَٰتِنَآۖ إِنَّا مَعَكُم مُّسۡتَمِعُونَ ﴿١٥﴾
خودێ گۆته مووساى: نهخێر ئهو ته ناكوژن، ومن داخوازا ته د دهر حهقا هاروونى دا ب جهـ ئينا، ڤێجا هوين ب وان موعجزهيان ڤه يێن ڕاستییا ههوه ئاشكهرا دكهن ههڕن، هندى ئهمين ئهم ب زانين وپاراستن وپشتهڤانییا خۆ ڤه د گهل ههوهينه ومه گوهـ لێ ههيه.
فَأۡتِيَا فِرۡعَوۡنَ فَقُولَآ إِنَّا رَسُولُ رَبِّ ٱلۡعَٰلَمِينَ ﴿١٦﴾
ڤێجا هوين وهرنه نك فيرعهونى وبێژنێ: هندى ئهمين ئهم ژ نك خودايێ ههمى چێكرییان ڤه بۆ ته ومللهتێ ته يێن هاتينه هنارتن.
أَنۡ أَرۡسِلۡ مَعَنَا بَنِيٓ إِسۡرَـٰٓءِيلَ ﴿١٧﴾
كو تو ئيسرائيليان بهرده؛ دا ئهو د گهل مه بچن.
قَالَ أَلَمۡ نُرَبِّكَ فِينَا وَلِيدٗا وَلَبِثۡتَ فِينَا مِنۡ عُمُرِكَ سِنِينَ ﴿١٨﴾
فيرعهونى گۆت: ئهرێ ما مه تو د مالێن خۆ دا ب زارۆكينى ب خودان نهكرى، وتو چهند سالهكان ژ ژییێ خۆ د بن چاڤدێرییا مه دا نهبووى.
وَفَعَلۡتَ فَعۡلَتَكَ ٱلَّتِي فَعَلۡتَ وَأَنتَ مِنَ ٱلۡكَٰفِرِينَ ﴿١٩﴾
وته ب كوشتنا زهلامهكى ژ مللهتێ من تاوانهك كر دهمێ ته درهبهك لێ داى، وتو ژ وان بووى يێن قهنجییا من ڤهشارتى وكوفر ب خوداينییا من كرى؟
قَالَ فَعَلۡتُهَآ إِذٗا وَأَنَا۠ مِنَ ٱلضَّآلِّينَ ﴿٢٠﴾
مووساى بهرسڤا فيرعهونى دا وگۆت: من ئهو كر يا ته گۆتى بهرى خودێ وهحییێ بۆ من بهنێرت، ومن بكهته پێغهمبهر.
فَفَرَرۡتُ مِنكُمۡ لَمَّا خِفۡتُكُمۡ فَوَهَبَ لِي رَبِّي حُكۡمٗا وَجَعَلَنِي مِنَ ٱلۡمُرۡسَلِينَ ﴿٢١﴾
ڤێجا ئهز ب ڕهڤين ژ مالا ههوه دهركهفتم وچوومه (مهديهنێ)، دهمێ ئهز ژ ههوه ترسايم كو پێش وى كارى ڤه يێ بێ دهستى من كرى هوين من بكوژن، ئينا خودايێ من ژ قهنجییا خۆ پێغهمبهرينى وزانين دا من، وئهز كرمه ژ پێغهمبهران.
وَتِلۡكَ نِعۡمَةٞ تَمُنُّهَا عَلَيَّ أَنۡ عَبَّدتَّ بَنِيٓ إِسۡرَـٰٓءِيلَ ﴿٢٢﴾
وما تو وێ خودانكرنێ يا ل مالا ته ل سهر من دكهيه منهت وته ئسرائيلی بۆ خۆ يێن كرينه بهنى تو كوڕێن وان دكوژى وژنێن وان بۆ خزمهتێ ورهزیلكرنێ زێندى دهێلی؟
قَالَ فِرۡعَوۡنُ وَمَا رَبُّ ٱلۡعَٰلَمِينَ ﴿٢٣﴾
فيرعهونى گۆت: وخودايێ چێكرییان يێ تو دبێژى تو پێغهمبهرێ وییى كییه؟
قَالَ رَبُّ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضِ وَمَا بَيۡنَهُمَآۖ إِن كُنتُم مُّوقِنِينَ ﴿٢٤﴾
مووساى گۆت: ئهو خودان وڕێڤهبهرێ عهسمانان وعهردى وههر تشتهكێ د ناڤبهرێ دايه، ئهگهر هوين ب وێ چهندێ دخودان باوهرن، باوهرییێ بينن.
قَالَ لِمَنۡ حَوۡلَهُۥٓ أَلَا تَسۡتَمِعُونَ ﴿٢٥﴾
فيرعهونى گۆته مهزنێن مللهتێ خۆ يێن ل دۆر وى: ئهرێ ههوه گوهـ ل گۆتنا مووساى يا عهجێب نينه كو خودایهكێ دى ژبلی من ههيه؟
قَالَ رَبُّكُمۡ وَرَبُّ ءَابَآئِكُمُ ٱلۡأَوَّلِينَ ﴿٢٦﴾
مووساى گۆت: ئهو خودايێ ئهز بهرێ ههوه ددهمێ ئهوه يێ هوين وبابێن ههوه يێن ئێكێ ئافراندين، ڤێجا چاوا هوين پهرستنا چێكرییهكێ وهكى خۆ دكهن، وبابێن وى ژى وهكى يێن ههوه يێن مرين؟
قَالَ إِنَّ رَسُولَكُمُ ٱلَّذِيٓ أُرۡسِلَ إِلَيۡكُمۡ لَمَجۡنُونٞ ﴿٢٧﴾
فيرعهونى گۆته خهلكێ ديوانا خۆ؛ دا كهربێن وان ڤهكهت ومووساى درهوين دهربێخت: هندى پێغهمبهرێ ههوهيه ئهوێ بۆ ههوه هاتییه هنارتن يێ دينه، گۆتنهكا نه بهرعهقل دبێژت!
قَالَ رَبُّ ٱلۡمَشۡرِقِ وَٱلۡمَغۡرِبِ وَمَا بَيۡنَهُمَآۖ إِن كُنتُمۡ تَعۡقِلُونَ ﴿٢٨﴾
مووساى گۆت: ئهوه خودايێ ڕۆژههلاتێ وڕۆژئاڤايێ وههر تشتهكێ د ناڤبهرێ دا، وئهڤه هندێ فهر دكهت هوين باوهرییێ ب وى ب تنێ بينن ئهگهر هوين دخودان عهقل وتێگههشتن بن!
قَالَ لَئِنِ ٱتَّخَذۡتَ إِلَٰهًا غَيۡرِي لَأَجۡعَلَنَّكَ مِنَ ٱلۡمَسۡجُونِينَ ﴿٢٩﴾
فيرعهونى ب گهفكرن ڤه گۆته مووساى: ئهگهر تو خودایهكێ دى ژبلی من بۆ خۆ بدانى سويند بت ئهز دێ ته كهمه د گهل وان يێن من گرتين.
قَالَ أَوَلَوۡ جِئۡتُكَ بِشَيۡءٖ مُّبِينٖ ﴿٣٠﴾
مووساى گۆت: ئهرێ تو دێ من گرى، ئهگهر خۆ ئهز دهليلهكێ ئاشكهرا ژى بۆ ته بينم ڕاستییا گۆتنا من ئاشكهرا بكهت؟
قَالَ فَأۡتِ بِهِۦٓ إِن كُنتَ مِنَ ٱلصَّـٰدِقِينَ ﴿٣١﴾
فيرعهونى گۆت: پا كا دێ تو وى بينه، ئهگهر تو د گۆتنا خۆ دا ژ ڕاستگۆيانى.
فَأَلۡقَىٰ عَصَاهُ فَإِذَا هِيَ ثُعۡبَانٞ مُّبِينٞ ﴿٣٢﴾
ئينا مووساى گۆپالێ خۆ هاڤێت و د گاڤێ دا ئهو بوو شههمارهكێ دورست، نهكو يێ ژ قهستا وهكى سێرهبهند دكهن.
وَنَزَعَ يَدَهُۥ فَإِذَا هِيَ بَيۡضَآءُ لِلنَّـٰظِرِينَ ﴿٣٣﴾
ووى دهستێ خۆ ژ بهريكا خۆ ئينا دهرێ د گاڤێ دا ئهو بێى نهخۆشییهك لێ بت سپى بوو وهكى بهفرێ، كو بينهران مهندههووش بكهت.
قَالَ لِلۡمَلَإِ حَوۡلَهُۥٓ إِنَّ هَٰذَا لَسَٰحِرٌ عَلِيمٞ ﴿٣٤﴾
فيرعهونى ژ ترسێن هندێ دا كو مهزنێن مللهتێ وى باوهرییێ بينن گۆته وان: هندى مووسايه سێرهبهندهكێ زيرهكه.
يُرِيدُ أَن يُخۡرِجَكُم مِّنۡ أَرۡضِكُم بِسِحۡرِهِۦ فَمَاذَا تَأۡمُرُونَ ﴿٣٥﴾
وى دڤێت ب سێرهبهندییا خۆ ئهو ههوه ژ عهردێ ههوه دهربێخت، ڤێجا هوين بۆ وى چ دبێژن دا ئهز ب يا ههوه بكهم؟
قَالُوٓاْ أَرۡجِهۡ وَأَخَاهُ وَٱبۡعَثۡ فِي ٱلۡمَدَآئِنِ حَٰشِرِينَ ﴿٣٦﴾
مللهتێ وى گۆتێ: تو مهسهلا مووسا وهاروونى پاش بێخه، وتو هندهك لهشكهرى بهنێره باژێران.
يَأۡتُوكَ بِكُلِّ سَحَّارٍ عَلِيمٖ ﴿٣٧﴾
دا ئهو ههر كهسهكێ شارهزا د سێرهبهندییێ دا بۆ ته كۆم بكهن.
فَجُمِعَ ٱلسَّحَرَةُ لِمِيقَٰتِ يَوۡمٖ مَّعۡلُومٖ ﴿٣٨﴾
ئينا سێرهبهند هاتنه كۆمكرن، وژڤانهكێ دهسنيشانكرى بۆ وان هاته دانان، كو دهمێ تێشتهگههێ بوو ل ڕۆژا خهملاندنێ يا كو ئهو تێدا بهتال دبن، وپێكڤه كۆم دبن؛ دا د گهل مووساى كۆم ببن.
وَقِيلَ لِلنَّاسِ هَلۡ أَنتُم مُّجۡتَمِعُونَ ﴿٣٩﴾
ومرۆڤ بۆ كۆمبوونێ هاتنه خواندن؛ ب هیڤییا كو سێرهبهند ب سهركهڤن.
لَعَلَّنَا نَتَّبِعُ ٱلسَّحَرَةَ إِن كَانُواْ هُمُ ٱلۡغَٰلِبِينَ ﴿٤٠﴾
بهرێ مه یێ لێ سێرهبهند ب سهركهڤن؛ دا ئهم ل سهر دينێ خۆ بمينين.
فَلَمَّا جَآءَ ٱلسَّحَرَةُ قَالُواْ لِفِرۡعَوۡنَ أَئِنَّ لَنَا لَأَجۡرًا إِن كُنَّا نَحۡنُ ٱلۡغَٰلِبِينَ ﴿٤١﴾
ڤێجا دهمێ سێرهبهند هاتينه نك فيرعهونى وان گۆتێ: ئهرێ خهلاتهك ژ مالی ومهرتهبان دێ بۆ مه ههبت، ئهگهر ئهم ب سهر مووساى كهفتين؟
قَالَ نَعَمۡ وَإِنَّكُمۡ إِذٗا لَّمِنَ ٱلۡمُقَرَّبِينَ ﴿٤٢﴾
فيرعهونى گۆت: بهلێ تشتێ ههوه داخوازكرى بۆ ههوه ههيه، وهوين هنگى دێ ژ وان بن يێن نێزيكى من.
قَالَ لَهُم مُّوسَىٰٓ أَلۡقُواْ مَآ أَنتُم مُّلۡقُونَ ﴿٤٣﴾
مووساى پێخهمهت پويچكرنا سێرهبهندییا وان گۆتێ: تشتێ ههوه دڤێت ژ سێرهبهندییێ هوين بهاڤێژن.
فَأَلۡقَوۡاْ حِبَالَهُمۡ وَعِصِيَّهُمۡ وَقَالُواْ بِعِزَّةِ فِرۡعَوۡنَ إِنَّا لَنَحۡنُ ٱلۡغَٰلِبُونَ ﴿٤٤﴾
وان وهريس وگۆپالێن خۆ هاڤێتن، وخهلكى وه هزر كر كو ئهو مارن يێن ب ڕێڤه دچن، ووان ب مهزنییا فيرعهونى سويند خوار وگۆتن: هندى ئهمێن ئهم دێ ب سهركهڤين.
فَأَلۡقَىٰ مُوسَىٰ عَصَاهُ فَإِذَا هِيَ تَلۡقَفُ مَا يَأۡفِكُونَ ﴿٤٥﴾
ومووساى گۆپالێ خۆ هاڤێت، د گاڤێ ئهو بوو شههمارهكێ مهزن، وى ئهو درهو وبێ بهختییا وان ئيناى ههمى داعويرا.
فَأُلۡقِيَ ٱلسَّحَرَةُ سَٰجِدِينَ ﴿٤٦﴾
ڤێجا دهمێ وان ئهو ديتى، ووان زانى ئهڤه نه ژ فێلێن سێرهبهندانه، وان باوهرى ب خودێ ئينا وبۆ وى چوونه سوجدێ.
قَالُوٓاْ ءَامَنَّا بِرَبِّ ٱلۡعَٰلَمِينَ ﴿٤٧﴾
وگۆتن: مه باوهرى ب خودايێ ههمى چێكرییان ئينا.
رَبِّ مُوسَىٰ وَهَٰرُونَ ﴿٤٨﴾
خودايێ مووساى وهاروونى .
قَالَ ءَامَنتُمۡ لَهُۥ قَبۡلَ أَنۡ ءَاذَنَ لَكُمۡۖ إِنَّهُۥ لَكَبِيرُكُمُ ٱلَّذِي عَلَّمَكُمُ ٱلسِّحۡرَ فَلَسَوۡفَ تَعۡلَمُونَۚ لَأُقَطِّعَنَّ أَيۡدِيَكُمۡ وَأَرۡجُلَكُم مِّنۡ خِلَٰفٖ وَلَأُصَلِّبَنَّكُمۡ أَجۡمَعِينَ ﴿٤٩﴾
فيرعهونى ب نهڕازيبوون ڤه گۆته سێرهبهندان: ئهرێ ههوه بێ دهستويرییا من باوهرى ب مووساى ئينا، ودا كو بدهته زانينێ كو كارێ مووساى ژى سێرهبهندییه وى گۆت: هندى ئهوه ئهو مهزنێ ههوهيه يێ سێرهبهندى نيشا ههوه داى، ڤێجا پاشى هوين دێ زانن دێ چ عهزاب ئێته سهرێ ههوه: سويند بت ئهز دهست وپییێن ههوه ڕاست وچهپ ببڕم: دهستێ ڕاستێ د گهل پییێ چهپێ ودهستێ چهپێ د گهل پییێ ڕاستێ، وئهز دێ ههوه ههمییان هلاويسم.
قَالُواْ لَا ضَيۡرَۖ إِنَّآ إِلَىٰ رَبِّنَا مُنقَلِبُونَ ﴿٥٠﴾
سێرهبهندان گۆته فيرعهونى: چو زيان ناگههته مه ب عهزابا دنيايێ. هندى ئهمين ئهم بۆ نك خودايێ خۆ دێ زڤڕين، وئهو خۆشییا بهردهوام دێ دهته مه.
إِنَّا نَطۡمَعُ أَن يَغۡفِرَ لَنَا رَبُّنَا خَطَٰيَٰنَآ أَن كُنَّآ أَوَّلَ ٱلۡمُؤۡمِنِينَ ﴿٥١﴾
هندى ئهمين ئهم هيڤى دكهين كو خودايێ مه گونههێن مه بۆ مه ژێ ببهت؛ چونكى ئهم ئێكهمين خودان باوهرين ژ مللهتێ ته.
۞وَأَوۡحَيۡنَآ إِلَىٰ مُوسَىٰٓ أَنۡ أَسۡرِ بِعِبَادِيٓ إِنَّكُم مُّتَّبَعُونَ ﴿٥٢﴾
وخودێ وهحى بۆ مووساى -سلاڤ لێ بن- هنارت كو تو ب شهڤ د گهل خودان باوهرێن ئسرائيلیان دهركهڤه؛ چونكى فيرعهون ولهشكهرێ وى دێ ب دويڤ ههوه كهڤن، دا ئهو نهگههنه ههوه بهرى هوين بگههنه دهريايێ.
فَأَرۡسَلَ فِرۡعَوۡنُ فِي ٱلۡمَدَآئِنِ حَٰشِرِينَ ﴿٥٣﴾
دهمێ فيرعهونى زانى ئسرائيلی يێن دهركهفتين، وى لهشكهرێ خۆ هنارته باژێران دا هندى لهشكهرێ وى ل باژێران ههى كۆم ببت.
إِنَّ هَـٰٓؤُلَآءِ لَشِرۡذِمَةٞ قَلِيلُونَ ﴿٥٤﴾
فيرعهونى گۆت: هندى ئسرائيلينه ئهوێن د گهل مووساى ڕهڤين دهستهكهكا كێم وبێ بهانه.
وَإِنَّهُمۡ لَنَا لَغَآئِظُونَ ﴿٥٥﴾
ووان دلێن مه يێن تژى كهرب وكين كرين؛ چونكى وان دينهكێ دى بۆ خۆ يێ گرتى، ودينێ مه يێ هێلاى.
وَإِنَّا لَجَمِيعٌ حَٰذِرُونَ ﴿٥٦﴾
وئهم ههمى دهشيارين وبۆ وان دئامادهينه.
فَأَخۡرَجۡنَٰهُم مِّن جَنَّـٰتٖ وَعُيُونٖ ﴿٥٧﴾
خودێ فيرعهون ومللهتێ وى ژ عهردێ (مصرێ) يێ خودان باغ وبيستان دهرێخستن.
وَكُنُوزٖ وَمَقَامٖ كَرِيمٖ ﴿٥٨﴾
ئەو عەردێ خودان كانییێن ئاڤێ وجهێن خۆش.
كَذَٰلِكَۖ وَأَوۡرَثۡنَٰهَا بَنِيٓ إِسۡرَـٰٓءِيلَ ﴿٥٩﴾
ووهكى مه ئهو دهرێخستين، وهسا مه ئهڤ واره پشتى وان دا ئسرائيلیان.
فَأَتۡبَعُوهُم مُّشۡرِقِينَ ﴿٦٠﴾
ئينا فيرعهونى ولهشكهرێ وى ل دهمێ ڕۆژههلاتێ دا ب دويڤ مووساى وههڤالێن وى ڤه.
فَلَمَّا تَرَـٰٓءَا ٱلۡجَمۡعَانِ قَالَ أَصۡحَٰبُ مُوسَىٰٓ إِنَّا لَمُدۡرَكُونَ ﴿٦١﴾
دهمێ ههردو كۆمان ئێك ودو ديتين ههڤالێن مووساى گۆتن: هندى كۆما فيرعهونییه دێ گههنه مه ومه تێ بهن.
قَالَ كَلَّآۖ إِنَّ مَعِيَ رَبِّي سَيَهۡدِينِ ﴿٦٢﴾
مووساى گۆته وان: نهخێر وهسا نينه وهكى هوين دبێژن، ئهو ناگههنه ههوه؛ چونكى خودايێ من ب سهركهفتنێ يێ د گهل من دا، ئهو دێ بهرێ من دهته وێ ڕێكێ يا ڕزگارییا مه تێدا.
فَأَوۡحَيۡنَآ إِلَىٰ مُوسَىٰٓ أَنِ ٱضۡرِب بِّعَصَاكَ ٱلۡبَحۡرَۖ فَٱنفَلَقَ فَكَانَ كُلُّ فِرۡقٖ كَٱلطَّوۡدِ ٱلۡعَظِيمِ ﴿٦٣﴾
ئينا مه وهحى بۆ مووساى هنارت كو گۆپالێ خۆ ل دهريايێ بده، ڤێجا وى گۆپال لێدا، ودهريا هاته كهلاشتن وبوو دووازده ڕێك ل دويڤ هژمارا ئويجاخێن ئسرائيلیان، وههر پارچهیهك وهكى چيایهكێ مهزن لێ هات.
وَأَزۡلَفۡنَا ثَمَّ ٱلۡأٓخَرِينَ ﴿٦٤﴾
ومه فيرعهون ومللهتێ وى نێزيكى وى جهى كرن حهتا ئهو چووينه د دهريايێ دا.
وَأَنجَيۡنَا مُوسَىٰ وَمَن مَّعَهُۥٓ أَجۡمَعِينَ ﴿٦٥﴾
ومه مووسا وئهوێن د گهل دا ههمى ڕزگاركرن. ودهريا ڤهكرى ما حهتا ئهو دهرباس بووينه لايێ هشك.
ثُمَّ أَغۡرَقۡنَا ٱلۡأٓخَرِينَ ﴿٦٦﴾
پاشى مه دهريا ب فيرعهونى وههڤالێن وى ڤه ئينا ئێك پشتى ئهو ب دويڤ مووساى ومللهتێ وى كهفتين وچووينه تێدا.
إِنَّ فِي ذَٰلِكَ لَأٓيَةٗۖ وَمَا كَانَ أَكۡثَرُهُم مُّؤۡمِنِينَ ﴿٦٧﴾
هندى د ڤێ چهندێ دايه يا چێبووى عيبرهتهكا عهجێب ل سهر شيانا خودێ ههيه، و د سهر ڤێ نيشانا ئاشكهرا ڕا پترییا دويكهفتییێن فيرعهونى باوهرى نهئينا.
وَإِنَّ رَبَّكَ لَهُوَ ٱلۡعَزِيزُ ٱلرَّحِيمُ ﴿٦٨﴾
وهندى خودايێ تهيه ئهوه زالێ دلۆڤانكار، ب زالبوونا خۆ وى كافرێن درهوپێكهر تێبرن، و ب دلۆڤانییا خۆ وى مووسا وئهوێن د گهل دا ههمى ڕزگاركرن.
وَٱتۡلُ عَلَيۡهِمۡ نَبَأَ إِبۡرَٰهِيمَ ﴿٦٩﴾
وتو -ئهى پێغهمبهر- بهحسێ ئيبراهيمى بۆ كافران بكه.
إِذۡ قَالَ لِأَبِيهِ وَقَوۡمِهِۦ مَا تَعۡبُدُونَ ﴿٧٠﴾
دهمێ وى گۆتییه بابێ خۆ ومللهتێ خۆ: هوين پهرستنا چ دكهن؟
قَالُواْ نَعۡبُدُ أَصۡنَامٗا فَنَظَلُّ لَهَا عَٰكِفِينَ ﴿٧١﴾
وان گۆت: ئهم پهرستنا هندهك صهنهمان دكهين، وئهم ل سهر پهرستنا وان دمينين.
قَالَ هَلۡ يَسۡمَعُونَكُمۡ إِذۡ تَدۡعُونَ ﴿٧٢﴾
ئيبراهيمى بۆ دياركرنا نهحهقییا بۆچوونا وان گۆت: ئهرێ وان گوهـ ل دوعايێن ههوه دبن دهمێ هوين گازى وان دكهن.
أَوۡ يَنفَعُونَكُمۡ أَوۡ يَضُرُّونَ ﴿٧٣﴾
يان ئهو مفایهكى دگههيننه ههوه دهمێ هوين وان دپهرێسن، يان ژى ئهو زيانهكێ د گههيننه ههوه ئهگهر ههوه پهرستنا وان هێلا؟
قَالُواْ بَلۡ وَجَدۡنَآ ءَابَآءَنَا كَذَٰلِكَ يَفۡعَلُونَ ﴿٧٤﴾
وان گۆت: تشتهكێ وهسا چێ نابت، بهلێ پا مه بابێن خۆ ديتبوون وان ئهو دپهرێسين، ڤێجا مه ژى د وى تشتى دا يێ وان دكر چاڤ ل وان كر.
قَالَ أَفَرَءَيۡتُم مَّا كُنتُمۡ تَعۡبُدُونَ ﴿٧٥﴾
ئيبراهيمى گۆت: ئهرێ ههوه ديتییه تشتێ ههوه وبابێن ههوه يێن كهڤن بهرى ههوه دپهرێسين ژ صهنهمێن بێ گوهـ يێن نه مفاى دگههينن ونه زيانێ؟
أَنتُمۡ وَءَابَآؤُكُمُ ٱلۡأَقۡدَمُونَ ﴿٧٦﴾
ئيبراهيمى گۆت: ئهرێ ههوه ديتییه تشتێ ههوه وبابێن ههوه يێن كهڤن بهرى ههوه دپهرێسين ژ صهنهمێن بێ گوهـ يێن نه مفاى دگههينن ونه زيانێ؟
فَإِنَّهُمۡ عَدُوّٞ لِّيٓ إِلَّا رَبَّ ٱلۡعَٰلَمِينَ ﴿٧٧﴾
هندى ئهو تشتن يێن هوين ژبلی خودێ دپهرێسن ئهو دوژمنێن منن، وئهز پهرستنا خودايێ ههمى چێكرییان ب تنێ دكهم.
ٱلَّذِي خَلَقَنِي فَهُوَ يَهۡدِينِ ﴿٧٨﴾
ئهوه يێ ب جوانترين ڕهنگ ئهز ئافرانديم وبهرێ من ددهته ڕێكا مهصلحهتا دنيايێ وئاخرهتێ.
وَٱلَّذِي هُوَ يُطۡعِمُنِي وَيَسۡقِينِ ﴿٧٩﴾
وئهوه يێ ژ قهنجییا خۆ خوارن وڤهخوارنێ ددهته من.
وَإِذَا مَرِضۡتُ فَهُوَ يَشۡفِينِ ﴿٨٠﴾
وئهگهر نهخۆشییهك گههشته من ئهو من ساخ دكهت.
وَٱلَّذِي يُمِيتُنِي ثُمَّ يُحۡيِينِ ﴿٨١﴾
وئهوه يێ من د دنيايێ دا دمرينت وڕحا من دستينت، پاشى ل ڕۆژا قيامهتێ ئهو من زێندى دكهتهڤه.
وَٱلَّذِيٓ أَطۡمَعُ أَن يَغۡفِرَ لِي خَطِيٓـَٔتِي يَوۡمَ ٱلدِّينِ ﴿٨٢﴾
ژ وى پێڤهتر كهس نهشێت وێ چهندێ بكهت، وئهوه يێ ئهز دلێ خۆ دبهمێ كو ڕۆژا جزادانێ ئهو گونهها من ژێ ببهت.
رَبِّ هَبۡ لِي حُكۡمٗا وَأَلۡحِقۡنِي بِٱلصَّـٰلِحِينَ ﴿٨٣﴾
ئيبراهيمى ب دوعاكرن ڤه گۆته خودايێ خۆ: خودايێ من تو زانينێ وتێگههشتنێ بده من، ومن ب چاكان ڕا بگههينه، وتو من ووان د بهحهشتێ دا پێكڤه كۆم بكه.
وَٱجۡعَل لِّي لِسَانَ صِدۡقٖ فِي ٱلۡأٓخِرِينَ ﴿٨٤﴾
وتو ناڤ ودهنگهكێ باش وجوان بۆ من د ناڤ وان دا بهێله يێن پشتى من دئێن.
وَٱجۡعَلۡنِي مِن وَرَثَةِ جَنَّةِ ٱلنَّعِيمِ ﴿٨٥﴾
وتو من بكه ژ وان بهنییێن خۆ يێن تو وان ب ميراتگرى ل بهحشتا خۆش ددانى.
وَٱغۡفِرۡ لِأَبِيٓ إِنَّهُۥ كَانَ مِنَ ٱلضَّآلِّينَ ﴿٨٦﴾
وتو ل بابێ من نهگره كو وى شرك ب ته كرى، ووى عهزاب نهده، هندى ئهو بوو ئهو ژ وان بوو يێن ڕێكا هيدايهتێ ل خۆ بهرزه كرى وكافر بووين. وئهڤه هنگى بوو بهرى بۆ ئيبراهيمى ديار ببت كو بابێ وى دوژمنێ خودێیه، ودهمێ بۆ وى ديار بووى كو ئهو دوژمنێ خودێیه وى خۆ ژێ بهرى كر.
وَلَا تُخۡزِنِي يَوۡمَ يُبۡعَثُونَ ﴿٨٧﴾
وتو وێ ڕۆژێ من شهرمزار نهكه ڕۆژا مرۆڤ بۆ حسێب وجزادانێ ژ گۆڕێن خۆ ڕادبنهڤه.
يَوۡمَ لَا يَنفَعُ مَالٞ وَلَا بَنُونَ ﴿٨٨﴾
ڕۆژا مال وكوڕ چو مفاى نهگههيننه كهسێ.
إِلَّا مَنۡ أَتَى ٱللَّهَ بِقَلۡبٖ سَلِيمٖ ﴿٨٩﴾
ئهو تێ نهبت يێ ب دلهكێ ساخلهم ژ كوفر ونفاقێ بێته نك خودێ.
وَأُزۡلِفَتِ ٱلۡجَنَّةُ لِلۡمُتَّقِينَ ﴿٩٠﴾
وبهحهشت بۆ وان يێن خۆ ژ كوفر وگونههان پاراستى، وقهستا عيبادهتێ خودێ كرى هاته نێزيككرن.
وَبُرِّزَتِ ٱلۡجَحِيمُ لِلۡغَاوِينَ ﴿٩١﴾
وجههنهم بۆ وان كافران هاته بهرچاڤكرن یێن خۆ ژ هيدايهتێ دايه پاش، وبستهيى ل سهر حهرامییێ كرى.
وَقِيلَ لَهُمۡ أَيۡنَ مَا كُنتُمۡ تَعۡبُدُونَ ﴿٩٢﴾
وبۆ وان هاتهگۆتن: كانێ خوداوهندێن ههوه يێت ههوه پهرستن بۆ دكر، وههوه هزر دكر ئهو ئهڤرۆ مههدهرێ دێ بۆ ههوه كهن؟
مِن دُونِ ٱللَّهِ هَلۡ يَنصُرُونَكُمۡ أَوۡ يَنتَصِرُونَ ﴿٩٣﴾
يێت ههوه پهرستن بۆ دكر ژبلی خودێ ئهرێ ئهو دێ ههوه ب سهرئێخن، وعهزابێ ژ ههوه پاشڤهبهن، يان ئهو دێ خۆ ب سهرئێخن وعهزابێ ژ خۆ ب خۆ دهنه پاش؟ تشتهك ژ وێ نابت.
فَكُبۡكِبُواْ فِيهَا هُمۡ وَٱلۡغَاوُۥنَ ﴿٩٤﴾
ڤێجا ئهو هاتنه كۆمكرن وسهروسهر د جههنهمێ دا هاتنه هاڤێتن، ئێك ل دویڤ ئێكى، ئهو وئهوێن وان د سهر دا برين.
وَجُنُودُ إِبۡلِيسَ أَجۡمَعُونَ ﴿٩٥﴾
وهاريكارێن ئبليسى، یێن وى خرابى ل بهر وان شرينكرى، كهسهك ژ وان خلاس نابت.
قَالُواْ وَهُمۡ فِيهَا يَخۡتَصِمُونَ ﴿٩٦﴾
وان ب ههڤڕكى ڤه د گهل ئێك ودو گۆت.
تَٱللَّهِ إِن كُنَّا لَفِي ضَلَٰلٖ مُّبِينٍ ﴿٩٧﴾
سويند ب خودێ، هندى ئهم بووين ئهم د دنيايێ دا د بهرزهبوونهكا ئاشكهرا دا بووين.
إِذۡ نُسَوِّيكُم بِرَبِّ ٱلۡعَٰلَمِينَ ﴿٩٨﴾
كو مه هوين دئينانه ڕێزا خودايێ ههمى چێكرییان.
وَمَآ أَضَلَّنَآ إِلَّا ٱلۡمُجۡرِمُونَ ﴿٩٩﴾
وكهسێ ئهم نهئێخستينه ڤێ دويماهییا خراب ئهو تاوانباران تێ نهبن يێن بهرێ مه دايه پهرستنا هندهكێن دى ژبلی خودێ ومه گوهدارییا وان كرى.
فَمَا لَنَا مِن شَٰفِعِينَ ﴿١٠٠﴾
ڤێجا كهس مههدهرێ بۆ مه ناكهت. كو مه ژ عهزابێ خلاس بكهت.
وَلَا صَدِيقٍ حَمِيمٖ ﴿١٠١﴾
وكهس نينه ب دورستى ههڤالينییا مه بكهت ودلێ وى ب مه بسوژت.
فَلَوۡ أَنَّ لَنَا كَرَّةٗ فَنَكُونَ مِنَ ٱلۡمُؤۡمِنِينَ ﴿١٠٢﴾
ڤێجا خوزى مه زڤڕينهكا دى بۆ دنيايێ ههبا، دا ئهم بباينه ژ خودان باوهرێن ڕزگاربووى.
إِنَّ فِي ذَٰلِكَ لَأٓيَةٗۖ وَمَا كَانَ أَكۡثَرُهُم مُّؤۡمِنِينَ ﴿١٠٣﴾
هندى د ڤێ يا بۆرى دايه عيبرهتهك بۆ وى ههيه يێ عيبرهتێ وهربگرت، وپترییا وان يێن گوهـ ل ڤێ سوحبهتێ بووى نهبوونه خودان باوهر.
وَإِنَّ رَبَّكَ لَهُوَ ٱلۡعَزِيزُ ٱلرَّحِيمُ ﴿١٠٤﴾
وهندى خودايێ تهيه ههر ئهوه زالێ خودان شيان، يێ دلۆڤانكار ب بهنییێن خۆ یێن خودان باوهر.
كَذَّبَتۡ قَوۡمُ نُوحٍ ٱلۡمُرۡسَلِينَ ﴿١٠٥﴾
مللهتێ نووحى درهو ب پهياما پێغهمبهرێ خۆ كر، ووان ب ڤێ چهندێ درهو ب ههمى پێغهمبهران كر.
إِذۡ قَالَ لَهُمۡ أَخُوهُمۡ نُوحٌ أَلَا تَتَّقُونَ ﴿١٠٦﴾
دهمێ برايێ وان نووحى گۆتییێ: ئهرێ هوين تهقوایا خودێ ناكهن؟
إِنِّي لَكُمۡ رَسُولٌ أَمِينٞ ﴿١٠٧﴾
هندى ئهزم ئهز بۆ ههوه د وى تشتى دا يێ ئهز دگههينمه ههوه پێغهمبهرهكێ دهسپاكم.
فَٱتَّقُواْ ٱللَّهَ وَأَطِيعُونِ ﴿١٠٨﴾
ڤێجا هوين باوهرییێ د ناڤبهرا خۆ وعهزابا خودێ دا بۆ خۆ بكهنه پهرژان، وگوهدارییا من د وى تشتى دا بكهن يێ ئهز فهرمانێ پێ ل ههوه دكهم.
وَمَآ أَسۡـَٔلُكُمۡ عَلَيۡهِ مِنۡ أَجۡرٍۖ إِنۡ أَجۡرِيَ إِلَّا عَلَىٰ رَبِّ ٱلۡعَٰلَمِينَ ﴿١٠٩﴾
وئهز كرێیهكێ ژ ههوه ناخوازم سهرا گههاندنا پهيامێ، هندى كرێیا منه ههما ب تنێ ل سهر خودايێ ههمى چێكرى يانه.
فَٱتَّقُواْ ٱللَّهَ وَأَطِيعُونِ ﴿١١٠﴾
ڤێجا هوين خۆ ژ عهزابا وى بپارێزن، وگوهدارییا من بكهن، وئهمر وفهرمانێن وى ب جهـ بينن.
۞قَالُوٓاْ أَنُؤۡمِنُ لَكَ وَٱتَّبَعَكَ ٱلۡأَرۡذَلُونَ ﴿١١١﴾
وان گۆتێ: چاوا ئهم باوهرییێ ب ته بينين ودويكهفتنا ته بكهين، وئهوێن دويكهفتنا ته كرى ههمى مرۆڤێن كێم وڕهزيلن؟
قَالَ وَمَا عِلۡمِي بِمَا كَانُواْ يَعۡمَلُونَ ﴿١١٢﴾
نووحى بهرسڤا وان دا وگۆت: ژ من نههاتییه خواستن ئهز كريارێن وان بزانم، ههما يا ل سهر من ئهوه ئهز بهرێ وان بدهمه باوهرییێ.
إِنۡ حِسَابُهُمۡ إِلَّا عَلَىٰ رَبِّيۖ لَوۡ تَشۡعُرُونَ ﴿١١٣﴾
حسێبا وان سهرا كريارێن وان ب تنێ ل سهر خودايێ منه. ئهگهر هوين ب وێ چهندێ بحهسیێن، ههوه وه نهدگۆت.
وَمَآ أَنَا۠ بِطَارِدِ ٱلۡمُؤۡمِنِينَ ﴿١١٤﴾
وئهز وان دهرنائێخم يێن باوهرییێ ب گازییا من دئينن، حالێ وان چ بت؛ ژ بهر هندێ دا هوين باوهرییێ ب من بينن.
إِنۡ أَنَا۠ إِلَّا نَذِيرٞ مُّبِينٞ ﴿١١٥﴾
ههما ب تنێ ئهز ئهوم يێ ئاشكهرا ههو دترسينم.
قَالُواْ لَئِن لَّمۡ تَنتَهِ يَٰنُوحُ لَتَكُونَنَّ مِنَ ٱلۡمَرۡجُومِينَ ﴿١١٦﴾
وان دهست دا گهڤان وگۆت: ئهگهر تو -ئهى نووح- ژ گازییا خۆ لێڤهنهبى سويند بت تو دێ ژ وان بى يێن بهر لێ دئێنه باراندن.
قَالَ رَبِّ إِنَّ قَوۡمِي كَذَّبُونِ ﴿١١٧﴾
ڤێجا دهمێ نووحى ئهڤ گۆتنا وان بهيستى وى دوعا ژ خودايێ خۆ كر وگۆت: خودايێ من هندى مللهتێ منه مجدى ل سهر درهوين دهرێخستنا من كر.
فَٱفۡتَحۡ بَيۡنِي وَبَيۡنَهُمۡ فَتۡحٗا وَنَجِّنِي وَمَن مَّعِيَ مِنَ ٱلۡمُؤۡمِنِينَ ﴿١١٨﴾
ڤێجا تو حوكمى د ناڤبهرا من ووان دا بكه، وتو من وههچى خودان باوهرێ د گهل من دا بت ژ وێ عهزابێ ڕزگار بكه يا تو كافران پێ عهزاب ددهى.
فَأَنجَيۡنَٰهُ وَمَن مَّعَهُۥ فِي ٱلۡفُلۡكِ ٱلۡمَشۡحُونِ ﴿١١٩﴾
ئينا مه ئهو وههچییێ د گهل وى د گهمییا داگرتى دا ژ ههمى ڕهنگێن چێكرییان، ڕزگاركرن.
ثُمَّ أَغۡرَقۡنَا بَعۡدُ ٱلۡبَاقِينَ ﴿١٢٠﴾
پاشى ئهوێن مايى يێن باوهرى نهئيناى مه خهندقاندن.
إِنَّ فِي ذَٰلِكَ لَأٓيَةٗۖ وَمَا كَانَ أَكۡثَرُهُم مُّؤۡمِنِينَ ﴿١٢١﴾
هندى د ڤێ چهندێ دایه نيشان بۆ يێن پشتى وان دئێن تێدا ههيه، وپترییا وان يێن گوهـ ل ڤێ سهرهاتییێ بووى باوهرى نهئينا بوو.
وَإِنَّ رَبَّكَ لَهُوَ ٱلۡعَزِيزُ ٱلرَّحِيمُ ﴿١٢٢﴾
وهندى خودايێ تهيه ئهو د تۆلڤهكرنا خۆ دا يێ زاله، وئهو يێ دلۆڤانكاره.
كَذَّبَتۡ عَادٌ ٱلۡمُرۡسَلِينَ ﴿١٢٣﴾
ئويجاخا عادییان پێغهمبهرێ خۆ هوود دروهين دهرێخست، و ب ڤێ چهندێ وان ههمى پێغهمبهر درهوين دهرێخستن.
إِذۡ قَالَ لَهُمۡ أَخُوهُمۡ هُودٌ أَلَا تَتَّقُونَ ﴿١٢٤﴾
دهمێ برايێ وان هوددى گۆتییه وان: ئهرێ هوين ژ خودێ ناترسن وپهرستنێ ژ دل بۆ وى ناكهن؟
إِنِّي لَكُمۡ رَسُولٌ أَمِينٞ ﴿١٢٥﴾
هندى ئهزم ئهز بۆ ههوه پێغهمبهرهكێ دهسپاكم.
فَٱتَّقُواْ ٱللَّهَ وَأَطِيعُونِ ﴿١٢٦﴾
ڤێجا هوين ژ عهزابا خودێ بترسن وگوهدارییا من بكهن.
وَمَآ أَسۡـَٔلُكُمۡ عَلَيۡهِ مِنۡ أَجۡرٍۖ إِنۡ أَجۡرِيَ إِلَّا عَلَىٰ رَبِّ ٱلۡعَٰلَمِينَ ﴿١٢٧﴾
وئهز سهرا گازيكرنا ههوه بۆ تهوحيدێ چو ڕهنگێن كرێیان ژ ههوه ناخوازم، هندى كرێیا منه ب تنێ ل سهر خودايێ ههمى چێكرییانه.
أَتَبۡنُونَ بِكُلِّ رِيعٍ ءَايَةٗ تَعۡبَثُونَ ﴿١٢٨﴾
ئهرێ هوين ل ههر جههكێ بلند ئاڤاهییهكێ مهزن چێ دكهن دا هوين ڕێڤنگان لێ ببينن ويارییان بۆ خۆ پێ بكهن؟
وَتَتَّخِذُونَ مَصَانِعَ لَعَلَّكُمۡ تَخۡلُدُونَ ﴿١٢٩﴾
وهوين قهسرێن ئاسێ وكهلێن موكم ئاڤا دكهن ههر وهكى هوين ههر دێ د دنيايێ دا بن وهوين نامرن.
وَإِذَا بَطَشۡتُم بَطَشۡتُمۡ جَبَّارِينَ ﴿١٣٠﴾
وئهگهر ههوه كهسهك گرت بۆ كوشتنێ يان لێدانێ هوين وێ چهندێ ب كوتهكى وزۆردارى دكهن.
فَٱتَّقُواْ ٱللَّهَ وَأَطِيعُونِ ﴿١٣١﴾
ڤێجا هوين ژ خودێ بترسن وپێگيرییێ ب وێ بكهن يا ئهز دبێژمه ههوه.
وَٱتَّقُواْ ٱلَّذِيٓ أَمَدَّكُم بِمَا تَعۡلَمُونَ ﴿١٣٢﴾
و ژ وى خودايى بترسن يێ گهلهك ڕهنگێن نعمهتێن ئاشكهرا بۆ ههوه داينه ههوه.
أَمَدَّكُم بِأَنۡعَٰمٖ وَبَنِينَ ﴿١٣٣﴾
وى حهيوانهت دانه ههوه، وعهيال.
وَجَنَّـٰتٖ وَعُيُونٍ ﴿١٣٤﴾
وبيستانێن خودان بهرههم، وكانییێن ئاڤێ وى بۆ ههوه پهقاندن.
إِنِّيٓ أَخَافُ عَلَيۡكُمۡ عَذَابَ يَوۡمٍ عَظِيمٖ ﴿١٣٥﴾
هوودى -سلاڤ لێ بن- گۆته وان: هندى ئهزم ئهز دترسم ئهگهر هوين مانه ل سهر كوفر وزۆردارى ودرهوا خۆ، كو خودێ عهزابهكێ ب سهر ههوه دا بينت ل ڕوژهكا تهنگاڤییا وێ يا مهزن ژ بهر عهزابا وێ يا ب سههم.
قَالُواْ سَوَآءٌ عَلَيۡنَآ أَوَعَظۡتَ أَمۡ لَمۡ تَكُن مِّنَ ٱلۡوَٰعِظِينَ ﴿١٣٦﴾
وان گۆتێ: ل نك مه وهكى ئێكه تو مه بترسينى يان نه، ئهم باوهرییێ ب ته نائينين.
إِنۡ هَٰذَآ إِلَّا خُلُقُ ٱلۡأَوَّلِينَ ﴿١٣٧﴾
وان گۆت: ئهڤ دينێ ئهم ل سهر دينێ يێن بهرێیه وعورف وعهدهتێن وانه.
وَمَا نَحۡنُ بِمُعَذَّبِينَ ﴿١٣٨﴾
وسهرا وى كارێ ئهم دكهين ئهم نائێينه عهزابدان.
فَكَذَّبُوهُ فَأَهۡلَكۡنَٰهُمۡۚ إِنَّ فِي ذَٰلِكَ لَأٓيَةٗۖ وَمَا كَانَ أَكۡثَرُهُم مُّؤۡمِنِينَ ﴿١٣٩﴾
ئينا وان بهردهوامى ل سهر درهوين دهرێخستنا وى كر، ڤێجا خودێ ئهو ب هڕهبایهكێ سار ودژوار تێبرن. هندى د وێ تێبرنێ دايه عيبرهتهك بۆ يێن پشتى وان ههيه، وپترییا وان يێن سهرهاتییا وان بهيستى باوهرییێ ب ته نائينن.
وَإِنَّ رَبَّكَ لَهُوَ ٱلۡعَزِيزُ ٱلرَّحِيمُ ﴿١٤٠﴾
وهندى خودايێ تهيه ئهوه زالێ ب سهرڤههاتى، يێ دلوڤانكار ب خودان باوهران.
كَذَّبَتۡ ثَمُودُ ٱلۡمُرۡسَلِينَ ﴿١٤١﴾
ئويجاخا ثهموودییان برايێ خۆ صالح درهوين دهرێخست، ووان ب وێ چهندێ ههمى پێغهمبهر درهوين دهرێخستن.
إِذۡ قَالَ لَهُمۡ أَخُوهُمۡ صَٰلِحٌ أَلَا تَتَّقُونَ ﴿١٤٢﴾
دهمێ برايێ وان صالحى گۆتییه وان: ئهرێ هوين ژ عهزابا خودێ ناترسن؟
إِنِّي لَكُمۡ رَسُولٌ أَمِينٞ ﴿١٤٣﴾
هندى ئهزم ئهز بۆ ههوه پێغهمبهرهكێ دهسپاكم.
فَٱتَّقُواْ ٱللَّهَ وَأَطِيعُونِ ﴿١٤٤﴾
ڤێجا هوين ژ خودێ بترسن، وپێگيرییێ ب وێ بكهن يا من بهرێ ههوه دايێ.
وَمَآ أَسۡـَٔلُكُمۡ عَلَيۡهِ مِنۡ أَجۡرٍۖ إِنۡ أَجۡرِيَ إِلَّا عَلَىٰ رَبِّ ٱلۡعَٰلَمِينَ ﴿١٤٥﴾
وئهز سهرا شيرهتكرنا ههوه داخوازا چو جزاى ژ ههوه ناكهم، ههما جزايێ من ب تنێ ل سهر خودايێ ههمى چێكرییانه.
أَتُتۡرَكُونَ فِي مَا هَٰهُنَآ ءَامِنِينَ ﴿١٤٦﴾
ئهرێ خودايێ ههوه دێ ههوه هێلته د وێ خۆشییێ دا يا هوين تێدا وهوين ههر دێ د ڤێ دنيايێ دا پشتڕاست وتهنا ژ عهزاب ونهمان ومرنێ مينن؟
فِي جَنَّـٰتٖ وَعُيُونٖ ﴿١٤٧﴾
د ناڤ باغێن خودان بهرههم وكانییێن ئاڤێ.
وَزُرُوعٖ وَنَخۡلٖ طَلۡعُهَا هَضِيمٞ ﴿١٤٨﴾
و دناف وبيستان ودارقهسپێن خودان بهرههمهكێ نهرم وگههشتى دا.
وَتَنۡحِتُونَ مِنَ ٱلۡجِبَالِ بُيُوتٗا فَٰرِهِينَ ﴿١٤٩﴾
وهوين ب شارهزايى ودفن بلندى ڤه خانییان د چيايان دا دكۆلن.
فَٱتَّقُواْ ٱللَّهَ وَأَطِيعُونِ ﴿١٥٠﴾
ڤێجا هوين ژ عهزابا خودێ بترسن، وگوهدارییا شيرهتا من بكهن.
وَلَا تُطِيعُوٓاْ أَمۡرَ ٱلۡمُسۡرِفِينَ ﴿١٥١﴾
وگوهێ خۆ نهدهنه وان يێن زۆردارى ل خۆ كرى وگهلهك ب ناڤ گونههێ ڤه چووين.
ٱلَّذِينَ يُفۡسِدُونَ فِي ٱلۡأَرۡضِ وَلَا يُصۡلِحُونَ ﴿١٥٢﴾
ئهوێن كارێ وان خرابكارییا د عهردى دايه وئهو چاكییێ تێدا ناكهن.
قَالُوٓاْ إِنَّمَآ أَنتَ مِنَ ٱلۡمُسَحَّرِينَ ﴿١٥٣﴾
وان گۆت: ههما تو ژ وانى يێن سێرهبهندییهكا مهزن لێ هاتییهكرن، ڤێجا ژ بهر سێرهبهندییێ عهقلێ ته نهمايه.
مَآ أَنتَ إِلَّا بَشَرٞ مِّثۡلُنَا فَأۡتِ بِـَٔايَةٍ إِن كُنتَ مِنَ ٱلصَّـٰدِقِينَ ﴿١٥٤﴾
تو ژى وهكى مه مرۆڤى ژ دووندهها ئادهمییى، ڤێجا چاوا پێغهمبهرينى دێ بۆ ته ئێت؟ كانێ نيشانهكا ئاشكهرا بۆ مه بينه پێغهمبهرينییا ته ڕاست دهربێخت، ئهگهر تو ژ ڕاستگۆيانى كو خودێ تو بۆ مه يێ هنارتى.
قَالَ هَٰذِهِۦ نَاقَةٞ لَّهَا شِرۡبٞ وَلَكُمۡ شِرۡبُ يَوۡمٖ مَّعۡلُومٖ ﴿١٥٥﴾
پشتى خودێ حێشترهك بۆ وان ژ كهڤرى ئينايه دهر صالحى گۆته وان: ئهڤه حێشترهكه خودێ دايه ههوه ل ڕۆژهكا دهسنيشانكرى ئاڤ بارا وێیه، و ل ڕۆژهكا دى ئاڤ بۆ ههوهيه. وێ ڕۆژا دۆرا ڤهخوارنا وێ بت چێ نابت هوين ئاڤێ ژێ ڤهخۆن، وڕۆژا دۆرا ههوه بت ئهو ئاڤێ ڤهناخۆت.
وَلَا تَمَسُّوهَا بِسُوٓءٖ فَيَأۡخُذَكُمۡ عَذَابُ يَوۡمٍ عَظِيمٖ ﴿١٥٦﴾
وتشتهكێ خراب وهكى لێدانێ يان ڤهكوشتنێ چێ نابت هوين د گهل بكهن، ئهگهر خودێ ب عهزابا ڕۆژهكا مهزن دێ ههوه تێ بهت.
فَعَقَرُوهَا فَأَصۡبَحُواْ نَٰدِمِينَ ﴿١٥٧﴾
ئينا وان ئهو حێشتر ڤهكوشت، ودهمێ وان عهزاب ديتى ئهو پهشێمان بوون كو وان وه كرى، بهلێ پهشێمانییا وان چو مفا نهگههانده وان.
فَأَخَذَهُمُ ٱلۡعَذَابُۚ إِنَّ فِي ذَٰلِكَ لَأٓيَةٗۖ وَمَا كَانَ أَكۡثَرُهُم مُّؤۡمِنِينَ ﴿١٥٨﴾
وعهزابا خودێ يا صالحى گهف پێ ل وان كرى ب سهرێ وان هات، وئهو تێبرن. هندى تێبرنا ثهموودییان بوو عيبرهتهك بۆ وى تێدا ههبوو يێ عيبرهتهكێ بۆ خۆ ژ ڤێ دويماهییێ ببينت، وپترییا وان دخودان باوهر نهبوون.
وَإِنَّ رَبَّكَ لَهُوَ ٱلۡعَزِيزُ ٱلرَّحِيمُ ﴿١٥٩﴾
وهندى خودايێ تهيه ئهوه زالێ تۆلێ ژ نهيارێن خۆ يێن درهوپێكهر ڤهدكهت، يێ دلۆڤانكار ب وى يێ باوهرییێ بينت ژ بهنییێن وى.
كَذَّبَتۡ قَوۡمُ لُوطٍ ٱلۡمُرۡسَلِينَ ﴿١٦٠﴾
مللهتێ لووطى درهو ب پێغهمبهرينییا وى كر، ڤێجا وان ب ڤێ چهندێ درهو ب ههمى پێغهمبهرێن خودێ كر، چونكى دینێ وان ههمییان ئێك بوو.
إِذۡ قَالَ لَهُمۡ أَخُوهُمۡ لُوطٌ أَلَا تَتَّقُونَ ﴿١٦١﴾
دهمێ برايێ وان لووطى گۆتییه وان: ما هوين ژ عهزابا خودێ ناترسن؟
إِنِّي لَكُمۡ رَسُولٌ أَمِينٞ ﴿١٦٢﴾
هندى ئهزم ئهز بۆ ههوه پێغهمبهرهكێ دهسپاكم.
فَٱتَّقُواْ ٱللَّهَ وَأَطِيعُونِ ﴿١٦٣﴾
ڤێجا هوين خۆ ژ عهزابا خودێ بپارێزن وگوهدارییا من د وى تشتى دا بكهن يێ ئهز بهرێ ههوه ددهمێ.
وَمَآ أَسۡـَٔلُكُمۡ عَلَيۡهِ مِنۡ أَجۡرٍۖ إِنۡ أَجۡرِيَ إِلَّا عَلَىٰ رَبِّ ٱلۡعَٰلَمِينَ ﴿١٦٤﴾
وسهرا گازییا خۆ بۆ ڕێنيشادانا ههوه ئهز چو كرێیهكێ ژ ههوه ناخوازم، هندى كرێیا منه ههما ب تنێ ل سهر خودايێ ههمى چێكرییانه.
أَتَأۡتُونَ ٱلذُّكۡرَانَ مِنَ ٱلۡعَٰلَمِينَ ﴿١٦٥﴾
ئهرێ ژ مرۆڤان هوين دئێنه نك زهلامان.
وَتَذَرُونَ مَا خَلَقَ لَكُمۡ رَبُّكُم مِّنۡ أَزۡوَٰجِكُمۚ بَلۡ أَنتُمۡ قَوۡمٌ عَادُونَ ﴿١٦٦﴾
وهوين وێ يا خودێ بۆ خۆشییا ههوه وزێدهبوونا دووندههێ ژ ژنێن ههوه ئافراندى هوین دهێلن؟ نێ هوين مللهتهكێ سهردا چووينه، ههوه پێ ل توخويبێ حهلالی يێ داناى وهوين ب ناڤ حهرامى ڤه يێن چووين.
قَالُواْ لَئِن لَّمۡ تَنتَهِ يَٰلُوطُ لَتَكُونَنَّ مِنَ ٱلۡمُخۡرَجِينَ ﴿١٦٧﴾
وان گۆت: ئهى لووط سويند ئهگهر تو كارێ پاشڤهبرنا مه ژ چوونا نك زهلامان وكرێتكرنا ڤى تشتى بهس نهكهى، تو دێ ژ وان بى يێن ژ وهلاتێ مه دئێنه دهرێخستن.
قَالَ إِنِّي لِعَمَلِكُم مِّنَ ٱلۡقَالِينَ ﴿١٦٨﴾
لووطى گۆت: هندى ئهزم ئهز ژ وانم يێن گهلهك ب وى كارى دنهخۆش يێ هوين دكهن.
رَبِّ نَجِّنِي وَأَهۡلِي مِمَّا يَعۡمَلُونَ ﴿١٦٩﴾
ودهمێ ئهو ژ وان بێ هيڤى بووى دوعا ژ خودايێ خۆ كر وگۆت: خودايێ من، تو من ومرۆڤێن من ژ وێ گونهها كرێت بپارێزه يا مللهتێ من دكهن.
فَنَجَّيۡنَٰهُ وَأَهۡلَهُۥٓ أَجۡمَعِينَ ﴿١٧٠﴾
ئينا مه ئهو ومروڤێن وى وههر كهسهكێ باوهرى ب گازییا وى ئيناى ههمى ڕزگاركرن.
إِلَّا عَجُوزٗا فِي ٱلۡغَٰبِرِينَ ﴿١٧١﴾
پيرهژنهكا ژ مرۆڤێن وى تێ نهبت، كو ژنكا وى بوو، وێ باوهرى د گهل وان نهئينا بوو، ڤێجا ئهو ژ وان بوو يێن ماينه د عهزابێ دا.
ثُمَّ دَمَّرۡنَا ٱلۡأٓخَرِينَ ﴿١٧٢﴾
پاشى مه ههمى كافر تێبرن.
وَأَمۡطَرۡنَا عَلَيۡهِم مَّطَرٗاۖ فَسَآءَ مَطَرُ ٱلۡمُنذَرِينَ ﴿١٧٣﴾
ومه بهر ژ عهسمانى وهكى بارانێ ل وان باراندن وئهو پێ تێبرن، ڤێجا چ پيسه بارانا وان بوو يێن پێغهمبهرێن مه ئهو ترساندين ووان گوهدارى نهكرى؛ چونكى دژوارترين ڕهنگێن تێبرن وخرابكرنێ ب سهر وان دا هاتن.
إِنَّ فِي ذَٰلِكَ لَأٓيَةٗۖ وَمَا كَانَ أَكۡثَرُهُم مُّؤۡمِنِينَ ﴿١٧٤﴾
هندى د وێ عهزابدانێ دايه شيرهت وعيبرهتهك ههيه، وپترییا وان دخودان باوهر نهبوون.
وَإِنَّ رَبَّكَ لَهُوَ ٱلۡعَزِيزُ ٱلرَّحِيمُ ﴿١٧٥﴾
وهندى خودايێ تهيه ئهوه زالێ ب سهرڤههاتى، يێ دلوڤانكار ب بهنییێن خۆ.
كَذَّبَ أَصۡحَٰبُ لۡـَٔيۡكَةِ ٱلۡمُرۡسَلِينَ ﴿١٧٦﴾
خودانێن وى عهردێ ب داروبار پێغهمبهرێ خۆ شوعهيب درهوين دهرێخست، ڤێجا ب وێ چهندێ وان درهو ب ههمى پێغهمبهران كر.
إِذۡ قَالَ لَهُمۡ شُعَيۡبٌ أَلَا تَتَّقُونَ ﴿١٧٧﴾
دهمێ شوعهيبى گۆتییه وان: ئهرێ ما هوين ژ عهزابا خودێ ناترسن كو ئهو ههوه سهرا گونههێن ههوه عهزاب بدهت؟
إِنِّي لَكُمۡ رَسُولٌ أَمِينٞ ﴿١٧٨﴾
هندى ئهزم ئهز بۆ ههوه پێغهمبهرهكێ دهسپاكم.
فَٱتَّقُواْ ٱللَّهَ وَأَطِيعُونِ ﴿١٧٩﴾
ڤێجا هوين ژ عهزابا خودێ بترسن، ودويكهفتنا وێ هيدايهتێ بكهن يا ئهز ژ نك خودێ بۆ ههوه پێ هاتيم؛ دا هوين سهرڕاست ببن.
وَمَآ أَسۡـَٔلُكُمۡ عَلَيۡهِ مِنۡ أَجۡرٍۖ إِنۡ أَجۡرِيَ إِلَّا عَلَىٰ رَبِّ ٱلۡعَٰلَمِينَ ﴿١٨٠﴾
وئهز سهرا داخوازكرنا ههوه بۆ باوهرییا ب خودێ چو جزاى ژ ههوه ناخوازم، ههما جزايێ من ل سهر خودايێ ههمى چێكرییانه.
۞أَوۡفُواْ ٱلۡكَيۡلَ وَلَا تَكُونُواْ مِنَ ٱلۡمُخۡسِرِينَ ﴿١٨١﴾
شوعهيبى گۆته وان -ووان كێشان وپيڤان ب دورستى نهدكر-: هوين پيڤانێ ب دورستى بۆ خهلكى پێك بينن، وهوين ژ وان نهبن يێن حهقێ مرۆڤان كێم دكهن.
وَزِنُواْ بِٱلۡقِسۡطَاسِ ٱلۡمُسۡتَقِيمِ ﴿١٨٢﴾
وهوين ب تهرازییا ڕاست ودورست كێشانێ بكهن.
وَلَا تَبۡخَسُواْ ٱلنَّاسَ أَشۡيَآءَهُمۡ وَلَا تَعۡثَوۡاْ فِي ٱلۡأَرۡضِ مُفۡسِدِينَ ﴿١٨٣﴾
وچويێ ژ مافێ خهلكى كێم نهكهن، وهوين ب شرك وكوشتن وتالان وترساندنا خهلكى خرابكارییێ د عهردى دا نهكهن.
وَٱتَّقُواْ ٱلَّذِي خَلَقَكُمۡ وَٱلۡجِبِلَّةَ ٱلۡأَوَّلِينَ ﴿١٨٤﴾
وهوين ژ عهزابا وى خودايى بترسن يێ هوين وئهو مللهتێن بهرى ههوه ژى ئافراندين.
قَالُوٓاْ إِنَّمَآ أَنتَ مِنَ ٱلۡمُسَحَّرِينَ ﴿١٨٥﴾
وان گۆت: هندى تويى -ئهى شوعهیب- ههما تو ژ وانى يێن سێرهبهندییێ كارهكێ دژوار لێكرى.
وَمَآ أَنتَ إِلَّا بَشَرٞ مِّثۡلُنَا وَإِن نَّظُنُّكَ لَمِنَ ٱلۡكَٰذِبِينَ ﴿١٨٦﴾
وههما تو ژى وهكى مه مرۆڤى، ڤێجا چاوا پێغهمبهرينى بۆ ته ب تنێ دێ ئێت؟ وههما ههمى هزرا مه ئهوه كو تو د ڤێ گۆتنا خۆ دا ژ درهوينانى.
فَأَسۡقِطۡ عَلَيۡنَا كِسَفٗا مِّنَ ٱلسَّمَآءِ إِن كُنتَ مِنَ ٱلصَّـٰدِقِينَ ﴿١٨٧﴾
ڤێجا ئهگهر تو ڕاست دبێژى كو تو پێغهمبهرى، پا كانێ دوعایهكێ ژ خودێ بكه دا ئهو پرتێن عهزابێ ژ عهسمانى ب سهر مه دا بينت ومه ببرينت.
قَالَ رَبِّيٓ أَعۡلَمُ بِمَا تَعۡمَلُونَ ﴿١٨٨﴾
شوعهيبى گۆته وان: خودايێ من زاناتره ب وى تشتێ هوين دكهن، وخۆ پێ هێژاى عهزابێ دكهن.
فَكَذَّبُوهُ فَأَخَذَهُمۡ عَذَابُ يَوۡمِ ٱلظُّلَّةِۚ إِنَّهُۥ كَانَ عَذَابَ يَوۡمٍ عَظِيمٍ ﴿١٨٩﴾
ڤێجا وان بهردهوامى ل سهر درهوين دهرێخستنا وى كر، ئينا گهرمهكا دژوار ب سهر وان دا هات، وئهو بۆ خۆ ل سيبهرهكێ گهڕيان دا خۆ بدهنه بن، وان هند ديت عهورهكى سيبهر ل وان كر، وئهو ب هوينكاتییهكێ حهسیان، ڤێجا دهمێ ئهو ههمى ل بن سيبهرا وى عهورى كۆم بووين، ئهو ل هنداڤى وان بوو ئاگر وئهو سۆتن، وتێبرنا وان ههمییان ل ڕۆژهكا گهلهكا ب ترس بوو.
إِنَّ فِي ذَٰلِكَ لَأٓيَةٗۖ وَمَا كَانَ أَكۡثَرُهُم مُّؤۡمِنِينَ ﴿١٩٠﴾
هندى د وێ عهزابێ دايه نيشانهكا ئاشكهرا ل سهر شيانا خودێ كو درهوپێكهران بگرت ههيه، بهلێ پترییا وان دخودان باوهر نهبوون وعيبرهت بۆ خۆ ژ وێ چهندێ وهرنهگرتن.
وَإِنَّ رَبَّكَ لَهُوَ ٱلۡعَزِيزُ ٱلرَّحِيمُ ﴿١٩١﴾
وهندى خودايێ تهيه د تۆلڤهكرنا خۆ دا ژ نهياران يێ زاله، و ب بهنییێن خۆ يێ دلۆڤانكاره.
وَإِنَّهُۥ لَتَنزِيلُ رَبِّ ٱلۡعَٰلَمِينَ ﴿١٩٢﴾
وهندى ئهڤ قورئانهيه ژ نك ئافراندهرێ ههمى چێكرییان وخودانێ وان هاتییه خوارێ.
نَزَلَ بِهِ ٱلرُّوحُ ٱلۡأَمِينُ ﴿١٩٣﴾
جبريلێ دهسپاك وئهمين ئهو ئينايه خوارێ.
عَلَىٰ قَلۡبِكَ لِتَكُونَ مِنَ ٱلۡمُنذِرِينَ ﴿١٩٤﴾
ووى ئهو بۆ ته -ئهى پێغهمبهر- يا خواندى حهتا ته د دلێ خۆ دا ژبهركرى وتو تێ گههشتى؛ دا تو ببییه ژ پێغهمبهرێن خودێ يێن مللهتێن خۆ ژ عهزابا خودێ دترسينن.
بِلِسَانٍ عَرَبِيّٖ مُّبِينٖ ﴿١٩٥﴾
جبريلی ئهو ب زمانهكێ عهرهبى يێ ئاشكهرا بۆ ته ئينا خوارێ، يا ڕامان ئاشكهرايه، وئهو وان ههمى تشتان ئاشكهرا دكهت يێن ئهو ههوجه دبنێ ژ كارێ دين ودنيايێ.
وَإِنَّهُۥ لَفِي زُبُرِ ٱلۡأَوَّلِينَ ﴿١٩٦﴾
وهندى بهحسێ ڤێ قورئانییه د كيتابێن پێغهمبهرێن بهرێ دا هاتییه، وان مزگينى پێ دايه وئهو ڕاست دهرێخستییه.
أَوَلَمۡ يَكُن لَّهُمۡ ءَايَةً أَن يَعۡلَمَهُۥ عُلَمَـٰٓؤُاْ بَنِيٓ إِسۡرَـٰٓءِيلَ ﴿١٩٧﴾
ئهرێ وما ئهو زانينا ل نك وان زانايێن ئسرائيلیان ههى يێن باوهرى ئيناى وهكى عهبدللاهێ كوڕێ سهلامى بهسى وان نينه كو ئهو بزانن هندى تويى تو پێغهمبهرێ خودێ يى؟
وَلَوۡ نَزَّلۡنَٰهُ عَلَىٰ بَعۡضِ ٱلۡأَعۡجَمِينَ ﴿١٩٨﴾
وئهگهر مه قورئان بۆ هندهكێن عهرهبییێ نهزانن ئينابا خوارێ.
فَقَرَأَهُۥ عَلَيۡهِم مَّا كَانُواْ بِهِۦ مُؤۡمِنِينَ ﴿١٩٩﴾
ووان ئهو ب عهرهبییهكا رههوان ودورست بۆ كافرێن قورهيشییان خواندبا، ئهو ههر دا كافرییێ پێ كهن، و ژ كافرییا خۆ ئهو دا هێجهتهكێ بۆ خۆ گرن.
كَذَٰلِكَ سَلَكۡنَٰهُ فِي قُلُوبِ ٱلۡمُجۡرِمِينَ ﴿٢٠٠﴾
وهسا مه كوفرا ب قورئانێ كره د دلێن تاوانباران دا، وئهو كوفر ل سهر دلێن وان زال بوو.
لَا يُؤۡمِنُونَ بِهِۦ حَتَّىٰ يَرَوُاْ ٱلۡعَذَابَ ٱلۡأَلِيمَ ﴿٢٠١﴾
ڤێجا وان چو ڕێ نهماينه ئهو باوهرییێ پێ بينن، حهتا ئهو وێ عهزابا دژوار نهبينن يا ژڤان بۆ وان پێ هاتییهدان.
فَيَأۡتِيَهُم بَغۡتَةٗ وَهُمۡ لَا يَشۡعُرُونَ ﴿٢٠٢﴾
ڤێجا ژ نشكهكێ ڤه عهزاب ب سهر وان دا بێت، وئهو بهرى هنگى نهزانن كو ئهو دێ ئێت.
فَيَقُولُواْ هَلۡ نَحۡنُ مُنظَرُونَ ﴿٢٠٣﴾
ڤێجا دهمێ ئهو ب خافلهتى ڤه دئێت ژ پهشێمانییا نهباوهرى ئينانێ دا ئهو دێ بێژن: ئهرێ ئهم دێ ئێينه پاشڤههێلان؟
أَفَبِعَذَابِنَا يَسۡتَعۡجِلُونَ ﴿٢٠٤﴾
ئهرێ ڤێجا ئهو لهزێ ل هاتنا عهزابێ دكهن؟
أَفَرَءَيۡتَ إِن مَّتَّعۡنَٰهُمۡ سِنِينَ ﴿٢٠٥﴾
ئهرێ ته زانییه ئهگهر ئهم چهند سالهكێن درێژ وان بهێلينه دخۆشییان دا ومرنا وان پاش بێخين.
ثُمَّ جَآءَهُم مَّا كَانُواْ يُوعَدُونَ ﴿٢٠٦﴾
پاشى ئهو عهزابا ژڤان پێ هاتییهدان ب سهر وان دا بێت؟
مَآ أَغۡنَىٰ عَنۡهُم مَّا كَانُواْ يُمَتَّعُونَ ﴿٢٠٧﴾
خۆشيبرنا وان ب ژییێ درێژ، وژيارا باش، چو مفاى ناگههينته وان.
وَمَآ أَهۡلَكۡنَا مِن قَرۡيَةٍ إِلَّا لَهَا مُنذِرُونَ ﴿٢٠٨﴾
و د ناڤ ههمى مللهتان دا مه گوندهك ژ گوندان تێ نهبرییه، ئهگهر مه پێغهمبهرهك بۆ نههنارت بت وان بترسينت.
ذِكۡرَىٰ وَمَا كُنَّا ظَٰلِمِينَ ﴿٢٠٩﴾
وبيرا وان ل وى تشتى بينت يێ ڕزگارییا وان تێدا، وئهم دزۆردار نهبووينه كو مللهتهكى عهزاب بدهين بهرى ئهم پێغهمبهرهكى بۆ بهنێرين.
وَمَا تَنَزَّلَتۡ بِهِ ٱلشَّيَٰطِينُ ﴿٢١٠﴾
وشهيتانان قورئان بۆ موحهممهدى نهئينايه خوارێ -وهكى كافر دبێژن.
وَمَا يَنۢبَغِي لَهُمۡ وَمَا يَسۡتَطِيعُونَ ﴿٢١١﴾
وئهو نهبابهتى وانه، وئهو نهشێن وێ بكهن.
إِنَّهُمۡ عَنِ ٱلسَّمۡعِ لَمَعۡزُولُونَ ﴿٢١٢﴾
چونكى ئهو ژ گوهدانا قورئانێ ل عهسمانى دبێ بارن، وستێر درژيێنه وان.
فَلَا تَدۡعُ مَعَ ٱللَّهِ إِلَٰهًا ءَاخَرَ فَتَكُونَ مِنَ ٱلۡمُعَذَّبِينَ ﴿٢١٣﴾
ڤێجا تو ژبلی خودێ پهرستنا چو خودايێن دى نهكه، ئهگهر دێ ئهو عهزاب گههته ته يا گههشتییه وان يێن پهرستنا هندهك شريكان د گهل خودێ كرى.
وَأَنذِرۡ عَشِيرَتَكَ ٱلۡأَقۡرَبِينَ ﴿٢١٤﴾
وتو وان يێن نێزيكتر بۆ ته ژ مللهتێ ته ژ عهزابا مه بترسينه، كو ب سهر وان دا بێت.
وَٱخۡفِضۡ جَنَاحَكَ لِمَنِ ٱتَّبَعَكَ مِنَ ٱلۡمُؤۡمِنِينَ ﴿٢١٥﴾
وتو چهنگێ خۆ بچهمينه وخۆ مهزن نهكه و ژ دلۆڤانى ئاخفتنهكا نهرم بێژه وان يێن د بهرسڤا گازییا ته هاتين.
فَإِنۡ عَصَوۡكَ فَقُلۡ إِنِّي بَرِيٓءٞ مِّمَّا تَعۡمَلُونَ ﴿٢١٦﴾
ڤێجا ئهگهر وان بێ ئهمرییا ته كر وگوهێ خۆ نهدا ته، تو خۆ ژ كريارێن وان ووێ شركا ئهو دكهن بهرى بكه.
وَتَوَكَّلۡ عَلَى ٱلۡعَزِيزِ ٱلرَّحِيمِ ﴿٢١٧﴾
وتو كارێ خۆ بهێله ب هيڤییا خودايێ زال ودلۆڤانكار ڤه.
ٱلَّذِي يَرَىٰكَ حِينَ تَقُومُ ﴿٢١٨﴾
ئهوێ ته دبينت دهمێ تو ل نيڤا شهڤێ ب تنێ ڕدابییه نڤێژێ.
وَتَقَلُّبَكَ فِي ٱلسَّـٰجِدِينَ ﴿٢١٩﴾
وئهو خۆچهماندنا ته دبينت دهمێ تو د گهل نڤێژكهران ڕادبى ودڕوينى ودچيه سوجدێ.
إِنَّهُۥ هُوَ ٱلسَّمِيعُ ٱلۡعَلِيمُ ﴿٢٢٠﴾
هندى ئهوه ئهو گوهدێرێ خواندنا تهيه، يێ پڕزانايه ب ئنيهت وكريارێن ته.
هَلۡ أُنَبِّئُكُمۡ عَلَىٰ مَن تَنَزَّلُ ٱلشَّيَٰطِينُ ﴿٢٢١﴾
ئهرێ ئهز بۆ ههوه بێژم كانێ شهيتان ب سهر كێ دا دئێنه خوارێ؟
تَنَزَّلُ عَلَىٰ كُلِّ أَفَّاكٍ أَثِيمٖ ﴿٢٢٢﴾
ئهو ب سهر ههر كهسهكێ گهلهگ درهوين وگونههكار ژ خێفزانكان دا دئێن.
يُلۡقُونَ ٱلسَّمۡعَ وَأَكۡثَرُهُمۡ كَٰذِبُونَ ﴿٢٢٣﴾
شهيتان ب دزى ڤه گوهدارییێ دكهن، ژ كۆما بلند ل عهسمانى ڤهدڕهڤينن، وبۆ خێفزانك وفاسقێن وهكى وان دئينن، وپترییا وان ددرهوينن، ئێك ژ وان د گۆتنهكێ دا ڕاستییێ دبێژت، وسهد درهوان ژ نك خۆ لێ زێده دكهت.
وَٱلشُّعَرَآءُ يَتَّبِعُهُمُ ٱلۡغَاوُۥنَ ﴿٢٢٤﴾
وشاعران شعرا وان ل سهر درهوێ ونهحهقییێ ڕادوهستت، وسهرداچوويێن وهكى وان ل دويڤ وان دبهزن.
أَلَمۡ تَرَ أَنَّهُمۡ فِي كُلِّ وَادٖ يَهِيمُونَ ﴿٢٢٥﴾
ئهرێ ما ته نهديتییه كو ئهو وهكى وى دچن يێ ب دويڤ سهرێ خۆ كهفتى، ههر هۆنهرهكێ ههبت ژ درهوێ وهاڤێتنا خهلكى وكرێتكرنا نامويسا وان وگۆتنێن خراب ئهو قهست دكهنێ.
وَأَنَّهُمۡ يَقُولُونَ مَا لَا يَفۡعَلُونَ ﴿٢٢٦﴾
وئهو وى تشتى دبێژن يێ نهكهن، زێده مهدحێن مرۆڤێن نهحهق دكن، وخودانێن حهقییێ كێم دكهن؟
إِلَّا ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ وَعَمِلُواْ ٱلصَّـٰلِحَٰتِ وَذَكَرُواْ ٱللَّهَ كَثِيرٗا وَٱنتَصَرُواْ مِنۢ بَعۡدِ مَا ظُلِمُواْۗ وَسَيَعۡلَمُ ٱلَّذِينَ ظَلَمُوٓاْ أَيَّ مُنقَلَبٖ يَنقَلِبُونَ ﴿٢٢٧﴾
ژ ناڤ شاعران خودێ ئهو شاعر ئينانهدهر يێن باوهرى ئيناى وكارێن چاك كرين، وگهلهك زكرێ خودێ كرى، وبهڕهڤانى ژ پێغهمبهرێ وى موحهممهدى سلاڤ لێ بن كرى، وئاخفتنێن بنهجهـ وشيرهت وتۆرهيێن باش گۆتين، وبهرانبهر شاعرێن كافر بهڕهڤانى ژ ئيسلامێ كرى. وئهوێن ب شركێ وگونههان زۆردارى ل خۆ كرى، و ب خوارنا حهقێ خهلكى وتهعداكرنا ل سهر وان وپێڕادانا بێ بهختییان ب دويڤ وان ڤه، ئهو دێ زانن كانێ ب چ ڕهنگێ خراب ئهو دێ ئێنه وهرگێڕان وتێبرن؟ هندى ئهو وهرگێڕانه يا خرابه، خودێ مه ژێ بپارێزت.