قورئانا پیرۆز › سورەتا ژمارە ٧٥
سورەتا القيامة ب تەفسیرا کوردی
Al-Qiyamah
بِسۡمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحۡمَٰنِ ٱلرَّحِيمِ
تەفسیرا ساناهی — ماموستا تەحسین ئیبراهیم دۆسکی · ژێدەر
لَآ أُقۡسِمُ بِيَوۡمِ ٱلۡقِيَٰمَةِ ﴿١﴾
خودێ ب ڕۆژا حسێب وجزادانێ سويندێ دخۆت.
وَلَآ أُقۡسِمُ بِٱلنَّفۡسِ ٱللَّوَّامَةِ ﴿٢﴾
و ب نه‌فسا خودان باوه‌ر وته‌قوادار ئه‌وا لۆمێ ل خودانێ خۆ دكه‌ت ئه‌گه‌ر وى خرابى كرن.
أَيَحۡسَبُ ٱلۡإِنسَٰنُ أَلَّن نَّجۡمَعَ عِظَامَهُۥ ﴿٣﴾
ئه‌رێ ئه‌ڤ مرۆڤێ كافر هزر دكه‌ت ئه‌م نه‌شێين هه‌ستییێن وى كۆم بكه‌ين پشتى ئه‌و به‌لاڤ دبن؟
بَلَىٰ قَٰدِرِينَ عَلَىٰٓ أَن نُّسَوِّيَ بَنَانَهُۥ ﴿٤﴾
به‌لێ ئه‌م دێ وان كۆم كه‌ين، وئه‌م دشێين تبلێن ده‌ست وپییێن وان وه‌كى ده‌ستێن حێشترێ ڕاست بكه‌ين.
بَلۡ يُرِيدُ ٱلۡإِنسَٰنُ لِيَفۡجُرَ أَمَامَهُۥ ﴿٥﴾
به‌لكى مرۆڤ باوه‌رییێ ب ڕابوونا پشتى مرنێ نائينت، وى دڤێت د هه‌مى ژییێ خۆ دا خرابییێ بكه‌ت.
يَسۡـَٔلُ أَيَّانَ يَوۡمُ ٱلۡقِيَٰمَةِ ﴿٦﴾
ب نه‌باوه‌رى ئينان ڤه ئه‌و پسيارا ڕۆژا قيامه‌تێ دكه‌ت: كانێ كه‌نگى ئه‌و دێ ئێت؟
فَإِذَا بَرِقَ ٱلۡبَصَرُ ﴿٧﴾
ڤێجا ئه‌گه‌ر ژ به‌ر ترس وسه‌هما ڕۆژا قيامه‌تێ چاڤ حێبه‌تى بوون ومه‌نده‌هووش مان.
وَخَسَفَ ٱلۡقَمَرُ ﴿٨﴾
وڕۆناهییا هه‌يڤێ نه‌ما.
وَجُمِعَ ٱلشَّمۡسُ وَٱلۡقَمَرُ ﴿٩﴾
وڕۆژ وهه‌يڤ پێكڤه ژ ڕۆژئاڤايێ تارى هه‌لاتن.
يَقُولُ ٱلۡإِنسَٰنُ يَوۡمَئِذٍ أَيۡنَ ٱلۡمَفَرُّ ﴿١٠﴾
هنگى مرۆڤ دبێژت: جهێ ڕه‌ڤينا ژ عه‌زابێ ل كيڤه‌يه؟
كَلَّا لَا وَزَرَ ﴿١١﴾
مه‌سه‌له وه نينه وه‌كى ته -ئه‌ى مرۆڤۆ- دڤێت كو بڕه‌ڤى، چو جهێن ڕه‌ڤێ بۆ ته نينن.
إِلَىٰ رَبِّكَ يَوۡمَئِذٍ ٱلۡمُسۡتَقَرُّ ﴿١٢﴾
دويماهییا هه‌مى چێكرییان ڕۆژا قيامه‌تێ وجهێ لێ ئاكنجيبوونا وان بۆ نك خودێیه.
يُنَبَّؤُاْ ٱلۡإِنسَٰنُ يَوۡمَئِذِۭ بِمَا قَدَّمَ وَأَخَّرَ ﴿١٣﴾
وێ ڕوژێ به‌حسێ هه‌مى كريارێن مرۆڤى دێ بۆ وى ئێنه‌كرن: چ باشى بن چ خرابى.
بَلِ ٱلۡإِنسَٰنُ عَلَىٰ نَفۡسِهِۦ بَصِيرَةٞ ﴿١٤﴾
به‌لكى مرۆڤ ب خۆ هێجه‌ته‌كا ئاشكه‌رايه ل سه‌ر كارێ خۆ يێ وى كرى ونه‌كرى.
وَلَوۡ أَلۡقَىٰ مَعَاذِيرَهُۥ ﴿١٥﴾
وچو هێجه‌ته‌كا ئه‌و بۆ خۆ بگرت ژى ژێ نائێته قه‌بويلكرن وچو مفاى ناده‌تێ.
لَا تُحَرِّكۡ بِهِۦ لِسَانَكَ لِتَعۡجَلَ بِهِۦٓ ﴿١٦﴾
تو -ئه‌ى پێغه‌مبه‌ر- ئه‌زمانێ خۆ ب خواندنا قورئانێ نه‌لڤلڤينه ده‌مێ ئه‌و دئێته خوارێ؛ دا كو تو له‌زێ د ژبه‌ركرنا وێ دا بكه‌ى، ژ ترسێن هندێ دا كو ئه‌و ژ ده‌ست ته ده‌ركه‌ڤت.
إِنَّ عَلَيۡنَا جَمۡعَهُۥ وَقُرۡءَانَهُۥ ﴿١٧﴾
كۆمكرنا وێ د سنگێ ته دا، كو چى گاڤا ته ڤيا پشتى هنگى بخوينى ل سه‌ر مه‌يه.
فَإِذَا قَرَأۡنَٰهُ فَٱتَّبِعۡ قُرۡءَانَهُۥ ﴿١٨﴾
ڤێجا ئه‌گه‌ر قاصدێ مه جبريلی ئه‌و بۆ ته خواند تو گوهێ خۆ بده خواندنا وى وخۆ بێ ده‌نگ بكه، پاشى وه‌كى وى بۆ ته خواندى تو ژى بخوينه.
ثُمَّ إِنَّ عَلَيۡنَا بَيَانَهُۥ ﴿١٩﴾
پاشى ئاشكه‌راكرنا وى جهێ ڕامانا وى ل به‌ر ته ئاسێ بووى ل سه‌ر مه‌يه.
كَلَّا بَلۡ تُحِبُّونَ ٱلۡعَاجِلَةَ ﴿٢٠﴾
مه‌سه‌له وه نينه وه‌كى هوين دبێژن -گه‌لی بوتپه‌رێسان- كو ڕابوونا پشتى مرنێ وجزادان نينه، به‌لكى هوين ملله‌ته‌كن هوين حه‌ز ژ دنيايێ وخه‌ملا وێ دكه‌ن.
وَتَذَرُونَ ٱلۡأٓخِرَةَ ﴿٢١﴾
وهوين ئاخره‌تێ وخۆشییا وێ دهێلن.
وُجُوهٞ يَوۡمَئِذٖ نَّاضِرَةٌ ﴿٢٢﴾
ڕۆژا قيامه‌تێ ڕوییێن دلخۆشان دگه‌ش وجوانن.
إِلَىٰ رَبِّهَا نَاظِرَةٞ ﴿٢٣﴾
ئه‌و ئافرانده‌رێ خۆ دبينن وخۆشییێ ب وێ چه‌ندێ دبه‌ن.
وَوُجُوهٞ يَوۡمَئِذِۭ بَاسِرَةٞ ﴿٢٤﴾
وڕۆژا قيامه‌تێ ڕوییێن به‌ختڕه‌شان د ڕه‌ش وتێكچووينه.
تَظُنُّ أَن يُفۡعَلَ بِهَا فَاقِرَةٞ ﴿٢٥﴾
ئه‌و هزر دكه‌ن موصيبه‌ته‌كا مه‌زن يا مۆریێن پشتێ دشكێنت دێ ب سه‌ر وان دا ئێت.
كَلَّآ إِذَا بَلَغَتِ ٱلتَّرَاقِيَ ﴿٢٦﴾
ب ڕاستى رح گه‌هشته حه‌فكێ.
وَقِيلَ مَنۡۜ رَاقٖ ﴿٢٧﴾
وهنده‌كێن ئاماده گۆت: ئه‌رێ كه‌سه‌ك هه‌يه وى ده‌رمان بكه‌ت و ژ ڤى حالی ده‌ربێخت؟
وَظَنَّ أَنَّهُ ٱلۡفِرَاقُ ﴿٢٨﴾
وئه‌وێ كه‌فتییه به‌ر مرنێ باش زانى كو ئه‌ڤه ده‌سپێكا هێلانا دنيايێیه؛ ژ به‌ر كو ئه‌و ملياكه‌تێ مرنێ دبينت.
وَٱلۡتَفَّتِ ٱلسَّاقُ بِٱلسَّاقِ ﴿٢٩﴾
ودژوارییا دويماهییا دنيايێ ب دژوارییا به‌راهییا ئاخره‌تێ ڕا گه‌هشت.
إِلَىٰ رَبِّكَ يَوۡمَئِذٍ ٱلۡمَسَاقُ ﴿٣٠﴾
ڕۆژا قيامه‌تێ هاژۆتنا به‌نییان بۆ نك خودێیه: يان بۆ به‌حه‌شتێ، يان بۆ ئاگرى.
فَلَا صَدَّقَ وَلَا صَلَّىٰ ﴿٣١﴾
ڤێجا وى كافرى نه باوه‌رى ب پێغه‌مبه‌رى وقورئانێ ئينابوو، ونه نڤێژێن فه‌ر بۆ خودێ كربوون.
وَلَٰكِن كَذَّبَ وَتَوَلَّىٰ ﴿٣٢﴾
به‌لكى وى دره‌و ب قورئانێ كربوو، وپشت دابوو باوه‌رییێ.
ثُمَّ ذَهَبَ إِلَىٰٓ أَهۡلِهِۦ يَتَمَطَّىٰٓ ﴿٣٣﴾
پاشى ئه‌و ب دفنبلندى وخۆمه‌زنكرن ڤه چووبوو نك مرۆڤێن خۆ.
أَوۡلَىٰ لَكَ فَأَوۡلَىٰ ﴿٣٤﴾
تێچوون ل دويڤ تێچوونێ بۆ ته بت.
ثُمَّ أَوۡلَىٰ لَكَ فَأَوۡلَىٰٓ ﴿٣٥﴾
پاشى تێچوون ل دويڤ تێچوونێ بۆ ته بت.
أَيَحۡسَبُ ٱلۡإِنسَٰنُ أَن يُتۡرَكَ سُدًى ﴿٣٦﴾
ئه‌رێ ئه‌ڤ مرۆڤێ باوه‌رییێ ب ڕابوونا پشتى مرنێ نه‌ئينت هزر دكه‌ت ئه‌و دێ ئێته هێلان وچو فه‌رمان ل وى نائێنه‌كرن، وچو حسێب د گه‌ل وى نائێته‌كرن؟
أَلَمۡ يَكُ نُطۡفَةٗ مِّن مَّنِيّٖ يُمۡنَىٰ ﴿٣٧﴾
ئه‌رێ ما ئه‌و چپكه‌كا ئاڤێ يا لاواز نه‌بوو كو دهاته ڕێتن.
ثُمَّ كَانَ عَلَقَةٗ فَخَلَقَ فَسَوَّىٰ ﴿٣٨﴾
پاشى ئه‌و بوو پارچه‌يه‌كا خوينا هشك، ڤێجا خودێ ب شيانا خۆ ئه‌و ئافراند و ب جوانترين ڕه‌نگ دورست كر؟
فَجَعَلَ مِنۡهُ ٱلزَّوۡجَيۡنِ ٱلذَّكَرَ وَٱلۡأُنثَىٰٓ ﴿٣٩﴾
ووى هه‌ردو جۆت: يێ نێر ويێ مێ، ژ ڤى مرۆڤى دان.
أَلَيۡسَ ذَٰلِكَ بِقَٰدِرٍ عَلَىٰٓ أَن يُحۡـِۧيَ ٱلۡمَوۡتَىٰ ﴿٤٠﴾
ئه‌رێ ما ئه‌و خودايێ ئه‌ڤ تشته ئافراندين نه‌شێت پشتى مرنێ جاره‌كا دى چێكرییان بده‌ته ڤه؟ به‌لێ ئه‌و دشێت وێ چه‌ندێ بكه‌ت.