قورئانا پیرۆز › سورەتا ژمارە ٤٧
سورەتا محمد ب تەفسیرا کوردی
Muhammad
بِسۡمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحۡمَٰنِ ٱلرَّحِيمِ
تەفسیرا ساناهی — ماموستا تەحسین ئیبراهیم دۆسکی · ژێدەر
ٱلَّذِينَ كَفَرُواْ وَصَدُّواْ عَن سَبِيلِ ٱللَّهِ أَضَلَّ أَعۡمَٰلَهُمۡ ﴿١﴾
ئه‌وين باوه‌رى ب خودێ نه‌ئيناى، وبه‌رێ خه‌لكى ژ دينێ وى دايه پاش، خودێ كريارێن وان پويچكرن، وئه‌و پێ به‌ختڕه‌شكرن.
وَٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ وَعَمِلُواْ ٱلصَّـٰلِحَٰتِ وَءَامَنُواْ بِمَا نُزِّلَ عَلَىٰ مُحَمَّدٖ وَهُوَ ٱلۡحَقُّ مِن رَّبِّهِمۡ كَفَّرَ عَنۡهُمۡ سَيِّـَٔاتِهِمۡ وَأَصۡلَحَ بَالَهُمۡ ﴿٢﴾
وئه‌وێن باوه‌رى ب خودێ ئيناى ودويكه‌فتنا شريعه‌تێ وى كرى وباوه‌رى ب وێ كيتابێ ئيناى يا ل سه‌ر موحه‌ممه‌دى سلاڤ لێ بن هاتییه خوارێ، وئه‌و ئه‌و ڕاستییا بێ گومانه يا ژ نك خودايێ وان هاتى، خودێ گونه‌هێن وان بۆ وان ڤه‌شارتن، و ل دنيايێ وئاخره‌تێ كارێ وان چاككر.
ذَٰلِكَ بِأَنَّ ٱلَّذِينَ كَفَرُواْ ٱتَّبَعُواْ ٱلۡبَٰطِلَ وَأَنَّ ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ ٱتَّبَعُواْ ٱلۡحَقَّ مِن رَّبِّهِمۡۚ كَذَٰلِكَ يَضۡرِبُ ٱللَّهُ لِلنَّاسِ أَمۡثَٰلَهُمۡ ﴿٣﴾
ئه‌گه‌را وێ به‌رزه‌كرن وهيدايه‌تێ ئه‌وه هندى يێن كافرن دويكه‌فتن وگوهدارییا شه‌يتانى كرییه، وئه‌وين باوه‌رى ئيناى دويكه‌فتنا پێغه‌مبه‌رى سلاڤ لێ بن ووێ ڕۆناهییا ئه‌و پێ هاتى كرییه، ووه‌كى خودێ ئاشكه‌را كرى كانێ وى چ ب سه‌رێ كافر وخودان باوه‌ران ئينايه وه‌سا ئه‌و مه‌ته‌لان بۆ مرۆڤان دئينت، وهه‌ر ملله‌ته‌كى مه‌ته‌له‌كا بابه‌تى وان بت ئه‌و ل سه‌ر دئينت.
فَإِذَا لَقِيتُمُ ٱلَّذِينَ كَفَرُواْ فَضَرۡبَ ٱلرِّقَابِ حَتَّىٰٓ إِذَآ أَثۡخَنتُمُوهُمۡ فَشُدُّواْ ٱلۡوَثَاقَ فَإِمَّا مَنَّۢا بَعۡدُ وَإِمَّا فِدَآءً حَتَّىٰ تَضَعَ ٱلۡحَرۡبُ أَوۡزَارَهَاۚ ذَٰلِكَۖ وَلَوۡ يَشَآءُ ٱللَّهُ لَٱنتَصَرَ مِنۡهُمۡ وَلَٰكِن لِّيَبۡلُوَاْ بَعۡضَكُم بِبَعۡضٖۗ وَٱلَّذِينَ قُتِلُواْ فِي سَبِيلِ ٱللَّهِ فَلَن يُضِلَّ أَعۡمَٰلَهُمۡ ﴿٤﴾
ڤێجا ئه‌گه‌ر هوين -گه‌لی خودان باوه‌ران- ل مه‌يدانێن شه‌ڕى ڕابه‌رى كافران ڕاوه‌ستیان، هوين ب دورستى شه‌ڕى د گه‌ل وان بكه‌ن، ودربان ل ستويێن وان بده‌ن، حه‌تا ئه‌گه‌ر هه‌وه ئه‌و لاوازكرن، وهێزا وان شكاند، هوين ئێخسيران باش گرێ بده‌ن: ڤێجا پشتى هنگى يان هوين منه‌تێ ل وان بكه‌ن ووان بێ به‌رانبه‌ر به‌رده‌ن، يان ژى بلا ئه‌و به‌رانبه‌رى به‌ردانا خۆ ماله‌كى يان تشته‌كێ دى بده‌نه هه‌وه، يان ژى بلا ببنه عه‌بد يان بێنه كوشتن، وحه‌تا شه‌ڕ ڕادوه‌ستت هوين ل سه‌ر ڤێ چه‌ندێ دبه‌رده‌وام بن. ئه‌ڤه‌يه حوكمێ دياركرى د مه‌سه‌لا جه‌ڕباندنا خودان باوه‌ران دا ب كافران وزڤڕاندنا ڕۆژان د ناڤبه‌را وان دا، وئه‌گه‌ر خودێ بڤێت بێ شه‌ڕ دێ تولا خودان باوه‌ران ژ كافران ڤه‌كه‌ت، به‌لێ وى ب ده‌ستێن هه‌وه جزايێ وان دا، وكرنا جيهادێ دورست كر؛ دا هه‌وه پێ بجه‌ڕبينت، ودينى ب هه‌وه ب سه‌ربێخت. وئه‌وێن د ڕێكا خودێ دا هاتينه كوشتن ژ خودان باوه‌ران خودێ خێرا كريارێن وان پويچ ناكه‌ت.
سَيَهۡدِيهِمۡ وَيُصۡلِحُ بَالَهُمۡ ﴿٥﴾
ئه‌و دێ به‌رێ وان ده‌ته گوهدارییا خۆ، و ل دنيايێ وئاخره‌تێ دێ كارێ وان چاك كه‌ت.
وَيُدۡخِلُهُمُ ٱلۡجَنَّةَ عَرَّفَهَا لَهُمۡ ﴿٦﴾
ودێ وان به‌ته به‌حه‌شتێ، وى ئه‌و بۆ وان ئاشكه‌راكر ونيشا وان دا.
يَـٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُوٓاْ إِن تَنصُرُواْ ٱللَّهَ يَنصُرۡكُمۡ وَيُثَبِّتۡ أَقۡدَامَكُمۡ ﴿٧﴾
ئه‌ى ئه‌وێن باوه‌رى ب خودێ ئيناى ودويكه‌فتنا پێغه‌مبه‌رى كرى، وكار ب شریعه‌تێ وى كرى، ئه‌گه‌ر هوين ب كرنا جيهادێ و ب كارئينانا قورئانێ دينێ خودێ ب سه‌ربێخن خودێ دێ هه‌وه ب سه‌ر نه‌ياران ئێخت، و ل ده‌مێ شه‌ڕى دێ پییێن هه‌وه موكم كه‌ت.
وَٱلَّذِينَ كَفَرُواْ فَتَعۡسٗا لَّهُمۡ وَأَضَلَّ أَعۡمَٰلَهُمۡ ﴿٨﴾
وئه‌وێن كافربووين تێچوون بۆ وان بت، وخودێ خێرا كريارێن وان پويچ كر.
ذَٰلِكَ بِأَنَّهُمۡ كَرِهُواْ مَآ أَنزَلَ ٱللَّهُ فَأَحۡبَطَ أَعۡمَٰلَهُمۡ ﴿٩﴾
چونكى وان ب كيتابا خودێ يا بۆ پێغه‌مبه‌رێ وى هاتى نه‌خۆش بوو، وباوه‌رى پێ نه‌ئينا، ڤێجا خودێ كريارێن وان پويچكرن؛ چونكى ئه‌و بۆ ڕێكا شه‌يتانى بوون.
۞أَفَلَمۡ يَسِيرُواْ فِي ٱلۡأَرۡضِ فَيَنظُرُواْ كَيۡفَ كَانَ عَٰقِبَةُ ٱلَّذِينَ مِن قَبۡلِهِمۡۖ دَمَّرَ ٱللَّهُ عَلَيۡهِمۡۖ وَلِلۡكَٰفِرِينَ أَمۡثَٰلُهَا ﴿١٠﴾
ئه‌رێ ما ئه‌ڤ كافره ل عه‌ردێ خودێ نه‌گه‌ڕياينه دا وجه‌كێ بۆ خۆ ژ وێ ببينن يا ب سه‌رێ وان ملله‌تان هاتى يێن به‌رى وان دره‌و ب پێغه‌مبه‌ران كرى؟ خودێ وارێ وان ب سه‌ر سه‌رێ وان دا په‌لخاند، وبۆ كافران دويماهییه‌كا وه‌كى ڤێ دويماهییێ هه‌يه.
ذَٰلِكَ بِأَنَّ ٱللَّهَ مَوۡلَى ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ وَأَنَّ ٱلۡكَٰفِرِينَ لَا مَوۡلَىٰ لَهُمۡ ﴿١١﴾
ئه‌وا هه يا مه ب سه‌رێ هه‌ردو ده‌سته‌كان ئيناى: ده‌سته‌كا باوه‌رییێ وده‌سته‌كا كوفرێ؛ ژ به‌ر هندێیه چونكى خودێ خودان وپشته‌ڤانێ خودان باوه‌رانه، وكافران چو خودان وپشته‌ڤان نينن.
إِنَّ ٱللَّهَ يُدۡخِلُ ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ وَعَمِلُواْ ٱلصَّـٰلِحَٰتِ جَنَّـٰتٖ تَجۡرِي مِن تَحۡتِهَا ٱلۡأَنۡهَٰرُۖ وَٱلَّذِينَ كَفَرُواْ يَتَمَتَّعُونَ وَيَأۡكُلُونَ كَمَا تَأۡكُلُ ٱلۡأَنۡعَٰمُ وَٱلنَّارُ مَثۡوٗى لَّهُمۡ ﴿١٢﴾
هندى خودێیه وان يێن باوه‌رى ب خودێ و ب پێغه‌مبه‌رێ وى ئيناى وچاكى كرين دكه‌ته د وان به‌حه‌شتان دا يێن ڕويبار د بن دا دچن، وئه‌وێن كافر بووين مه‌ته‌لا وان د خوارن وخۆشیبرنا وان يا د دنيايێ دا وه‌كى مه‌ته‌لا وان حه‌يوانانه يێن خه‌ما وان به‌س خوارن، وئاگرێ جه‌هنه‌مێ جهـ وواره بۆ وان.
وَكَأَيِّن مِّن قَرۡيَةٍ هِيَ أَشَدُّ قُوَّةٗ مِّن قَرۡيَتِكَ ٱلَّتِيٓ أَخۡرَجَتۡكَ أَهۡلَكۡنَٰهُمۡ فَلَا نَاصِرَ لَهُمۡ ﴿١٣﴾
وگه‌له‌ك باژێر هه‌بوون خه‌لكێ وان ژ خه‌لكێ باژێرێ ته يێ تو -ئه‌ى پێغه‌مبه‌ر- ده‌رێخستى -كو مه‌كه‌هه- د هێز دژوارتر بوون مه ئه‌و ب گه‌له‌ك ڕه‌نگێن عه‌زابێ تێبرن، ڤێجا چو پشته‌ڤان بۆ وان نه‌بوون عه‌زابا خودێ ژ وان پاشڤه ببه‌ن.
أَفَمَن كَانَ عَلَىٰ بَيِّنَةٖ مِّن رَّبِّهِۦ كَمَن زُيِّنَ لَهُۥ سُوٓءُ عَمَلِهِۦ وَٱتَّبَعُوٓاْ أَهۡوَآءَهُم ﴿١٤﴾
ئه‌رێ ڤێجا هه‌چییێ ده‌ليله‌كێ ئاشكه‌را ژ خودايێ وى د گه‌ل وى هه‌بت و ب ته‌وحيدا وى يێ زانابت، دێ وه‌كى وى بت يێ شه‌يتانى كارێ وى يێ خراب ل به‌ر وى خه‌ملاندى، ڤێجا وى د بێ ئه‌مرییا خودێ دا دويكه‌فتنا دلچوونێن خۆ كرى ووى بێ ده‌ليل په‌رستنا ئێكێ دى ژبلی خودێ كرى؟ ئه‌و وه‌كى ئێك نابن.
مَّثَلُ ٱلۡجَنَّةِ ٱلَّتِي وُعِدَ ٱلۡمُتَّقُونَۖ فِيهَآ أَنۡهَٰرٞ مِّن مَّآءٍ غَيۡرِ ءَاسِنٖ وَأَنۡهَٰرٞ مِّن لَّبَنٖ لَّمۡ يَتَغَيَّرۡ طَعۡمُهُۥ وَأَنۡهَٰرٞ مِّنۡ خَمۡرٖ لَّذَّةٖ لِّلشَّـٰرِبِينَ وَأَنۡهَٰرٞ مِّنۡ عَسَلٖ مُّصَفّٗىۖ وَلَهُمۡ فِيهَا مِن كُلِّ ٱلثَّمَرَٰتِ وَمَغۡفِرَةٞ مِّن رَّبِّهِمۡۖ كَمَنۡ هُوَ خَٰلِدٞ فِي ٱلنَّارِ وَسُقُواْ مَآءً حَمِيمٗا فَقَطَّعَ أَمۡعَآءَهُمۡ ﴿١٥﴾
ژ سالۆخه‌تێن وێ به‌حه‌شتێيه يا خودێ ژڤان پێ دايه ته‌قواداران: هنده‌ك ڕويبارێن مه‌زن ژ وێ ئاڤا ڕه‌نگێ وێ نه‌ئێته گوهاڕتن تێدا هه‌نه، وهنده‌ك ڕويبارێن ژ وى شيرێ تاما وى نه‌ئێته گوهاڕتن، وڕويبارێن ژ وێ مه‌يا ڤه‌خور خۆشییێ پێ دبه‌ن، وڕويبارێن تژى هنگڤينێ صه‌فاندى تێدا هه‌نه، وبۆ ڤان ته‌قواداران د به‌حه‌شتێ دا ژ هه‌مى ڕه‌نگێن فێقى هه‌نه، ويا ژ ڤێ مه‌زنتر لێبورينا ژ گونه‌هێن وانه، ئه‌رێ ئه‌وێ د ڤێ به‌حه‌شتێ دا ما وه‌كى وییه يێ هه‌ر وهه‌ر د ئاگرى دا دمينت، وئاڤه‌كا زێده كه‌لاندى بۆ وان دئێته‌دان ڕويڤيكێن وان پێ پرتپرت دبن؟
وَمِنۡهُم مَّن يَسۡتَمِعُ إِلَيۡكَ حَتَّىٰٓ إِذَا خَرَجُواْ مِنۡ عِندِكَ قَالُواْ لِلَّذِينَ أُوتُواْ ٱلۡعِلۡمَ مَاذَا قَالَ ءَانِفًاۚ أُوْلَـٰٓئِكَ ٱلَّذِينَ طَبَعَ ٱللَّهُ عَلَىٰ قُلُوبِهِمۡ وَٱتَّبَعُوٓاْ أَهۡوَآءَهُمۡ ﴿١٦﴾
و ژ ڤان دوڕوییان هنده‌ك هه‌نه گوهێ خۆ دده‌نه ته -ئه‌ى پێغه‌مبه‌ر- وخۆ تێ ناگه‌هينن؛ حه‌تا ده‌مێ ئه‌و ژ ديوانا ته ڕادبن بۆ تڕانه‌پێكرن دبێژنه وان يێن خودان زانين ب كيتابا خودێ: موحه‌ممه‌دى ڤێ گاڤێ چ دگۆت؟ ئه‌و ئه‌ون يێن خودێ خه‌تم ل دلێن وان داى، ڤێجا ئه‌و د حه‌قییێ ناگه‌هن و ب ڕێكێ ناكه‌ڤن، و د كوفر و سه‌رداچوونێ دا وان دويكه‌فتنا دلچوونێن خۆ كرییه.
وَٱلَّذِينَ ٱهۡتَدَوۡاْ زَادَهُمۡ هُدٗى وَءَاتَىٰهُمۡ تَقۡوَىٰهُمۡ ﴿١٧﴾
وئه‌وێن هاتينه سه‌ر ڕێكا حه‌ق خودێ هيدايه‌ت ل وان زێده كر، ڤێجا ب وێ چه‌ندێ هيدايه‌تا وان ب هێز كه‌فت، ووى به‌رێ وان دا ته‌قوايێ، وئه‌و بۆ وان ب ساناهى كر.
فَهَلۡ يَنظُرُونَ إِلَّا ٱلسَّاعَةَ أَن تَأۡتِيَهُم بَغۡتَةٗۖ فَقَدۡ جَآءَ أَشۡرَاطُهَاۚ فَأَنَّىٰ لَهُمۡ إِذَا جَآءَتۡهُمۡ ذِكۡرَىٰهُمۡ ﴿١٨﴾
ئه‌ڤ دره‌وپێكه‌ره ژ قيامه‌تێ پێڤه‌تر چاڤه‌ڕێیى تشته‌كێ دى ناكه‌ن كو ئه‌و ژ نشكه‌كێ ڤه بێت وبگه‌هته وان، چونكى ب ڕاستى نيشانێن وێ هاتينه ووان چو مفا بۆ خۆ ژێ وه‌رنه‌گرتییه، ڤێجا ئه‌گه‌ر ئه‌و گه‌هشته وان ئه‌و ژ نوى ژ كيڤه دێ بيرا خۆ لێ ئيننه‌ڤه؟
فَٱعۡلَمۡ أَنَّهُۥ لَآ إِلَٰهَ إِلَّا ٱللَّهُ وَٱسۡتَغۡفِرۡ لِذَنۢبِكَ وَلِلۡمُؤۡمِنِينَ وَٱلۡمُؤۡمِنَٰتِۗ وَٱللَّهُ يَعۡلَمُ مُتَقَلَّبَكُمۡ وَمَثۡوَىٰكُمۡ ﴿١٩﴾
ڤێجا تۆ بزانه -ئه‌ى پێغه‌مبه‌ر- كو ژ خودێ پێڤه‌تر چو خودايێن حه‌ق نينن، وتو داخوازا ژێبرنا گونه‌هان بۆ خۆ، وبۆ مێرێن خودان باوه‌ر وژنێن خودان باوه‌ر بكه. وخودێ دزانت ب ڕۆژێ هوين چ دكه‌ن، و ب شه‌ڤێ ل ده‌مێ ئاكنجيبوونێ چ ب سه‌رێ هه‌وه دئێت.
وَيَقُولُ ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ لَوۡلَا نُزِّلَتۡ سُورَةٞۖ فَإِذَآ أُنزِلَتۡ سُورَةٞ مُّحۡكَمَةٞ وَذُكِرَ فِيهَا ٱلۡقِتَالُ رَأَيۡتَ ٱلَّذِينَ فِي قُلُوبِهِم مَّرَضٞ يَنظُرُونَ إِلَيۡكَ نَظَرَ ٱلۡمَغۡشِيِّ عَلَيۡهِ مِنَ ٱلۡمَوۡتِۖ فَأَوۡلَىٰ لَهُمۡ ﴿٢٠﴾
وئه‌وێن باوه‌رى ب خودێ وپێغه‌مبه‌رێ وى ئيناى دبێژن: بلا سووره‌ته‌ك ژ نك خودێ هاتبا خوارێ فه‌رمانا ب جيهادێ ل مه كربا، ڤێجا ئه‌گه‌ر سووره‌ته‌كا موكم هاته‌خوارێ وبه‌حسێ جيهادێ تێدا هاته‌كرن، تو دێ بينى ئه‌وێن نفاق ل نك هه‌ى و د دل دا ژ دينێ خودێ ب گومان وه‌سا دێ به‌رێ خۆ ده‌نه ته -ئه‌ى پێغه‌مبه‌ر- وه‌كى وى يێ ترسا مرنێ ب سه‌ردا گرتى، ڤێجا يا باشتر بۆ ڤان يێن نساخى د دلێن وان دا هه‌ى ئه‌وه ئه‌و گوهدارییا خودێ بكه‌ن.
طَاعَةٞ وَقَوۡلٞ مَّعۡرُوفٞۚ فَإِذَا عَزَمَ ٱلۡأَمۡرُ فَلَوۡ صَدَقُواْ ٱللَّهَ لَكَانَ خَيۡرٗا لَّهُمۡ ﴿٢١﴾
گوهدارییا خودێ بكه‌ن وگۆتنه‌كا وه‌سا بێژن يا د گه‌ل شريعه‌تى ڕێككه‌فتى بت. ڤێجا ئه‌گه‌ر فه‌رمانا خودێ ب كرنا شه‌ڕى هات وجيهاد فه‌ر بوو ڤان دوڕوییان پێ نه‌خۆش دبت، وئه‌گه‌ر ئه‌و د باوه‌رییا خۆ دا ب خودێ دڕاستگۆبانه ئه‌و ژ بێ ئه‌مرییا خودێ دا بۆ وان چێتر بت.
فَهَلۡ عَسَيۡتُمۡ إِن تَوَلَّيۡتُمۡ أَن تُفۡسِدُواْ فِي ٱلۡأَرۡضِ وَتُقَطِّعُوٓاْ أَرۡحَامَكُمۡ ﴿٢٢﴾
ڤێجا به‌لكى ئه‌گه‌ر هه‌وه پشت ددا كيتابا خودێ وسوننه‌تا پێغه‌مبه‌رێ وى موحه‌ممه‌دى سلاڤ لێ بن، هوين بێ ئه‌مرییا خودێ د عه‌ردى دا بكه‌ن، ڤێجا هوين كوفرێ ب خودێ بكه‌ن وخوينێ بڕێژن، ومرۆڤاينییێ د ناڤبه‌را خۆ دا ببڕن.
أُوْلَـٰٓئِكَ ٱلَّذِينَ لَعَنَهُمُ ٱللَّهُ فَأَصَمَّهُمۡ وَأَعۡمَىٰٓ أَبۡصَٰرَهُمۡ ﴿٢٣﴾
ئه‌و ئه‌ون يێن خودێ ئه‌و ژ ره‌حما خۆ دويركرين، ڤێجا ئێكا هند ژ وان چێكرى كو وان گوهـ ل وى تشتى نه‌بت يێ مفايێ وان تێدا، وئه‌و وى نه‌بينن، ڤێجا ئه‌و چو ده‌ليلێن خودێ نابينن.
أَفَلَا يَتَدَبَّرُونَ ٱلۡقُرۡءَانَ أَمۡ عَلَىٰ قُلُوبٍ أَقۡفَالُهَآ ﴿٢٤﴾
ئه‌رێ ڤێجا ما ئه‌ڤ دوڕییه هزرێن خۆ د شيره‌ت وده‌ليلێن قورئانێ دا ناكه‌ن؟ به‌لكى ئه‌ڤ دله دگرتينه وچو ژ ڤێ قورئانێ تێدا ناچت، وئه‌و هزرا خۆ د شيره‌تێن خودێ دا ناكه‌ن.
إِنَّ ٱلَّذِينَ ٱرۡتَدُّواْ عَلَىٰٓ أَدۡبَٰرِهِم مِّنۢ بَعۡدِ مَا تَبَيَّنَ لَهُمُ ٱلۡهُدَى ٱلشَّيۡطَٰنُ سَوَّلَ لَهُمۡ وَأَمۡلَىٰ لَهُمۡ ﴿٢٥﴾
هندى ئه‌ون يێن لێڤه‌بووين وهيدايه‌ت وباوه‌رى هێلاين، وپشتى حه‌قى بۆ ئاشكه‌را بووى ئه‌و ب سه‌ر پاش پانییێن خۆ دا ل كوفرێ زڤڕينه‌ڤه، شه‌يتانى گونه‌هێن وان بۆ وان خه‌ملاندن، وهيڤیێن درێژ دانه وان.
ذَٰلِكَ بِأَنَّهُمۡ قَالُواْ لِلَّذِينَ كَرِهُواْ مَا نَزَّلَ ٱللَّهُ سَنُطِيعُكُمۡ فِي بَعۡضِ ٱلۡأَمۡرِۖ وَٱللَّهُ يَعۡلَمُ إِسۡرَارَهُمۡ ﴿٢٦﴾
ئه‌ڤ دويڤبه‌ردانه بۆ هندێیه دا ئه‌و پتر ب ناڤ كوفرێ ڤه بچن؛ چونكى وان گۆته وان جوهییێن ب وێ نه‌خۆش بووى يا خودێ ئينايه خوارێ: د هنده‌ك كاران دا يێن كو بێ ئه‌مرییا خودێ وپێغه‌مبه‌رى تێدا هه‌ى ئه‌م دێ گوهدارییا هه‌وه كه‌ين. وخودێ وى تشتى دزانت يێ ئه‌و ڤه‌دشێرن، ڤێجا بلا موسلمان هشيار بت و د بێ ئه‌مرییا خودێ وپێغه‌مبه‌رى دا -سلاڤ لێ بن- گوهدارییا كه‌سێ نه‌كه‌ت.
فَكَيۡفَ إِذَا تَوَفَّتۡهُمُ ٱلۡمَلَـٰٓئِكَةُ يَضۡرِبُونَ وُجُوهَهُمۡ وَأَدۡبَٰرَهُمۡ ﴿٢٧﴾
ڤێجا حالێ وان دێ چ بت ده‌مێ فريشته ڕحێن وان دستينن وئه‌و ل ڕوییێن وان و ل پاشییێن وان دده‌ن؟
ذَٰلِكَ بِأَنَّهُمُ ٱتَّبَعُواْ مَآ أَسۡخَطَ ٱللَّهَ وَكَرِهُواْ رِضۡوَٰنَهُۥ فَأَحۡبَطَ أَعۡمَٰلَهُمۡ ﴿٢٨﴾
ئه‌و عه‌زابا ئه‌و گه‌هشتينێ؛ ژ به‌ر هندێیه چونكى وان دويكه‌فتنا وى تشتى كر يێ خودێ پێ ژ وان عێجز ببت، ووان كه‌رب ژ وى تشتى ڤه‌بوو يێ خودێ پێ ژ وان ڕازى ببت ژ كريارێن چاك وه‌كى جيهادا د گه‌ل كافران، ڤێجا خودێ خێرا كريارێن وان پويچ كر.
أَمۡ حَسِبَ ٱلَّذِينَ فِي قُلُوبِهِم مَّرَضٌ أَن لَّن يُخۡرِجَ ٱللَّهُ أَضۡغَٰنَهُمۡ ﴿٢٩﴾
يان دوڕییان هزركرییه خودێ وێ كه‌رب وكينا د دلێن وان دا دژى ئيسلامێ وموسلمانان هه‌ى ده‌رنائێخت؟ به‌لێ هندى خودێیه مرۆڤێ ڕاستگۆ ويێ دره‌وين ژێك جودا دكه‌ت.
وَلَوۡ نَشَآءُ لَأَرَيۡنَٰكَهُمۡ فَلَعَرَفۡتَهُم بِسِيمَٰهُمۡۚ وَلَتَعۡرِفَنَّهُمۡ فِي لَحۡنِ ٱلۡقَوۡلِۚ وَٱللَّهُ يَعۡلَمُ أَعۡمَٰلَكُمۡ ﴿٣٠﴾
وئه‌گه‌ر مه بڤێت -ئه‌ى پێغه‌مبه‌ر- ئه‌م دا وان ب خۆ نيشا ته ده‌ين، ڤێجا تو دا وان ب هنده‌ك نيشانێن ئاشكه‌را نیاسى، وتو دێ وان ب ئاخفتنێ نیاسى ئه‌و ئاخفتنا مرادا وان ئاشكه‌را دكه‌ت. وكريارێن كه‌سێ ژ هه‌وه ل به‌ر خودێ به‌رزه نابن، وئه‌و جزايێ هه‌ر ئێكى دێ ده‌تێ.
وَلَنَبۡلُوَنَّكُمۡ حَتَّىٰ نَعۡلَمَ ٱلۡمُجَٰهِدِينَ مِنكُمۡ وَٱلصَّـٰبِرِينَ وَنَبۡلُوَاْ أَخۡبَارَكُمۡ ﴿٣١﴾
وئه‌م ب شه‌ڕ وجيهادا دوژمێن خودێ دێ هه‌وه جه‌ڕبينين -گه‌لی خودان باوه‌ران- حه‌تا ب كرنا جيهادێ جيهادكه‌ر وصه‌بركێش ئاشكه‌را ببن، وئه‌م دێ گۆتن وكريارێن هه‌وه ژى جه‌ڕبينين دا يێ ڕاستگۆ ژ يێ ده‌روين جودا ببت.
إِنَّ ٱلَّذِينَ كَفَرُواْ وَصَدُّواْ عَن سَبِيلِ ٱللَّهِ وَشَآقُّواْ ٱلرَّسُولَ مِنۢ بَعۡدِ مَا تَبَيَّنَ لَهُمُ ٱلۡهُدَىٰ لَن يَضُرُّواْ ٱللَّهَ شَيۡـٔٗا وَسَيُحۡبِطُ أَعۡمَٰلَهُمۡ ﴿٣٢﴾
هندى ئه‌ون يێن كوفر ب ته‌وحيدا خودێ كرى، وبه‌رێ خه‌لكى ژ دينێ وى دايه پاش، وبێ ئه‌مرییا پێغه‌مبه‌رێ خودێ سلاڤ لێ بن كرى، وپشتى نيشان وده‌ليل ل سه‌ر ڕاستییا پێغه‌مبه‌رينییا وى بۆ وان ئاشكه‌را بووين وان شه‌ڕێ وى كرى، ئه‌و ب تشته‌كى زيانێ ناگه‌هيننه دينێ خودێ، وخودێ خێرا كريارێن وان د دنيايێ دا كرين پويچ دكه‌ت؛ چونكى وان ئه‌و بۆ كنارێ خودێ نه‌كربوون.
۞يَـٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُوٓاْ أَطِيعُواْ ٱللَّهَ وَأَطِيعُواْ ٱلرَّسُولَ وَلَا تُبۡطِلُوٓاْ أَعۡمَٰلَكُمۡ ﴿٣٣﴾
ئه‌ى ئه‌وێن باوه‌رى ب خودێ ئيناى ودويكه‌فتنا پێغه‌مبه‌رێ وى كرى، وكار ب شریعه‌تێ وى كرى، هوين گوهدارییا خودێ وگوهدارییا پێغه‌مبه‌رى د ئه‌مر وفه‌رمانێن وان دا بكه‌ن، وهوين خێرا كريارێن خۆ ب كوفرێ وگونه‌هێ پويچ نه‌كه‌ن.
إِنَّ ٱلَّذِينَ كَفَرُواْ وَصَدُّواْ عَن سَبِيلِ ٱللَّهِ ثُمَّ مَاتُواْ وَهُمۡ كُفَّارٞ فَلَن يَغۡفِرَ ٱللَّهُ لَهُمۡ ﴿٣٤﴾
هندى ئه‌ون يێن كوفر ب ته‌وحيدا خودێ كرى وباوه‌رى نه‌ئیناى كو ئه‌و ب تنێ خودایێ دورسته، وبه‌رێ خه‌لكى ژ دينێ وى دايه پاش، وپاشى ل سه‌ر وێ چه‌ندێ مرين، خودێ گونه‌هێن وان بۆ وان ژێ نابه‌ت، وسه‌را كوفرا وان دێ وان عه‌زاب ده‌ت، و ل پێش چاڤێن خه‌لكى دێ وان شه‌رمزار كه‌ت.
فَلَا تَهِنُواْ وَتَدۡعُوٓاْ إِلَى ٱلسَّلۡمِ وَأَنتُمُ ٱلۡأَعۡلَوۡنَ وَٱللَّهُ مَعَكُمۡ وَلَن يَتِرَكُمۡ أَعۡمَٰلَكُمۡ ﴿٣٥﴾
ڤێجا هوين -گه‌لی خودان باوه‌ران- ژ جيهادا بوتپه‌رێسان لاواز نه‌بن، و ژ كرنا شه‌ڕێ د گه‌ل وان نه‌ترسن، وبۆ صولحێ وان داخواز نه‌كه‌ن، ويێن بلندتر هوينن، وخودێ ب پشته‌ڤانى وسه‌ركه‌فتنا خۆ يێ د گه‌ل هه‌وه. وئه‌ڤه مزگينییه‌كا مه‌زنه ب سه‌ركه‌فتنا ل سه‌ر نه‌ياران. وخودێ خێرا كريارێن هه‌وه بۆ هه‌وه كێم ناكه‌ت.
إِنَّمَا ٱلۡحَيَوٰةُ ٱلدُّنۡيَا لَعِبٞ وَلَهۡوٞۚ وَإِن تُؤۡمِنُواْ وَتَتَّقُواْ يُؤۡتِكُمۡ أُجُورَكُمۡ وَلَا يَسۡـَٔلۡكُمۡ أَمۡوَٰلَكُمۡ ﴿٣٦﴾
هه‌ما ژينا دنيايێ يارى وموژيلاهییه. وئه‌گه‌ر هوين باوه‌رییێ ب خودێ وپێغه‌مبه‌رێ وى بينن، وته‌قوایا خودێ بكه‌ن وپێگيرییێ ب فه‌رمانا وى بكه‌ن، ئه‌و دێ خێرا كريارێن هه‌وه ده‌ته هه‌وه، وئه‌و ژ هه‌وه ناخوازت كو هوين مالێ خۆ هه‌مییێ بكه‌نه زه‌كات، به‌لكى ئه‌و دخوازت هوين هنده‌ك مالێ خۆ بكه‌نه زه‌كات.
إِن يَسۡـَٔلۡكُمُوهَا فَيُحۡفِكُمۡ تَبۡخَلُواْ وَيُخۡرِجۡ أَضۡغَٰنَكُمۡ ﴿٣٧﴾
ئه‌گه‌ر ئه‌و پسيارا مالێ هه‌وه هه‌مییێ بكه‌ت، ئه‌و دێ هه‌وه وه‌ستينت، وهوين دێ قه‌لسییێ كه‌ن، وئه‌و دێ كه‌ربا دلێن هه‌وه ئاشكه‌را كه‌ت ئه‌گه‌ر وى داخوازا وى تشتى ژ هه‌وه كر يێ هه‌وه ب دانا وى نه‌خۆش بت.
هَـٰٓأَنتُمۡ هَـٰٓؤُلَآءِ تُدۡعَوۡنَ لِتُنفِقُواْ فِي سَبِيلِ ٱللَّهِ فَمِنكُم مَّن يَبۡخَلُۖ وَمَن يَبۡخَلۡ فَإِنَّمَا يَبۡخَلُ عَن نَّفۡسِهِۦۚ وَٱللَّهُ ٱلۡغَنِيُّ وَأَنتُمُ ٱلۡفُقَرَآءُۚ وَإِن تَتَوَلَّوۡاْ يَسۡتَبۡدِلۡ قَوۡمًا غَيۡرَكُمۡ ثُمَّ لَا يَكُونُوٓاْ أَمۡثَٰلَكُم ﴿٣٨﴾
ئه‌ڤه هوين -گه‌لی خودان باوه‌ران- بۆ خه‌رجكرنا مالی د ڕێكا جيهادا دوژمنێن خودێ دا يێن دئێنه گازيكرن، ڤێجا د ناڤ هه‌وه دا هه‌يه يێ قه‌لسییێ دكه‌ت، وهه‌چییێ قه‌لسییێ بكه‌ت هه‌ما ئه‌و قه‌لسییێ ل خۆ دكه‌ت، وخودێیه يێ بێ منه‌ت ژ هه‌وه وهوين هه‌ژارێن وينه، وئه‌گه‌ر هوين پشت بده‌نه باوه‌رییا ب خودێ وپێگيرییا ب فه‌رمانا وى، ئه‌و دێ ملله‌ته‌كێ دى ب هه‌وه گوهۆڕت، پاشى ئه‌و وه‌كى هه‌وه پشت ناده‌نه ئه‌مرێ خودێ، به‌لكى دێ گوهدارییا وى ويا پێغه‌مبه‌رێ وى كه‌ن، و ب مال وجانێ خۆ ئه‌و دێ جيهادێ د ڕێكا وى دا كه‌ن.