قورئانا پیرۆز › سورەتا ژمارە ٨٠
سورەتا عبس ب تەفسیرا کوردی
Abasa
بِسۡمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحۡمَٰنِ ٱلرَّحِيمِ
تەفسیرا ساناهی — ماموستا تەحسین ئیبراهیم دۆسکی · ژێدەر
عَبَسَ وَتَوَلَّىٰٓ ﴿١﴾
گوهۆڕين وتێكچوون ل سه‌ر دێمێ پێغه‌مبه‌رى ئاشكه‌را بوو، ووى پشتا خۆ دا عه‌بدللاهێ كوڕێ ئوم مه‌كتوومى یێ کورە.
أَن جَآءَهُ ٱلۡأَعۡمَىٰ ﴿٢﴾
(2)ده‌مێ ئەو هاتى داخوازا نيشادانێ ژێ كرى، وهنگى پێغه‌مبه‌ر سلاف لێ بن ب مه‌زنێن قوره‌يشییان ڤه يێ موژيل بوو به‌رێ وان ددا ئيسلامێ.
وَمَا يُدۡرِيكَ لَعَلَّهُۥ يَزَّكَّىٰٓ ﴿٣﴾
وتو چ دزانى كانێ حالێ وى چيه؟ به‌لكى ب پسيارا وى نه‌فسا وى پاقژ وبژوين ببت.
أَوۡ يَذَّكَّرُ فَتَنفَعَهُ ٱلذِّكۡرَىٰٓ ﴿٤﴾
يان ئه‌و پتر مفاى بۆ خۆ وه‌ربگرت وخۆ ژ خرابییێ بده‌ته پاش.
أَمَّا مَنِ ٱسۡتَغۡنَىٰ ﴿٥﴾
وهه‌چییێ خۆ ژ هيدايه‌تا ته بێ منه‌ت بكه‌ت.
فَأَنتَ لَهُۥ تَصَدَّىٰ ﴿٦﴾
تو دمينيه ب وى ڤه وگوهێ خۆ دده‌يه ئاخفتنا وى.
وَمَا عَلَيۡكَ أَلَّا يَزَّكَّىٰ ﴿٧﴾
وما چ ل سه‌ر ته هه‌يه ئه‌گه‌ر ئه‌و خۆ ژ كوفرا خۆ پاقژ نه‌كه‌ت؟
وَأَمَّا مَن جَآءَكَ يَسۡعَىٰ ﴿٨﴾
وهه‌چییێ ل سه‌ر ديتنا ته يێ مجد بت.
وَهُوَ يَخۡشَىٰ ﴿٩﴾
وئه‌و ژ خودێ دترست كو وى ته‌خسيرى د خواستنا هيدايه‌تێ دا كربت.
فَأَنتَ عَنۡهُ تَلَهَّىٰ ﴿١٠﴾
تو خۆ ژێ موژيل دكه‌ى.
كَلَّآ إِنَّهَا تَذۡكِرَةٞ ﴿١١﴾
مه‌سه‌له يا وه‌سا نينه وه‌كى ته كرى ئه‌ى پێغه‌مبه‌ر، هندى ئه‌ڤ سووره‌ته‌يه بيرئينانه‌كه بۆ ته وبۆ هه‌ر كه‌سه‌كێ بڤێت مفاى ژێ وه‌ربگرت.
فَمَن شَآءَ ذَكَرَهُۥ ﴿١٢﴾
ڤێجا هه‌چییێ بڤێت دێ خودێ ل بيرا خۆ ئينت ودويچوونا وه‌حییا وى كه‌ت.
فِي صُحُفٖ مُّكَرَّمَةٖ ﴿١٣﴾
ئه‌ڤ وه‌حییه، كو قورئانه د هنده‌ك كيتابێن ب قه‌در وپاقژ دايه.
مَّرۡفُوعَةٖ مُّطَهَّرَةِۭ ﴿١٤﴾
قه‌درێ وێ يێ بلنده، وئه‌و ژ پيسییێ وده‌ستێڤه‌دانێ يا پاقژ وبژوينه.
بِأَيۡدِي سَفَرَةٖ ﴿١٥﴾
د ده‌ستێن هنده‌ك فريشته‌يێن نڤيسه‌ر دايه، ئه‌و د ناڤبه‌را خودێ وبه‌نییێن وى دا دئێن ودچن.
كِرَامِۭ بَرَرَةٖ ﴿١٦﴾
ب قه‌در وبهانه، وخودان ئه‌خلاق وكريارێن باش وپاقژن.
قُتِلَ ٱلۡإِنسَٰنُ مَآ أَكۡفَرَهُۥ ﴿١٧﴾
له‌عنه‌ت ل مرۆڤێ كافر هاتنه‌كرن وئه‌و هاته عه‌زابدان، كوفرا وى ب خودايێ وى چه‌ند يا دژواره!!
مِنۡ أَيِّ شَيۡءٍ خَلَقَهُۥ ﴿١٨﴾
ئه‌رێ ما وى نه‌ديتییه كانێ خودێ جارا ئێكێ ئه‌و ژ چ تشتى ئافراندییه؟
مِن نُّطۡفَةٍ خَلَقَهُۥ فَقَدَّرَهُۥ ﴿١٩﴾
خودێ ئه‌و ژ هنده‌ك ئاڤا كێم ئافراند و د گه‌له‌ك حالان ڕا بۆراند.
ثُمَّ ٱلسَّبِيلَ يَسَّرَهُۥ ﴿٢٠﴾
پاشى ڕێكا باش وخراب بۆ وى ئاشكه‌را كر.
ثُمَّ أَمَاتَهُۥ فَأَقۡبَرَهُۥ ﴿٢١﴾
پاشى وى ئه‌و مراند وجهه‌كێ لێ بێته ڤه‌شارتن بۆ دانا.
ثُمَّ إِذَا شَآءَ أَنشَرَهُۥ ﴿٢٢﴾
پاشى ئه‌گه‌ر وى حه‌ز كر ئه‌و دێ وى زێندى كه‌ته‌ڤه، وپشتى مرنێ دێ وى بۆ حسێب وجزادانێ ڕاكه‌ته‌ڤه.
كَلَّا لَمَّا يَقۡضِ مَآ أَمَرَهُۥ ﴿٢٣﴾
وه نينه وه‌كى كافر دكه‌ت ودبێژت، وى ئه‌و پێك نه‌ئينايه يا خودێ فه‌رمان پێ ل وى كرى كو باوه‌رییێ بينت وگوهدارییا وى بكه‌ت.
فَلۡيَنظُرِ ٱلۡإِنسَٰنُ إِلَىٰ طَعَامِهِۦٓ ﴿٢٤﴾
ڤێجا بلا مرۆڤ هزرا خۆ بكه‌ت: كانێ خودێ چاوا ئه‌و خوارن دايه يا ئه‌و خۆ پێ ڕادگرت؟
أَنَّا صَبَبۡنَا ٱلۡمَآءَ صَبّٗا ﴿٢٥﴾
هندى ئه‌مين مه ئاڤ ب سه‌ر عه‌ردى دا باراندییه.
ثُمَّ شَقَقۡنَا ٱلۡأَرۡضَ شَقّٗا ﴿٢٦﴾
پاشى مه ئه‌و شه‌قكر وگه‌له‌ك ڕه‌نگێن شينكاتى ژێ ده‌رێخستن.
فَأَنۢبَتۡنَا فِيهَا حَبّٗا ﴿٢٧﴾
ڤێجا مه دان ودكاك لێ شينكر.
وَعِنَبٗا وَقَضۡبٗا ﴿٢٨﴾
وترى وئالفێ حه‌يوانه‌تان.
وَزَيۡتُونٗا وَنَخۡلٗا ﴿٢٩﴾
وزه‌يتوون ودارقه‌سپ.
وَحَدَآئِقَ غُلۡبٗا ﴿٣٠﴾
وباغێن داروبارێ مه‌زن لێ هه‌ى.
وَفَٰكِهَةٗ وَأَبّٗا ﴿٣١﴾
وفێقى وچه‌روان.
مَّتَٰعٗا لَّكُمۡ وَلِأَنۡعَٰمِكُمۡ ﴿٣٢﴾
هوين وحه‌يوانه‌تێ هه‌وه خۆشییێ پێ دبه‌ن.
فَإِذَا جَآءَتِ ٱلصَّآخَّةُ ﴿٣٣﴾
ڤێجا ئه‌گه‌ر قێڕییا ڕۆژا قيامه‌تێ يا كو گوهـ ژ به‌ر كه‌ڕ دبن هات.
يَوۡمَ يَفِرُّ ٱلۡمَرۡءُ مِنۡ أَخِيهِ ﴿٣٤﴾
ڕۆژا مرۆڤ ژ ترسان دا ژ برايێ خۆ دڕه‌ڤت.
وَأُمِّهِۦ وَأَبِيهِ ﴿٣٥﴾
و ژ ده‌یك وبابێ خۆ.
وَصَٰحِبَتِهِۦ وَبَنِيهِ ﴿٣٦﴾
و ژ ژن وزارۆكێن خۆ.
لِكُلِّ ٱمۡرِيٕٖ مِّنۡهُمۡ يَوۡمَئِذٖ شَأۡنٞ يُغۡنِيهِ ﴿٣٧﴾
وێ ڕۆژێ هه‌ر ئێكى ژ وان كاره‌كێ هه‌ى وى موژيل دكه‌ت.
وُجُوهٞ يَوۡمَئِذٖ مُّسۡفِرَةٞ ﴿٣٨﴾
وێ ڕۆژێ ڕوییێن خودانێن خۆشییێ دگه‌شن.
ضَاحِكَةٞ مُّسۡتَبۡشِرَةٞ ﴿٣٩﴾
وئه‌و ب كه‌يف وشاهينه.
وَوُجُوهٞ يَوۡمَئِذٍ عَلَيۡهَا غَبَرَةٞ ﴿٤٠﴾
وڕوییێن خه‌لكێ جه‌هنه‌مێ دڕه‌ش وتارينه.
تَرۡهَقُهَا قَتَرَةٌ ﴿٤١﴾
ڕه‌زيلی پێدا دئێت.
أُوْلَـٰٓئِكَ هُمُ ٱلۡكَفَرَةُ ٱلۡفَجَرَةُ ﴿٤٢﴾
ئه‌وێن ب ڤى ڕه‌نگى ئه‌ون يێن كوفر كرى، و ب سه‌رداچوونا خۆ بسته‌يى ل سه‌ر وان تشتان كرى يێن خودێ حه‌رام كرين.