قورئانا پیرۆز › سورەتا ژمارە ٦١
سورەتا الصف ب تەفسیرا کوردی
As-Saff
بِسۡمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحۡمَٰنِ ٱلرَّحِيمِ
تەفسیرا ساناهی — ماموستا تەحسین ئیبراهیم دۆسکی · ژێدەر
سَبَّحَ لِلَّهِ مَا فِي ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَمَا فِي ٱلۡأَرۡضِۖ وَهُوَ ٱلۡعَزِيزُ ٱلۡحَكِيمُ ﴿١﴾
هه‌ر تشته‌كێ ل عه‌سمانان وعه‌ردى خودێ ژ هه‌ر تشته‌كێ نه بابه‌تى وى بت مه‌زن وپاك كرییه، وئه‌وه زالێ كه‌س نه‌شێتێ، يێ كاربنه‌جهـ د گۆتن وكريارێن خۆ دا.
يَـٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ لِمَ تَقُولُونَ مَا لَا تَفۡعَلُونَ ﴿٢﴾
ئه‌ى ئه‌وێن باوه‌رى ب خودێ ئيناى ودويكه‌فتنا پێغه‌مبه‌رێ وى كرى، بۆچى هوين سۆزێ دده‌ن، يان گۆتنه‌كێ دبێژن وپاشى هوين پێگيرییێ پێ ناكه‌ن؟ وئه‌ڤه ئاشكه‌راكرنه بۆ خرابییا وى كه‌سێ گۆتن وكريارێن وى وه‌كى ئێك نه‌بن.
كَبُرَ مَقۡتًا عِندَ ٱللَّهِ أَن تَقُولُواْ مَا لَا تَفۡعَلُونَ ﴿٣﴾
ل نك خودێ كه‌رب ونه‌ڤيانه‌كا مه‌زنه هوين وى تشتى ب ده‌ڤێ خۆ بێژن يێ هوين نه‌كه‌ن.
إِنَّ ٱللَّهَ يُحِبُّ ٱلَّذِينَ يُقَٰتِلُونَ فِي سَبِيلِهِۦ صَفّٗا كَأَنَّهُم بُنۡيَٰنٞ مَّرۡصُوصٞ ﴿٤﴾
هندى خودێیه حه‌ز ژ وان دكه‌ت يێن ڕێز ڕێزه شه‌ڕى د ڕێكا وى دا دكه‌ن هه‌ر وه‌كى ئه‌و ئاڤاهییه‌كێ موكم وپێكڤه گرێداينه يێ دوژمن تێ نه‌بۆرت. وئه‌ڤ ئايه‌تا خێرا جيهادێ وجيهادكه‌ران به‌رچاڤ دكه‌ت؛ چونكى خودێ حه‌ز ژ وان به‌نییێن خۆ دكه‌ت يێن شه‌ڕى د ڕێكا وى دا دكه‌ن، وڕێز ڕێزه به‌رانبه‌ر دوژمنان ڕادوه‌ستن.
وَإِذۡ قَالَ مُوسَىٰ لِقَوۡمِهِۦ يَٰقَوۡمِ لِمَ تُؤۡذُونَنِي وَقَد تَّعۡلَمُونَ أَنِّي رَسُولُ ٱللَّهِ إِلَيۡكُمۡۖ فَلَمَّا زَاغُوٓاْ أَزَاغَ ٱللَّهُ قُلُوبَهُمۡۚ وَٱللَّهُ لَا يَهۡدِي ٱلۡقَوۡمَ ٱلۡفَٰسِقِينَ ﴿٥﴾
وتو بۆ ملله‌تێ خۆ بێژه -ئه‌ى پێغه‌مبه‌ر- ده‌مێ مووساى سلاڤ لێ بن گۆتییه ملله‌تێ خۆ: بۆچى هوين ب گۆتن وكريار نه‌خۆشییێ دگه‌هيننه من، وهوين دزانن كو ئه‌ز پێغه‌مبه‌رێ خودێمه بۆ هه‌وه؟ ڤێجا ده‌مێ وان به‌رێ خۆ ژ ڕاستییێ وه‌رگێڕاى پشتى وان زانى، وڕژدى ل سه‌ر وێ چه‌ندێ كرى، جزايێ وان خودێ دلێن وان ژ قه‌بويلكرنا حه‌قییێ وه‌رگێڕان؛ ژ به‌ر كو وان سه‌رداچوون بۆ خۆ هلبژارت. وخودێ به‌رێ وى ملله‌تى ناده‌ته هيدايه‌تێ يێ بێ ئه‌مرى كرى و ژ ڕێكا حه‌ق ده‌ركه‌فتى.
وَإِذۡ قَالَ عِيسَى ٱبۡنُ مَرۡيَمَ يَٰبَنِيٓ إِسۡرَـٰٓءِيلَ إِنِّي رَسُولُ ٱللَّهِ إِلَيۡكُم مُّصَدِّقٗا لِّمَا بَيۡنَ يَدَيَّ مِنَ ٱلتَّوۡرَىٰةِ وَمُبَشِّرَۢا بِرَسُولٖ يَأۡتِي مِنۢ بَعۡدِي ٱسۡمُهُۥٓ أَحۡمَدُۖ فَلَمَّا جَآءَهُم بِٱلۡبَيِّنَٰتِ قَالُواْ هَٰذَا سِحۡرٞ مُّبِينٞ ﴿٦﴾
وتو بۆ ملله‌تێ خۆ بێژه ده‌مێ عيسايێ كوڕێ مه‌ريه‌مێ گۆتییه ملله‌تێ خۆ: هندى ئه‌زم ئه‌ز پێغه‌مبه‌رێ خودێمه بۆ هه‌وه، ئه‌ز ڕاستگۆيییا وێ ته‌وراتێ ئاشكه‌را دكه‌م يا به‌رى من هاتى، وئه‌ز شاهده‌يیێ ل سه‌ر ڕاستگۆيییا وى پێغه‌مبه‌رى دده‌م ئه‌وێ دێ پشتى من ئێت وناڤێ وى (ئه‌حمه‌ده)، وئه‌و موحه‌ممه‌ده سلاڤ لێ بن، ڤێجا ده‌مێ موحه‌ممه‌د ب ئايه‌تێن ئاشكه‌را بۆ وان هاتى، وان گۆت: ئه‌ڤا تو بۆ مه پێ هاتى سێره‌به‌ندییه‌كا ئاشكه‌رايه.
وَمَنۡ أَظۡلَمُ مِمَّنِ ٱفۡتَرَىٰ عَلَى ٱللَّهِ ٱلۡكَذِبَ وَهُوَ يُدۡعَىٰٓ إِلَى ٱلۡإِسۡلَٰمِۚ وَٱللَّهُ لَا يَهۡدِي ٱلۡقَوۡمَ ٱلظَّـٰلِمِينَ ﴿٧﴾
وكه‌س ژ وى زۆردارتر نينه يێ ژ نك خۆ دره‌وێ ل سه‌ر ناڤێ خودێ بكه‌ت، وشريكان بۆ وى د په‌رستنێ دا بدانت، وئه‌و بۆ هاتنا د ئيسلامێ دا وپه‌رستنا خودێ ب تنێ دئێته گازيكرن. وخودێ به‌رێ وان ناده‌ته ئيفله‌حێ يێن ب كوفرێ وشركێ زۆردارى ل خۆ كرى.
يُرِيدُونَ لِيُطۡفِـُٔواْ نُورَ ٱللَّهِ بِأَفۡوَٰهِهِمۡ وَٱللَّهُ مُتِمُّ نُورِهِۦ وَلَوۡ كَرِهَ ٱلۡكَٰفِرُونَ ﴿٨﴾
ڤان زۆرداران دڤێت ب دره‌وێن خۆ وێ حه‌قییێ نه‌هێلن يا موحه‌ممه‌د پێ هاتى -كو قورئانه- وخودێ حه‌قییێ دێ ئاشكه‌را كه‌ت ودينێ خۆ پێك ئينت ئه‌گه‌ر خۆ كافران پێ نه‌خۆش بت ژى.
هُوَ ٱلَّذِيٓ أَرۡسَلَ رَسُولَهُۥ بِٱلۡهُدَىٰ وَدِينِ ٱلۡحَقِّ لِيُظۡهِرَهُۥ عَلَى ٱلدِّينِ كُلِّهِۦ وَلَوۡ كَرِهَ ٱلۡمُشۡرِكُونَ ﴿٩﴾
خودێیه يێ پێغه‌مبه‌رێ خۆ ب قورئانێ ودينێ ئيسلامێ هنارتى؛ دا ئه‌و وى دينى ب سه‌ر هه‌مى دينێن دى بێخت، ئه‌گه‌ر خۆ بوتپه‌رێسان ب وێ چه‌ندێ نه‌خۆش بت ژى.
يَـٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ هَلۡ أَدُلُّكُمۡ عَلَىٰ تِجَٰرَةٖ تُنجِيكُم مِّنۡ عَذَابٍ أَلِيمٖ ﴿١٠﴾
ئه‌ى ئه‌وێن باوه‌رى ئيناى، ئه‌رێ ئه‌ز به‌رێ هه‌وه بده‌مه بازرگانییه‌كا مه‌زن يا هه‌وه ژ عه‌زابه‌كا ب ئێش رزگار بكه‌ت؟
تُؤۡمِنُونَ بِٱللَّهِ وَرَسُولِهِۦ وَتُجَٰهِدُونَ فِي سَبِيلِ ٱللَّهِ بِأَمۡوَٰلِكُمۡ وَأَنفُسِكُمۡۚ ذَٰلِكُمۡ خَيۡرٞ لَّكُمۡ إِن كُنتُمۡ تَعۡلَمُونَ ﴿١١﴾
كو هوين به‌رده‌وامییێ ل سه‌ر باوه‌رییا خۆ ب خودێ وپێغه‌مبه‌رێ وى بكه‌ن، و ب وى مالێ هه‌وه هه‌ى وجانێ خۆ جيهادێ د ڕێكا خودێ دا بكه‌ن؛ دا دينێ وى ب سه‌ر بێخن، ئه‌و بۆ هه‌وه ژ بازرگانییا دنيايێ چێتره، ئه‌گه‌ر هوين زيان ومفايێ تشتان بزانن، هوين پێگيرییێ ب وێ چه‌ندێ بكه‌ن.
يَغۡفِرۡ لَكُمۡ ذُنُوبَكُمۡ وَيُدۡخِلۡكُمۡ جَنَّـٰتٖ تَجۡرِي مِن تَحۡتِهَا ٱلۡأَنۡهَٰرُ وَمَسَٰكِنَ طَيِّبَةٗ فِي جَنَّـٰتِ عَدۡنٖۚ ذَٰلِكَ ٱلۡفَوۡزُ ٱلۡعَظِيمُ ﴿١٢﴾
ئه‌گه‌ر هوين -گه‌لی خودان باوه‌ران- وێ بكه‌ن يا خودێ فه‌رمان پێ ل هه‌وه كرى ئه‌و دێ گونه‌هێن هه‌وه بۆ هه‌وه ڤه‌شێرت، ودێ هه‌وه كه‌ته د هنده‌ك به‌حه‌شتان دا ڕويبار د بن داروبارێن وێ دا دچن، وئه‌و دێ هه‌وه كه‌ته د هنده‌ك خانییێن پاقژ ڤه ل وان به‌حه‌شتێن هوين هه‌ر وهه‌ر لێ ئاكنجى دبن، وئه‌ڤه‌يه سه‌ركه‌فتنا مه‌زن يا چو سه‌ركه‌فتنێن دى ب دويڤ دا نه‌بن.
وَأُخۡرَىٰ تُحِبُّونَهَاۖ نَصۡرٞ مِّنَ ٱللَّهِ وَفَتۡحٞ قَرِيبٞۗ وَبَشِّرِ ٱلۡمُؤۡمِنِينَ ﴿١٣﴾
وقه‌نجییه‌كا دى بۆ هه‌وه -گه‌لی خودان باوه‌ران- هه‌يه هوين حه‌ز ژێ دكه‌ن ئه‌و ژى سه‌ركه‌فتنه‌كه ژ خودێ بۆ هه‌وه دئێت، وڤه‌كرنه‌كا نێزيكه ل سه‌ر ده‌ستێ هه‌وه په‌يدا دبت. وتو -ئه‌ى پێغه‌مبه‌ر- مزگينییێ ب سه‌ركه‌فتنێ وڤه‌كرنا د دنيايێ دا، و ب به‌حه‌شتێ ل ئاخره‌تێ بده خودان باوه‌ران.
يَـٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ كُونُوٓاْ أَنصَارَ ٱللَّهِ كَمَا قَالَ عِيسَى ٱبۡنُ مَرۡيَمَ لِلۡحَوَارِيِّـۧنَ مَنۡ أَنصَارِيٓ إِلَى ٱللَّهِۖ قَالَ ٱلۡحَوَارِيُّونَ نَحۡنُ أَنصَارُ ٱللَّهِۖ فَـَٔامَنَت طَّآئِفَةٞ مِّنۢ بَنِيٓ إِسۡرَـٰٓءِيلَ وَكَفَرَت طَّآئِفَةٞۖ فَأَيَّدۡنَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ عَلَىٰ عَدُوِّهِمۡ فَأَصۡبَحُواْ ظَٰهِرِينَ ﴿١٤﴾
ئه‌ى ئه‌وێن باوه‌رى ب خودێ ئيناى ودويكه‌فتنا پێغه‌مبه‌رێ وى كرى، هوين ببنه پشته‌ڤانێن دينێ خودێ، وه‌كى هه‌ڤالێن عيساى يێن نێزيك ده‌مێ عيساى گۆتییه وان: كى ژ هه‌وه دێ هاريكارى وپشته‌ڤانییا من د وى تشتى دا كه‌ت يێ مرۆڤى نێزيكى خودێ دكه‌ت؟ وان گۆت: ئه‌مين پشته‌ڤانێن دينێ خودێ، ڤێجا ده‌سته‌كه‌ك ژ ئيسرائيلیان ب هيدايه‌ت كه‌فت، وده‌سته‌كه‌ك د سه‌ر دا چوو، ڤێجا مه پشتا وان گرت يێن باوه‌رى ب خودێ وپێغه‌مبه‌رێ وى ئيناى، ومه ئه‌و ب سه‌ر ده‌سته‌كێن دى يێن فه‌لان ئێخستن، ڤێجا يێن سه‌ركه‌فتى بوونه ئه‌و، وئه‌ڤ چه‌نده ب هاتنا موحه‌ممه‌دى سلاڤ لێ بن ب جهـ هات.