قورئانا پیرۆز › سورەتا ژمارە ٦٩
سورەتا الحاقة ب تەفسیرا کوردی
Al-Haqqah
بِسۡمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحۡمَٰنِ ٱلرَّحِيمِ
تەفسیرا ساناهی — ماموستا تەحسین ئیبراهیم دۆسکی · ژێدەر
ٱلۡحَآقَّةُ ﴿١﴾
قيامه‌ت ئه‌وا هه‌ر دێ ئێت يا كو سۆز وگه‌ف تێدا ب جهـ دئێن.
مَا ٱلۡحَآقَّةُ ﴿٢﴾
قيامه‌ت ئه‌وا ب ڤى ڕه‌نگى وهه‌ر دێ ئێت؟
وَمَآ أَدۡرَىٰكَ مَا ٱلۡحَآقَّةُ ﴿٣﴾
و چ تشتى ڕاستییا قيامه‌تێ نيشا ته دايه -ئه‌ى پێغه‌مبه‌ر- وترس وسه‌هما وێ بۆ ته به‌رچاڤ كرییه؟
كَذَّبَتۡ ثَمُودُ وَعَادُۢ بِٱلۡقَارِعَةِ ﴿٤﴾
ثه‌موودییێن ملله‌تێ صالحى، وعادییێن ملله‌تێ هوودى باوه‌رى ب وێ قيامه‌تێ نه‌ئينا ئه‌وا دلان ژ ترسان دا دهژينت.
فَأَمَّا ثَمُودُ فَأُهۡلِكُواْ بِٱلطَّاغِيَةِ ﴿٥﴾
ڤێجا هندى ثه‌موودی بوون ب وێ قێڕییا زێده‌ى حه‌ددى بلند هاتنه تێبرن.
وَأَمَّا عَادٞ فَأُهۡلِكُواْ بِرِيحٖ صَرۡصَرٍ عَاتِيَةٖ ﴿٦﴾
وهندى عادى بوون ب هڕه‌بايه‌كێ سار ودژوار هاتنه تێبرن.
سَخَّرَهَا عَلَيۡهِمۡ سَبۡعَ لَيَالٖ وَثَمَٰنِيَةَ أَيَّامٍ حُسُومٗاۖ فَتَرَى ٱلۡقَوۡمَ فِيهَا صَرۡعَىٰ كَأَنَّهُمۡ أَعۡجَازُ نَخۡلٍ خَاوِيَةٖ ﴿٧﴾
حه‌فت شه‌ڤ وهه‌شت ڕۆژێن به‌رده‌وام وبێ ڤه‌بڕين خودێ ئه‌و ب سه‌ر وان دا ئينا، ڤێجا د وان شه‌ڤ وڕوژان دا ته ئه‌و مرى دديتن وه‌كى وان قورمێن دارقه‌سپان يێن نيڤه‌كا وان ڕزى وڤالا.
فَهَلۡ تَرَىٰ لَهُم مِّنۢ بَاقِيَةٖ ﴿٨﴾
ئه‌رێ ڤێجا تو ئێكێ ساخ د ناڤ وان دا دبينى؟
وَجَآءَ فِرۡعَوۡنُ وَمَن قَبۡلَهُۥ وَٱلۡمُؤۡتَفِكَٰتُ بِٱلۡخَاطِئَةِ ﴿٩﴾
وفيرعه‌ونێ سه‌رداچووى، وئه‌و ملله‌تێن به‌رى وى يێن باوه‌رى ب پێغه‌مبه‌رێن خۆ نه‌ئيناى، وخه‌لكێ گوندێن ملله‌تێ لووطى يێن كو ژ به‌ر كرێتییا وان كرى وه‌لاتێ وان ب وان ڤه ده‌رنشيف بووى، ئه‌و هه‌مى هاتن.
فَعَصَوۡاْ رَسُولَ رَبِّهِمۡ فَأَخَذَهُمۡ أَخۡذَةٗ رَّابِيَةً ﴿١٠﴾
ووان گوهدارییا وان پێغه‌مبه‌ران نه‌كر يێن خودايێ وان بۆ وان هنارتين، ئينا خودێ ئه‌و ب دژوارى گرتن.
إِنَّا لَمَّا طَغَا ٱلۡمَآءُ حَمَلۡنَٰكُمۡ فِي ٱلۡجَارِيَةِ ﴿١١﴾
هندى ئه‌مين ده‌مێ ئاڤ ڕابووى، و ب سه‌ر هه‌مى تشتان كه‌فتى، مه هێڤێنێ هه‌وه د گه‌ل نووحى د وێ گه‌مییێ دا هلگرت يا كو ب سه‌ر ئاڤێ كه‌فتى.
لِنَجۡعَلَهَا لَكُمۡ تَذۡكِرَةٗ وَتَعِيَهَآ أُذُنٞ وَٰعِيَةٞ ﴿١٢﴾
دا ئه‌م وێ سه‌رهاتییێ يا خودان باوه‌ر تێدا ڕزگار بووين وكافر خندقين بكه‌ينه بيرئينان وعيبره‌ت، ودا هه‌ر گوهه‌كێ تشتى بگرت وێ ژ به‌ر بكه‌ت، و د وێ شيره‌تێ بگه‌هت يا خودێ لێ كرى.
فَإِذَا نُفِخَ فِي ٱلصُّورِ نَفۡخَةٞ وَٰحِدَةٞ ﴿١٣﴾
ڤێجا ئه‌گه‌ر ملياكه‌تى جاره‌كێ د (بۆڕییێ) دا پفكر، وئه‌و پفكرنا ئێكێیه يا دنيا پێ خراب دبت.
وَحُمِلَتِ ٱلۡأَرۡضُ وَٱلۡجِبَالُ فَدُكَّتَا دَكَّةٗ وَٰحِدَةٗ ﴿١٤﴾
وعه‌رد وچيا ژ جهێن وان هاتنه‌ڕاكرن وشكه‌ستن، وجاره‌كێ هاتنه لێكدان.
فَيَوۡمَئِذٖ وَقَعَتِ ٱلۡوَاقِعَةُ ﴿١٥﴾
هنگى قيامه‌ت ڕابوو.
وَٱنشَقَّتِ ٱلسَّمَآءُ فَهِيَ يَوۡمَئِذٖ وَاهِيَةٞ ﴿١٦﴾
وعه‌سمان چڕچڕ بوو، وهنگى ئه‌و نه‌رم ولاواز دبت وخۆ پێكڤه ناگرت.
وَٱلۡمَلَكُ عَلَىٰٓ أَرۡجَآئِهَاۚ وَيَحۡمِلُ عَرۡشَ رَبِّكَ فَوۡقَهُمۡ يَوۡمَئِذٖ ثَمَٰنِيَةٞ ﴿١٧﴾
وفريشته يێن ل سه‌ر ڕه‌خ ولێڤان، ووێ ڕۆژێ هه‌شت ملياكه‌تێن مه‌زن عه‌رشێ خودايێ ته ل هنداڤى وان هل دگرن.
يَوۡمَئِذٖ تُعۡرَضُونَ لَا تَخۡفَىٰ مِنكُمۡ خَافِيَةٞ ﴿١٨﴾
وێ ڕۆژێ هوين -گه‌لی مرۆڤان- بۆ حسێب وجزادانێ ل به‌ر خودێ دئێنه پێشچاڤكرن، وتشته‌ك ژ نهێنییێن هه‌وه ل به‌ر وى نائێته ڤه‌شارتن.
فَأَمَّا مَنۡ أُوتِيَ كِتَٰبَهُۥ بِيَمِينِهِۦ فَيَقُولُ هَآؤُمُ ٱقۡرَءُواْ كِتَٰبِيَهۡ ﴿١٩﴾
ڤێجا هه‌چییێ كيتابا كريارێن وى بێته د ده‌ستێ وى يێ ڕاستێ دا، ئه‌و ب كه‌يف وخۆشى ڤه دێ بێژت: ها كيتابا من بگرن بخوينن.
إِنِّي ظَنَنتُ أَنِّي مُلَٰقٍ حِسَابِيَهۡ ﴿٢٠﴾
هندى ئه‌ز بووم من د دنيايێ دا باوه‌ر دكر كو ئه‌ز ل قيامه‌تێ دێ جزايێ خۆ وه‌رگرم، ڤێجا من كارێ خۆ بۆ كربوو ژ باوه‌رى ئينانێ وكرنا چاكییان.
فَهُوَ فِي عِيشَةٖ رَّاضِيَةٖ ﴿٢١﴾
ڤێجا ئه‌و يێ د ژينه‌كا خۆش دا يا ئه‌وێ پێ ڕازى.
فِي جَنَّةٍ عَالِيَةٖ ﴿٢٢﴾
د به‌حه‌شته‌كا جهـ وده‌ره‌جه بلند دا.
قُطُوفُهَا دَانِيَةٞ ﴿٢٣﴾
فێقییێ وێ يێ نێزيكه مرۆڤێ ڕاوه‌ستیاى بت يان يێ ڕوينشتى بت يان يێ ڕازاى بت دگه‌هتێ.
كُلُواْ وَٱشۡرَبُواْ هَنِيٓـَٔۢا بِمَآ أَسۡلَفۡتُمۡ فِي ٱلۡأَيَّامِ ٱلۡخَالِيَةِ ﴿٢٤﴾
بۆ وان دئێته گۆتن: خوارن وڤه‌خوارنه‌كا دوير ژ هه‌ر نه‌خۆشییه‌كێ هوين بخۆن وڤه‌خۆن، و ژ هه‌ر نه‌خۆشییه‌كێ دپاراستى بن؛ ژ به‌ر وان كريارێن چاك يێن هه‌وه ل ڕۆژێن بۆرین د دنيايێ دا كرين.
وَأَمَّا مَنۡ أُوتِيَ كِتَٰبَهُۥ بِشِمَالِهِۦ فَيَقُولُ يَٰلَيۡتَنِي لَمۡ أُوتَ كِتَٰبِيَهۡ ﴿٢٥﴾
وهه‌چییێ كيتابا كريارێن وى بێته د ده‌ستێ وى يێ چه‌پێ دا، ئه‌و ب كه‌سه‌ر وپه‌شێمانى ڤه دێ بێژت: خوزى كيتابا من بۆ من نه‌هاتبادان.
وَلَمۡ أَدۡرِ مَا حِسَابِيَهۡ ﴿٢٦﴾
ومن نه‌زانيبا كانێ جزايێ من چيه؟
يَٰلَيۡتَهَا كَانَتِ ٱلۡقَاضِيَةَ ﴿٢٧﴾
خوزى ئه‌و مرنا د دنيايێ دا ئه‌ز پێ مريم دويماهییا من با، وئه‌ز نه‌ڕاببامه ڤه.
مَآ أَغۡنَىٰ عَنِّي مَالِيَهۡۜ ﴿٢٨﴾
ئه‌و مالێ من د دنيايێ دا كۆم كرى چو مفا نه‌گه‌هانده من.
هَلَكَ عَنِّي سُلۡطَٰنِيَهۡ ﴿٢٩﴾
چو هێجه‌ت من نه‌مان ئه‌ز بۆ خۆ بگرم.
خُذُوهُ فَغُلُّوهُ ﴿٣٠﴾
وبۆ زه‌بانییێن جه‌هنه‌مێ دێ ئێته گۆتن: ڤى گونه‌هكارێ تاوانبار ببه‌ن، ب زنجيران هوين ده‌ستێن وى ب ستوكورا وى ڤه گرێده‌ن.
ثُمَّ ٱلۡجَحِيمَ صَلُّوهُ ﴿٣١﴾
پاشى وى ببه‌نه جه‌هنه‌مێ؛ دا ئه‌و تام بكه‌ته گه‌رما وێ.
ثُمَّ فِي سِلۡسِلَةٖ ذَرۡعُهَا سَبۡعُونَ ذِرَاعٗا فَٱسۡلُكُوهُ ﴿٣٢﴾
پاشى هوين وى ب زنجيره‌كا ئاسنى يا درێژییا وێ حه‌فتێ گه‌ز ڤه بكه‌ن.
إِنَّهُۥ كَانَ لَا يُؤۡمِنُ بِٱللَّهِ ٱلۡعَظِيمِ ﴿٣٣﴾
چونكى هندى ئه‌و بوو وى باوه‌رى ب ته‌وحيد ومه‌زنییا خودێ نه‌دئينا، وكار ب ڕێكا وى نه‌دكر.
وَلَا يَحُضُّ عَلَىٰ طَعَامِ ٱلۡمِسۡكِينِ ﴿٣٤﴾
و د دنيايێ دا وى به‌رێ خه‌لكى نه‌ددا هندێ كو ئه‌و خوارنێ بده‌نه مرۆڤێن پێتڤى وهه‌ژار.
فَلَيۡسَ لَهُ ٱلۡيَوۡمَ هَٰهُنَا حَمِيمٞ ﴿٣٥﴾
ڤێجا ڤى كافرى ڕۆژا قيامه‌تێ چو مرۆڤ نابن عه‌زابێ ژ وى پاشڤه‌ببه‌ن.
وَلَا طَعَامٌ إِلَّا مِنۡ غِسۡلِينٖ ﴿٣٦﴾
وچو خوارن ژى بۆ وى نينن ئه‌و كێم وعه‌داڤ نه‌بت يا ژ به‌ر جه‌هنه‌مییان دچت.
لَّا يَأۡكُلُهُۥٓ إِلَّا ٱلۡخَٰطِـُٔونَ ﴿٣٧﴾
ب تنێ ئه‌و گونه‌هكارێن ڕژدییێ ل سه‌ر كوفرێ دكه‌ن وێ خوارنێ دخۆن.
فَلَآ أُقۡسِمُ بِمَا تُبۡصِرُونَ ﴿٣٨﴾
ڤێجا ئه‌ز ب وى تشتى سويند دخۆم يێ هوين دبينن.
وَمَا لَا تُبۡصِرُونَ ﴿٣٩﴾
و وی تشی يێ هوين نه‌بينن ژی.
إِنَّهُۥ لَقَوۡلُ رَسُولٖ كَرِيمٖ ﴿٤٠﴾
كو هندى ئه‌ڤ قورئانه‌يه گۆتنا خودێیه، پێغه‌مبه‌ره‌كێ مه‌زن وخودان قه‌در وێ بۆ هه‌وه دخوينت.
وَمَا هُوَ بِقَوۡلِ شَاعِرٖۚ قَلِيلٗا مَّا تُؤۡمِنُونَ ﴿٤١﴾
وئه‌و نه گۆتنا شاعره‌كییه وه‌كى هوين دبێژن، كێمه‌كێ هوين باوه‌رییێ دئينن.
وَلَا بِقَوۡلِ كَاهِنٖۚ قَلِيلٗا مَّا تَذَكَّرُونَ ﴿٤٢﴾
وئه‌و نه لێكئينانا خێڤزانكه‌كییه، كێمه‌كێ هوين هزرا خۆ دكه‌ن دا وان ژێك جودا بكه‌ن.
تَنزِيلٞ مِّن رَّبِّ ٱلۡعَٰلَمِينَ ﴿٤٣﴾
به‌لكى ئه‌و گۆتنا خودايێ هه‌مى چێكرییانه وى ئه‌و بۆ پێغه‌مبه‌رێ خۆ موحه‌ممه‌دى -سلاڤ لێ بن- يا ئينايه خوارێ.
وَلَوۡ تَقَوَّلَ عَلَيۡنَا بَعۡضَ ٱلۡأَقَاوِيلِ ﴿٤٤﴾
وئه‌گه‌ر موحه‌ممه‌دى تشته‌كێ مه نه‌گۆتى ژ كيسێ مه گۆتبا.
لَأَخَذۡنَا مِنۡهُ بِٱلۡيَمِينِ ﴿٤٥﴾
ئه‌م دا وى ب هێز گرين وتۆلێ ژێ ڤه‌كه‌ين.
ثُمَّ لَقَطَعۡنَا مِنۡهُ ٱلۡوَتِينَ ﴿٤٦﴾
پاشى ئه‌م دا ڕه‌ها دلێ وى قه‌تينين.
فَمَا مِنكُم مِّنۡ أَحَدٍ عَنۡهُ حَٰجِزِينَ ﴿٤٧﴾
ڤێجا كه‌س ژ هه‌وه نه‌دشيا عه‌زابا مه ژ وى بده‌ته پاش.
وَإِنَّهُۥ لَتَذۡكِرَةٞ لِّلۡمُتَّقِينَ ﴿٤٨﴾
وهندى ئه‌ڤ قورئانه‌يه بيرئينانه‌كه بۆ وان ته‌قواداران يێن كو پێگيرییێ ب ئه‌مرێ خودێ دكه‌ن.
وَإِنَّا لَنَعۡلَمُ أَنَّ مِنكُم مُّكَذِّبِينَ ﴿٤٩﴾
وهندى ئه‌مين ئه‌م دزانين كو د ناڤ هه‌وه دا هنده‌ك هه‌نه دره‌وێ ب ڤێ قورئانێ دكه‌ن هه‌ر چه‌نده ئايه‌تێن وێ دئاشكه‌رانه ژى.
وَإِنَّهُۥ لَحَسۡرَةٌ عَلَى ٱلۡكَٰفِرِينَ ﴿٥٠﴾
وهندى ئه‌ڤ دره‌وپێكرنه‌يه په‌شێمانییه‌كا مه‌زنه بۆ كافران ده‌مێ ئه‌و عه‌زابا خۆ وخۆشییا خودان باوه‌ران دبينن.
وَإِنَّهُۥ لَحَقُّ ٱلۡيَقِينِ ﴿٥١﴾
وهندى ئه‌وه ئه‌و ڕاستییه‌كا موكمه، وباوه‌رییه‌كا بێ گومانه.
فَسَبِّحۡ بِٱسۡمِ رَبِّكَ ٱلۡعَظِيمِ ﴿٥٢﴾
ڤێجا تو خودێ ژ وى تشتى پاك بكه يێ بابه‌تى وى نه‌بت، وتو ب ناڤێ وى يێ مه‌زن به‌حسێ وى بكه.