قورئانا پیرۆز › سورەتا ژمارە ٧٣
سورەتا المزمل ب تەفسیرا کوردی
Al-Muzzammil
بِسۡمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحۡمَٰنِ ٱلرَّحِيمِ
تەفسیرا ساناهی — ماموستا تەحسین ئیبراهیم دۆسکی · ژێدەر
يَـٰٓأَيُّهَا ٱلۡمُزَّمِّلُ ﴿١﴾
ئه‌ى ئه‌وێ خۆ د ناڤ جلكێن خۆ ڕا پێچاى.
قُمِ ٱلَّيۡلَ إِلَّا قَلِيلٗا ﴿٢﴾
ل شه‌ڤێ كێمه‌كێ تێ نه‌بت تو بۆ نڤێژێ ڕاببه.
نِّصۡفَهُۥٓ أَوِ ٱنقُصۡ مِنۡهُ قَلِيلًا ﴿٣﴾
تو نيڤا شه‌ڤێ ڕاببه يان پيچه‌كێ ژ نيڤێ كێمتر حه‌تا بگه‌هته سێكێ.
أَوۡ زِدۡ عَلَيۡهِ وَرَتِّلِ ٱلۡقُرۡءَانَ تَرۡتِيلًا ﴿٤﴾
يان پتر ژ نيڤێ حه‌تا بگه‌هته دو سێكان، وتو هێدى و ب دلێ خۆ قورئانێ بخوينه.
إِنَّا سَنُلۡقِي عَلَيۡكَ قَوۡلٗا ثَقِيلًا ﴿٥﴾
هندى ئه‌مين ئه‌م دێ قورئانه‌كا مه‌زن يا حوكم وئه‌حكام تێدا بۆ ته- ئه‌ى پێغه‌مبه‌ر- ئينينه خوارێ.
إِنَّ نَاشِئَةَ ٱلَّيۡلِ هِيَ أَشَدُّ وَطۡـٔٗا وَأَقۡوَمُ قِيلًا ﴿٦﴾
هندى ئه‌و عيباده‌ته يێ ب شه‌ڤێ دئێته كرن ئه‌و پتر كارى ل دلی دكه‌ت، وئه‌و گۆتنا تێدا دئێته خواندن يا ئاشكه‌راتره؛ چونكى دل هنگى ژ موژيلاهییێن دنيايێ يێ ڤالايه.
إِنَّ لَكَ فِي ٱلنَّهَارِ سَبۡحٗا طَوِيلٗا ﴿٧﴾
هندى تويى بۆ ته ل ڕۆژێ ده‌مه‌كێ درێژ هه‌يه كو ب كار وبارێ خۆ ڕاببى، و ب كارێ گه‌هاندنا په‌ياما خۆ ڕاببى، ڤێجا تو ب شه‌ڤێ خۆ بۆ كرنا عيباده‌تى ڤالا بكه.
وَٱذۡكُرِ ٱسۡمَ رَبِّكَ وَتَبَتَّلۡ إِلَيۡهِ تَبۡتِيلٗا ﴿٨﴾
وتو -ئه‌ى پێغه‌مبه‌ر- ناڤێ خودايێ خۆ بێژه، ودوعا پێ ژ وى بكه، وتو ل ده‌مێ عيباده‌تى ب دورستى خۆ بۆ وى ڤالا بكه، وخۆ بهێله ب هيڤییا ويڤه.
رَّبُّ ٱلۡمَشۡرِقِ وَٱلۡمَغۡرِبِ لَآ إِلَٰهَ إِلَّا هُوَ فَٱتَّخِذۡهُ وَكِيلٗا ﴿٩﴾
خودايێ ڕۆژهه‌لات وڕۆژئاڤايێ ئه‌وه چو خودايێن ڕاست ژ وى پێڤه‌تر نينن، ڤێجا تو خۆ بهێله ب هيڤییا ويڤه، وكارێ خۆ هلپسێره وى.
وَٱصۡبِرۡ عَلَىٰ مَا يَقُولُونَ وَٱهۡجُرۡهُمۡ هَجۡرٗا جَمِيلٗا ﴿١٠﴾
وتو بێهنا خۆ ل سه‌ر وى تشتى فره‌هـ بكه يێ بوتپه‌رێس د ده‌ر حه‌قا ته ودينێ ته دا دبێژن، وتو د كريارێن وان يێن نه‌حه‌ق دا چاڤ ل وان نه‌كه، وپشت بده وان، وتۆلێ لێ ڤه‌نه‌كه.
وَذَرۡنِي وَٱلۡمُكَذِّبِينَ أُوْلِي ٱلنَّعۡمَةِ وَمَهِّلۡهُمۡ قَلِيلًا ﴿١١﴾
وتو -ئه‌ى پێغه‌مبه‌ر- من وڤان دره‌وپێكه‌ران بهێله ئه‌وێن ل دنيايێ كه‌فتينه خۆشییان ڤێجا دره‌وێ ب ئايه‌تێن من دكه‌ن، وده‌مه‌كێ كێم تو ده‌ليڤێ بدێ حه‌تا ڕۆژا وان دئێت وعه‌زابا وان حال دبت.
إِنَّ لَدَيۡنَآ أَنكَالٗا وَجَحِيمٗا ﴿١٢﴾
هندى ئه‌ون ل ئاخره‌تێ قه‌يدێن گران وئاگرێ شاراندى يێ ئه‌و پێ بسوژن بۆ وان ل نك مه هه‌نه.
وَطَعَامٗا ذَا غُصَّةٖ وَعَذَابًا أَلِيمٗا ﴿١٣﴾
وخوارنه‌كا كرێت يا كو د گه‌روییێن وان ڕا بمينت، وعه‌زابه‌كا ب ئێش ژى بۆ وان هه‌يه.
يَوۡمَ تَرۡجُفُ ٱلۡأَرۡضُ وَٱلۡجِبَالُ وَكَانَتِ ٱلۡجِبَالُ كَثِيبٗا مَّهِيلًا ﴿١٤﴾
ڕۆژا عه‌رد وچيا دهژيێن حه‌تا چيا پشتى هشكى وڕه‌قییا خۆ دبنه گركه‌كێ خيزێ هوير وبژاله.
إِنَّآ أَرۡسَلۡنَآ إِلَيۡكُمۡ رَسُولٗا شَٰهِدًا عَلَيۡكُمۡ كَمَآ أَرۡسَلۡنَآ إِلَىٰ فِرۡعَوۡنَ رَسُولٗا ﴿١٥﴾
هندى ئه‌مين مه بۆ هه‌وه -گه‌لی خه‌لكێ (مه‌كه‌هێ)- موحه‌ممه‌د يێ كرییه پێغه‌مبه‌ر، وشاهد ل سه‌ر كوفر ونه‌گوهدارییا هه‌وه، وه‌كى مه مووسا بۆ فيرعه‌ونى كرییه پێغه‌مبه‌ر.
فَعَصَىٰ فِرۡعَوۡنُ ٱلرَّسُولَ فَأَخَذۡنَٰهُ أَخۡذٗا وَبِيلٗا ﴿١٦﴾
ڤێجا فيرعه‌ونى باوه‌رى ب مووساى نه‌ئينا، وئه‌و دره‌وين ده‌رێخست، وبێ ئه‌مرییا وى كر، ڤێجا مه ئه‌و ب گرتنه‌كا دژوار گرت. وئه‌ڤه ترساندنه‌كه ژ نه‌گوهدارییا موحه‌ممه‌دى -سلاڤ لێ بن-، كو ئه‌و بێته سه‌رێ نه‌گوهدارى يێ هاتییه سه‌رێ فيرعه‌ونى وملله‌تێ وى
فَكَيۡفَ تَتَّقُونَ إِن كَفَرۡتُمۡ يَوۡمٗا يَجۡعَلُ ٱلۡوِلۡدَٰنَ شِيبًا ﴿١٧﴾
ڤێجا چاوا هوين دێ خۆ ژ عه‌زابا قيامه‌تێ پارێزن -ئه‌گه‌ر هوين كافر بوون- ڕۆژا بچويك ژ ترس وسه‌هما وێ دا پير دبن؟
ٱلسَّمَآءُ مُنفَطِرُۢ بِهِۦۚ كَانَ وَعۡدُهُۥ مَفۡعُولًا ﴿١٨﴾
وێ ڕۆژێ عه‌سمان ژ ترسان دا يێ شه‌ق شه‌قه، سۆزا خودێ ب هاتنا وێ ڕۆژێ هه‌ر دێ ب جهـ ئێت.
إِنَّ هَٰذِهِۦ تَذۡكِرَةٞۖ فَمَن شَآءَ ٱتَّخَذَ إِلَىٰ رَبِّهِۦ سَبِيلًا ﴿١٩﴾
هندى ئه‌ڤ ئايه‌تێن ب ترسن شيره‌ت وعيبره‌تن بۆ مرۆڤان، ڤێجا هه‌چییێ بڤێت مفاى بۆ خۆ ژێ وه‌ربگرت دێ ته‌قوايێ بۆ خۆ كه‌ته ڕێك دا پێ بگه‌هته ڕازيبوونا خودايێ خۆ يێ ئه‌و ئافراندى و ب خودانكرى.
۞إِنَّ رَبَّكَ يَعۡلَمُ أَنَّكَ تَقُومُ أَدۡنَىٰ مِن ثُلُثَيِ ٱلَّيۡلِ وَنِصۡفَهُۥ وَثُلُثَهُۥ وَطَآئِفَةٞ مِّنَ ٱلَّذِينَ مَعَكَۚ وَٱللَّهُ يُقَدِّرُ ٱلَّيۡلَ وَٱلنَّهَارَۚ عَلِمَ أَن لَّن تُحۡصُوهُ فَتَابَ عَلَيۡكُمۡۖ فَٱقۡرَءُواْ مَا تَيَسَّرَ مِنَ ٱلۡقُرۡءَانِۚ عَلِمَ أَن سَيَكُونُ مِنكُم مَّرۡضَىٰ وَءَاخَرُونَ يَضۡرِبُونَ فِي ٱلۡأَرۡضِ يَبۡتَغُونَ مِن فَضۡلِ ٱللَّهِ وَءَاخَرُونَ يُقَٰتِلُونَ فِي سَبِيلِ ٱللَّهِۖ فَٱقۡرَءُواْ مَا تَيَسَّرَ مِنۡهُۚ وَأَقِيمُواْ ٱلصَّلَوٰةَ وَءَاتُواْ ٱلزَّكَوٰةَ وَأَقۡرِضُواْ ٱللَّهَ قَرۡضًا حَسَنٗاۚ وَمَا تُقَدِّمُواْ لِأَنفُسِكُم مِّنۡ خَيۡرٖ تَجِدُوهُ عِندَ ٱللَّهِ هُوَ خَيۡرٗا وَأَعۡظَمَ أَجۡرٗاۚ وَٱسۡتَغۡفِرُواْ ٱللَّهَۖ إِنَّ ٱللَّهَ غَفُورٞ رَّحِيمُۢ ﴿٢٠﴾
هندى خودايێ ته‌يه -ئه‌ى پێغه‌مبه‌ر- دزانت كو هنده‌ك جاران كێمتر ژ دو سێكێن شه‌ڤێ تو بۆ كرنا نڤێژان ڕادبى، وهنده‌ك جاران نيڤه‌كا شه‌ڤێ تو ڕادبى، وهنده‌ك جاران سێكا شه‌ڤێ تو ڕادبى، وده‌سته‌كه‌ك ژ صه‌حابییێن ته ژى ڕادبن. وخودێ ب تنێیه يێ شه‌ڤ وڕۆژان دپيڤت، ودزانت ده‌مێ وان چه‌نده، چه‌ند ژێ چووينه وچه‌ند ژێ ماينه، خودێ زانییه كو هوين نه‌شێن شه‌ڤێ هه‌مییێ ڕابن، له‌و وى ل سه‌ر هه‌وه سڤك كر، ڤێجا د نڤێژێن شه‌ڤێ دا هندى هوين بشێن هند قورئانێ بخوينن، خودێ زانییه كو د ناڤ هه‌وه دا هنده‌ك دێ هه‌بن ژ به‌ر نه‌خۆشییێ نه‌شێن ب شه‌ڤێ ڕاببن، وهنده‌كێن دى بۆ بازرگانییێ وكارى ده‌ردكه‌ڤنه عه‌ردان داخوازا ڕزقێ حه‌لال بۆ خۆ دكه‌ن، وهنده‌كێن دى هه‌نه جيهادێ د ڕێكا خودێ دا دكه‌ن؛ دا په‌يڤا وى بلند بكه‌ن ودينێ وى ب سه‌ر بێخن، ڤێجا هندى هوين بشێن ژ قورئانێ هندێ د نڤێژا خۆ دا بخوينن، وهوين به‌رده‌وامیيێ ل سه‌ر كرنا نڤێژێ بكه‌ن، وزه‌كاتا خۆ يا واجب بده‌ن، وهنده‌كێ ژ مالێ خۆ بۆ خودێ د ڕێكێن خێرێ وقه‌نجییێ دا خه‌رج بكه‌ن، وهه‌ر خێره‌ك وقه‌نجییه‌كا د دنيايێ دا هوين بكه‌ن، ل نك خودێ ل قيامه‌تێ خێره‌كا چێتر ومه‌زنتر هوين دێ بينن، وهوين ل هه‌مى ده‌مان داخوازا ژێبرنا گونه‌هان ژ خودێ بكه‌ن، هندى خودێیه باش گونه‌هـ ژێبره بۆ هه‌وه ويێ دلۆڤانكاره ب هه‌وه.