قورئانا پیرۆز › سورەتا ژمارە ١٩
سورەتا مريم ب تەفسیرا کوردی
Maryam
بِسۡمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحۡمَٰنِ ٱلرَّحِيمِ
تەفسیرا ساناهی — ماموستا تەحسین ئیبراهیم دۆسکی · ژێدەر
كٓهيعٓصٓ ﴿١﴾
(كهیعص) گۆتن ل سهر ڤان حهرفێن كهركرى ل دهسپێكا سوورهتا بهقهره بۆرییه.
ذِكۡرُ رَحۡمَتِ رَبِّكَ عَبۡدَهُۥ زَكَرِيَّآ ﴿٢﴾
ئهڤه بهحسێ دلۆڤانییا خودايێ ته ب بهنییێ وى زهكهريياییه، ئهم دێ بۆ ته ڤهگێڕين، و د ڤێ چهندێ دا عيبرهت بۆ وى ههيه يێ عيبرهتێ بۆ خۆ ژێ وهرگرت.
إِذۡ نَادَىٰ رَبَّهُۥ نِدَآءً خَفِيّٗا ﴿٣﴾
دهمێ وى ب ڕهنگهكێ ڤهشارتى دوعا ژ خودايێ خۆ كرى؛ دا پتر ئيخلاص تێدا ههبت، ودا هيڤییا قهبويلكرنا وێ پتر بت.
قَالَ رَبِّ إِنِّي وَهَنَ ٱلۡعَظۡمُ مِنِّي وَٱشۡتَعَلَ ٱلرَّأۡسُ شَيۡبٗا وَلَمۡ أَكُنۢ بِدُعَآئِكَ رَبِّ شَقِيّٗا ﴿٤﴾
وى گۆت: خودايێ من ئهز يێ ب ناڤ سال ڤه چوويم، وههستییێ من يێ لاواز بووى، وپيراتى يا بهربوويه سهرێ من، وئهز بهرى نوكه ژ قهبويلكرنا دوعايان يێ بێ بار نهبوويمه.
وَإِنِّي خِفۡتُ ٱلۡمَوَٰلِيَ مِن وَرَآءِي وَكَانَتِ ٱمۡرَأَتِي عَاقِرٗا فَهَبۡ لِي مِن لَّدُنكَ وَلِيّٗا ﴿٥﴾
وهندى ئهزم ئهز ژ مرۆڤێن خۆ يێن نێزيك دترسم كو پشتى مرنا من ئهو ب دورستى ب دينێ ته ڕانهبن، وبهرێ خهلكى نهدهنه دينێ ته، وژنكا من يا بێ عهياله وێ بچويك نابن، ڤێجا تو ژ نك خۆ كوڕهكى بده من ببته ميراتگر وهاريكارێ من.
يَرِثُنِي وَيَرِثُ مِنۡ ءَالِ يَعۡقُوبَۖ وَٱجۡعَلۡهُ رَبِّ رَضِيّٗا ﴿٦﴾
ئهو ميراتگرییا پێغهمبهرينییا من وپێغهمبهرينییا بنهمالا يهعقووبى بكهت، وتو ڤى كوڕى بكه ئێكێ تو ومرۆڤ ژى ژێ دڕازى.
يَٰزَكَرِيَّآ إِنَّا نُبَشِّرُكَ بِغُلَٰمٍ ٱسۡمُهُۥ يَحۡيَىٰ لَمۡ نَجۡعَل لَّهُۥ مِن قَبۡلُ سَمِيّٗا ﴿٧﴾
ئهى زهكهرييا هندى ئهمين ئهم مزگينییێ ددهينه ته كو ئهم دێ دوعايا ته قهبويل كهين، مه كوڕهك دا ته ناڤێ وى يهحيايه، بهرى وى مه كهس ب ڤى ناڤى ناڤ نهكرییه.
قَالَ رَبِّ أَنَّىٰ يَكُونُ لِي غُلَٰمٞ وَكَانَتِ ٱمۡرَأَتِي عَاقِرٗا وَقَدۡ بَلَغۡتُ مِنَ ٱلۡكِبَرِ عِتِيّٗا ﴿٨﴾
زهكهريياى ب مهندههووشى ڤه گۆت: خودايێ من چاوا دێ من كوڕهك ههبت، وژنكا من عهيال نابن، وئهز يێ گههشتيمه مهزنییهكا مهزن وههستییێ من یێ پێتى بووى.
قَالَ كَذَٰلِكَ قَالَ رَبُّكَ هُوَ عَلَيَّ هَيِّنٞ وَقَدۡ خَلَقۡتُكَ مِن قَبۡلُ وَلَمۡ تَكُ شَيۡـٔٗا ﴿٩﴾
ملياكهتى بهرسڤا زهكهريياى دا و د دهرحهقا وى تشتى دا يێ ئهو ژێ مهندههووش بووى گۆت: مهسهله وهسايه وهكى ته گۆتى، كو ژنكا ته عهيال نابن وتو يێ پير بووى، بهلێ خودايێ ته گۆت: ئافراندنا يهحياى ب ڤى ڕهنگى ل بهر من يا ساناهییه، پاشى خودێ تشتهكێ ژ وى عهجێبتر یێ زهكهريياى داخوازكرى بۆ وى گۆت، گۆتێ: و ب ڕاستى من تو بهرى يهحياى ئافراند بووى، وتو تشتهك نهبووى.
قَالَ رَبِّ ٱجۡعَل لِّيٓ ءَايَةٗۖ قَالَ ءَايَتُكَ أَلَّا تُكَلِّمَ ٱلنَّاسَ ثَلَٰثَ لَيَالٖ سَوِيّٗا ﴿١٠﴾
زهكهريياى دا پتر خۆ پشتڕاست بكهت گۆت: خودايێ من تو نيشانهكێ ل سهر وى تشتێ ملياكهتان مزگينى پێ دايه من بۆ من بدانه، وى گۆت: نيشانا ته ئهوه سێ شهڤ وسێ ڕۆژان تو نهشێى د گهل مرۆڤان باخڤى، وتو دێ يێ ساخلهم ودروست بى.
فَخَرَجَ عَلَىٰ قَوۡمِهِۦ مِنَ ٱلۡمِحۡرَابِ فَأَوۡحَىٰٓ إِلَيۡهِمۡ أَن سَبِّحُواْ بُكۡرَةٗ وَعَشِيّٗا ﴿١١﴾
ڤێجا زهكهريياى ژ جهێ خۆ يێ نڤێژێ دهركهفته ناڤ مللهتێ خۆ، و ل وى جهى مزگينى ب دانا كوڕكى بۆ وى هاتبوو دان، ووى ب نك وان ڤه ئيشارهت كر: كو هوين ل سپێده وئێڤاران تهسبيحا خودێ بكهن وشوكرا وى بكهن.
يَٰيَحۡيَىٰ خُذِ ٱلۡكِتَٰبَ بِقُوَّةٖۖ وَءَاتَيۡنَٰهُ ٱلۡحُكۡمَ صَبِيّٗا ﴿١٢﴾
ودهمێ یهحیا بووى، و وه لێ هاتى د گۆتنێ بگههت، خودێ فهرمان لێ كر كو ئهو تهوراتێ ب هێز ومجدى ڤه بگرت، وگۆتێ: ئهى یهحیا، تو تهوراتێ ب مجدى بگره، پهيڤێن وێ ژبهر بكه و د ڕامانێن وێ بگههه، وكارى پێ بكه، وهێشتا ئهو يێ بچويك مه كاربنهجهى وتێگههشتنا باش دابوويێ.
وَحَنَانٗا مِّن لَّدُنَّا وَزَكَوٰةٗۖ وَكَانَ تَقِيّٗا ﴿١٣﴾
ومه ڤيان ودلۆڤانییهك ژ نك خۆ، وپاقژییا ژ گونههان دابوويێ، وئهو يێ گوهدار بوو بۆ خودێ و ژ وى دترسيا، فهرمانێن وى ب جهـ دئينان، وخۆ ژ حهرامییان ددا پاش.
وَبَرَّۢا بِوَٰلِدَيۡهِ وَلَمۡ يَكُن جَبَّارًا عَصِيّٗا ﴿١٤﴾
وئهو بۆ دهیبابێن خۆ يێ باش بوو ووى گوهدارییا وان دكر، ووى خۆ ژ عيبادهتێ خودێ وگوهدانا دهیبابێن خۆ مهزنتر لێ نه دكر، وبێ ئهمرییا خودێ ويا دهیبابێن خۆ نه دكر.
وَسَلَٰمٌ عَلَيۡهِ يَوۡمَ وُلِدَ وَيَوۡمَ يَمُوتُ وَيَوۡمَ يُبۡعَثُ حَيّٗا ﴿١٥﴾
وسلاڤ ژ خودێ وتهناهى ل يهحياى بن ڕۆژا ئهو بووى، وڕۆژا ئهو دمرت، وڕۆژا ئهو ژ گۆڕا خۆ ڕادبتهڤه.
وَٱذۡكُرۡ فِي ٱلۡكِتَٰبِ مَرۡيَمَ إِذِ ٱنتَبَذَتۡ مِنۡ أَهۡلِهَا مَكَانٗا شَرۡقِيّٗا ﴿١٦﴾
وتو -ئهى پێغهمبهر- د ڤێ قورئانێ دا بهحسێ مهريهمێ بكه دهمێ وێ خۆ ژ مرۆڤێن خۆ ڤهدهر كرى، ووێ جههك ل لايێ ڕۆژههلاتا وان بۆ خۆ داناى.
فَٱتَّخَذَتۡ مِن دُونِهِمۡ حِجَابٗا فَأَرۡسَلۡنَآ إِلَيۡهَا رُوحَنَا فَتَمَثَّلَ لَهَا بَشَرٗا سَوِيّٗا ﴿١٧﴾
ڤێجا وێ د ناڤبهرا خۆ ووان دا پهردهيهك دانا دا خۆ ژ وان و ژ خهلكى ستاره بكهت، ئينا مه ملياكهتێ خۆ جبريل هنارته نك وێ، وئهو ل سهر ڕهنگێ مرۆڤهكێ دروست ب نك وێ ڤه هات.
قَالَتۡ إِنِّيٓ أَعُوذُ بِٱلرَّحۡمَٰنِ مِنكَ إِن كُنتَ تَقِيّٗا ﴿١٨﴾
مهريهمێ گۆته وى: هندى ئهزم ئهز خۆ ب خودايێ پڕدلۆڤان ژ ته دپارێزم كو تو خرابییهكێ بگههينییه من ئهگهر تو ژ وان بى يێن تهقوایا خودێ دكهن.
قَالَ إِنَّمَآ أَنَا۠ رَسُولُ رَبِّكِ لِأَهَبَ لَكِ غُلَٰمٗا زَكِيّٗا ﴿١٩﴾
ملياكهتى گۆته وێ: ههما ئهز هنارتییێ خودايێ ته مه وى ئهز يێ هنارتيمه نك ته؛ دا كوڕهكێ پاقژ ژ گونههان بدهمه ته.
قَالَتۡ أَنَّىٰ يَكُونُ لِي غُلَٰمٞ وَلَمۡ يَمۡسَسۡنِي بَشَرٞ وَلَمۡ أَكُ بَغِيّٗا ﴿٢٠﴾
مهريهمێ گۆته ملياكهتى: چاوا دێ من كوڕهك ههبت، وچو مرۆڤان دهست نهكرییه من، وئهز ژنكهكا دههمهن پيس نهبوويمه؟
قَالَ كَذَٰلِكِ قَالَ رَبُّكِ هُوَ عَلَيَّ هَيِّنٞۖ وَلِنَجۡعَلَهُۥٓ ءَايَةٗ لِّلنَّاسِ وَرَحۡمَةٗ مِّنَّاۚ وَكَانَ أَمۡرٗا مَّقۡضِيّٗا ﴿٢١﴾
ملياكهتى گۆته وێ: مهسهله وهسايه وهكى ته گۆتى، كو چو مرۆڤ نێزيكى ته نهبووينه، وتو ژنكهكا خراب نهبووى، بهلێ خودايێ ته گۆت: مهسهله ل بهر من يا ب ساناهییه؛ ودا ئهو كوڕك بۆ مرۆڤان ببته نيشان ل سهر شيانا خودێ، ودا ببته دلۆڤانییهك ژ مه بۆ وى ودهیكا وى وههمى مرۆڤان، وبوونا عيساى ب ڤى ڕهنگى قهدهرهكا نڤيسى بوو د لهوحێ پاراستى دا بهرى هنگى، ودڤێت ببا.
۞فَحَمَلَتۡهُ فَٱنتَبَذَتۡ بِهِۦ مَكَانٗا قَصِيّٗا ﴿٢٢﴾
ومهريهم ب وى كوڕى گران بوو پشتى جبريلی پفكرییه بهريكا وێ، ئينا وێ خۆ ب وى ڤه ژ خهلكى ڤهدهركره جههكێ دوير ژ مرۆڤان.
فَأَجَآءَهَا ٱلۡمَخَاضُ إِلَىٰ جِذۡعِ ٱلنَّخۡلَةِ قَالَتۡ يَٰلَيۡتَنِي مِتُّ قَبۡلَ هَٰذَا وَكُنتُ نَسۡيٗا مَّنسِيّٗا ﴿٢٣﴾
وژانێن بچويكبوونێ بهرێ وێ دا بهر قورمێ دارقهسپهكێ، وێ گۆت: خوزى بهرى ڤێ ڕۆژێ ئهز مربام، وئهز ببامه تشتهكێ خهلكى نهنياسى، وژبيركرى.
فَنَادَىٰهَا مِن تَحۡتِهَآ أَلَّا تَحۡزَنِي قَدۡ جَعَلَ رَبُّكِ تَحۡتَكِ سَرِيّٗا ﴿٢٤﴾
ئينا جبريلی يان عيساى گازى وێ كر: كو ب خهم نهكهڤه، ب ڕاستى خودايێ ته جۆيهكا ئاڤێ د بن تهڤه دايه.
وَهُزِّيٓ إِلَيۡكِ بِجِذۡعِ ٱلنَّخۡلَةِ تُسَٰقِطۡ عَلَيۡكِ رُطَبٗا جَنِيّٗا ﴿٢٥﴾
وتو قورمێ دارقهسپێ بهژينه ڕتابێن تهڕ دێ ب سهر ته دا كهڤن.
فَكُلِي وَٱشۡرَبِي وَقَرِّي عَيۡنٗاۖ فَإِمَّا تَرَيِنَّ مِنَ ٱلۡبَشَرِ أَحَدٗا فَقُولِيٓ إِنِّي نَذَرۡتُ لِلرَّحۡمَٰنِ صَوۡمٗا فَلَنۡ أُكَلِّمَ ٱلۡيَوۡمَ إِنسِيّٗا ﴿٢٦﴾
ڤێجا تو ژ وان ڕتابان بخۆ، و ژ ئاڤێ ڤهخۆ، ودلێ خۆ ب وى زارۆكى خۆش بكه، وئهگهر ته مرۆڤهك ديت ووى پسيارا ڤێ مهسهلێ ژ ته كر تو بێژێ: هندى ئهزم من ل سهر خۆ واجب كرییه كو خۆ بێ دهنگ بكهم، ڤێجا ئهڤرۆ ئهز د گهل چو مرۆڤان نائاخڤم. وخۆ بێ دهنگكرن د شريعهتێ وان دا عيبادهت بوو، بهلێ ئهو چهنده د شريعهتێ موحهممهدى دا -سلاڤ لێ بن- نينه.
فَأَتَتۡ بِهِۦ قَوۡمَهَا تَحۡمِلُهُۥۖ قَالُواْ يَٰمَرۡيَمُ لَقَدۡ جِئۡتِ شَيۡـٔٗا فَرِيّٗا ﴿٢٧﴾
ڤێجا مهريهم ژ وى جهێ دوير هات وبچويكێ وێ ل سهر دهستان بوو، دهمێ وان ئهو وهسا ديتى وان گۆتێ: ئهى مهريهم ب ڕاستى ته تشتهكێ مهزن وكرێت يێ كرى.
يَـٰٓأُخۡتَ هَٰرُونَ مَا كَانَ أَبُوكِ ٱمۡرَأَ سَوۡءٖ وَمَا كَانَتۡ أُمُّكِ بَغِيّٗا ﴿٢٨﴾
ئهى خويشكا زهلامێ چاك هاروونى، بابێ ته زهلامێ خرابییێ نهبوو، ودهیكا ته ژى ژنكهكا پويچ وخراب نهبوو.
فَأَشَارَتۡ إِلَيۡهِۖ قَالُواْ كَيۡفَ نُكَلِّمُ مَن كَانَ فِي ٱلۡمَهۡدِ صَبِيّٗا ﴿٢٩﴾
ئينا مهريهمێ ئيشارهت دا بچويكێ خۆ عيساى، دا ئهو پسيارێ ژ وى بكهن و د گهل وى باخڤن، ئينا وان ب خۆنهڕازيكرن ڤه گۆت: چاوا ئهم د گهل وى باخڤين يێ كو هێشتا بچويكهكێ ساڤا د ناڤ پێچكێ دا؟
قَالَ إِنِّي عَبۡدُ ٱللَّهِ ءَاتَىٰنِيَ ٱلۡكِتَٰبَ وَجَعَلَنِي نَبِيّٗا ﴿٣٠﴾
عيساى ئهوێ هێشتا د ناڤ پێچكێ دا گۆت: هندى ئهزم ئهز بهنییێ خودێ مه، وى ئهمر يێ داى كيتابێ بدهته من، كو ئنجيله، ووى ئهزێ كريمه پێغهمبهر.
وَجَعَلَنِي مُبَارَكًا أَيۡنَ مَا كُنتُ وَأَوۡصَٰنِي بِٱلصَّلَوٰةِ وَٱلزَّكَوٰةِ مَا دُمۡتُ حَيّٗا ﴿٣١﴾
ووى ئهزێ كريمه خودان خێر ومفایهكێ مهزن ل ههر جههكێ ئهز لێ بم، ووى شيرهت ب كرنا نڤێژێ ودانا زهكاتێ ل من كرییه هندى ئهز يێ زێندى بم.
وَبَرَّۢا بِوَٰلِدَتِي وَلَمۡ يَجۡعَلۡنِي جَبَّارٗا شَقِيّٗا ﴿٣٢﴾
ووى ئهز بۆ دهیكا من يێ باش كريم، وئهز نهكريمه مرۆڤهكێ خۆمهزنكهر وخراب، يێ نهگوهدار بۆ خودێ.
وَٱلسَّلَٰمُ عَلَيَّ يَوۡمَ وُلِدتُّ وَيَوۡمَ أَمُوتُ وَيَوۡمَ أُبۡعَثُ حَيّٗا ﴿٣٣﴾
وسلاڤ وتهناهى ژ خودێ ل من بن ڕۆژا ئهز بوويم، وڕۆژا ئهز دمرم، وڕۆژا ئهز زێندى دبمهڤه ل قيامهتێ.
ذَٰلِكَ عِيسَى ٱبۡنُ مَرۡيَمَۖ قَوۡلَ ٱلۡحَقِّ ٱلَّذِي فِيهِ يَمۡتَرُونَ ﴿٣٤﴾
ئهوێ هه يێ مه بهحسێ وى بۆ ته كرى -ئهى پێغهمبهر- عيسايێ كوڕێ مهريهمێيه، ب ڕاستى وبێ گومان، بهلكى ئهو ئهو گۆتنا ڕاسته يا جوهى وفهله تێدا كهفتينه گومانێ.
مَا كَانَ لِلَّهِ أَن يَتَّخِذَ مِن وَلَدٖۖ سُبۡحَٰنَهُۥٓۚ إِذَا قَضَىٰٓ أَمۡرٗا فَإِنَّمَا يَقُولُ لَهُۥ كُن فَيَكُونُ ﴿٣٥﴾
نهبوويه بۆ خودێ ونهبابهتى وییه كو ئهو زارۆيهكى ژ چێكرى وبهنییێن خۆ بۆ خۆ بدانت، يێ پاك وپيرۆز بت ژ وێ چهندێ، دهمێ وى ڤيا كارهكى پێك بينت، چ يێ بچويك بت چ يێ مهزن بت، ئهو ل بهر وى ئاسێ نابت، بهلكى ههما ئهو دبێژتێ: (ببه)، ڤێجا ئهو وهسا دبت وهكى وى ڤياى وحهزكرى.
وَإِنَّ ٱللَّهَ رَبِّي وَرَبُّكُمۡ فَٱعۡبُدُوهُۚ هَٰذَا صِرَٰطٞ مُّسۡتَقِيمٞ ﴿٣٦﴾
وعيساى گۆته مللهتێ خۆ: وهندى ئهللاهه خودايێ من وخودايێ ههوهيه ڤێجا هوين پهرستنا وى ب تنێ بكهن وچو شريكان بۆ نهدانن، ئهڤهيه ڕێكا ڕاست.
فَٱخۡتَلَفَ ٱلۡأَحۡزَابُ مِنۢ بَيۡنِهِمۡۖ فَوَيۡلٞ لِّلَّذِينَ كَفَرُواْ مِن مَّشۡهَدِ يَوۡمٍ عَظِيمٍ ﴿٣٧﴾
ودهستهكێن كيتابییان د ناڤبهرا خۆ دا د دهر حهقێ عيسایى دا ژێك جودا بوون، هندهك ژ وان كو فهلهنه ئهو ژ حهددێ وى بلندتر لێكر، وهندهكان ژ وان گۆت: ئهو خودێیه، وهندهكان گۆت: ئهو كوڕێ خودێیه، وهندهكان گۆت: سیێیێ سێيانه -يێ پاك بت خودێ ژ گۆتنا وان-، وهندهكان ژى خرابى د دهر حهقێ وى دا گۆت كو جوهينه، وان گۆت: ئهو سێرهبهنده، وگۆت: ئهو كۆڕێ يووسفێ نهججاره، وتێچوون بۆ وان بت يێن كافر بووين، ژ ديتنا ڕۆژهكا ترسا وێ يا مهزن، كو ڕۆژا قيامهتییه.
أَسۡمِعۡ بِهِمۡ وَأَبۡصِرۡ يَوۡمَ يَأۡتُونَنَا لَٰكِنِ ٱلظَّـٰلِمُونَ ٱلۡيَوۡمَ فِي ضَلَٰلٖ مُّبِينٖ ﴿٣٨﴾
گوهدان وديتنا وان ل ڕۆژا قيامهتێ چهند يا دژواره، ڕۆژا ئهو دئێنه نك خودێ، دهمێ ئهو چهنده چو مفایى نهگههينته وان!! بهلێ زۆردار ئهڤرۆ د ڤێ دنيايێ دا ژ حهقییێ ددوير كهفتينه.
وَأَنذِرۡهُمۡ يَوۡمَ ٱلۡحَسۡرَةِ إِذۡ قُضِيَ ٱلۡأَمۡرُ وَهُمۡ فِي غَفۡلَةٖ وَهُمۡ لَا يُؤۡمِنُونَ ﴿٣٩﴾
وتو -ئهى پێغهمبهر- مرۆڤان ژ ڕۆژا پهشێمانییێ بترسينه دهمێ كار دئێته پێكئينان، ومرنێ وهكى بهرانهكى دئينن، وڤهدكوژن، وحوكم د ناڤبهرا خهلكى دا دئێتهكرن، ڤێجا خودان باوهر دچنه بهحهشتێ، وكافر دچنه ئاگرى، وئهو ئهڤرۆ د ڤێ دنيايێ دا ژ وى تشتێ ئهو ژێ دئێنه ترساندن دبێ ئاگههن، وئهو باوهرییێ نائينن، وكارێ چاك ناكهن.
إِنَّا نَحۡنُ نَرِثُ ٱلۡأَرۡضَ وَمَنۡ عَلَيۡهَا وَإِلَيۡنَا يُرۡجَعُونَ ﴿٤٠﴾
هندى ئهمين ئهم ميراتگرێن عهردينه وههر كهسهكێ ل سهر عهردى بت، ئهم وان دمرينن وئهم پشتى وان دمينين وحوكمى ل وان دكهين، ودويماهییا وان بۆ نك مهيه وحسێبا وان ل سهر مهيه، ڤێجا ئهم دێ جزايێ وان سهرا كريارێن وان دهينێ.
وَٱذۡكُرۡ فِي ٱلۡكِتَٰبِ إِبۡرَٰهِيمَۚ إِنَّهُۥ كَانَ صِدِّيقٗا نَّبِيًّا ﴿٤١﴾
وتو -ئهى پێغهمبهر- د ڤێ قورئانێ دا بهحسێ سهرهاتییا ئيبراهيمى -سلاڤ لێ بن- بۆ مللهتێ خۆ بكه، هندى ئهو بوو ئهو گهلهك يێ ڕاستگۆ بوو، ودهرهجا وى ژ يا ههمى پێغهمبهران بلندتر بوو.
إِذۡ قَالَ لِأَبِيهِ يَـٰٓأَبَتِ لِمَ تَعۡبُدُ مَا لَا يَسۡمَعُ وَلَا يُبۡصِرُ وَلَا يُغۡنِي عَنكَ شَيۡـٔٗا ﴿٤٢﴾
دهمێ وى گۆتییه بابێ خۆ ئازهرى: ئهى بابێ من، ژ بهر چ تو وان صهنهمان دپهرێسى يێن نه گوهـ لێ دبت ونه دبينن، وخودێ نهبت ئهو نهشێن تشتهكى ژ ته پاشڤهببهن؟
يَـٰٓأَبَتِ إِنِّي قَدۡ جَآءَنِي مِنَ ٱلۡعِلۡمِ مَا لَمۡ يَأۡتِكَ فَٱتَّبِعۡنِيٓ أَهۡدِكَ صِرَٰطٗا سَوِيّٗا ﴿٤٣﴾
ئهى بابێ من، هندى خودێیه ژ وێ زانينێ يا دايه من يا نهدايه ته، ڤێجا تو وێ ژ من قهبويل بكه، وتو د وى تشتى دا يێ ئهز ته بۆ گازى دكهم دويكهفتنا من بكه، ئهز دێ بهرێ ته دهمه وێ ڕێكا ڕاست يا تو لێ بهرزه نهبى.
يَـٰٓأَبَتِ لَا تَعۡبُدِ ٱلشَّيۡطَٰنَۖ إِنَّ ٱلشَّيۡطَٰنَ كَانَ لِلرَّحۡمَٰنِ عَصِيّٗا ﴿٤٤﴾
ئهى بابێ من، تو د پهرستنا ڤان صهنهمان دا گوهدارییا شهيتانى نهكه؛ چونكى شهيتان ئهو بوو يێ بێ ئهمرییا خودايێ پڕدلۆڤان كرى وخۆ ژ گوهدارییا وى مهزنتر دیتى.
يَـٰٓأَبَتِ إِنِّيٓ أَخَافُ أَن يَمَسَّكَ عَذَابٞ مِّنَ ٱلرَّحۡمَٰنِ فَتَكُونَ لِلشَّيۡطَٰنِ وَلِيّٗا ﴿٤٥﴾
ئهى بابێ من، هندى ئهزم ئهز دترسم تو ل سهر كوفرێ بمرى، ڤێجا عهزابهك ژ خودايێ پڕدلۆڤان بگههته ته، وتو د ئاگرى دا بۆ شهيتانى ببییه ههڤال.
قَالَ أَرَاغِبٌ أَنتَ عَنۡ ءَالِهَتِي يَـٰٓإِبۡرَٰهِيمُۖ لَئِن لَّمۡ تَنتَهِ لَأَرۡجُمَنَّكَۖ وَٱهۡجُرۡنِي مَلِيّٗا ﴿٤٦﴾
بابێ ئيبراهيمى گۆتێ: ئهرێ تو پشت ددهيه پهرستنا خوداوهندێن من ئهى ئيبراهيم؟ سويند ئهگهر تو هاڤێتنا وان بهس نهكهى ئهز دێ بهران ل ته بارينم وته كوژم، وتو ژ نك من ههڕه، ودهمهكێ درێژ د گهل من نهئاخڤه.
قَالَ سَلَٰمٌ عَلَيۡكَۖ سَأَسۡتَغۡفِرُ لَكَ رَبِّيٓۖ إِنَّهُۥ كَانَ بِي حَفِيّٗا ﴿٤٧﴾
ئيبراهيمى گۆته بابێ خۆ: سلاڤ ژ من ل ته بن، نهخۆشییهك ژ من ناگههته ته، وپاشى ئهز دوعايێن هيدايهتێ وگونههـ ژێبرنێ دێ بۆ ته ژ خودێ كهم. هندى خودايێ منه ب حالێ من يێ مهرهبان ودلۆڤانكاره د بهرسڤا من دئێت دهمێ ئهز هاوار دكهمێ.
وَأَعۡتَزِلُكُمۡ وَمَا تَدۡعُونَ مِن دُونِ ٱللَّهِ وَأَدۡعُواْ رَبِّي عَسَىٰٓ أَلَّآ أَكُونَ بِدُعَآءِ رَبِّي شَقِيّٗا ﴿٤٨﴾
وئهز دێ خۆ ژ ههوه ووان خوداوهندێن هوين پهرستنێ بۆ دكهن ڤهدهركهم، وئهز ژ دل دێ دوعايان ژ خودايێ خۆ كهم، بهلكى ئهز ب دوعايا خودايێ خۆ بهختڕهش نهبم كو ئهو د بهرسڤا پسيارا من نهئێت.
فَلَمَّا ٱعۡتَزَلَهُمۡ وَمَا يَعۡبُدُونَ مِن دُونِ ٱللَّهِ وَهَبۡنَا لَهُۥٓ إِسۡحَٰقَ وَيَعۡقُوبَۖ وَكُلّٗا جَعَلۡنَا نَبِيّٗا ﴿٤٩﴾
ڤێجا دهمێ وى خۆ ژ وان وخوداوهندێن وان ڤهدهركرى، مه ژ كوڕان: ئسحاق، ويهعقووبێ كوڕێ ئسحاقى دانێ، ومه ئهو ههردو كرنه پێغهمبهر.
وَوَهَبۡنَا لَهُم مِّن رَّحۡمَتِنَا وَجَعَلۡنَا لَهُمۡ لِسَانَ صِدۡقٍ عَلِيّٗا ﴿٥٠﴾
ومه ژ دلۆڤانییا خۆ هند قهنجى دانه وان كو نهئێنه هژمارتن، ومه بهحسهكێ باش د ناڤ خهلكى دا دا وان، كو ناڤ ودهنگێن وان ب باشى ههر بمينن.
وَٱذۡكُرۡ فِي ٱلۡكِتَٰبِ مُوسَىٰٓۚ إِنَّهُۥ كَانَ مُخۡلَصٗا وَكَانَ رَسُولٗا نَّبِيّٗا ﴿٥١﴾
وتو -ئهى پێغهمبهر- د قورئانێ دا بهحسێ سهرهاتییا مووساى -سلاڤ لێ بن- بكه، هندى ئهو بوو ئهو هلبژارتییێ مه بوو، وئهو پێغهمبهرهكێ خودان عهزم بوو.
وَنَٰدَيۡنَٰهُ مِن جَانِبِ ٱلطُّورِ ٱلۡأَيۡمَنِ وَقَرَّبۡنَٰهُ نَجِيّٗا ﴿٥٢﴾
ومه ژ لايێ ڕاستێ يێ چيايێ طوورێ (سينائێ) گازى كره مووساى، ومه ئهو نێزيك كر و ب ئاخفتنا خۆ ئهو ب قهدر ئێخست. و د ڤێ ئايهتێ دا بنهجهكرنا سالۆخهتێ ئاخفتنێ بۆ خودێ ههيه ب ڕهنگهكێ بابهتى مهزنییا وى بت.
وَوَهَبۡنَا لَهُۥ مِن رَّحۡمَتِنَآ أَخَاهُ هَٰرُونَ نَبِيّٗا ﴿٥٣﴾
و ژ دلۆڤانییا خۆ مه برايێ وى هاروون كره پێغهمبهر دا ئهو پشتهڤانى وهاريكارییا وى بكهت.
وَٱذۡكُرۡ فِي ٱلۡكِتَٰبِ إِسۡمَٰعِيلَۚ إِنَّهُۥ كَانَ صَادِقَ ٱلۡوَعۡدِ وَكَانَ رَسُولٗا نَّبِيّٗا ﴿٥٤﴾
وتو -ئهى پێغهمبهر- د ڤێ قورئانێ دا بهحسێ ئيسماعيلی بكه، هندى ئهو بوو ئهو د ژڤانێن خۆ دا يێ ڕاستگۆ بوو وى سۆزهك نهددا ئهگهر ب جهـ نهئينابا، وئهو پێغهمبهرهك بوو.
وَكَانَ يَأۡمُرُ أَهۡلَهُۥ بِٱلصَّلَوٰةِ وَٱلزَّكَوٰةِ وَكَانَ عِندَ رَبِّهِۦ مَرۡضِيّٗا ﴿٥٥﴾
ووى فهرمان ب كرنا نڤێژێ ودانا زهكاتێ ل مرۆڤێن خۆ دكر، وخودايێ وى يێ ژ وى ڕازى بوو.
وَٱذۡكُرۡ فِي ٱلۡكِتَٰبِ إِدۡرِيسَۚ إِنَّهُۥ كَانَ صِدِّيقٗا نَّبِيّٗا ﴿٥٦﴾
وتو -ئهى پێغهمبهر- د ڤێ قورئانێ دا بهحسێ ئدريسى سلاڤ لێ بن بكه، هندى ئهو بوو ئهو د گۆتن وكريارێن خۆ دا گهلهك يێ ڕاستگۆ بوو، وئهو پێغهمبهر بوو وهحى بۆ دهات.
وَرَفَعۡنَٰهُ مَكَانًا عَلِيًّا ﴿٥٧﴾
ومه ناڤ ودهنگێن وى د ناڤ خهلكى دا بلند كر بوون، ودهرهجا وى د ناڤ يێن نێزيك دا دانا، ڤێجا بهحس ومهرتهبا وى يا بلند بوو.
أُوْلَـٰٓئِكَ ٱلَّذِينَ أَنۡعَمَ ٱللَّهُ عَلَيۡهِم مِّنَ ٱلنَّبِيِّـۧنَ مِن ذُرِّيَّةِ ءَادَمَ وَمِمَّنۡ حَمَلۡنَا مَعَ نُوحٖ وَمِن ذُرِّيَّةِ إِبۡرَٰهِيمَ وَإِسۡرَـٰٓءِيلَ وَمِمَّنۡ هَدَيۡنَا وَٱجۡتَبَيۡنَآۚ إِذَا تُتۡلَىٰ عَلَيۡهِمۡ ءَايَٰتُ ٱلرَّحۡمَٰنِ خَرُّواْۤ سُجَّدٗاۤ وَبُكِيّٗا۩ ﴿٥٨﴾
ئهوێن هه يێن من بهحسێ وان بۆ ته كرى ئهى پێغهمبهر، ئهون يێن خودێ ژ قهنجییا خۆ نعمهت د گهل كرين، وئهو كرينه پێغهمبهر ژ دووندهها ئادهمى، و ژ دووندهها وان يێن مه د گهل نووحى د گهمییێ دا هلگرتين، و ژ دووندهها ئيبراهيم ويهعقووبى، و ژ وان يێن مه بهرێ وان دايه باوهرییێ وبۆ پێغهمبهرينییێ هلبژارتين، ئهگهر ئايهتێن خودايێ پڕدلۆڤان بۆ وان دئێنه خواندن ئهو ب خۆشكاند وچهماندن ڤه بۆ خودێ دچنه سوجدێ، و ژ ترسێن خودێ دا دكهنه گرى.
۞فَخَلَفَ مِنۢ بَعۡدِهِمۡ خَلۡفٌ أَضَاعُواْ ٱلصَّلَوٰةَ وَٱتَّبَعُواْ ٱلشَّهَوَٰتِۖ فَسَوۡفَ يَلۡقَوۡنَ غَيًّا ﴿٥٩﴾
ڤێجا پشتى ڤان يێن قهنجى د گهل هاتییهكرن هندهك دويكهفتییێن خراب هاتن نڤێژ ههما نهكرن، يان ژى ل دهمێ وان يێ دورست نهكرن، يان نڤێژ ب دورستى نهكرن، ودويكهفتنا وان تشتان كر يێن ل دويڤ دلچوونێن وان بن، ڤێجا پاشى ئهو دێ خرابى وشهرمزارییێ د جههنهمێ دا بينن.
إِلَّا مَن تَابَ وَءَامَنَ وَعَمِلَ صَٰلِحٗا فَأُوْلَـٰٓئِكَ يَدۡخُلُونَ ٱلۡجَنَّةَ وَلَا يُظۡلَمُونَ شَيۡـٔٗا ﴿٦٠﴾
بهلێ ههچییێ تۆبهكرى ژ وان وباوهرى ئيناى وچاكى كرين، ئهوان خودێ تۆبا وان دێ قهبويل كهت، وئهو د گهل خودان باوهران دێ چنه بهحهشتێ، وتشتهك ژ خێرا كريارێن وان يێن چاك نائێته كێمكرن.
جَنَّـٰتِ عَدۡنٍ ٱلَّتِي وَعَدَ ٱلرَّحۡمَٰنُ عِبَادَهُۥ بِٱلۡغَيۡبِۚ إِنَّهُۥ كَانَ وَعۡدُهُۥ مَأۡتِيّٗا ﴿٦١﴾
بهحهشتێن كو ئهو ههر تێدا بمينن، وئهون يێن خودايێ پڕدلۆڤان سۆز پێ دايه بهنییێن خۆ وبێى ئهو ببينن وان باوهرى پێ ئينا بوو، هندى سۆزا خودێیه بۆ بهنییێن وى ب ڤێ بهحهشتێ ههر دێ ب جه ئێت.
لَّا يَسۡمَعُونَ فِيهَا لَغۡوًا إِلَّا سَلَٰمٗاۖ وَلَهُمۡ رِزۡقُهُمۡ فِيهَا بُكۡرَةٗ وَعَشِيّٗا ﴿٦٢﴾
خهلكێ بهحهشتێ تێدا گوهـ ل گۆتنهكا نهحهق نابت، بهلێ وان گوهـ ل سلاڤێ دبت، وڕزقێ وان يێ بهردهوام ژ خوارن وڤهخوارنێ بۆ وان تێدا ههيه، چى گاڤا وان ڤيا ل سپێده وئێڤاران، وئهو یێ توخویبداى نینه.
تِلۡكَ ٱلۡجَنَّةُ ٱلَّتِي نُورِثُ مِنۡ عِبَادِنَا مَن كَانَ تَقِيّٗا ﴿٦٣﴾
ئهو بهحهشتا ب ڤان سالۆخهتان، ئهوه يا ئهم ددهينه وان بهنییێن خۆ يێن ب گوهدارییا فهرمانێن مه تهقوایا مه كرى، وئهم وان لێ دكهينه ميراتگر.
وَمَا نَتَنَزَّلُ إِلَّا بِأَمۡرِ رَبِّكَۖ لَهُۥ مَا بَيۡنَ أَيۡدِينَا وَمَا خَلۡفَنَا وَمَا بَيۡنَ ذَٰلِكَۚ وَمَا كَانَ رَبُّكَ نَسِيّٗا ﴿٦٤﴾
وتو -ئهى جبريل- بێژه موحهممهدى: ئهم فريشته ژ عهسمانى نائێينه عهردى ئهگهر ب فهرمانا خودايێ ته نهبت، ههر تشتهكێ ل بهر دهستێ مه ژ كارێ ئاخرهتێ، وههر تشتهكێ ل پشت مه ژ كارێ دنيايێ يێ بۆرى، وههر تشتهكێ د ناڤبهرا دنيايێ وئاخرهتێ دا بۆ ویيه، وكار ههمى ل چ جهـ و چ دهمێ ههبت يێ وییه، وخودايى تشتهك ژ تشتان ژبير نهكرییه.
رَّبُّ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضِ وَمَا بَيۡنَهُمَا فَٱعۡبُدۡهُ وَٱصۡطَبِرۡ لِعِبَٰدَتِهِۦۚ هَلۡ تَعۡلَمُ لَهُۥ سَمِيّٗا ﴿٦٥﴾
ئهوه ئهللاهـ خودايێ عهسمانان وعهردى وههر تشتهكێ د ناڤبهرێ دا، وخودان وئافراندهر وڕێڤهبهرێ وان، ڤێجا تو -ئهى پێغهمبهر- وى ب تنێ بپهرێسه وصهبرێ ل سهر گوهدارییا وى بكه تو وههچییێ دويكهفتنا ته بكهت، كهسێ وهكى وى نينه د ناڤ وسالۆخهت وكرياران دا.
وَيَقُولُ ٱلۡإِنسَٰنُ أَءِذَا مَا مِتُّ لَسَوۡفَ أُخۡرَجُ حَيًّا ﴿٦٦﴾
ومرۆڤێ كافر ب ڕابوونا پشتى مرنێ دبێژت: ئهگهر ئهز مرم وحهليام ئهرێ ما جارهكا دى ب ساخى ئهز دێ ژ گۆڕا خۆ دهركهڤم؟!
أَوَلَا يَذۡكُرُ ٱلۡإِنسَٰنُ أَنَّا خَلَقۡنَٰهُ مِن قَبۡلُ وَلَمۡ يَكُ شَيۡـٔٗا ﴿٦٧﴾
چاوا ڤى مرۆڤێ كافر خۆ ژبيركرییه؟ ئهرێ ما نائێته بيرا وى كو بۆ جارا ئێكێ مه ئهو ئافراند بوو، وئهو تشتهك نهبوو؟
فَوَرَبِّكَ لَنَحۡشُرَنَّهُمۡ وَٱلشَّيَٰطِينَ ثُمَّ لَنُحۡضِرَنَّهُمۡ حَوۡلَ جَهَنَّمَ جِثِيّٗا ﴿٦٨﴾
ڤێجا سويند ب خودايێ ته -ئهى پێغهمبهر- ئهم دێ ڤان يێن كافرییێ ب ڕابوونا پشتى مرنێ دكهن د گهل شهيتانان ههمییان ل ڕۆژا قيامهتێ كۆم كهين، پاشى ئهم دێ وان ههمییان ل دۆر جههنهمێ كۆم كهين، و ژ بهر وێ ترس وسههما ئهو تێدا ئهو دێ كهڤنه سهر چۆكان، ونهشێن ڕاببن.
ثُمَّ لَنَنزِعَنَّ مِن كُلِّ شِيعَةٍ أَيُّهُمۡ أَشَدُّ عَلَى ٱلرَّحۡمَٰنِ عِتِيّٗا ﴿٦٩﴾
پاشى ژ ههر دهستهكهكێ كانێ كى ژ ههمییان نهگوهدارتر بوو بۆ خودێ ئهم دێ وى ئينينه دهر؛ دا عهزابدانێ ژ وى دهست پێ بكهين.
ثُمَّ لَنَحۡنُ أَعۡلَمُ بِٱلَّذِينَ هُمۡ أَوۡلَىٰ بِهَا صِلِيّٗا ﴿٧٠﴾
پاشى هندى ئهمين ئهم ب وان زاناترين يێن ههژيتر كو بێنه ئاگرى وتام بكهنه گهرما وى.
وَإِن مِّنكُمۡ إِلَّا وَارِدُهَاۚ كَانَ عَلَىٰ رَبِّكَ حَتۡمٗا مَّقۡضِيّٗا ﴿٧١﴾
وكهسهك ژ ههوه نينه -گهلی مرۆڤان- ئهگهر د سهر وێ پرێ ڕا نهچت يا ل سهر ئاگرى هاتییهدانان، ههر ئێك ل دويڤ كارێ خۆ، ئهو كارهكێ بڤێت نهڤێته، خودێ حوكمێ پێ داى ههر دێ ب جهـ ئێت.
ثُمَّ نُنَجِّي ٱلَّذِينَ ٱتَّقَواْ وَّنَذَرُ ٱلظَّـٰلِمِينَ فِيهَا جِثِيّٗا ﴿٧٢﴾
پاشى ئهوێن تهقوایا خودايێ خۆ كرى وگوهدارییا وى كرى ئهم دێ وان ڕزگار كهين، وئهوێن ب كوفرا ب خودێ زۆردارى ل خۆ كرى ئهم دێ وان د ئاگرى دا ل سهر چۆكان هێلين.
وَإِذَا تُتۡلَىٰ عَلَيۡهِمۡ ءَايَٰتُنَا بَيِّنَٰتٖ قَالَ ٱلَّذِينَ كَفَرُواْ لِلَّذِينَ ءَامَنُوٓاْ أَيُّ ٱلۡفَرِيقَيۡنِ خَيۡرٞ مَّقَامٗا وَأَحۡسَنُ نَدِيّٗا ﴿٧٣﴾
وئهگهر ئهو ئايهتێن مه يێن ئاشكهرا هاتينه خوارێ بۆ مرۆڤان بێنه خواندن، ئهوێن كوفر ب خودێ كرى دێ بێژنه وان يێن باوهرى پێ ئيناى: كى ژ ههردو دهستهكان ژ مه وههوه جهێ وێ چێتره، وديوانا وێ باشتره؟
وَكَمۡ أَهۡلَكۡنَا قَبۡلَهُم مِّن قَرۡنٍ هُمۡ أَحۡسَنُ أَثَٰثٗا وَرِءۡيٗا ﴿٧٤﴾
وبهرى كافرێن مللهتێ ته -ئهى پێغهمبهر- مه گهلهك مللهت تێبرينه خهمل وكۆكا وان وناڤمالییا وان باشتر بوو.
قُلۡ مَن كَانَ فِي ٱلضَّلَٰلَةِ فَلۡيَمۡدُدۡ لَهُ ٱلرَّحۡمَٰنُ مَدًّاۚ حَتَّىٰٓ إِذَا رَأَوۡاْ مَا يُوعَدُونَ إِمَّا ٱلۡعَذَابَ وَإِمَّا ٱلسَّاعَةَ فَسَيَعۡلَمُونَ مَنۡ هُوَ شَرّٞ مَّكَانٗا وَأَضۡعَفُ جُندٗا ﴿٧٥﴾
تو -ئهى پێغهمبهر- بێژه وان: ههچییێ ژ حهقییێ يێ بهرزهبوویى بت ودويكهفتنا ڕێكا هيدايهتێ نهكهت، خودێ وى ڤهدهێلت و د بهرزهبوونێ دا ل دويڤ وى بهرددهت، حهتا دهمێ ئهو -ب چاڤ- وى تشتى دبينت يێ خودێ سۆز پێ دايێ: يان عهزاب يان ڕابوونا قيامهتێ، هنگى ئهو دێ زانت كانێ كییه يێ جهـ وبنهدار خرابتر، وكییه يێ هێز ولهشكهر لاوازتر.
وَيَزِيدُ ٱللَّهُ ٱلَّذِينَ ٱهۡتَدَوۡاْ هُدٗىۗ وَٱلۡبَٰقِيَٰتُ ٱلصَّـٰلِحَٰتُ خَيۡرٌ عِندَ رَبِّكَ ثَوَابٗا وَخَيۡرٞ مَّرَدًّا ﴿٧٦﴾
وخودێ هيدايهتێ ل وان بهنییێن خۆ زێده دكهت يێن هاتينه سهر دينێ وى كو ب كرنا وان كاران یێن خودێ ل سهر وان فهركرين خودێ باوهرییا وان نوى دكهت. وكارێن چاك يێن كو دمينن جزايێ وان ل ئاخرهتێ ل نك خودێ چێتره، ودويماهییا وان باشتره.
أَفَرَءَيۡتَ ٱلَّذِي كَفَرَ بِـَٔايَٰتِنَا وَقَالَ لَأُوتَيَنَّ مَالٗا وَوَلَدًا ﴿٧٧﴾
ئهرێ ته زانییه -ئهى پێغهمبهر- وتو ژ ڤى كافرى (عاصێ كوڕێ وائلی) ويێن وهكى وى عهجێبگرتى بووى؟ ئهوێ كافرى ب ئايهتێن خودێ كرى وگۆتى: ل ئاخرهتێ مال وعهيال دێ بۆ من ئێنهدان.
أَطَّلَعَ ٱلۡغَيۡبَ أَمِ ٱتَّخَذَ عِندَ ٱلرَّحۡمَٰنِ عَهۡدٗا ﴿٧٨﴾
ئهرێ ئهو ب سهر غهيبێ هلبوويه، ڤێجا وى ديتییه كو مال وعهيال وى ههنه، يان ژى وى پهيمانهك ب وێ چهندێ ژ خودێ وهرگرتییه؟
كَلَّاۚ سَنَكۡتُبُ مَا يَقُولُ وَنَمُدُّ لَهُۥ مِنَ ٱلۡعَذَابِ مَدّٗا ﴿٧٩﴾
مهسهله يا وهسا نينه وهكى ئهڤ كافره دبێژت، نه چو زانين وى ههيه ونه چو پهيمان ب وێ چهندێ وى ههنه، ئهم دێ وێ درهوا وى كرى نڤيسين، و ل ئاخرهتێ گهلهك ڕهنگێن عهزابێ دێ ل وى زێده كهين، كا چاوا وى سهرداچوونا خۆ زێده دكر.
وَنَرِثُهُۥ مَا يَقُولُ وَيَأۡتِينَا فَرۡدٗا ﴿٨٠﴾
وئهم دێ ميراتگرییا وى كهين يا مالێ وى وعهيالێ وى، و ل ڕۆژا قيامهتێ ئهو ب تنێ دێ ئێته نك مه، نه مالێ وى د گهل ونه عهيالێ وى.
وَٱتَّخَذُواْ مِن دُونِ ٱللَّهِ ءَالِهَةٗ لِّيَكُونُواْ لَهُمۡ عِزّٗا ﴿٨١﴾
وبوتپهرێسان ژبلی خودێ هندهك خوداوهند بۆ خۆ دانان پهرستن بۆ كر؛ دا ئهو وان ب سهربێخن، وبۆ وان ببنه پشتهڤان.
كَلَّاۚ سَيَكۡفُرُونَ بِعِبَادَتِهِمۡ وَيَكُونُونَ عَلَيۡهِمۡ ضِدًّا ﴿٨٢﴾
مهسهله وه نينه وهكى ئهو دبێژن، ئهو خوداوهند بۆ وان نابنه پشتهڤان، بهلكى ئهڤ خوداوهنده ل ئاخرهتێ كافرییێ ب پهرستنا وان دێ كهن، و د ههڤڕكى ودهرێخستنا درهوێن وان دا ئهو دێ دژى وان ڕاوهستن، بهروڤاژییا هزرا وان ژێ دكر.
أَلَمۡ تَرَ أَنَّآ أَرۡسَلۡنَا ٱلشَّيَٰطِينَ عَلَى ٱلۡكَٰفِرِينَ تَؤُزُّهُمۡ أَزّٗا ﴿٨٣﴾
ئهرێ ما ته نهديتییه كو مه شهيتان ل سهر وان يێن كوفر ب خودێ وپێغهمبهرێ وى كرى زال كرينه؛ دا پتر وان د سهر دا ببهن، و ژ گوهدانێ پاشڤهببهن.
فَلَا تَعۡجَلۡ عَلَيۡهِمۡۖ إِنَّمَا نَعُدُّ لَهُمۡ عَدّٗا ﴿٨٤﴾
ڤێجا تو -ئهى پێغهمبهر- لهزێ د داخوازا عهزابدانا ڤان كافران دا نهكه، ههما ئهم ژییێ وان وكار وكريارێن وان دهژمێرين بێى زێدهكرن وڤههێلان.
يَوۡمَ نَحۡشُرُ ٱلۡمُتَّقِينَ إِلَى ٱلرَّحۡمَٰنِ وَفۡدٗا ﴿٨٥﴾
ڕۆژا ئهم تهقوادارێن د دنيايێ دا ژ وان، ب قهدر وقيمهت بۆ نك خودايێ وان يێ دلۆڤان كۆم دكهين.
وَنَسُوقُ ٱلۡمُجۡرِمِينَ إِلَىٰ جَهَنَّمَ وِرۡدٗا ﴿٨٦﴾
وئهم كافران ب دژوارى ب پییان وتێهنى بۆ جههنهمێ دهاژۆين.
لَّا يَمۡلِكُونَ ٱلشَّفَٰعَةَ إِلَّا مَنِ ٱتَّخَذَ عِندَ ٱلرَّحۡمَٰنِ عَهۡدٗا ﴿٨٧﴾
چو مههدهر بۆ كهسێ د دهست ڤان كافران دا نينه، بهلكى يا د دهست وان دا يێن سۆزهك ب وێ چهندێ ژ خودێ وهرگرتى، كو ئهون يێن باوهرى ب خودێ وپێغهمبهرێ وى ئيناى.
وَقَالُواْ ٱتَّخَذَ ٱلرَّحۡمَٰنُ وَلَدٗا ﴿٨٨﴾
وڤان كافران گۆت: خودايێ پڕدلۆڤان زارۆیهك ههيه.
لَّقَدۡ جِئۡتُمۡ شَيۡـًٔا إِدّٗا ﴿٨٩﴾
ب ڕاستى ههوه -گهلی خودانێن ڤێ گۆتنێ- ب ڤێ قهسێ تشتهكێ مهزن وكرێت ئينايه.
تَكَادُ ٱلسَّمَٰوَٰتُ يَتَفَطَّرۡنَ مِنۡهُ وَتَنشَقُّ ٱلۡأَرۡضُ وَتَخِرُّ ٱلۡجِبَالُ هَدًّا ﴿٩٠﴾
نێزيكه عهسمان ژ بهر كرێتییا ڤێ گۆتنا ههوه چڕچڕ ببن، وعهرد شهق ببت، وچيا ب دژوارى بههڕفن.
أَن دَعَوۡاْ لِلرَّحۡمَٰنِ وَلَدٗا ﴿٩١﴾
ژ قههرێن ڤێ گۆتنێ دا يا ههوه د دهر حهقا خودێ دا گۆتى، كو خودێ كوڕهك ههیه. خودێ يێ پاك وبلند بت ژ وێ چهندێ.
وَمَا يَنۢبَغِي لِلرَّحۡمَٰنِ أَن يَتَّخِذَ وَلَدًا ﴿٩٢﴾
وچێ نابت بۆ خودێ، ونه بابهتى مهزنییا وییه، كو ئهو زارۆيهكى بۆ خۆ بدانت؛ چونكى دانانا زارۆكان نيشانا ههوجهيیێ وكێماسییێيه، وخودێ يێ دهولهمهند وخودان مهدحه ويێ بهرییه ژ ههر كێماسییهكا ههبت.
إِن كُلُّ مَن فِي ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضِ إِلَّآ ءَاتِي ٱلرَّحۡمَٰنِ عَبۡدٗا ﴿٩٣﴾
ههر ئێكێ ل عهسمانان ژ ملياكهتان، و ل عهردى ژ مرۆڤ وئهجنان، ل ڕۆژا قيامهتێ دێ ئێته نك خودێ بهنییهكێ شكهستى.
لَّقَدۡ أَحۡصَىٰهُمۡ وَعَدَّهُمۡ عَدّٗا ﴿٩٤﴾
ب ڕاستى خودێ چێكرییێن خۆ ههمى هژمارتينه، ودزانت ئهو چهندن، وكهس ژ وان ل بهر وى بهرزه نابت.
وَكُلُّهُمۡ ءَاتِيهِ يَوۡمَ ٱلۡقِيَٰمَةِ فَرۡدًا ﴿٩٥﴾
وپاشى ههر كهسهك ژ چێكرییان ل ڕۆژا قيامهتێ ب تنێ دێ ئێته نك خودێ.
إِنَّ ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ وَعَمِلُواْ ٱلصَّـٰلِحَٰتِ سَيَجۡعَلُ لَهُمُ ٱلرَّحۡمَٰنُ وُدّٗا ﴿٩٦﴾
هندى ئهون يێن باوهرى ب خودێ ئيناى ودويكهفتنا پێغهمبهرێ وى كرى وچاكى كرين، خودايێ پڕدلۆڤان ڤيانهكێ بۆ وان دێ دانته د دلێن خهلكى دا.
فَإِنَّمَا يَسَّرۡنَٰهُ بِلِسَانِكَ لِتُبَشِّرَ بِهِ ٱلۡمُتَّقِينَ وَتُنذِرَ بِهِۦ قَوۡمٗا لُّدّٗا ﴿٩٧﴾
وههما مه ئهڤ قورئانه ب زمانێ ته يێ عهرهبى -ئهى پێغهمبهر-ب ساناهى كرییه؛ دا تو مزگينییێ پێ بدهيه تهقواداران ژ دويكهفتییێن خۆ، ودا تو درهوپێكهرێن زێده ههڤڕك پێ بترسينى.
وَكَمۡ أَهۡلَكۡنَا قَبۡلَهُم مِّن قَرۡنٍ هَلۡ تُحِسُّ مِنۡهُم مِّنۡ أَحَدٍ أَوۡ تَسۡمَعُ لَهُمۡ رِكۡزَۢا ﴿٩٨﴾
وبهرى مللهتێ ته -ئهى پێغهمبهر- مه گهلهك مللهت تێبرينه، تو كهسێ ژ وان نابينى وته گوهـ ل دهنگێ كهس ژ وان نابت، ڤێجا كافرێن مللهتێ ته ژى وهسا، ئهم دێ وان تێ بهين وهكى مه يێن بهرى وان تێبرين. و د ڤێ چهندێ دا گهف وگوڕ ب تێبرنا كافرێن ڕكدار ههيه.