قورئانا پیرۆز › سورەتا ژمارە ١٥
سورەتا الحجر ب تەفسیرا کوردی
Al-Hijr
بِسۡمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحۡمَٰنِ ٱلرَّحِيمِ
تەفسیرا ساناهی — ماموستا تەحسین ئیبراهیم دۆسکی · ژێدەر
الٓرۚ تِلۡكَ ءَايَٰتُ ٱلۡكِتَٰبِ وَقُرۡءَانٖ مُّبِينٖ ﴿١﴾
(الر) ئه‌و ئايه‌تێن هه يێن مه‌زن ئايه‌تێن وێ كيتابا ب قه‌درن يا بۆ موحه‌ممه‌دى -سلاڤ لێ بن- هاتییه خوارێ، وئه‌و ئايه‌تێن وێ قورئانێنه يا ب باشترين وئاشكه‌راترين ڕه‌نگ ڕاستییان ئاشكه‌را دكه‌ت، وكيتاب هه‌ر قورئانه خودێ ئه‌ڤ هه‌ردو ناڤه ل سه‌ر داناينه.
رُّبَمَا يَوَدُّ ٱلَّذِينَ كَفَرُواْ لَوۡ كَانُواْ مُسۡلِمِينَ ﴿٢﴾
ده‌مێ كافر دبينن گونه‌هكارێن موسلمانان ژ ئاگرى ده‌ردكه‌ڤن دێ حه‌زكه‌ن كو ئه‌گه‌ر ئه‌و دموسلمان بانه؛ دا ئه‌و ژى وه‌كى وان ده‌ركه‌ڤن.
ذَرۡهُمۡ يَأۡكُلُواْ وَيَتَمَتَّعُواْ وَيُلۡهِهِمُ ٱلۡأَمَلُۖ فَسَوۡفَ يَعۡلَمُونَ ﴿٣﴾
تو -ئه‌ى پێغه‌مبه‌ر- وان بهێله دا ئه‌و بخۆن، وخۆشییێ ب دنيايا خۆ ببه‌ن، ودا ته‌مه‌عى وان ژ گوهدانا خودێ موژيل بكه‌ت، وپاشى ئه‌و دێ زانن كو دويماهییا كارێ وان ل دنيايێ وئاخره‌تێ خوساره‌تى وزيانه.
وَمَآ أَهۡلَكۡنَا مِن قَرۡيَةٍ إِلَّا وَلَهَا كِتَابٞ مَّعۡلُومٞ ﴿٤﴾
وئه‌گه‌ر وان داخوازا ئينانه خوارا عه‌زابێ ژ ته كر -ئه‌ى پێغه‌مبه‌ر- دا ئه‌و ته دره‌وين ده‌ربێخن، هندى ئه‌مين ئه‌م گونده‌كى تێ نابه‌ين ئه‌گه‌ر ده‌مه‌كێ ده‌سنيشانكرى بۆ تێبرنا وى نه‌بت، وئه‌م وان تێ نابه‌ين حه‌تا ئه‌و نه‌گه‌هنه وى ده‌مى.
مَّا تَسۡبِقُ مِنۡ أُمَّةٍ أَجَلَهَا وَمَا يَسۡتَـٔۡخِرُونَ ﴿٥﴾
چو ملله‌ت ژ ده‌مێ خۆ زێده‌تر نامينن، وكه‌س به‌رى ده‌مێ خۆ ژى ڕاناكه‌ن.
وَقَالُواْ يَـٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِي نُزِّلَ عَلَيۡهِ ٱلذِّكۡرُ إِنَّكَ لَمَجۡنُونٞ ﴿٦﴾
وئه‌وێن موحه‌ممه‌د -سلاڤ لێ بن- دره‌وين ده‌رێخستى ب ياريكرن ڤه گۆتن: ئه‌ى ئه‌وێ قورئان بۆ هاتییه خوارێ هندى تويى عه‌قلێ ته نه‌مايه.
لَّوۡمَا تَأۡتِينَا بِٱلۡمَلَـٰٓئِكَةِ إِن كُنتَ مِنَ ٱلصَّـٰدِقِينَ ﴿٧﴾
پا كانێ ملیاكه‌تان بۆ مه بينه -ئه‌گه‌ر تو يێ ڕاستگۆيى-؛ دا ئه‌و شاهده‌يێ بده‌ن كو خودێ تو يێ هنارتى.
مَا نُنَزِّلُ ٱلۡمَلَـٰٓئِكَةَ إِلَّا بِٱلۡحَقِّ وَمَا كَانُوٓاْ إِذٗا مُّنظَرِينَ ﴿٨﴾
خودێ به‌رسڤا وان دا: ب تنێ ئه‌م فريشته‌يان ب وێ عه‌زابێ دهنێرين يا نه‌ئێته گيرۆكرن بۆ وى يێ باوه‌رییێ نه‌ئينت، وده‌مێ ملياكه‌ت ب عه‌زابێ دئێنه خوارێ ئه‌و نائێنه ڤه‌هێلان.
إِنَّا نَحۡنُ نَزَّلۡنَا ٱلذِّكۡرَ وَإِنَّا لَهُۥ لَحَٰفِظُونَ ﴿٩﴾
هندى ئه‌مين مه قورئان بۆ موحه‌ممه‌د پێغه‌مبه‌رى -سلاڤ لێ بن- يا ئينايه خوارێ، وئه‌م ب پاراستنا وێ ڕادبين دا چو لێ نه‌ئێته زێده‌كرن وچو ژێ كێم نه‌بت، وچو ژێ نه‌ئێته به‌رزه‌كرن.
وَلَقَدۡ أَرۡسَلۡنَا مِن قَبۡلِكَ فِي شِيَعِ ٱلۡأَوَّلِينَ ﴿١٠﴾
و ب ڕاستى مه به‌رى ته -ئه‌ى پێغه‌مبه‌ر- د ناڤ كۆمێن ئێكێ دا ژ مرۆڤان پێغه‌مبه‌ر هنارتينه، وپێغه‌مبه‌ره‌ك بۆ وان نه‌هاتییه ئه‌گه‌ر وان يارى پێ نه‌كر بن.
وَمَا يَأۡتِيهِم مِّن رَّسُولٍ إِلَّا كَانُواْ بِهِۦ يَسۡتَهۡزِءُونَ ﴿١١﴾
وئه‌ڤه صه‌برئينانه‌كه بۆ پێغه‌مبه‌رى -سلاڤ لێ بن-. ڤێجا كانێ چاوا ڤان بوتپه‌رێسان د گه‌ل ته كرییه وه‌سا د گه‌ل پێغه‌مبه‌رێن به‌رى ته ژى هاتبووكرن.
كَذَٰلِكَ نَسۡلُكُهُۥ فِي قُلُوبِ ٱلۡمُجۡرِمِينَ ﴿١٢﴾
وه‌كى مه كوفر كرییه د دلێ ملله‌تێن بۆرین دا، ده‌مێ وان دره‌و ويارى ب پێغه‌مبه‌ران كرى، وه‌سا ئه‌م وێ دكه‌ينه د دلێ بوتپه‌رێسێن ملله‌تێ ته ژى دا ئه‌وێن ب كوفرا ب خودێ و ب دره‌وين ده‌رێخستنا پێغه‌مبه‌رێ وى تاوانبارى كرى.
لَا يُؤۡمِنُونَ بِهِۦ وَقَدۡ خَلَتۡ سُنَّةُ ٱلۡأَوَّلِينَ ﴿١٣﴾
ئه‌و باوه‌رییێ ب وێ قورئانێ نائينن يا وى بۆ ته ئينايه خوارێ، و ب ڕاستى ڕێكا يێن ئێكێ بۆرییه كو كافر بێنه تێبرن، وئه‌ڤه ژى وه‌كى وانه، وئه‌و ژى وه‌كى وان ژ به‌ر كوفر ودره‌وپێكرنێ دێ ئێنه تێبرن.
وَلَوۡ فَتَحۡنَا عَلَيۡهِم بَابٗا مِّنَ ٱلسَّمَآءِ فَظَلُّواْ فِيهِ يَعۡرُجُونَ ﴿١٤﴾
وئه‌گه‌ر مه ده‌رگه‌هه‌ك ژ عه‌سمانى ل سه‌ر كافرێن (مه‌كه‌هێ) ڤه‌كربا وئه‌و تێڕا بلند ببان، حه‌تا وان ملياكه‌ت دديتن، وان باوه‌رى نه‌دئينا.
لَقَالُوٓاْ إِنَّمَا سُكِّرَتۡ أَبۡصَٰرُنَا بَلۡ نَحۡنُ قَوۡمٞ مَّسۡحُورُونَ ﴿١٥﴾
وئه‌و دا بێژن: سێره‌به‌ندى يا ل چاڤێن مه هاتییه‌كرن، ويا ژ مه ڤه مه ملياكه‌ت يێن ديتين، وهه‌ما ئه‌م ملله‌ته‌كين موحه‌ممه‌دى سێره‌به‌ندى يا ل عه‌قلێ مه كرى.
وَلَقَدۡ جَعَلۡنَا فِي ٱلسَّمَآءِ بُرُوجٗا وَزَيَّنَّـٰهَا لِلنَّـٰظِرِينَ ﴿١٦﴾
و ژ نيشانێن شيانا مه: مه ل عه‌سمانێ دنيايێ هنده‌ك جهـ بۆ ستێران چێكرينه ئه‌و لێ ڕادوه‌ستن، و ب ڕێكا وێ چه‌ندێ خه‌لك ڕێك وده‌مێن سالێ دزانن وكانێ دێ بته هشكاتى يان نه، وئه‌ڤ عه‌سمانه مه ب ستێران يێ خه‌ملاندى بۆ هه‌ر كه‌سه‌كێ به‌رێ خۆ بده‌تێ، وهزرا خۆ تێدا بكه‌ت ووجه‌كێ بۆ خۆ ژێ بگرت.
وَحَفِظۡنَٰهَا مِن كُلِّ شَيۡطَٰنٖ رَّجِيمٍ ﴿١٧﴾
ومه عه‌سمان ژ هه‌ر شه‌يتانه‌كێ ژ ڕه‌حما خودێ هاتییه ده‌رێخستن پاراستییه؛ دا ئه‌و نه‌گه‌هتێ.
إِلَّا مَنِ ٱسۡتَرَقَ ٱلسَّمۡعَ فَأَتۡبَعَهُۥ شِهَابٞ مُّبِينٞ ﴿١٨﴾
ئه‌و نه‌بت يێ ل هنده‌ك ده‌مان ب دزى ڤه گوهدارییا خه‌لكێ عه‌سمانى بكه‌ت، ڤێجا ستێره‌كا گه‌ش بگه‌هتێ ووى بسۆژت. ودبت شه‌يتان وێ ئاخفتنا وى گوهـ لێ بووى بگه‌هينته وه‌لییێ خۆ به‌رى ستێرا سۆژه‌ك وى بسۆژت.
وَٱلۡأَرۡضَ مَدَدۡنَٰهَا وَأَلۡقَيۡنَا فِيهَا رَوَٰسِيَ وَأَنۢبَتۡنَا فِيهَا مِن كُلِّ شَيۡءٖ مَّوۡزُونٖ ﴿١٩﴾
ومه عه‌رد به‌رفره‌هـ ڕائێخستییه، وچيا كرينه د ناڤ ڕا دا وى موكم ڕاگرن، و ژ هه‌ر ڕه‌نگه‌كێ شينكاتى مه هند د عه‌ردى دا شينكرییه هندى خه‌لك هه‌وجه ببنێ.
وَجَعَلۡنَا لَكُمۡ فِيهَا مَعَٰيِشَ وَمَن لَّسۡتُمۡ لَهُۥ بِرَٰزِقِينَ ﴿٢٠﴾
وتشتێ هوين پێ بژين وژينا هه‌وه پێ ب ڕێڤه بچت مه يێ دانايه تێدا، و ژ دوونده‌هـ وخزمه‌تكار وده‌واران هندى هوين مفایى ژێ ببينن مه بۆ هه‌وه ئافراندينه، وڕزقێ وان ل سه‌ر هه‌وه نينه، به‌لكى ل سه‌ر خودێیه خودايێ هه‌مى چێكرییان.
وَإِن مِّن شَيۡءٍ إِلَّا عِندَنَا خَزَآئِنُهُۥ وَمَا نُنَزِّلُهُۥٓ إِلَّا بِقَدَرٖ مَّعۡلُومٖ ﴿٢١﴾
وتشته‌ك نينه خه‌لك مفایى ژێ ببينت ئه‌گه‌ر گه‌نجينه‌يێن وى ل نك مه نه‌بن، و ب پيڤانه‌كا ده‌سنيشانكرى نه‌بت يا وه‌كى مه بڤێت، وهه‌ما هندى مه بڤێت ئه‌م وى دئينينه خوارێ، هندى خزينه‌نه د ده‌ستێ خودێ دانه، ئه‌و وان دده‌ته وى يێ وى بڤێت و ژ وى دستينت يێ وى بڤێت، ل دويڤ دلۆڤانییا خۆ يا به‌رفره‌هـ، وكاربنه‌جهییا خۆ.
وَأَرۡسَلۡنَا ٱلرِّيَٰحَ لَوَٰقِحَ فَأَنزَلۡنَا مِنَ ٱلسَّمَآءِ مَآءٗ فَأَسۡقَيۡنَٰكُمُوهُ وَمَآ أَنتُمۡ لَهُۥ بِخَٰزِنِينَ ﴿٢٢﴾
ومه با يێ هنارتى ئه‌و وان عه‌وران دهاژۆت يێن بارانێ وخێرێ ومفایى هل دگرن، ڤێجا مه ژ عه‌ورى بارانه‌كا بۆ ڤه‌خوارنا هه‌وه وعه‌رد وده‌وارێن هه‌وه هاتییه ئاماده‌كرن ئينا خوارێ، وهوين نه‌شێن وێ بارانێ د خزينه‌يێن خۆ دا بپارێزن، به‌لكى ئه‌مين وێ دپارێزين.
وَإِنَّا لَنَحۡنُ نُحۡيِۦ وَنُمِيتُ وَنَحۡنُ ٱلۡوَٰرِثُونَ ﴿٢٣﴾
وهندى ئه‌مين ئه‌م ژ چونه‌يێ تشتێ مرى دده‌ين وژينێ دده‌ينێ، ويێ زێندى دمرينين گاڤا ئه‌جه‌لێ وى هات، وئه‌مين ميراتگرێن عه‌درى وهه‌ر تشته‌كێ لێ.
وَلَقَدۡ عَلِمۡنَا ٱلۡمُسۡتَقۡدِمِينَ مِنكُمۡ وَلَقَدۡ عَلِمۡنَا ٱلۡمُسۡتَـٔۡخِرِينَ ﴿٢٤﴾
و ب ڕاستى مه زانییه كانێ ژ ده‌مێ ئاده‌مى وه‌ره چه‌ند ژ هه‌وه مرينه، وچه‌ند دزێندينه، وكانێ كى ل ڕۆژا قيامه‌تێ دێ ئێت.
وَإِنَّ رَبَّكَ هُوَ يَحۡشُرُهُمۡۚ إِنَّهُۥ حَكِيمٌ عَلِيمٞ ﴿٢٥﴾
وهندى خودايێ ته‌يه ئه‌وه يێ كو دێ وان بۆ حسێب وجزایى كۆم كه‌ت، هندى ئه‌وه ئه‌و د كارێ خۆ دا يێ كاربنه‌جهه، ويێ پڕزانايه چو تشت لێ به‌رزه نابت.
وَلَقَدۡ خَلَقۡنَا ٱلۡإِنسَٰنَ مِن صَلۡصَٰلٖ مِّنۡ حَمَإٖ مَّسۡنُونٖ ﴿٢٦﴾
و ب ڕاستى مه ئاده‌م ژ هه‌ڕیه‌كا كزر ئافراندییه، ئه‌و هه‌ڕییا ئه‌گه‌ر بێته نكراندن ده‌نگ ژێ دئێت، يا كو ژ به‌ر وى ده‌مێ درێژ يێ ب سه‌ر دا هاتى ڕه‌نگێ وێ ڕه‌ش بووى، وبێهنا وێ هاتییه گوهاڕتن.
وَٱلۡجَآنَّ خَلَقۡنَٰهُ مِن قَبۡلُ مِن نَّارِ ٱلسَّمُومِ ﴿٢٧﴾
وبابێ ئه‌جنان، كو ئبليسه به‌رى ئاده‌مى مه ژ ئاگرێ شارياى وبێ گوڕى ئافراند.
وَإِذۡ قَالَ رَبُّكَ لِلۡمَلَـٰٓئِكَةِ إِنِّي خَٰلِقُۢ بَشَرٗا مِّن صَلۡصَٰلٖ مِّنۡ حَمَإٖ مَّسۡنُونٖ ﴿٢٨﴾
وتو -ئه‌ى پێغه‌مبه‌ر- به‌حس بكه ده‌مێ خودايێ ته گۆتییه ملیاكه‌تان: هندى ئه‌زم ئه‌ز مرۆڤه‌كى ژ هه‌ڕیه‌كا كزر يا ڕه‌نگ لێ هاتییه گوهارتن وڕه‌ش بووى دێ ئافرينم.
فَإِذَا سَوَّيۡتُهُۥ وَنَفَخۡتُ فِيهِ مِن رُّوحِي فَقَعُواْ لَهُۥ سَٰجِدِينَ ﴿٢٩﴾
ڤێجا ئه‌گه‌ر من ئه‌و دروستكر وتمام بوو ومن روح دايێ، هوين بۆ قه‌درگرتن خۆ بۆ وى بچه‌مينن.
فَسَجَدَ ٱلۡمَلَـٰٓئِكَةُ كُلُّهُمۡ أَجۡمَعُونَ ﴿٣٠﴾
ئينا هه‌مى فريشته‌يان پێكڤه خۆ چه‌ماند.
إِلَّآ إِبۡلِيسَ أَبَىٰٓ أَن يَكُونَ مَعَ ٱلسَّـٰجِدِينَ ﴿٣١﴾
ئبليس تێ نه‌بت، ئه‌و ل به‌ر نه‌هات كو د گه‌ل وان بت يێن چووينه سوجدێ.
قَالَ يَـٰٓإِبۡلِيسُ مَا لَكَ أَلَّا تَكُونَ مَعَ ٱلسَّـٰجِدِينَ ﴿٣٢﴾
خودێ گۆته ئبليسى: ته چيه تو د گه‌ل فريشته‌يان ناچییه سوجدێ؟
قَالَ لَمۡ أَكُن لِّأَسۡجُدَ لِبَشَرٍ خَلَقۡتَهُۥ مِن صَلۡصَٰلٖ مِّنۡ حَمَإٖ مَّسۡنُونٖ ﴿٣٣﴾
ئبليسى -دا خۆمه‌زنكرن ودل ڕه‌شییا خۆ ئاشكه‌را بكه‌ت- گۆت: نه بابه‌تى منه ئه‌ز بۆ وى مرۆڤى بچمه سوجدێ يێ ته ژ هه‌ڕیه‌كا كزر يا ڕه‌نگ لێ هاتییه گوهاڕتن ئافراندى.
قَالَ فَٱخۡرُجۡ مِنۡهَا فَإِنَّكَ رَجِيمٞ ﴿٣٤﴾
خودێ گۆته وى: پا دێ ژ به‌حه‌شتێ ده‌ركه‌ڤه، هندى تويى تو ژ هه‌ر خێره‌كێ يێ ده‌ركریيى.
وَإِنَّ عَلَيۡكَ ٱللَّعۡنَةَ إِلَىٰ يَوۡمِ ٱلدِّينِ ﴿٣٥﴾
وهندى تويى له‌عنه‌ت ودويركرنا ژ ڕه‌حما من حه‌تا ڕۆژا مرۆڤ بۆ حسێب وجزادانێ دئێنه ڕاكرن بارا ته‌يه.
قَالَ رَبِّ فَأَنظِرۡنِيٓ إِلَىٰ يَوۡمِ يُبۡعَثُونَ ﴿٣٦﴾
ئبليسى گۆت: خودايێ من تو د دنيايێ دا من بهێله حه‌تا وێ ڕۆژا عه‌بدێن ته تێدا ڕادبنه‌ڤه، كو ڕۆژا قيامه‌تێيه.
قَالَ فَإِنَّكَ مِنَ ٱلۡمُنظَرِينَ ﴿٣٧﴾
خودێ گۆته وى: ئێدى هندى تويى تو ژ وانى يێن من مرنا وان پاشڤه هێلاى.
إِلَىٰ يَوۡمِ ٱلۡوَقۡتِ ٱلۡمَعۡلُومِ ﴿٣٨﴾
حه‌تا وێ ڕۆژا خه‌لك هه‌مى تێدا دمرن پشتى پفكرنا ئێكێ، نه‌كو حه‌تا ڕۆژا ڕابوونێ، وهه‌ما ئه‌ڤ داخوازا وى هاته ب جهئينان دا ئه‌و پتر پێ بێته دسه‌ردابرن ودا مرۆڤ وئه‌جنه پێ بێنه جه‌رباندن.
قَالَ رَبِّ بِمَآ أَغۡوَيۡتَنِي لَأُزَيِّنَنَّ لَهُمۡ فِي ٱلۡأَرۡضِ وَلَأُغۡوِيَنَّهُمۡ أَجۡمَعِينَ ﴿٣٩﴾
ئبليسى گۆت: خودايێ من ژ به‌ر كو ته ئه‌ز د سه‌ر دا برم، سويند بت ئه‌ز ل عه‌درى بێ ئه‌مرییا ته ل به‌ر دوونده‌ها ئاده‌مى دێ خه‌ملينم، وئه‌ز دێ وان هه‌مییان ژ ڕێكا هيدايه‌تێ به‌رزه كه‌م.
إِلَّا عِبَادَكَ مِنۡهُمُ ٱلۡمُخۡلَصِينَ ﴿٤٠﴾
ئه‌و به‌نییێن ته تێ نه‌بن يێن ته هيدايه‌ت ب ڕزقێ وان كرى ڤێجا وان ب ئيخلاص په‌رستن بۆ ته ب تنێ كرى.
قَالَ هَٰذَا صِرَٰطٌ عَلَيَّ مُسۡتَقِيمٌ ﴿٤١﴾
خودێ گۆت: ئه‌ڤه ڕێكه‌كا ڕاست ودورسته هه‌چییێ ل سه‌ر بچت دێ گه‌هته من ووى جهێ ب قه‌در يێ من ئاماده‌كرى.
إِنَّ عِبَادِي لَيۡسَ لَكَ عَلَيۡهِمۡ سُلۡطَٰنٌ إِلَّا مَنِ ٱتَّبَعَكَ مِنَ ٱلۡغَاوِينَ ﴿٤٢﴾
هندى ئه‌و به‌نییێن منن يێن ئيخلاص كرى ئه‌ز چو ده‌سهه‌لاتێ ل سه‌ر دلێن وان ناده‌مه ته، كو تو وان ژ ڕێكا ڕاست ده‌ربێخى، به‌لێ ده‌سهه‌لاتا ته ل سه‌ر وانه يێن دويكه‌فتنا ته كرى ژ سه‌رداچوويێن بوتپه‌رێس ئه‌وێن ب گوهدارییا ته ڕازى بووين.
وَإِنَّ جَهَنَّمَ لَمَوۡعِدُهُمۡ أَجۡمَعِينَ ﴿٤٣﴾
وهندى ئاگرێ دژواره ژڤانێ ئبليسى وهه‌مى دويكه‌فتییێن وییه.
لَهَا سَبۡعَةُ أَبۡوَٰبٖ لِّكُلِّ بَابٖ مِّنۡهُمۡ جُزۡءٞ مَّقۡسُومٌ ﴿٤٤﴾
حه‌فت ده‌رگه‌هـ بۆ هه‌نه هه‌ر ده‌رگه‌هه‌ك ژ يێ دى نزمتره، هه‌ر ده‌رگه‌هه‌كى پشك وباره‌ك ژ دويكه‌فتییێن ئبليسى -ل دويڤ كارێ وان- بۆ وان هه‌يه.
إِنَّ ٱلۡمُتَّقِينَ فِي جَنَّـٰتٖ وَعُيُونٍ ﴿٤٥﴾
هندى ئه‌ون يێن ته‌قوایا خودێ كرى كو خۆ ژ شركێ وكرێتییان داينه پاش، د باغچه وڕويباران دانه.
ٱدۡخُلُوهَا بِسَلَٰمٍ ءَامِنِينَ ﴿٤٦﴾
بۆ وان دئێته گۆتن: ب ته‌ناهى وپشتڕاستى ڤه هوين هه‌ڕنه د ڤان به‌حه‌شتان دا.
وَنَزَعۡنَا مَا فِي صُدُورِهِم مِّنۡ غِلٍّ إِخۡوَٰنًا عَلَىٰ سُرُرٖ مُّتَقَٰبِلِينَ ﴿٤٧﴾
وئه‌و كه‌رب ونه‌ڤيانا د دلێن وان دا مه ئيناده‌ر، ئه‌و د به‌حه‌شتێ دا دژين برا وخۆشتڤى، ل سه‌ر ته‌ختێن مه‌زن دڕوينن، به‌رێ وان يێ ل ئێك ودوو.
لَا يَمَسُّهُمۡ فِيهَا نَصَبٞ وَمَا هُم مِّنۡهَا بِمُخۡرَجِينَ ﴿٤٨﴾
نه وه‌ستان ونه زه‌حمه‌ت دگه‌هته وان، وئه‌و هه‌ر وهه‌ر دێ تێدا بن.
۞نَبِّئۡ عِبَادِيٓ أَنِّيٓ أَنَا ٱلۡغَفُورُ ٱلرَّحِيمُ ﴿٤٩﴾
تو -ئه‌ى پێغه‌مبه‌ر- بێژه به‌نییێن من: هندى ئه‌زم ئه‌ز باش گونه‌هـ ژێبرێ خودان باوه‌رێن تۆبه‌كه‌رم، يێ دلۆڤانكارم ب وان.
وَأَنَّ عَذَابِي هُوَ ٱلۡعَذَابُ ٱلۡأَلِيمُ ﴿٥٠﴾
وكو عه‌زابا منه عه‌زابا ب ئێش ونه‌خۆش بۆ وان يێن تۆبه نه‌كه‌ن.
وَنَبِّئۡهُمۡ عَن ضَيۡفِ إِبۡرَٰهِيمَ ﴿٥١﴾
وتو -ئه‌ى پێغه‌مبه‌ر- بۆ وان به‌حسێ مێڤانێن ئيبراهيمى ژ ملياكه‌تان بكه، ئه‌وێن مزگينى ب كوڕه‌كى، و ب تێبرنا ملله‌تێ لووطى دايه وى.
إِذۡ دَخَلُواْ عَلَيۡهِ فَقَالُواْ سَلَٰمٗا قَالَ إِنَّا مِنكُمۡ وَجِلُونَ ﴿٥٢﴾
ده‌مێ ئه‌و چووينه نك وى ووان گۆتى: سلاڤ ل ته بن، ئينا وى به‌رسڤا سلاڤا وان دا، پاشى وى خوارن بۆ وان ئينا به‌لێ وان ژێ نه‌خوار، وى گۆت: ئه‌م ژ هه‌وه ب ترسين.
قَالُواْ لَا تَوۡجَلۡ إِنَّا نُبَشِّرُكَ بِغُلَٰمٍ عَلِيمٖ ﴿٥٣﴾
ملياكه‌تان گۆته وى: نه‌ترسه هندى ئه‌مين ئه‌م يێن هاتين مزگينییێ ب كوڕكه‌كێ پڕزانا ب دينى، كو ئيسحاقه، بده‌ينه ته.
قَالَ أَبَشَّرۡتُمُونِي عَلَىٰٓ أَن مَّسَّنِيَ ٱلۡكِبَرُ فَبِمَ تُبَشِّرُونَ ﴿٥٤﴾
ئيبراهيمى ب مه‌نده‌هۆشى ڤه گۆت: ئه‌رێ هوين مزگينییێ ب كوڕكه‌كى دده‌نه من، وئه‌ز يێ پيربوويم وژنكا من ژى يا پيره، ڤێجا ئه‌ڤه چ مزگينییا عه‌جێبه هوين دده‌نه من؟
قَالُواْ بَشَّرۡنَٰكَ بِٱلۡحَقِّ فَلَا تَكُن مِّنَ ٱلۡقَٰنِطِينَ ﴿٥٥﴾
وان گۆت: مه ب وێ حه‌قییا خودێ گۆتى مزگينى دا ته، ڤێجا تو ژ بێ هيڤییان نه‌به كو ته كوڕه‌ك ببت.
قَالَ وَمَن يَقۡنَطُ مِن رَّحۡمَةِ رَبِّهِۦٓ إِلَّا ٱلضَّآلُّونَ ﴿٥٦﴾
وى گۆت: ژبلی مرۆڤێن خه‌له‌ت يێن ژ ڕێكا حه‌ق دويركه‌فتين كه‌س ژ دلۆڤانییا خودايێ خۆ بێ هيڤى نابت.
قَالَ فَمَا خَطۡبُكُمۡ أَيُّهَا ٱلۡمُرۡسَلُونَ ﴿٥٧﴾
وى گۆت: ڤێجا گه‌لی هنارتییان ئه‌و چ كارێ مه‌زنه يێ هوين پێ ژ نك خودێ هاتين؟
قَالُوٓاْ إِنَّآ أُرۡسِلۡنَآ إِلَىٰ قَوۡمٖ مُّجۡرِمِينَ ﴿٥٨﴾
وان گۆت: خودێ ئه‌م يێن هنارتين دا ملله‌تێ لووطى يێ بوتپه‌رێس وسه‌رداچووى تێ ببه‌ين.
إِلَّآ ءَالَ لُوطٍ إِنَّا لَمُنَجُّوهُمۡ أَجۡمَعِينَ ﴿٥٩﴾
لووط وخودان باوه‌رێن بنه‌مالا وى تێ نه‌بن، ئه‌م وان تێ نابه‌ين ودێ ڕزگار كه‌ين.
إِلَّا ٱمۡرَأَتَهُۥ قَدَّرۡنَآ إِنَّهَا لَمِنَ ٱلۡغَٰبِرِينَ ﴿٦٠﴾
ژنا لووطى يا كافر تێ نه‌بت مه فه‌رمان دايه ئه‌و د گه‌ل وان بمينت يێن دميننه د عه‌زابێ دا.
فَلَمَّا جَآءَ ءَالَ لُوطٍ ٱلۡمُرۡسَلُونَ ﴿٦١﴾
ڤێجا ده‌مێ ملياكه‌تێن هنارتى گه‌هشتينه نك لووطى.
قَالَ إِنَّكُمۡ قَوۡمٞ مُّنكَرُونَ ﴿٦٢﴾
وى گۆته وان: هوين نه دنياسن.
قَالُواْ بَلۡ جِئۡنَٰكَ بِمَا كَانُواْ فِيهِ يَمۡتَرُونَ ﴿٦٣﴾
وان گۆت: نه‌ترسه، هندى ئه‌مين ئه‌م ب وێ عه‌زابێ يێن هاتين ئه‌وا ملله‌تێ ته تێدا كه‌فتییه گومانێ وباوه‌رى پێ نه‌ئيناى.
وَأَتَيۡنَٰكَ بِٱلۡحَقِّ وَإِنَّا لَصَٰدِقُونَ ﴿٦٤﴾
وئه‌م ب حه‌قییێ ژ نك خودێ هاتينه، وئه‌م دڕاستگۆينه.
فَأَسۡرِ بِأَهۡلِكَ بِقِطۡعٖ مِّنَ ٱلَّيۡلِ وَٱتَّبِعۡ أَدۡبَٰرَهُمۡ وَلَا يَلۡتَفِتۡ مِنكُمۡ أَحَدٞ وَٱمۡضُواْ حَيۡثُ تُؤۡمَرُونَ ﴿٦٥﴾
ڤێجا پشتى پشكه‌ك ژ شه‌ڤێ دچت تو ومرۆڤێن خۆ يێن خودان باوه‌ر ده‌ركه‌ڤن، بلا ئه‌و بچن وتو د دويڤ وان ڕا هه‌ڕه؛ دا كه‌س ژ وان نه‌ڤه‌مينت ڤێجا عه‌زاب ڤێڕا بگه‌هت، وهوين هشيار بن كه‌س ژ هه‌وه ل خۆ نه‌زڤڕت، و ب له‌ز هوين هه‌ڕنه وى جهێ خودێ فه‌رمان پێ ل هه‌وه كرى؛ دا هوين ل جهه‌كێ ته‌نا بن.
وَقَضَيۡنَآ إِلَيۡهِ ذَٰلِكَ ٱلۡأَمۡرَ أَنَّ دَابِرَ هَـٰٓؤُلَآءِ مَقۡطُوعٞ مُّصۡبِحِينَ ﴿٦٦﴾
ومه وه‌حى بۆ لووطى هنارت كو ل ده‌مێ هه‌لاتنا سپێدێ ملله‌تێ ته هه‌مى دێ ئێنه‌تێبرن.
وَجَآءَ أَهۡلُ ٱلۡمَدِينَةِ يَسۡتَبۡشِرُونَ ﴿٦٧﴾
وخه‌لكێ باژێرێ لووطى ده‌مێ زانى هنده‌ك مێڤان بۆ لووطى يێن هاتين هاتنه نك وى، وئه‌و ب كه‌يف بوون ومزگينى ددا ئێك ودو؛ دا ئه‌و وان ببه‌ن وخرابییێ د گه‌ل بكه‌ن.
قَالَ إِنَّ هَـٰٓؤُلَآءِ ضَيۡفِي فَلَا تَفۡضَحُونِ ﴿٦٨﴾
لووطى گۆته وان: ئه‌ڤه مێڤانێن منن ويێن ل مالا من ڤێجا هوين شه‌رما من نه‌به‌ن.
وَٱتَّقُواْ ٱللَّهَ وَلَا تُخۡزُونِ ﴿٦٩﴾
و ژ عه‌زابا خودێ بترسن، ونێزيكى وان نه‌بن، ومن به‌رانبه‌رى مێڤانان شه‌رمزار نه‌كه‌ن.
قَالُوٓاْ أَوَلَمۡ نَنۡهَكَ عَنِ ٱلۡعَٰلَمِينَ ﴿٧٠﴾
ملله‌تێ وى گۆت: ئه‌رێ ما مه تو ژ حه‌واندنا خه‌لكى پاشڤه نه‌بربووى (ووان ڕێ ل به‌ر ڕێڤنگان دگرتن)، ومه نه‌گۆتبوو ته ئه‌م به‌لا خۆ ژێ ڤه ناكه‌ين؟
قَالَ هَـٰٓؤُلَآءِ بَنَاتِيٓ إِن كُنتُمۡ فَٰعِلِينَ ﴿٧١﴾
لووطى گۆت: ئه‌ڤه ژنكێن هه‌وه، كچێن منن، هوين وان ماره بكه‌ن ئه‌گه‌ر هه‌وه تشته‌ك دڤێت، وژن تێرا هه‌وه هه‌نه، ووێ نه‌كه‌ن يا خودێ حه‌رامكرى. ووى گۆت: ئه‌و كچێن منن، چونكى پێغه‌مبه‌ر وه‌كى بابێیه بۆ ملله‌تێ خۆ.
لَعَمۡرُكَ إِنَّهُمۡ لَفِي سَكۡرَتِهِمۡ يَعۡمَهُونَ ﴿٧٢﴾
تشتێ خودێ بڤێت پێ سويند دخۆت، به‌لێ چێ نابت مرۆڤ ب تشته‌كى -ژبلی خودێ- سويند بخۆت، وخودێ ب ژينا موحه‌ممه‌دى -سلاڤ لێ بن- سويند دخۆت، وه‌ك قه‌درگرتن بۆ وى. هندى ملله‌تێ لووطينه د بێ ئاگه‌هییه‌كا دژوار دانه.
فَأَخَذَتۡهُمُ ٱلصَّيۡحَةُ مُشۡرِقِينَ ﴿٧٣﴾
حه‌تا ل ده‌مێ ڕۆژهه‌لاتێ عه‌زاب ب سه‌ر وان دا هاتى.
فَجَعَلۡنَا عَٰلِيَهَا سَافِلَهَا وَأَمۡطَرۡنَا عَلَيۡهِمۡ حِجَارَةٗ مِّن سِجِّيلٍ ﴿٧٤﴾
ئينا مه گوندێن وان ده‌رنشيفكرن، ومه هنده‌ك به‌رێن ژ ته‌قنا هشك وڕه‌ق چێكرى ل وان باراندن.
إِنَّ فِي ذَٰلِكَ لَأٓيَٰتٖ لِّلۡمُتَوَسِّمِينَ ﴿٧٥﴾
هندى د وێ چه‌ندێ دايه يا هاتییه سه‌رێ وان نيشان وشيره‌ت بۆ وان هه‌نه يێن هزرێن خۆ تێدا بكه‌ن ووجه‌كێ بۆ خۆ ژێ بگرن.
وَإِنَّهَا لَبِسَبِيلٖ مُّقِيمٍ ﴿٧٦﴾
وهندى گوندێن وانه ل سه‌ر ڕێكه‌كێنه ڕێڤنگ تێڕا دچن.
إِنَّ فِي ذَٰلِكَ لَأٓيَةٗ لِّلۡمُؤۡمِنِينَ ﴿٧٧﴾
هندى د تێبرنا وان دايه نيشانه‌كا ئاشكه‌را بۆ خودان باوه‌ران هه‌يه.
وَإِن كَانَ أَصۡحَٰبُ ٱلۡأَيۡكَةِ لَظَٰلِمِينَ ﴿٧٨﴾
و ب ڕاستى خه‌لكێ وى باژێرێ تژى داروبار ل دۆران -كو ملله‌تێ شوعه‌يبى بوون- زۆردارى ل خۆ كربوو كو كوفر كرى.
فَٱنتَقَمۡنَا مِنۡهُمۡ وَإِنَّهُمَا لَبِإِمَامٖ مُّبِينٖ ﴿٧٩﴾
ئينا مه ب هژاندنێ وعه‌زابا ڕۆژا عه‌ورى تۆل ل وان ڤه‌كر، وهندى وارێ ملله‌تێ لووطى وشوعيبیيه ل سه‌ر ڕێكه‌كا ئاشكه‌رايه خه‌لك ل ده‌مێ وه‌غه‌ران تێڕا دبۆرن.
وَلَقَدۡ كَذَّبَ أَصۡحَٰبُ ٱلۡحِجۡرِ ٱلۡمُرۡسَلِينَ ﴿٨٠﴾
و ب ڕاستى خه‌لكێ (نهالا حيجرێ) صالح سلاڤ لێ بن دره‌وين ده‌رێخست، كو ملله‌تێ ثه‌موودى بوون، ووان ب وێ چه‌ندێ دره‌و ب هه‌مى پێغه‌مبه‌ران كر؛ چونكى هه‌چییێ باوه‌رییێ ب پێغه‌مبه‌ره‌كى نه‌ئينت ئه‌و وى باوه‌رى ب چو پێغه‌مبه‌ران نه‌ئينايه؛ چونكى دينێ هه‌مییان ئێك بوو.
وَءَاتَيۡنَٰهُمۡ ءَايَٰتِنَا فَكَانُواْ عَنۡهَا مُعۡرِضِينَ ﴿٨١﴾
ومه ئايه‌تێن خۆ ئه‌وێن ڕاستییا وى تشتى ئاشكه‌را دكه‌ن يێ صالح پێ هاتى دا بوونه ملله‌تێ صالحى، وحێشتر ئێك ژ وان ئايه‌تان بوو، به‌لێ وان وجه‌ك بۆ خۆ ژێ نه‌گرت، وپشتا خۆ دايێ.
وَكَانُواْ يَنۡحِتُونَ مِنَ ٱلۡجِبَالِ بُيُوتًا ءَامِنِينَ ﴿٨٢﴾
ووان خانى د چيایان دكۆلان، وئه‌و ژێ دپشتڕاست بوون كو ب سه‌ر وان دا ناهه‌ڕفن.
فَأَخَذَتۡهُمُ ٱلصَّيۡحَةُ مُصۡبِحِينَ ﴿٨٣﴾
ئينا ل ده‌مێ سپێدێ زوى قێرییا عه‌زابێ ئه‌و گرتن.
فَمَآ أَغۡنَىٰ عَنۡهُم مَّا كَانُواْ يَكۡسِبُونَ ﴿٨٤﴾
ڤێجا مال وخانییێن وان يێن د چيایان ڕا عه‌زاب ژ وان پاشڤه نه‌بر، وئه‌و هێزا بۆ وان هاتییه‌دان ژى چو فايدێ وان نه‌كر.
وَمَا خَلَقۡنَا ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضَ وَمَا بَيۡنَهُمَآ إِلَّا بِٱلۡحَقِّۗ وَإِنَّ ٱلسَّاعَةَ لَأٓتِيَةٞۖ فَٱصۡفَحِ ٱلصَّفۡحَ ٱلۡجَمِيلَ ﴿٨٥﴾
وهه‌ما ب حه‌قییێ مه عه‌سمان وعه‌رد وئه‌و تشتێ د ناڤبه‌را وان دا ئافراندينه؛ دا ئه‌و ببنه نيشان ل سه‌ر شيانا ئافرانده‌رێ وان، وكو ئه‌و ب تنێ هێژايه په‌رستن بۆ بێته‌كرن. وهندى ئه‌و ده‌مه يێ كو قيامه‌ت دێ تێدا ڕابت هه‌ر دێ ئێت؛ دا هه‌ر نه‌فسه‌ك جزايێ كريارێن خۆ وه‌رگرت، ڤێجا تو -ئه‌ى پێغه‌مبه‌ر- ل وان بوتپه‌رێسان ببۆره لێبۆرينه‌كا جوان، ولێ نه‌گره.
إِنَّ رَبَّكَ هُوَ ٱلۡخَلَّـٰقُ ٱلۡعَلِيمُ ﴿٨٦﴾
هندى خودايێ ته‌يه ئه‌وه پڕئافرانده‌رێ هه‌ر تشته‌كى، يێ گه‌له‌ك زانا پێ، ڤێجا تشته‌ك ل عه‌رد وعه‌سمانان وى بێزار ناكه‌ت، و ل وى به‌رزه نابت.
وَلَقَدۡ ءَاتَيۡنَٰكَ سَبۡعٗا مِّنَ ٱلۡمَثَانِي وَٱلۡقُرۡءَانَ ٱلۡعَظِيمَ ﴿٨٧﴾
و ب ڕاستى مه فاتحا قورئانێ دايه ته -ئه‌ى پێغه‌مبه‌ر-، كو حه‌فت ئايه‌ته د هه‌مى نڤێژان دا دئێته دوباره‌كرن، ومه قورئانا مه‌زن دايه ته.
لَا تَمُدَّنَّ عَيۡنَيۡكَ إِلَىٰ مَا مَتَّعۡنَا بِهِۦٓ أَزۡوَٰجٗا مِّنۡهُمۡ وَلَا تَحۡزَنۡ عَلَيۡهِمۡ وَٱخۡفِضۡ جَنَاحَكَ لِلۡمُؤۡمِنِينَ ﴿٨٨﴾
تو ب چاڤێن خۆ به‌رێ خۆ نه‌ده وان خۆشییێن دنيايێ يێن مه داينه كافران، وتو خوزییا وان ڕانه‌هێله، وتو ل سه‌ر كوفرا وان ب خه‌م نه‌كه‌ڤه، وچه‌نگێ خۆ بۆ خودان باوه‌ران بچه‌مينه.
وَقُلۡ إِنِّيٓ أَنَا ٱلنَّذِيرُ ٱلۡمُبِينُ ﴿٨٩﴾
وتو بێژه: ئه‌زم يێ ترساندنێ دكه‌م وڕێكا باوه‌رى ئينانا ب خودێ بۆ مرۆڤان ئاشكه‌را دكه‌م، وئه‌ز هه‌وه دترسينم كو عه‌زاب ب سه‌ر هه‌وه دا بێت.
كَمَآ أَنزَلۡنَا عَلَى ٱلۡمُقۡتَسِمِينَ ﴿٩٠﴾
عه‌زابەکا هوسا وه‌كى خودێ ب سه‌ر وان دا ئيناى يێن قورئان پارچه پارچه كرى ژ جوهى وفه‌لان وكافرێن قوره‌یشییان، ڤێجا باوه‌رى ب هنده‌كێ ئيناى، وكوفر ب هنده‌كێ كرى.
ٱلَّذِينَ جَعَلُواْ ٱلۡقُرۡءَانَ عِضِينَ ﴿٩١﴾
وئه‌و ئه‌ون يێن قورئان پارچه پارچه كرى، هنده‌ك دبێژن: ئه‌و سێره‌به‌ندییه، وهنده‌ك دبێژن: ئه‌و خێڤزانكییه؛ دا به‌رێ مرۆڤان ژ هيدايه‌تێ بده‌نه پاش.
فَوَرَبِّكَ لَنَسۡـَٔلَنَّهُمۡ أَجۡمَعِينَ ﴿٩٢﴾
ڤێجا سويند ب خودايێ ته ئه‌م ل ڕۆژا قيامه‌تێ دێ حسێبێ د گه‌ل وان كه‌ين ودێ وان هه‌مییان جزاده‌ين.
عَمَّا كَانُواْ يَعۡمَلُونَ ﴿٩٣﴾
سه‌را وی كارێ وان دكر. و د ڤێ چه‌ندێ دا ترساندن بۆ وان هه‌يه كو ڤان كریارێت كرێت نەكه‌ن.
فَٱصۡدَعۡ بِمَا تُؤۡمَرُ وَأَعۡرِضۡ عَنِ ٱلۡمُشۡرِكِينَ ﴿٩٤﴾
ڤێجا تو ده‌نگێ خۆ ب وێ گازییا حه‌ق يا خودێ فه‌رمان پێ ل ته كرى بلند بكه، وپويته ب بوتپه‌رێسان نه‌كه.
إِنَّا كَفَيۡنَٰكَ ٱلۡمُسۡتَهۡزِءِينَ ﴿٩٥﴾
هندى ئه‌مين ئه‌م به‌سى ته‌ينه ومه به‌لایا تڕانه‌پێكه‌ران ژ مه‌زنێن قوره‌يشییان ژ ته ڤه‌كرییه.
ٱلَّذِينَ يَجۡعَلُونَ مَعَ ٱللَّهِ إِلَٰهًا ءَاخَرَۚ فَسَوۡفَ يَعۡلَمُونَ ﴿٩٦﴾
ئه‌وێن صه‌نه‌م بۆ خودێ كرينه هه‌ڤپشك، وپاشى ئه‌و دێ دويماهییا كارێ خۆ ل دنيايێ وئاخره‌تێ زانن.
وَلَقَدۡ نَعۡلَمُ أَنَّكَ يَضِيقُ صَدۡرُكَ بِمَا يَقُولُونَ ﴿٩٧﴾
و ب ڕاستى ئه‌م دزانين كو سنگێ ته ته‌نگ دبت -ئه‌ى پێغه‌مبه‌ر-؛ ژ به‌ر وێ گۆتنا بوتپه‌رێس د ده‌ر حه‌قا ته وگازییا ته دا دبێژن.
فَسَبِّحۡ بِحَمۡدِ رَبِّكَ وَكُن مِّنَ ٱلسَّـٰجِدِينَ ﴿٩٨﴾
ڤێجا ل ده‌مێ تو بێنته‌نگ دبى تو ل خودايێ خۆ بزڤڕه، و ب سوپاسى ڤه شوكرا وى بكه، ووى پاك وپيرۆز بكه، وتو ژ وان به يێن نڤێژان بۆ خودێ دكه‌ن وعيباده‌تێ وى دكه‌ن، ئه‌و به‌سى ته‌يه كو خه‌مێ ژ ته دوير بكه‌ت.
وَٱعۡبُدۡ رَبَّكَ حَتَّىٰ يَأۡتِيَكَ ٱلۡيَقِينُ ﴿٩٩﴾
وتو به‌رده‌وامییێ د په‌رستنا خودايێ خۆ دا بكه هندى تو يێ زێندى بى حه‌تا مرن دگه‌هته ته. وپێغه‌مبه‌رى وه كر.