قورئانا پیرۆز › سورەتا ژمارە ٣٧
سورەتا الصافات ب تەفسیرا کوردی
As-Saffat
بِسۡمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحۡمَٰنِ ٱلرَّحِيمِ
تەفسیرا ساناهی — ماموستا تەحسین ئیبراهیم دۆسکی · ژێدەر
وَٱلصَّـٰٓفَّـٰتِ صَفّٗا ﴿١﴾
خودێ سويند ب وان فريشتهيان خوارییه يێن بۆ كرنا عيبادهتى خۆ ب ڕێز دكهن.
فَٱلزَّـٰجِرَٰتِ زَجۡرٗا ﴿٢﴾
و ب وان يێن ب فهرمانا خودێ عهوران پاشڤهدبهن ودهاژۆن.
فَٱلتَّـٰلِيَٰتِ ذِكۡرًا ﴿٣﴾
و ب وان يێن گۆتنا خودێ دخوينن وزكرێ وى دكهن.
إِنَّ إِلَٰهَكُمۡ لَوَٰحِدٞ ﴿٤﴾
هندى خودايێ ههوهيه خودايهكێ ب تنێیه يێ بێ شريكه، ڤێجا هوين پهرستنا وى بكهن، وههر تشتهكێ خودێ بڤێت پێ سویند دخوت، بهلێ بۆ مرۆڤى چێ نابت ژبلى خودێ ب تشتهكێ دى سویند بخوت؛ چونكى ئهو شركه.
رَّبُّ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضِ وَمَا بَيۡنَهُمَا وَرَبُّ ٱلۡمَشَٰرِقِ ﴿٥﴾
ئهوه ئافراندهرێ عهسمانان وعهردى وههر تشتهكێ د ناڤبهرا وان دا، وئهوه ڕۆژێ ل ڕۆژههلات وڕۆژئاڤايێ ب ڕێڤه دبهت.
إِنَّا زَيَّنَّا ٱلسَّمَآءَ ٱلدُّنۡيَا بِزِينَةٍ ٱلۡكَوَاكِبِ ﴿٦﴾
هندى ئهمين مه عهسمانێ دنيايێ ب ستێران خهملاندییه.
وَحِفۡظٗا مِّن كُلِّ شَيۡطَٰنٖ مَّارِدٖ ﴿٧﴾
ومه ئهو ب ستێران ژ ههر شهيتانهكێ ژ ڕێ دهركهفتى پاراستییه.
لَّا يَسَّمَّعُونَ إِلَى ٱلۡمَلَإِ ٱلۡأَعۡلَىٰ وَيُقۡذَفُونَ مِن كُلِّ جَانِبٖ ﴿٨﴾
شهيتان نهشێن بگههنه كۆما بلندتر ژ وان ملياكهتێن كو ل عهسمانان؛ دا گوهێ خۆ بدهنه وان دهمێ ئهو ب وێ وهحییێ دئاخڤن يا خودێ گۆتى ژ شريعهت وقهدهرا خۆ، و ژ ههر لايهكى ڤه ستێر ل وان دئێنه ڕژاندن.
دُحُورٗاۖ وَلَهُمۡ عَذَابٞ وَاصِبٌ ﴿٩﴾
دا ئهو ژ گوهدانێ بێنه پاشڤهبرن، و ل ئاخرهتێ عهزابهكا بهردهوام و ب ئێش بۆ وان ههيه.
إِلَّا مَنۡ خَطِفَ ٱلۡخَطۡفَةَ فَأَتۡبَعَهُۥ شِهَابٞ ثَاقِبٞ ﴿١٠﴾
وهسا تێ نهبت كو ئێك ژ وان ل عهسمانى گوهـ ل گۆتنهكێ ببت و ب لهز وێ بڕهڤينت، وبۆ يێ د بن خۆ دا بهاڤێت، وئهوێ د بن وى دا ژ وى وهرگرت وئهو ژى بۆ ئێكێ دى يێ د بن خۆ دا بهاڤێت، ڤێجا بهلكى ئهو ستێرا ڕژيايى ڤێ بكهڤت بهرى ئهو وێ گۆتنێ وهرگرت، وبهلكى ئهو وهرگرت بهرى ستێرا ڕژيايى ڤێ بكهڤت ووى بسۆژت، ڤێجا ئهو دێ وێ گۆتنێ بۆ خێڤزانكان بهت وئهو سهد درهوان ددهته د گهل.
فَٱسۡتَفۡتِهِمۡ أَهُمۡ أَشَدُّ خَلۡقًا أَم مَّنۡ خَلَقۡنَآۚ إِنَّا خَلَقۡنَٰهُم مِّن طِينٖ لَّازِبِۭ ﴿١١﴾
ڤێجا تو -ئهى پێغهمبهر- پسيارا وان بكه يێن كافرییێ ب ڕابوونا پشتى مرنێ دكهن: ئهرێ ئافراندنا وان دژوارتره يان ئافراندنا ڤان چێكرییان يێن مه ئافراندين؟ هندى ئهمين مه بابێ وان ئادهم ژ تهقنهكا كزر يا پێكڤه بنويست ئافراندییه.
بَلۡ عَجِبۡتَ وَيَسۡخَرُونَ ﴿١٢﴾
يان تو -ئهى پێغهمبهر- ژ درهوپێكرن وكوفرا وان ب قيامهتێ عهجێبگرتى دبى، ويا ژ كوفرا وان عهجێبتر ئهوه ئهو يارییان ب ته وگۆتنا ته دكهن.
وَإِذَا ذُكِّرُواْ لَا يَذۡكُرُونَ ﴿١٣﴾
وئهگهر بيرا وان ل وى تشتى هاته ئينان يێ وان ژ بيركرى يان ژێ بێ ئاگههـ بووين، ئهو مفاى بۆ خۆ ژ ڤێ بيرئينانێ نابينن وهزرێن خۆ تێدا ناكهن.
وَإِذَا رَأَوۡاْ ءَايَةٗ يَسۡتَسۡخِرُونَ ﴿١٤﴾
وئهگهر وان موعجزهيهكا پێغهمبهرينییا ته ديت ئهو عهجێبگرتى دبن ويارییان بۆ خۆ پێ دكهن.
وَقَالُوٓاْ إِنۡ هَٰذَآ إِلَّا سِحۡرٞ مُّبِينٌ ﴿١٥﴾
ودبێژن: ههما ئهڤا تو پێ هاتى سێرهبهندییهكا ئاشكهرايه.
أَءِذَا مِتۡنَا وَكُنَّا تُرَابٗا وَعِظَٰمًا أَءِنَّا لَمَبۡعُوثُونَ ﴿١٦﴾
ئهرێ ئهگهر ئهم مرين وبووينه ئاخ وههستییهكێ پێتى، ئهرێ جارهكا دى ئهم دێ ژ گۆڕێن خۆ ڕابينهڤه.
أَوَءَابَآؤُنَا ٱلۡأَوَّلُونَ ﴿١٧﴾
ئهرێ وبابێن مه يێن بهرى مه چووين ئهو ژى دێ ڕابنهڤه؟
قُلۡ نَعَمۡ وَأَنتُمۡ دَٰخِرُونَ ﴿١٨﴾
تو -ئهى پێغهمبهر- بێژه وان: بهلێ هوين دێ ڕابنهڤه، وهوين دڕهزيل وشكهستى.
فَإِنَّمَا هِيَ زَجۡرَةٞ وَٰحِدَةٞ فَإِذَا هُمۡ يَنظُرُونَ ﴿١٩﴾
وههما ئهو پفكرنهكا ب تنێیه، ڤێجا هنگى ئهو ژ گۆڕێن خۆ ڕادبن وترس وسههما ڕۆژا قيامهتێ دبينن.
وَقَالُواْ يَٰوَيۡلَنَا هَٰذَا يَوۡمُ ٱلدِّينِ ﴿٢٠﴾
وگۆتن: تێچوون بۆ مه بت، ئهڤه ڕۆژا حسێب وجزادانێیه.
هَٰذَا يَوۡمُ ٱلۡفَصۡلِ ٱلَّذِي كُنتُم بِهِۦ تُكَذِّبُونَ ﴿٢١﴾
ئهڤه ئهو ڕۆژه يا ب دادییێ حوكم د ناڤبهرا خهلكى دا دئێتهكرن، ئهو ڕۆژا د دنيايێ دا ههوه كوفر پێ كرى.
۞ٱحۡشُرُواْ ٱلَّذِينَ ظَلَمُواْ وَأَزۡوَٰجَهُمۡ وَمَا كَانُواْ يَعۡبُدُونَ ﴿٢٢﴾
وبۆ ملیاكهتان دئێته گۆتن: هوين كافران ويێن وهكى وان وئهو خوداوهندێن وان ژبلى خودێ پهرستن بۆ دكر كۆم بكهن.
مِن دُونِ ٱللَّهِ فَٱهۡدُوهُمۡ إِلَىٰ صِرَٰطِ ٱلۡجَحِيمِ ﴿٢٣﴾
ووان ب دژوارى بهاژۆنه جههنهمێ.
وَقِفُوهُمۡۖ إِنَّهُم مَّسۡـُٔولُونَ ﴿٢٤﴾
وبهرى ئهو بگههنه جههنهمێ هوين وان ڕاوهستينن؛ چونكى بۆ پاشڤهبرن پسيارا گۆتن وكريارێن وان يێن دنيايێ دێ ژ وان ئێتهكرن.
مَا لَكُمۡ لَا تَنَاصَرُونَ ﴿٢٥﴾
وبۆ شكاندن دێ بۆ وان دئێته گۆتن: ههوه چییه بۆچى هندهك ژ ههوه پشتهڤانییا هندهكان ناكهن؟
بَلۡ هُمُ ٱلۡيَوۡمَ مُسۡتَسۡلِمُونَ ﴿٢٦﴾
بهلكى ئهو ئهڤرۆ ل بن فهرمانا خودێنه، نهشێن بێ ئهمرییا وى بكهن يان ژێ لادهن، ونهشێن خۆ ب سهربێخن.
وَأَقۡبَلَ بَعۡضُهُمۡ عَلَىٰ بَعۡضٖ يَتَسَآءَلُونَ ﴿٢٧﴾
وهندهك كافر ب نك هندهكان ڤه هاتن، دا ئهو ههڤڕكییێ د گهلێك بكهن، ولۆمهى ئێك ودو بكهن.
قَالُوٓاْ إِنَّكُمۡ كُنتُمۡ تَأۡتُونَنَا عَنِ ٱلۡيَمِينِ ﴿٢٨﴾
دويكهفتییان گۆت: هندى هوينن هوين ژ لايێ دينى وحهقییێ ڤه دهاتنه مه، وههوه شریعهت ل بهر مه سڤك دكر، وئهم ژێ دداینه پاش، وههوه سهرداچوون ل بهر مه شرين دكر.
قَالُواْ بَل لَّمۡ تَكُونُواْ مُؤۡمِنِينَ ﴿٢٩﴾
وئهوێن دويكهفتن بۆ هاتییهكرن گۆت: وهسا نينه وهكى هوين دبێژن، بهلكى ههما ههوه ب خۆ باوهرى نهدڤيا، وهوین بۆ كوفر ونهگوهدارییێ دئامادهبوون.
وَمَا كَانَ لَنَا عَلَيۡكُم مِّن سُلۡطَٰنِۭۖ بَلۡ كُنتُمۡ قَوۡمٗا طَٰغِينَ ﴿٣٠﴾
ومه چو هێجهتهك يان دهسههلاتهك ل سهر ههوه نهبوو، كو ئهم ههوه ژ باوهرییێ بدهینه پاش، بهلكى هوين -گهلى بوتپهرێسان- مللهتهكێ سهرداچووى بوون، ههوه حهقى نهدڤیا.
فَحَقَّ عَلَيۡنَا قَوۡلُ رَبِّنَآۖ إِنَّا لَذَآئِقُونَ ﴿٣١﴾
ڤێجا ئهم ههمى هێژاى گهفا خودايێ خۆ بووين، هندى ئهمين ئهم وهوين پێكڤه ژ بهر وان گونههێن مه د دنیایێ دا كرین، دێ تام كهينه عهزابێ.
فَأَغۡوَيۡنَٰكُمۡ إِنَّا كُنَّا غَٰوِينَ ﴿٣٢﴾
ڤێجا مه بهرێ ههوه ژ ڕێكا خودێ وباوهرییێ وهرگێڕا، هندى ئهمين ئهم بهرى ههوه دبهرزه بووين، ڤێجا ژ بهر كوفرا خۆ ئهم تێچووین ومه هوین ژى د گهل خۆ تێبرن.
فَإِنَّهُمۡ يَوۡمَئِذٖ فِي ٱلۡعَذَابِ مُشۡتَرِكُونَ ﴿٣٣﴾
ڤێجا ئهو ههمى ل ڕۆژا قيامهتێ د عهزابێ دا دپشكدارن، كا چاوا د دنیایێ دا ئهو د گونههێ دا دپشكداربوون.
إِنَّا كَذَٰلِكَ نَفۡعَلُ بِٱلۡمُجۡرِمِينَ ﴿٣٤﴾
هندى ئهمين ئهم ڤێ د گهل وان دكهين، يێن د دنيايێ دا ڕێكا بێ ئهمرییا خودێ هلبژارتى، ئهم وان عهزاب ددهین.
إِنَّهُمۡ كَانُوٓاْ إِذَا قِيلَ لَهُمۡ لَآ إِلَٰهَ إِلَّا ٱللَّهُ يَسۡتَكۡبِرُونَ ﴿٣٥﴾
هندى ئهو بوتپهرێس بوون دهمێ د دنيايێ دا بۆ وان هاتبا گۆتن: ژ خودێ پێڤهتر چو خودايێن ڕاست نينن، ئهو دا خۆ ژ ڤێ گازییێ وخودانێن وێ مهزنتر لێ كهن.
وَيَقُولُونَ أَئِنَّا لَتَارِكُوٓاْ ءَالِهَتِنَا لِشَاعِرٖ مَّجۡنُونِۭ ﴿٣٦﴾
ووان دگۆت: ئهرێ ژ بهر گۆتنا زهلامهكێ شاعر ودين ئهم دێ پهرستنا خوداوهندێن خۆ هێلين؟ ومهخسهدا وان پێغهمبهرێ خودێ بوو سلاڤ لێ بن.
بَلۡ جَآءَ بِٱلۡحَقِّ وَصَدَّقَ ٱلۡمُرۡسَلِينَ ﴿٣٧﴾
ئهوان درهوكر، موحهممهد يێ وهسا نينه وهكى وان گۆتى، بهلكى ئهو ب قورئانێ وتهوحيدێ هاتییه، ووى پێغهمبهرێن بهرى خۆ د وى تشتى دا يێ ئهو پێ هاتين ژ شريعهتى وتهوحيدا خودێ ڕاستگۆ دهرێخستينه.
إِنَّكُمۡ لَذَآئِقُواْ ٱلۡعَذَابِ ٱلۡأَلِيمِ ﴿٣٨﴾
هندى هوينن -گهلی بوتپهرێسان- هوين ژ بهر گۆتن وكوفر ودرهوا خۆ دێ تام كهنه عهزابا ب ئێش ونهخۆش.
وَمَا تُجۡزَوۡنَ إِلَّا مَا كُنتُمۡ تَعۡمَلُونَ ﴿٣٩﴾
و ل ئاخرهتێ ههما هوين دێ ب وان كاران ئێنه جزادان يێن ههوه د دنيايێ دا كرين ژ گونههان.
إِلَّا عِبَادَ ٱللَّهِ ٱلۡمُخۡلَصِينَ ﴿٤٠﴾
ئهو بهنییێن خودێ تێ نهبن يێن ژ دل پهرستنا وى كرى، ڤێجا وى ئهو هلبژارتين ودلۆڤانییا خۆ ب تايبهتى دايه وان.
أُوْلَـٰٓئِكَ لَهُمۡ رِزۡقٞ مَّعۡلُومٞ ﴿٤١﴾
ئهو دێ ژ عهزابا نهخۆش ڕزگار بن، بۆ وان ڕزقهكێ دهسنيشانكرى وبێ ڤهبڕين د بهحهشتێ دا ههيه.
فَوَٰكِهُ وَهُم مُّكۡرَمُونَ ﴿٤٢﴾
ئهو ڕزق فێقییهكێ گهلهك ڕهنگه.
فِي جَنَّـٰتِ ٱلنَّعِيمِ ﴿٤٣﴾
و د بهحهشتێن خۆشییا وان يا بهردهوام دا ئهو ب قهدر وقيمهتن.
عَلَىٰ سُرُرٖ مُّتَقَٰبِلِينَ ﴿٤٤﴾
و ژ قهدرگرتنا خودایێ وان بۆ وان ئهو ل ڕاستا ئێك ل سهر هندهك تهختانه، وبهرێ وان دكهفته ئێك.
يُطَافُ عَلَيۡهِم بِكَأۡسٖ مِّن مَّعِينِۭ ﴿٤٥﴾
پهرداغێن مهيێ يێن كو ژ ڕويبارێن بۆش هاتينه داگرتن ل سهر وان دئێنه گێڕان، ئهو ژ خلاسبوونا وان ناترسن.
بَيۡضَآءَ لَذَّةٖ لِّلشَّـٰرِبِينَ ﴿٤٦﴾
ڕهنگێ وێ مهيێ يێ سپییه، وتاما وێ يا خۆشه.
لَا فِيهَا غَوۡلٞ وَلَا هُمۡ عَنۡهَا يُنزَفُونَ ﴿٤٧﴾
نه چو خرابییا لهشى تێدايه ونه چو خرابییا عهقلی.
وَعِندَهُمۡ قَٰصِرَٰتُ ٱلطَّرۡفِ عِينٞ ﴿٤٨﴾
و ل نك وان هندهك ژنكێن دههمهن پاقژ ههنه، ژبلی زهلامێن وان بهرێ وان ل كهسێ دى نینه، دچاڤ گرن.
كَأَنَّهُنَّ بَيۡضٞ مَّكۡنُونٞ ﴿٤٩﴾
دێ بێژى ئهو وهكى وان هێكێن ڤهشارتينه يێن كهسێ دهست نهكرییێ.
فَأَقۡبَلَ بَعۡضُهُمۡ عَلَىٰ بَعۡضٖ يَتَسَآءَلُونَ ﴿٥٠﴾
ڤێجا هندهك ژ وان ب نك هندهكان ڤه هاتن وپسيارا حالێ دنيايێ ژ ئێك ودو كرن، كانێ وان چهند زهحمهت دیتبوو، وخودێ نوكه چ قهنجى د گهل كرییه.
قَالَ قَآئِلٞ مِّنۡهُمۡ إِنِّي كَانَ لِي قَرِينٞ ﴿٥١﴾
بهحهشتییهكى گۆت: د دنيايێ دا ههڤالهكێ نێزيك من ههبوو.
يَقُولُ أَءِنَّكَ لَمِنَ ٱلۡمُصَدِّقِينَ ﴿٥٢﴾
وى دگۆت: چاوا تو باوهرییێ ب ڕابوونا پشتى مرنێ دئينى وئهو ب خۆ تشتهكێ گهلهكێ غهريبه؟
أَءِذَا مِتۡنَا وَكُنَّا تُرَابٗا وَعِظَٰمًا أَءِنَّا لَمَدِينُونَ ﴿٥٣﴾
ئهگهر ئهم مرين وپرتپرت بووين، وبووينه ئاخ وههستى، ئهرێ جارهكا دى ئهم دێ ڕابينهڤه ودێ حسێب وجزادان د گهل مه ئێتهكرن؟
قَالَ هَلۡ أَنتُم مُّطَّلِعُونَ ﴿٥٤﴾
ڤى خودان باوهرێ بۆ بهحهشتێ هاتییهبرن گۆته ههڤالێن خۆ: ئهرێ هوين دێ ئێنه هنداڤ؛ دا ئهم بهرێ خۆ بدهينێ كانێ دويماهییا وى ههڤالی بوويه چ؟
فَٱطَّلَعَ فَرَءَاهُ فِي سَوَآءِ ٱلۡجَحِيمِ ﴿٥٥﴾
ڤێجا ئهو هاته هنداڤ ووى ئهو ههڤالێ خۆ د نيڤا ئاگرى دا ديت.
قَالَ تَٱللَّهِ إِن كِدتَّ لَتُرۡدِينِ ﴿٥٦﴾
خودان باوهرى گۆته ههڤالێ خۆ يێ باوهرى ب ڕابوونا پشتى مرنێ نهئيناى: ب ڕاستى نێزيك بوو تو من تێ ببهى وبهرێ من ژ باوهرییێ وهرگێڕى ئهگهر من گوهێ خۆ دابا ته.
وَلَوۡلَا نِعۡمَةُ رَبِّي لَكُنتُ مِنَ ٱلۡمُحۡضَرِينَ ﴿٥٧﴾
وئهگهر قهنجییا خودايێ من ل سهر من نهبا كو وى بهرێ من دايه هيدايهتێ وئهز ل سهر موكم كريم، ئهز ژى دا ژ وان بم يێن د گهل ته د ئاگرى دا ئاماده بووين.
أَفَمَا نَحۡنُ بِمَيِّتِينَ ﴿٥٨﴾
ئهرێ ڕاسته ئهم ههر دێ د خۆشییان دا مينين.
إِلَّا مَوۡتَتَنَا ٱلۡأُولَىٰ وَمَا نَحۡنُ بِمُعَذَّبِينَ ﴿٥٩﴾
وههما بهس دێ جارا ئێكێ د دنيايێ دا مرين، وپشتى ئهم دچينه د بهحهشتێ دا ئهم نائێينه عهزابدان؟
إِنَّ هَٰذَا لَهُوَ ٱلۡفَوۡزُ ٱلۡعَظِيمُ ﴿٦٠﴾
ب ڕاستى ئهڤ خۆشییا ئهم تێدا ئهوه سهركهفتنا مهزن.
لِمِثۡلِ هَٰذَا فَلۡيَعۡمَلِ ٱلۡعَٰمِلُونَ ﴿٦١﴾
بۆ ڤێ خۆشییا تمام، ومانا ههر وههر، وسهركهفتنا مهزن، بلا خودان كار د دنيايێ دا كارى بكهن؛ دا ئهو ل ئاخرهتێ بگههنه ڤێ چهندێ.
أَذَٰلِكَ خَيۡرٞ نُّزُلًا أَمۡ شَجَرَةُ ٱلزَّقُّومِ ﴿٦٢﴾
ئهرێ ئهوا بۆرى ژ بهحسێ بهحهشتێ دان ومێڤاندارییهكا چێتره، يان دارا زهققومێ يا پيس، كو دێ بته خوارنا جههنهمییان؟
إِنَّا جَعَلۡنَٰهَا فِتۡنَةٗ لِّلظَّـٰلِمِينَ ﴿٦٣﴾
هندى ئهمين مه ئهو دار يا كرییه فتنه وجهڕباندن بۆ وان كهسێن ب كوفرێ وگونههان زۆردارى ل خۆ كرى، ووان ب خۆمهزنكرن ڤه گۆت: ههڤالێ ههوه دبێژت دارهك د ئاگرى دا ههيه، وئهو ب خۆ ئاگر دارى دخۆت.
إِنَّهَا شَجَرَةٞ تَخۡرُجُ فِيٓ أَصۡلِ ٱلۡجَحِيمِ ﴿٦٤﴾
هندى دارا زهققومێیه دارهكه د بنێ جههنهمێ دا شين دبت.
طَلۡعُهَا كَأَنَّهُۥ رُءُوسُ ٱلشَّيَٰطِينِ ﴿٦٥﴾
فێقییێ وێ وهكى سهرێن شهيتانان يێ كرێته، ڤێجا مادهم ڕهنگێ وێ يێ وهسايه تو پسيارا تاما وێ نهكه.
فَإِنَّهُمۡ لَأٓكِلُونَ مِنۡهَا فَمَالِـُٔونَ مِنۡهَا ٱلۡبُطُونَ ﴿٦٦﴾
وهندى بوتپهرێسن ئهو دێ هند ژ وێ دارێ خون حهتا زكێن وان پێ تژى دبن.
ثُمَّ إِنَّ لَهُمۡ عَلَيۡهَا لَشَوۡبٗا مِّنۡ حَمِيمٖ ﴿٦٧﴾
پاشى پشتى ئهو ژێ دخۆن ئهو ڤهخوارنهكا تێكهل ژ ئاڤهكا زێده كهلاندى ونهخۆش دێ ب سهر دا كهن.
ثُمَّ إِنَّ مَرۡجِعَهُمۡ لَإِلَى ٱلۡجَحِيمِ ﴿٦٨﴾
پاشى پشتى ڤێ عهزابێ زڤڕينا وان بۆ عهزابا ئاگرییه.
إِنَّهُمۡ أَلۡفَوۡاْ ءَابَآءَهُمۡ ضَآلِّينَ ﴿٦٩﴾
هندى ئهون وان بابێن خۆ ل سهر كوفرێ وسهرداچوونێ ديتبوون.
فَهُمۡ عَلَىٰٓ ءَاثَٰرِهِمۡ يُهۡرَعُونَ ﴿٧٠﴾
ڤێجا وان ب لهز دويكهفتنا وان كر.
وَلَقَدۡ ضَلَّ قَبۡلَهُمۡ أَكۡثَرُ ٱلۡأَوَّلِينَ ﴿٧١﴾
و ب ڕاستى بهرى مللهتێ ته -ئهى پێغهمبهر- پترییا مللهتێن بۆرین ژ حهقییێ بهرزه بووبوون.
وَلَقَدۡ أَرۡسَلۡنَا فِيهِم مُّنذِرِينَ ﴿٧٢﴾
و ب ڕاستى هندهك پێغهمبهر بۆ وان مللهتان مه هنارتبوون؛ دا ئهو وان بترسينن بهلێ وان باوهرى پێ نهئينا.
فَٱنظُرۡ كَيۡفَ كَانَ عَٰقِبَةُ ٱلۡمُنذَرِينَ ﴿٧٣﴾
ڤێجا تو هزرێن خۆ بكه كانێ دويماهییا وان مللهتێن هاتينه ترساندن ووان باوهرى نهئيناى چ بوو؟ ئهو هاتبوونه عهزابدان، وبۆ خهلكى بووبوونه عيبرهت.
إِلَّا عِبَادَ ٱللَّهِ ٱلۡمُخۡلَصِينَ ﴿٧٤﴾
ئهو بهنییێن خودێ تێ نهبن يێن ئيخلاص بۆ خودێ كرى، ووى ژ بهر ئيخلاصا وان دلۆڤانى پێ برى.
وَلَقَدۡ نَادَىٰنَا نُوحٞ فَلَنِعۡمَ ٱلۡمُجِيبُونَ ﴿٧٥﴾
و ب ڕاستى پێغهمبهرێ مه نووحى گازى مه كربوو؛ دا ئهم وى ب سهر مللهتێ وى بێخين، ڤێجا ئهم چ باش بهرسڤدار بووين بۆ وى.
وَنَجَّيۡنَٰهُ وَأَهۡلَهُۥ مِنَ ٱلۡكَرۡبِ ٱلۡعَظِيمِ ﴿٧٦﴾
ومه ئهو ومرۆڤێن وى وخودان باوهر ژى د گهل دا ژ نهخۆشییا بوتپهرێسان وخهندقاندنا ب تووفانێ ڕزگاركرن.
وَجَعَلۡنَا ذُرِّيَّتَهُۥ هُمُ ٱلۡبَاقِينَ ﴿٧٧﴾
و پشتى خهندقاندنا مللهتێ وى دووندهها وى بوو مه هێلاى.
وَتَرَكۡنَا عَلَيۡهِ فِي ٱلۡأٓخِرِينَ ﴿٧٨﴾
ومه ب باشى ناڤ ودهنگێن وى د ناڤ وى خهلكێ پشتى وى دا هاتین هێلان.
سَلَٰمٌ عَلَىٰ نُوحٖ فِي ٱلۡعَٰلَمِينَ ﴿٧٩﴾
مه نووح ژ هندێ پاراست كو پشتى وى بهحسێ وى ب خرابى بێتهكرن، بهلكى پشتى وى مهدحێن وى دئێنهكرن.
إِنَّا كَذَٰلِكَ نَجۡزِي ٱلۡمُحۡسِنِينَ ﴿٨٠﴾
جزايهكێ وهكى ڤى يێ مه دايه نووحى ئهم ددهينه ههر ئێكێ گوهدارییا خودێ بكهت.
إِنَّهُۥ مِنۡ عِبَادِنَا ٱلۡمُؤۡمِنِينَ ﴿٨١﴾
هندى نووحه ئهو ژ وان بهنییێن مهيه يێن خودان باوهر ودل صافى.
ثُمَّ أَغۡرَقۡنَا ٱلۡأٓخَرِينَ ﴿٨٢﴾
پاشى ئهو كافرێن دى یێن مللهتێ وى مه خهندقاندن.
۞وَإِنَّ مِن شِيعَتِهِۦ لَإِبۡرَٰهِيمَ ﴿٨٣﴾
وهندى ئيبراهيمه ژ وانه يێن ل سهر ڕێبازا نووحى چووين.
إِذۡ جَآءَ رَبَّهُۥ بِقَلۡبٖ سَلِيمٍ ﴿٨٤﴾
دهمێ ئهو ب دلهكێ ساخلهم ژ ههر باوهرییهكا خراب ڤه هاتییه نك خودايێ خۆ.
إِذۡ قَالَ لِأَبِيهِ وَقَوۡمِهِۦ مَاذَا تَعۡبُدُونَ ﴿٨٥﴾
دهمێ وى گۆتییه بابێ خۆ ومللهتێ خۆ: ئهڤه چيه هوين ژبلی خودێ پهرستنێ بۆ دكهن؟
أَئِفۡكًا ءَالِهَةٗ دُونَ ٱللَّهِ تُرِيدُونَ ﴿٨٦﴾
ئهرێ ههوه هندهك خوداوهندێن چێكرى دڤێن، هوين پهرستنێ بۆ دكهن؟
فَمَا ظَنُّكُم بِرَبِّ ٱلۡعَٰلَمِينَ ﴿٨٧﴾
ڤێجا هوين چ هزر دكهن، ئهرێ خودايێ ههمى چێكرییان دێ چ ل ههوه كهت ئهگهر ههوه شريك بۆ وى د پهرستنێ دا دانان؟
فَنَظَرَ نَظۡرَةٗ فِي ٱلنُّجُومِ ﴿٨٨﴾
ئينا ئيبراهيمى ل دویڤ عهدهتێ مللهتێ خۆ بهرێ خۆ ب لايێ ستێران ڤه دا، هزرێن خۆ كرن كانێ دێ چ هێجهتێ بۆ خۆ بينت دا د گهل مللهتێ خۆ دهرنهكهفته جهژنا وان.
فَقَالَ إِنِّي سَقِيمٞ ﴿٨٩﴾
ئينا وى گۆته وان: ئهزێ نهخۆشم.
فَتَوَلَّوۡاْ عَنۡهُ مُدۡبِرِينَ ﴿٩٠﴾
وان پشتا خۆ دايێ وچوون.
فَرَاغَ إِلَىٰٓ ءَالِهَتِهِمۡ فَقَالَ أَلَا تَأۡكُلُونَ ﴿٩١﴾
ئينا ئهو ب لهز چوو نك صهنهمێن مللهتێ خۆ، و ب تڕانه ڤه گۆته وان: ئهرێ ما هوين ڤێ خوارنێ ناخۆن يا خزمهتكارێن ههوه بۆ ههوه دئينن؟
مَا لَكُمۡ لَا تَنطِقُونَ ﴿٩٢﴾
ههوه چییه بۆچى هوين نائاخڤن، وبهرسڤا پسیاركهرێ خۆ نادهن؟
فَرَاغَ عَلَيۡهِمۡ ضَرۡبَۢا بِٱلۡيَمِينِ ﴿٩٣﴾
ووى دهست دايێ و ب دهستێ خۆ يێ ڕاستێ صهنهم ههمى شكاندن؛ دا بۆ مللهتێ خۆ ئاشكهرا بكهت كو ئهو دخهلهتن دهمێ ئهو عيبادهتى بۆ وان دكهن.
فَأَقۡبَلُوٓاْ إِلَيۡهِ يَزِفُّونَ ﴿٩٤﴾
ئينا ئهو ب لهز وبهز وكهرب وكين ڤه ب نك وى ڤه هاتن.
قَالَ أَتَعۡبُدُونَ مَا تَنۡحِتُونَ ﴿٩٥﴾
ئيبراهيمى ب دلهكێ موكم پێشوازییا وان كر وگۆت: چاوا هوين هندهك صهنهمێن ههوه ب دهستێن خۆ چێكرین دپهرێسن.
وَٱللَّهُ خَلَقَكُمۡ وَمَا تَعۡمَلُونَ ﴿٩٦﴾
وهوين پهرستنا خودايێ خۆ يێ هوين وكريارێن ههوه ژى ئافراندين دهێلن؟
قَالُواْ ٱبۡنُواْ لَهُۥ بُنۡيَٰنٗا فَأَلۡقُوهُ فِي ٱلۡجَحِيمِ ﴿٩٧﴾
(دهمێ وان چو هێجهت نهماين وان دهست دا هێزێ) وگۆتن: ئاڤاهییهكى بۆ وى ئاڤاكهن وتژى دار بكهن ووى بهاڤێنه تێدا.
فَأَرَادُواْ بِهِۦ كَيۡدٗا فَجَعَلۡنَٰهُمُ ٱلۡأَسۡفَلِينَ ﴿٩٨﴾
ووان بهرگهڕيان كر دا وى تێ ببهن، ئينا مه ئهو كرنه يێن شكاندى وبێزار؛ چونكى هێجهتا وى جهێ خۆ گرت.
وَقَالَ إِنِّي ذَاهِبٌ إِلَىٰ رَبِّي سَيَهۡدِينِ ﴿٩٩﴾
وئيبراهيمى گۆت: هندى ئهزم ئهز دێ ژ وهلاتێ خۆ مشهخت بم وچمه نك خودايێ خۆ ل وهلاتهكێ ئهز بشێم وى لێ بپهرێسم؛ چونكى ئهو دێ بهرێ من دهته خێرا دنيايێ وئاخرهتێ.
رَبِّ هَبۡ لِي مِنَ ٱلصَّـٰلِحِينَ ﴿١٠٠﴾
خودايێ من تو زارۆيهكێ چاك بده من.
فَبَشَّرۡنَٰهُ بِغُلَٰمٍ حَلِيمٖ ﴿١٠١﴾
ئينا مه دوعايا وى ب جهـ ئينا، ومه مزگينى ب كوڕهكێ ئارام دايێ، يهعنى دهمێ ئهو كوڕ مهزن دبت دێ يێ ئارام بت، وئهو ئيسماعيل بوو.
فَلَمَّا بَلَغَ مَعَهُ ٱلسَّعۡيَ قَالَ يَٰبُنَيَّ إِنِّيٓ أَرَىٰ فِي ٱلۡمَنَامِ أَنِّيٓ أَذۡبَحُكَ فَٱنظُرۡ مَاذَا تَرَىٰۚ قَالَ يَـٰٓأَبَتِ ٱفۡعَلۡ مَا تُؤۡمَرُۖ سَتَجِدُنِيٓ إِن شَآءَ ٱللَّهُ مِنَ ٱلصَّـٰبِرِينَ ﴿١٠٢﴾
ودهمێ ئيسماعيل مهزن بووى و د گهل بابێ خۆ گهڕياى بابێ وى گۆتێ: ئهزێ د خهونێ دا دبينم كو ئهزێ ته سهرژێ دكهم، ڤێجا تو چ دبێژى؟ (وخهونا پێغهمبهران حهقییه) ئيسماعيلی ژ ڕازيبوونا ب ئهمرێ خودايێ خۆ، و ژ باشییا د گهل بابێ خۆ، گۆت: وێ بكه يا خودێ فهرمان پێ ل ته كرى ژ سهرژێكرنا من، ئهگهر خودێ حهز بكهت تو دێ من ژ وان بينى يێن صهبرێ دكێشن و ب ئهمرێ خودێ دڕازى.
فَلَمَّآ أَسۡلَمَا وَتَلَّهُۥ لِلۡجَبِينِ ﴿١٠٣﴾
ڤێجا دهمێ وان خۆ ب دهست فهرمانا خودێ ڤه بهرداى، وئيبراهيمى كوڕێ خۆ ئێخستییه سهر ئهنییێ؛ دا سهرژێ بكهت.
وَنَٰدَيۡنَٰهُ أَن يَـٰٓإِبۡرَٰهِيمُ ﴿١٠٤﴾
ل وى دهمێ بهرتهنگ مه گازى ئيبراهيمى كر كو: ئهى ئيراهيم.
قَدۡ صَدَّقۡتَ ٱلرُّءۡيَآۚ إِنَّا كَذَٰلِكَ نَجۡزِي ٱلۡمُحۡسِنِينَ ﴿١٠٥﴾
ب ڕاستى ته ئهو كر يا فهرمان پێ ل ته هاتییهكرن وته خهونا خۆ ڕاست دهرێخست، هندى ئهمين كانێ چاوا مه جزايێ ته سهرا باوهرییا ته دا ته وهسا ئهم جزايێ وان ژى ددهين يێن وهكى ته قهنجى كرى، ڤێجا ئهم وان ژ تهنگاڤییێن دنيايێ وئاخرهتێ ڕزگار دكهين.
إِنَّ هَٰذَا لَهُوَ ٱلۡبَلَـٰٓؤُاْ ٱلۡمُبِينُ ﴿١٠٦﴾
هندى فهرمانا ب سهرژێكرنا كوڕێ تهيه ئهو جهڕباندنا ب زهحمهت بوو يا كو ڕاستییا باوهرییا ته ئاشكهراكرى.
وَفَدَيۡنَٰهُ بِذِبۡحٍ عَظِيمٖ ﴿١٠٧﴾
ومه ئيسماعيل دا ڕزگاركرن، ومه بهرانهكێ مهزن پێش وى ڤه دا.
وَتَرَكۡنَا عَلَيۡهِ فِي ٱلۡأٓخِرِينَ ﴿١٠٨﴾
ومه بهحسێ ئيبراهيمى ب باشى د ناڤ مللهتێن پشتى وى دا هاتين هێلا.
سَلَٰمٌ عَلَىٰٓ إِبۡرَٰهِيمَ ﴿١٠٩﴾
سلاڤهك ژ نك خودێ ل ئيبراهيمى بت، ودوعايهك ب سلامهتییا وى ژ ههر نهخۆشییهكێ.
كَذَٰلِكَ نَجۡزِي ٱلۡمُحۡسِنِينَ ﴿١١٠﴾
وكانێ چاوا مه سهرا گوهدارییا ئيبراهيمى جزايێ وى دايێ، وهسا ئهم جزايێ بهنییێن خۆ يێن قهنجيكار ژى ددهينێ.
إِنَّهُۥ مِنۡ عِبَادِنَا ٱلۡمُؤۡمِنِينَ ﴿١١١﴾
هندى ئهوه ئهو ژ بهنییێن مه يێن خودان باوهره يێن ب دورستى عهبدينییا خودێ كرى.
وَبَشَّرۡنَٰهُ بِإِسۡحَٰقَ نَبِيّٗا مِّنَ ٱلصَّـٰلِحِينَ ﴿١١٢﴾
و ژ بهر صهبركێشان وڕازيبوونا ئيبراهيمى ب ئهمرێ خودايێ وى وگوهدارییا وى مه مزگينى ب كوڕێ وى ئيسحاقى دايێ كو ئهو دێ پێغهمبهرهكێ ژ چاكان بت.
وَبَٰرَكۡنَا عَلَيۡهِ وَعَلَىٰٓ إِسۡحَٰقَۚ وَمِن ذُرِّيَّتِهِمَا مُحۡسِنٞ وَظَالِمٞ لِّنَفۡسِهِۦ مُبِينٞ ﴿١١٣﴾
ومه بهرهكهت ب سهر وان دا ئينا خوارێ. و ژ دووندهها وان ههر دووان ههيه يێ گوهدارییا خودايێ خۆ دكهت، وقهنجییێ ل خۆ دكهت، وههيه يێ ب كوفرێ وگونههكارییێ ئاشكهرا زۆردارییێ ل خۆ دكهت.
وَلَقَدۡ مَنَنَّا عَلَىٰ مُوسَىٰ وَهَٰرُونَ ﴿١١٤﴾
و ب ڕاستى مه ب پێغهمبهرينییێ منهت ل مووساى وهاروونى كربوو.
وَنَجَّيۡنَٰهُمَا وَقَوۡمَهُمَا مِنَ ٱلۡكَرۡبِ ٱلۡعَظِيمِ ﴿١١٥﴾
ومه ئهو ومللهتێ وان ژ خهندقاندنێ ووێ كۆلهتییا ئهو تێدا ڕزگاركرن.
وَنَصَرۡنَٰهُمۡ فَكَانُواْ هُمُ ٱلۡغَٰلِبِينَ ﴿١١٦﴾
ومه ئهو ب سهرئێخستن، ڤێجا سهرفهرازى وسهركهفتنا ل سهر فيرعهونى ودهستهكا وى يا وان بوويه.
وَءَاتَيۡنَٰهُمَا ٱلۡكِتَٰبَ ٱلۡمُسۡتَبِينَ ﴿١١٧﴾
وتهوراتا ئاشكهرا مه دا وان.
وَهَدَيۡنَٰهُمَا ٱلصِّرَٰطَ ٱلۡمُسۡتَقِيمَ ﴿١١٨﴾
ومه بهرێ وان دا ڕێكا ڕاست يا چو خوارى تێدا نه، كو ئيسلامه ئهو دينێ خودێ پێغهمبهرێن خۆ پێ هنارتين.
وَتَرَكۡنَا عَلَيۡهِمَا فِي ٱلۡأٓخِرِينَ ﴿١١٩﴾
وبهحسهكێ باش مه بۆ وان ههر دووان د ناڤ وى خهلكى دا هێلا يێ پشتى وان هاتى.
سَلَٰمٌ عَلَىٰ مُوسَىٰ وَهَٰرُونَ ﴿١٢٠﴾
سلاڤهك ژ نك خودێ ل مووساى وهاروونى بت، ودوعايهك ب سلامهتییا وان ژ ههر نهخۆشییهكا ههبت.
إِنَّا كَذَٰلِكَ نَجۡزِي ٱلۡمُحۡسِنِينَ ﴿١٢١﴾
وكانێ چاوا مه جزايێ وان ههر دووان ب باشى دايێ وهسا ئهم جزايێ بهنییێن خۆ يێن قهنجيكار ژى ددهينێ، ئهوێن ئيخلاص د باوهرى وكارێ خۆ دا كرى.
إِنَّهُمَا مِنۡ عِبَادِنَا ٱلۡمُؤۡمِنِينَ ﴿١٢٢﴾
هندى ئهو ههردونه ئهو ژ بهنییێن مه يێن خودان باوهرن.
وَإِنَّ إِلۡيَاسَ لَمِنَ ٱلۡمُرۡسَلِينَ ﴿١٢٣﴾
وهندى بهنییێ مه ئلياسه ئهو ژ وانه يێن مه ب پێغهمبهرينییێ كهرهم د گهل كرى.
إِذۡ قَالَ لِقَوۡمِهِۦٓ أَلَا تَتَّقُونَ ﴿١٢٤﴾
دهمێ وى گۆتییه مللهتێ خۆ يێ ئسرائيلی: تهقوایا خودێ ب تنێ بكهن و ژ وى بترسن، وچو شريكان بۆ وى چێ نهكهن.
أَتَدۡعُونَ بَعۡلٗا وَتَذَرُونَ أَحۡسَنَ ٱلۡخَٰلِقِينَ ﴿١٢٥﴾
ئهرێ چاوا هوين پهرستنا صهنهمهكى دكهن، وهوين پهرستنا خودێ باشترينێ ئافراندهران دهێلن.
ٱللَّهَ رَبَّكُمۡ وَرَبَّ ءَابَآئِكُمُ ٱلۡأَوَّلِينَ ﴿١٢٦﴾
وئهوه خودايێ ههوه يێ هوين وبابێن ههوه يێن بهرێ ئافراندين؟
فَكَذَّبُوهُ فَإِنَّهُمۡ لَمُحۡضَرُونَ ﴿١٢٧﴾
ومللهتێ ئلياسى ئهو درهوين دهرێخست، ومسۆگهر ڕۆژا قيامهتێ خودێ وان بۆ حسێب وجزادانێ دێ كۆم كهت.
إِلَّا عِبَادَ ٱللَّهِ ٱلۡمُخۡلَصِينَ ﴿١٢٨﴾
ئهو بهنییێن خودێ تێ نهبن يێن ئيخلاص د دينێ خۆ دا كرى، هندى ئهون ئهو دێ ژ عهزابا خودێ ڕزگار بن.
وَتَرَكۡنَا عَلَيۡهِ فِي ٱلۡأٓخِرِينَ ﴿١٢٩﴾
ومه بهحسهكێ باش بۆ ئلياسى د ناڤ وان مللهتان دا يێن پشتى وى هاتين هێلا.
سَلَٰمٌ عَلَىٰٓ إِلۡ يَاسِينَ ﴿١٣٠﴾
سلاڤهك ژ خودێ، ومهدح بۆ ئلياسى بت.
إِنَّا كَذَٰلِكَ نَجۡزِي ٱلۡمُحۡسِنِينَ ﴿١٣١﴾
وكانێ چاوا مه ب باشى جزايێ ئلياسى دايێ سهرا گوهدارییا وى، وهسا ئهم جزايێ بهنییێن خۆ يێن قهنجيكار ژ خودان باوهران ددهينێ.
إِنَّهُۥ مِنۡ عِبَادِنَا ٱلۡمُؤۡمِنِينَ ﴿١٣٢﴾
هندى ئهوه ئهو ژ بهنییێن مه يێن خودان باوهره يێن ئيخلاص د باوهرییا خۆ دا كرى.
وَإِنَّ لُوطٗا لَّمِنَ ٱلۡمُرۡسَلِينَ ﴿١٣٣﴾
وهندى بهنییێ مه لووطه مه ئهو هلبژارتبوو، وكربوو ژ پێغهمبهران.
إِذۡ نَجَّيۡنَٰهُ وَأَهۡلَهُۥٓ أَجۡمَعِينَ ﴿١٣٤﴾
دهمێ مه ئهو ومرۆڤێن وى ههمى ژ عهزابێ ڕزگاركرين.
إِلَّا عَجُوزٗا فِي ٱلۡغَٰبِرِينَ ﴿١٣٥﴾
پيرهژنهك تێ نهبت، كو ژنا وى بوو، ژ بهر كوفرا وێ ئهو د گهل وان بوو يێن تێچووين ژ مللهتێ وێ.
ثُمَّ دَمَّرۡنَا ٱلۡأٓخَرِينَ ﴿١٣٦﴾
پاشى ئهو درهوپێكهرێن مايى ژ مللهتێ وى مه تێبرن.
وَإِنَّكُمۡ لَتَمُرُّونَ عَلَيۡهِم مُّصۡبِحِينَ ﴿١٣٧﴾
وهندى هوينن -گهلی خهلكێ مهكههێ- هوين دهمێ سپێدێ.
وَبِٱلَّيۡلِۚ أَفَلَا تَعۡقِلُونَ ﴿١٣٨﴾
و ب شهڤێ ژى د بهر شوينوارێن مللهتێ لووطى ڕا دبۆرن. ئهرێ ما هوين فام ناكهن، وناترسن كو ئهو ب سهرێ ههوه بێت يا ب سهرێ وان هاتى؟
وَإِنَّ يُونُسَ لَمِنَ ٱلۡمُرۡسَلِينَ ﴿١٣٩﴾
وهندى بهنییێ مه يوونسه مه هلبژارتبوو وكربوو ژ پێغهمبهران.
إِذۡ أَبَقَ إِلَى ٱلۡفُلۡكِ ٱلۡمَشۡحُونِ ﴿١٤٠﴾
دهمێ بێى فهرمانا خودايێ خۆ ئهو ژ باژێرێ خۆ ڕهڤى، و ل گهمییهكا ژ بارى داگرتى وتژى مرۆڤ سويار بووى.
فَسَاهَمَ فَكَانَ مِنَ ٱلۡمُدۡحَضِينَ ﴿١٤١﴾
وپێلێن مهزن دۆر ل وان گرتن، ڤێجا سويارێن گهمییێ پشك هاڤێت دا بارێ گهمییێ سڤك بكهن ژ ترسێن نقۆبوونا وێ دا، ئينا يوونس ژ وان بوو يێن پشك كهفتییه سهر.
فَٱلۡتَقَمَهُ ٱلۡحُوتُ وَهُوَ مُلِيمٞ ﴿١٤٢﴾
ئينا ئهو د دهريايێ دا هاته هاڤێتن، ونههنگى ئهو داعويرا، ويوونسى ئهو تشت كربوو يێ لۆمه سهرا لێ بێتهكرن.
فَلَوۡلَآ أَنَّهُۥ كَانَ مِنَ ٱلۡمُسَبِّحِينَ ﴿١٤٣﴾
ڤێجا ئهگهر ژ بهر وى عيبادهتى وكارێ چاك نهبا يێ وى بهرى بكهفته د زكێ نههنگى دا كرى، وكو وى دهمێ د زكێ نههنگى دا تهسبيحا خودێ دكر ودگۆت: (لا إله إلا أنت سبحانك إني كنت من الظالمين).
لَلَبِثَ فِي بَطۡنِهِۦٓ إِلَىٰ يَوۡمِ يُبۡعَثُونَ ﴿١٤٤﴾
ئهو ههر دا د زكێ نههنگى دا مينت، وئهو دا بته گۆڕا وى حهتا ڕۆژا قيامهتێ.
۞فَنَبَذۡنَٰهُ بِٱلۡعَرَآءِ وَهُوَ سَقِيمٞ ﴿١٤٥﴾
ومه ئهو ژ زكێ نههنگى ئينادهر، وهاڤێته عهردهكێ ڤالا ژ ئاڤاهى وداروبارى، ولهشێ وى یێ لاواز بوو.
وَأَنۢبَتۡنَا عَلَيۡهِ شَجَرَةٗ مِّن يَقۡطِينٖ ﴿١٤٦﴾
ومه دارهكا كولندى ل هنداڤ وى شينكر دا سيبهرێ ل وى بكهت، ودا ئهو مفایى بۆ خۆ ژێ ببينت.
وَأَرۡسَلۡنَٰهُ إِلَىٰ مِاْئَةِ أَلۡفٍ أَوۡ يَزِيدُونَ ﴿١٤٧﴾
ومه ئهو بۆ سهد هزاران ژ مللهتێ وى يان پتران هنارت.
فَـَٔامَنُواْ فَمَتَّعۡنَٰهُمۡ إِلَىٰ حِينٖ ﴿١٤٨﴾
ئينا وان باوهرى پێ ئينا، ڤێجا مه حهتا ڕۆژا مرنا وان هاتى ئهو هێلانه د خۆشییان دا.
فَٱسۡتَفۡتِهِمۡ أَلِرَبِّكَ ٱلۡبَنَاتُ وَلَهُمُ ٱلۡبَنُونَ ﴿١٤٩﴾
ڤێجا تو -ئهى پێغهمبهر- پسيارێ ژ مللهتێ خۆ بكه: چاوا ئهو وان كچێن وان بۆ خۆ نهڤێن بۆ خودێ ددانن، وئهو وان كوڕان يێن وان دڤێن بۆ خۆ ددان؟
أَمۡ خَلَقۡنَا ٱلۡمَلَـٰٓئِكَةَ إِنَٰثٗا وَهُمۡ شَٰهِدُونَ ﴿١٥٠﴾
وتو پسيارێ ژ وان بكه: ئهرێ مه ب ئامادهبوونا وان فريشته مێ ئافراندينه؟
أَلَآ إِنَّهُم مِّنۡ إِفۡكِهِمۡ لَيَقُولُونَ ﴿١٥١﴾
و ژ درهوكرنا وانه دهمێ ئهو دبێژن:
وَلَدَ ٱللَّهُ وَإِنَّهُمۡ لَكَٰذِبُونَ ﴿١٥٢﴾
خودێ زارۆيهك بوويه، وهندى ئهون ئهو ددرهوينن؛ چونكى ئهو وى تشتى دبێژن يێ ئهو نهزانن.
أَصۡطَفَى ٱلۡبَنَاتِ عَلَى ٱلۡبَنِينَ ﴿١٥٣﴾
بۆچى خودێ كچان دێ بۆ خۆ هلبژێرت وكوڕان نه؟
مَا لَكُمۡ كَيۡفَ تَحۡكُمُونَ ﴿١٥٤﴾
چ پيسه حوكمه هوين دكهن -ئهى مللهتۆ- كو كچ بۆ خودێ بن وكوڕ بۆ ههوه، وههوه كچ بۆ خۆ ب خۆ نهڤێن!
أَفَلَا تَذَكَّرُونَ ﴿١٥٥﴾
ئهرێ ما هوين نزانن و ل بيرا خۆ نائينن كو چێ نابت خودێ زارۆ ههبن؟ یێ پاك بت خودێ ژ وێ چهندێ.
أَمۡ لَكُمۡ سُلۡطَٰنٞ مُّبِينٞ ﴿١٥٦﴾
يان ئهرێ ههوه هێجهتهكا ئاشكهرا ل سهر گۆتن وبێ بهختییا خۆ ههيه؟
فَأۡتُواْ بِكِتَٰبِكُمۡ إِن كُنتُمۡ صَٰدِقِينَ ﴿١٥٧﴾
ئهگهر ههوه هێجهتهك ژ كيتابهكا خودێ ههيه، پا كانێ هوین وێ بينن، ئهگهر هوين د گۆتنا خۆ دا دڕاستگۆنه.
وَجَعَلُواْ بَيۡنَهُۥ وَبَيۡنَ ٱلۡجِنَّةِ نَسَبٗاۚ وَلَقَدۡ عَلِمَتِ ٱلۡجِنَّةُ إِنَّهُمۡ لَمُحۡضَرُونَ ﴿١٥٨﴾
وبوتپهرێسان مرۆڤاينییهك د ناڤبهرا خودێ وملياكهتان دا پهيدا كر، و ب ڕاستى ملياكهتان زانییه كو هندى بوتپهرێسن ڕۆژا قيامهتێ بۆ عهزابدانێ دئامادهكرينه؟
سُبۡحَٰنَ ٱللَّهِ عَمَّا يَصِفُونَ ﴿١٥٩﴾
يێ پاك بت خودێ ژ ههر تشتهكێ كافر وى پێ سالۆخ ددهن.
إِلَّا عِبَادَ ٱللَّهِ ٱلۡمُخۡلَصِينَ ﴿١٦٠﴾
بهلێ بهنییێن خودێ يێن ئيخلاص د عيبادهتى دا بۆ وى كرى ب تنێ سالۆخهتێن هێژاى وى بۆ وى دهسنيشان دكهن.
فَإِنَّكُمۡ وَمَا تَعۡبُدُونَ ﴿١٦١﴾
ڤێجا هندى هوينن -گهلی بوتپهرێسان- وئهو تشتێ هوين ژبلی خودێ پهرستنێ بۆ دكهن.
مَآ أَنتُمۡ عَلَيۡهِ بِفَٰتِنِينَ ﴿١٦٢﴾
هوين نهشێن كهسێ د سهر دا ببهن.
إِلَّا مَنۡ هُوَ صَالِ ٱلۡجَحِيمِ ﴿١٦٣﴾
ئهو تێ نهبت يێ قهدهرا خودێ هاتییه سهر كو ژ بهر كوفر وزۆردارییا وى ئهو بچته ئاگرى.
وَمَامِنَّآ إِلَّا لَهُۥ مَقَامٞ مَّعۡلُومٞ ﴿١٦٤﴾
فريشتهيان گۆت: وكهسهك ژ مه نينه يێ جههكێ دهسنیشانكرى بۆ وى ل عهسمانى نهبت.
وَإِنَّا لَنَحۡنُ ٱلصَّآفُّونَ ﴿١٦٥﴾
وهندى ئهمين ئهم بۆ پهرستن وگوهدارییا خودێ ڕێز ڕێز ڕادوهستاينه.
وَإِنَّا لَنَحۡنُ ٱلۡمُسَبِّحُونَ ﴿١٦٦﴾
وهندى ئهمين ئهم خودێ پاك دكهين ژ ههر تشتهكێ نههێژاى وى بت.
وَإِن كَانُواْ لَيَقُولُونَ ﴿١٦٧﴾
وهندى كافرێن مهكههێنه بهرى هنارتنا ته دگۆت:
لَوۡ أَنَّ عِندَنَا ذِكۡرٗا مِّنَ ٱلۡأَوَّلِينَ ﴿١٦٨﴾
ئهگهر ئهو كيتاب وپێغهمبهرێن بۆ خهلكێ بهرى مه هاتين بۆ مه هاتبان.
لَكُنَّا عِبَادَ ٱللَّهِ ٱلۡمُخۡلَصِينَ ﴿١٦٩﴾
ئهم دا ژ وان بهنییێن خودێ بين يێن ڕاستگۆيى وئيخلاص د عيبادهتى دا كرى.
فَكَفَرُواْ بِهِۦۖ فَسَوۡفَ يَعۡلَمُونَ ﴿١٧٠﴾
ڤێجا دهمێ بهحسێ يێن پێشییێ، وزانينا يێن پاشییێ، وكاملترين كيتاب، وباشترين پێغهمبهر، بۆ وان هاتى، وان كوفر پێ كر، ڤێجا پاشى ئهو دێ زانن كانێ چ عهزاب ل ئاخرهتێ بۆ وان ههيه.
وَلَقَدۡ سَبَقَتۡ كَلِمَتُنَا لِعِبَادِنَا ٱلۡمُرۡسَلِينَ ﴿١٧١﴾
و ب ڕاستى پهيڤا مه -يا نهئێته ڤهگهڕاندن- بۆ بهنییێن مه يێن پێغهمبهر بۆرییه.
إِنَّهُمۡ لَهُمُ ٱلۡمَنصُورُونَ ﴿١٧٢﴾
كو هندى سهركهفتنا ل سهر دوژمنییه ب دهڤى ودهستى يا وانه.
وَإِنَّ جُندَنَا لَهُمُ ٱلۡغَٰلِبُونَ ﴿١٧٣﴾
وهندى لهشكهرێ مهيه يێ جهادێ د ڕێكا مه دا دكهت ئهون يێن ل ههمى جهان ب سهر دوژمنێن خۆ دا دگرن، ئهگهر ب حسێبا دويماهییێ بت.
فَتَوَلَّ عَنۡهُمۡ حَتَّىٰ حِينٖ ﴿١٧٤﴾
ڤێجا تو پشت بده وى يێ ڕكدارییێ دكهت، وحهقییێ قهبويل نهكهت حهتا ئهو دهم دئێت يێ من بۆ وان داناى.
وَأَبۡصِرۡهُمۡ فَسَوۡفَ يُبۡصِرُونَ ﴿١٧٥﴾
وتو وان بهێله وزێرهڤانییێ ل وان بكه كانێ ژ بهر نهگوهدارییا وان بۆ ته دێ چ عهزاب ب سهر وان دا ئێت؟ پاشى ئهو دێ بينن كانێ دێ چ عهزابا خودێ ب سهر وان دا ئێت.
أَفَبِعَذَابِنَا يَسۡتَعۡجِلُونَ ﴿١٧٦﴾
ئهرێ ڤێجا ئهو لهزێ ل ته دكهن دا عهزابا مه ب سهر وان دا بێت؟
فَإِذَا نَزَلَ بِسَاحَتِهِمۡ فَسَآءَ صَبَاحُ ٱلۡمُنذَرِينَ ﴿١٧٧﴾
نێ ئهگهر عهزابا مه ب سهر وان دا هات، پيسترين سپێده دێ سپێدهيا وان بت.
وَتَوَلَّ عَنۡهُمۡ حَتَّىٰ حِينٖ ﴿١٧٨﴾
وتو پشت بده وان حهتا خودێ دهستويرییێ ب عهزابدانا وان ددهت.
وَأَبۡصِرۡ فَسَوۡفَ يُبۡصِرُونَ ﴿١٧٩﴾
وتو وان بهێله پاشى ئهو دێ بينن كانێ دێ چ عهزاب ب سهرێ وان ئێت.
سُبۡحَٰنَ رَبِّكَ رَبِّ ٱلۡعِزَّةِ عَمَّا يَصِفُونَ ﴿١٨٠﴾
يێ پاك بت خودايێ ته خودايێ زال، ژ وى تشتێ ئهو وى پێ سالۆخ ددهن.
وَسَلَٰمٌ عَلَى ٱلۡمُرۡسَلِينَ ﴿١٨١﴾
وسلاڤا خودێ يا بهردهوام وئێمناهییا وى بۆ ههمى پێغهمبهران بت.
وَٱلۡحَمۡدُ لِلَّهِ رَبِّ ٱلۡعَٰلَمِينَ ﴿١٨٢﴾
وحهمد بۆ خودێ بن، خودايێ ههمى چێكرییان، وئهو ب تنێیه يێ هێژاى هندێ.