قورئانا پیرۆز › سورەتا ژمارە ٦٢
سورەتا الجمعة ب تەفسیرا کوردی
Al-Jumu'ah
بِسۡمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحۡمَٰنِ ٱلرَّحِيمِ
تەفسیرا ساناهی — ماموستا تەحسین ئیبراهیم دۆسکی · ژێدەر
يُسَبِّحُ لِلَّهِ مَا فِي ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَمَا فِي ٱلۡأَرۡضِ ٱلۡمَلِكِ ٱلۡقُدُّوسِ ٱلۡعَزِيزِ ٱلۡحَكِيمِ ﴿١﴾
هه‌ر تشته‌كێ ل عه‌سمانان و هه‌ر تشته‌كێ ل عه‌ردى خودێ ژ وى تشتێ نه‌بابه‌تى وى بت پاك دكه‌ت، وئه‌و ب تنێیه خودانێ هه‌مى تشتان، يێ كو بێ هه‌ڤڕك وان ب ڕێڤه دبه‌ت، يێ پاك ژ هه‌ر كێماسییه‌كا هه‌بت، زالێ كه‌س نه‌شێتێ، يێ كاربنه‌جهـ د كار وكريارێن خۆ دا.
هُوَ ٱلَّذِي بَعَثَ فِي ٱلۡأُمِّيِّـۧنَ رَسُولٗا مِّنۡهُمۡ يَتۡلُواْ عَلَيۡهِمۡ ءَايَٰتِهِۦ وَيُزَكِّيهِمۡ وَيُعَلِّمُهُمُ ٱلۡكِتَٰبَ وَٱلۡحِكۡمَةَ وَإِن كَانُواْ مِن قَبۡلُ لَفِي ضَلَٰلٖ مُّبِينٖ ﴿٢﴾
خودێیه يێ كو د ناڤ وان عه‌ره‌بێن نه‌خوانده‌ڤان وبێ كيتاب دا يێن چو شوينوارێن پێغه‌مبه‌رينییێ د ناڤ دا نه‌ماين، پێغه‌مبه‌ره‌ك ژ وان ب خۆ بۆ هه‌مى مرۆڤان هنارتى، قورئانێ بۆ وان دخوينت، ووان ژ هه‌مى بير وباوه‌رێن خراب وئه‌خلاقێ نه‌باش پاقژ دكه‌ت، وقورئانێ وسوننه‌تێ نيشا وان دده‌ت، وهندى ئه‌و بوون ئه‌و به‌رى هاتنا وى د به‌رزه‌بوونه‌كا ئاشكه‌را دا بوون.
وَءَاخَرِينَ مِنۡهُمۡ لَمَّا يَلۡحَقُواْ بِهِمۡۚ وَهُوَ ٱلۡعَزِيزُ ٱلۡحَكِيمُ ﴿٣﴾
ووى ئه‌و بۆ هنده‌كێن دى ژى هنارتییه ژ عه‌ره‌بان و ژ ملله‌تێن دى يێن هێشتا نه‌هاتين، پاشى دێ ئێن. وخودێ ب تنێیه يێ ل سه‌ر هه‌مى تشتان زال وكه‌س نه‌شێتێ، يێ كاربنه‌جهـ د گۆتن وكريارێن خۆ دا.
ذَٰلِكَ فَضۡلُ ٱللَّهِ يُؤۡتِيهِ مَن يَشَآءُۚ وَٱللَّهُ ذُو ٱلۡفَضۡلِ ٱلۡعَظِيمِ ﴿٤﴾
ئه‌ڤ هنارتنا پێغه‌مبه‌رى -سلاڤ لێ بن- بۆ عه‌ره‌بان وملله‌تێن دى، قه‌نجییه‌كه ژ خودێ، ئه‌و وێ دده‌ته وى يێ وى بڤێت ژ به‌نییێن خۆ، وئه‌و ب تنێیه يێ خودان قه‌نجى ودانا مه‌زن وبه‌رفره‌هـ.
مَثَلُ ٱلَّذِينَ حُمِّلُواْ ٱلتَّوۡرَىٰةَ ثُمَّ لَمۡ يَحۡمِلُوهَا كَمَثَلِ ٱلۡحِمَارِ يَحۡمِلُ أَسۡفَارَۢاۚ بِئۡسَ مَثَلُ ٱلۡقَوۡمِ ٱلَّذِينَ كَذَّبُواْ بِـَٔايَٰتِ ٱللَّهِۚ وَٱللَّهُ لَا يَهۡدِي ٱلۡقَوۡمَ ٱلظَّـٰلِمِينَ ﴿٥﴾
مه‌ته‌لا وان جوهییان يێن فه‌رمان لێ هاتییه‌كرن كو كارى ب ته‌وراتێ بكه‌ن پاشى وان كار پێ نه‌كرى، وه‌كى مه‌ته‌لا كه‌رییه كتێبان هل دگرت ونزانت چ تێدا هه‌يه، پيسه مه‌ته‌له بۆ وان يێن دره‌و ب ئايه‌تێن خودێ كرى، وچو مفا بۆ خۆ ژێ نه‌ديتى، وخودێ وى ملله‌تێ زۆردار ب هيدايه‌ت نائينت يێ پێ ل توخويبێن وى داناى، وبێ ئه‌مرییا وى كرى.
قُلۡ يَـٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ هَادُوٓاْ إِن زَعَمۡتُمۡ أَنَّكُمۡ أَوۡلِيَآءُ لِلَّهِ مِن دُونِ ٱلنَّاسِ فَتَمَنَّوُاْ ٱلۡمَوۡتَ إِن كُنتُمۡ صَٰدِقِينَ ﴿٦﴾
تو -ئه‌ى پێغه‌مبه‌ر- بێژه وان يێن پێگيرى ب دينێ جوهياتییێ يێ هاتییه ده‌ستێڤه‌دان كرى: ئه‌گه‌ر هوين -ژ دره‌و- بێژن كو د ناڤبه‌را هه‌مى مرۆڤان دا هوينن خۆشتڤییێن خودێ، پا دێ مرنێ بخوازن ئه‌گه‌ر هوين د ڤێ گۆتنا خۆ دا دڕاستگۆنه.
وَلَا يَتَمَنَّوۡنَهُۥٓ أَبَدَۢا بِمَا قَدَّمَتۡ أَيۡدِيهِمۡۚ وَٱللَّهُ عَلِيمُۢ بِٱلظَّـٰلِمِينَ ﴿٧﴾
وئه‌ڤ جوهییه قه‌ت داخوازا مرنێ ناكه‌ن؛ چونكى وان دنيا ژ ئاخره‌تێ خۆشتر دڤێت، وئه‌و دترسن خودێ وان عه‌زاب بده‌ت؛ ژ به‌ر كوفر وخرابییێن وان كرين. وخودێ ب زۆرداران يێ پڕزانايه، تشته‌ك ژ زۆردارییا وان ل وى به‌رزه نابت.
قُلۡ إِنَّ ٱلۡمَوۡتَ ٱلَّذِي تَفِرُّونَ مِنۡهُ فَإِنَّهُۥ مُلَٰقِيكُمۡۖ ثُمَّ تُرَدُّونَ إِلَىٰ عَٰلِمِ ٱلۡغَيۡبِ وَٱلشَّهَٰدَةِ فَيُنَبِّئُكُم بِمَا كُنتُمۡ تَعۡمَلُونَ ﴿٨﴾
تو بێژه: هندى ئه‌و مرنه يا هوين ژێ دڕه‌ڤن چو ڕه‌ڤ ژێ نينن، وئه‌و هه‌ر دێ ب سه‌ر هه‌وه دا ئێت ئه‌گه‌ر ڕۆژا هه‌وه هات، پاشى ڕۆژا ڕابوونێ هوين دێ زڤڕنه نك خودێ زانايێ ب هه‌ر تشته‌كێ نه‌به‌رچاڤ ويێ به‌رچاڤ، ڤێجا ئه‌و دێ بێژته هه‌وه كانێ هه‌وه چ كرییه، وئه‌و دێ هه‌وه سه‌را وى كارى جزا ده‌ت.
يَـٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُوٓاْ إِذَا نُودِيَ لِلصَّلَوٰةِ مِن يَوۡمِ ٱلۡجُمُعَةِ فَٱسۡعَوۡاْ إِلَىٰ ذِكۡرِ ٱللَّهِ وَذَرُواْ ٱلۡبَيۡعَۚ ذَٰلِكُمۡ خَيۡرٞ لَّكُمۡ إِن كُنتُمۡ تَعۡلَمُونَ ﴿٩﴾
ئه‌ى ئه‌وێن باوه‌رى ب خودێ ئيناى ودويكه‌فتنا پێغه‌مبه‌رێ وى كرى، ئه‌گه‌ر بانگهلدێرى ل ڕۆژا ئه‌ينییێ بۆ نڤێژێ بانگ دا، هوين بۆ گوهدانا خوتبێ وكرنا نڤێژێ له‌زێ بكه‌ن، وكڕين وفرۆتنێ وهه‌ر تشته‌كێ هه‌وه موژيل بكه‌ت بهێلن، ئه‌ڤ كاره يێ فه‌رمان پێ ل هه‌وه هاتییه‌كرن بۆ هه‌وه چێتره؛ ژ به‌ر وێ خێر وگونه‌هـ ژێبرنا دێ گه‌هته هه‌وه، ئه‌گه‌ر هوين مفايێ خۆ بزانن وێ چه‌ندێ بكه‌ن. وئه‌ڤ ئايه‌ته ده‌ليله كو واجبه مرۆڤ بچته نڤێژا ئه‌ينییێ وگوهدارییا خوتبێ بكه‌ت.
فَإِذَا قُضِيَتِ ٱلصَّلَوٰةُ فَٱنتَشِرُواْ فِي ٱلۡأَرۡضِ وَٱبۡتَغُواْ مِن فَضۡلِ ٱللَّهِ وَٱذۡكُرُواْ ٱللَّهَ كَثِيرٗا لَّعَلَّكُمۡ تُفۡلِحُونَ ﴿١٠﴾
ڤێجا ئه‌گه‌ر هه‌وه گوهدارییا خوتبێ كر، وهه‌وه نڤێژ كر، هوين ل عه‌ردى به‌لاڤ ببن، وهوين ب كه‌دا خۆ داخوازا ڕزقى ژ خودێ بكه‌ن، وهوين د هه‌مى حالان دا گه‌له‌ك زكرێ خودێ بكه‌ن؛ دا به‌لكى هوين خێرا دنيايێ وئاخره‌تێ ب ده‌ست خۆ بێخن.
وَإِذَا رَأَوۡاْ تِجَٰرَةً أَوۡ لَهۡوًا ٱنفَضُّوٓاْ إِلَيۡهَا وَتَرَكُوكَ قَآئِمٗاۚ قُلۡ مَا عِندَ ٱللَّهِ خَيۡرٞ مِّنَ ٱللَّهۡوِ وَمِنَ ٱلتِّجَٰرَةِۚ وَٱللَّهُ خَيۡرُ ٱلرَّـٰزِقِينَ ﴿١١﴾
وئه‌گه‌ر هنده‌ك موسلمانان بازرگانییه‌ك يان هنده‌ك موژيلاهییا دنيايێ وخه‌ملا وێ ديت ئه‌و دێ قه‌ست كه‌نێ، ودێ ته -ئه‌ى پێغه‌مبه‌ر- ڕاوه‌ستیاى ل سه‌ر منبه‌رێ هێلن، تو -ئه‌ى پێغه‌مبه‌ر- بێژه وان: ئه‌و خێر وخۆشییا ل نك خودێ هه‌ى ژ وێ موژيلاهى وبازرگانییێ ب مفاتره، وخودێ -ب تنێ- چێترينێ ڕزقده‌هانه، ڤێجا هوين ڕزقى ژ وى بخوازن، و ب گوهدارییا ئه‌مرێ وى هوين خێرا دنيايێ وئاخره‌تێ بخوازن.