قورئانا پیرۆز › سورەتا ژمارە ٤٥
سورەتا الجاثية ب تەفسیرا کوردی
Al-Jathiyah
بِسۡمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحۡمَٰنِ ٱلرَّحِيمِ
تەفسیرا ساناهی — ماموستا تەحسین ئیبراهیم دۆسکی · ژێدەر
حمٓ ﴿١﴾
(حم) گۆتن ل سه‌ر ڤان حه‌رفێن كه‌ركرى ل ده‌سپێكا سووره‌تا به‌قه‌ره بۆرییه.
تَنزِيلُ ٱلۡكِتَٰبِ مِنَ ٱللَّهِ ٱلۡعَزِيزِ ٱلۡحَكِيمِ ﴿٢﴾
ئه‌ڤ قورئانه ژ نك خودايێ زالێ كاربنه‌جهـ هاتییه خوارێ.
إِنَّ فِي ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضِ لَأٓيَٰتٖ لِّلۡمُؤۡمِنِينَ ﴿٣﴾
د هه‌ر حه‌فت عه‌سمانان دا يێن باران ژێ دئێت، و د عه‌درى دا يێ چێكرى ژێ ده‌ركه‌فتين، ده‌ليل وهێجه‌تێن ئاشكه‌را بۆ وان هه‌نه يێن باوه‌رییێ پێ دئينن.
وَفِي خَلۡقِكُمۡ وَمَا يَبُثُّ مِن دَآبَّةٍ ءَايَٰتٞ لِّقَوۡمٖ يُوقِنُونَ ﴿٤﴾
و د ئافراندنا هه‌وه دا، ووان خودان رحێن كو ل عه‌ردى دبه‌لاڤ و ل سه‌ر ب ڕێڤه دچن، ده‌ليل وهێجه‌تێن ئاشكه‌را بۆ وى ملله‌تى هه‌نه يێ باوه‌رییه‌كا باوه‌رى ب خودێ دئينن.
وَٱخۡتِلَٰفِ ٱلَّيۡلِ وَٱلنَّهَارِ وَمَآ أَنزَلَ ٱللَّهُ مِنَ ٱلسَّمَآءِ مِن رِّزۡقٖ فَأَحۡيَا بِهِ ٱلۡأَرۡضَ بَعۡدَ مَوۡتِهَا وَتَصۡرِيفِ ٱلرِّيَٰحِ ءَايَٰتٞ لِّقَوۡمٖ يَعۡقِلُونَ ﴿٥﴾
و د ژێكجودابوونا شه‌ڤێ وڕۆژێ دا، وئه‌و بارانا خودێ ژ عه‌سمانى ئينايه خوارێ، ڤێجا وى عه‌رد پێ شينكرى پشتى كو ئه‌و هشك بووى، و د ئينانا باى دا بۆ هه‌وه، ده‌ليل وهێجه‌تێن ئاشكه‌را بۆ وى ملله‌تى هه‌نه يێ د ئايه‌تێن خودێ بگه‌هت.
تِلۡكَ ءَايَٰتُ ٱللَّهِ نَتۡلُوهَا عَلَيۡكَ بِٱلۡحَقِّۖ فَبِأَيِّ حَدِيثِۭ بَعۡدَ ٱللَّهِ وَءَايَٰتِهِۦ يُؤۡمِنُونَ ﴿٦﴾
ئه‌م ڤان ئايه‌ت وده‌ليلان بۆ ته -ئه‌ى پێغه‌مبه‌ر- ب حه‌قییێ دخوينين، ڤێجا پشتى خودێ وئايه‌ت وده‌ليلێن ته‌وحيدا وى ئه‌و دێ باوه‌رییێ ب چ گۆتن ئينن؟
وَيۡلٞ لِّكُلِّ أَفَّاكٍ أَثِيمٖ ﴿٧﴾
تێچوون ونه‌مان بۆ هه‌ر كه‌سه‌كێ پڕدره‌وين وگه‌له‌ك گونه‌هكار بت.
يَسۡمَعُ ءَايَٰتِ ٱللَّهِ تُتۡلَىٰ عَلَيۡهِ ثُمَّ يُصِرُّ مُسۡتَكۡبِرٗا كَأَن لَّمۡ يَسۡمَعۡهَاۖ فَبَشِّرۡهُ بِعَذَابٍ أَلِيمٖ ﴿٨﴾
وى گوهـ ل ئايه‌تێن كيتابا خودێ دبت ده‌مێ بۆ وى دئێنه خواندن، پاشى ئه‌و پتر ب ناڤ كوفرا خۆ دا دچت وخۆ ژ هندێ مه‌زنتر دبينت كو گوهدارییا خودێ وپێغه‌مبه‌رێ وى بكه‌ت، هه‌ر وه‌كى وى گوهـ ل وان ئايه‌تێن خودێ نه‌بووى يێن بۆ وى هاتينه خواندن، ڤێجا تو مزگينییێ ب عه‌زابه‌كا ب ئێش ونه‌خۆش ل قيامه‌تێ د جه‌هنه‌مێ دا بده ڤى پڕدره‌وينێ گونه‌هكار.
وَإِذَا عَلِمَ مِنۡ ءَايَٰتِنَا شَيۡـًٔا ٱتَّخَذَهَا هُزُوًاۚ أُوْلَـٰٓئِكَ لَهُمۡ عَذَابٞ مُّهِينٞ ﴿٩﴾
وئه‌گه‌ر ڤى پڕدره‌وينێ گونه‌هكار تشته‌ك ژ ئايه‌تێن مه زانى ئه‌و دێ وى بۆ خۆ كه‌ته جهێ يارى وتڕانه‌يان، ئه‌وان عه‌زابه‌كا ئه‌و پێ ڕه‌زيل وشه‌رمزار ببن بۆ هه‌يه.
مِّن وَرَآئِهِمۡ جَهَنَّمُۖ وَلَا يُغۡنِي عَنۡهُم مَّا كَسَبُواْ شَيۡـٔٗا وَلَا مَا ٱتَّخَذُواْ مِن دُونِ ٱللَّهِ أَوۡلِيَآءَۖ وَلَهُمۡ عَذَابٌ عَظِيمٌ ﴿١٠﴾
ل به‌راهییا ڤان كه‌سێن تڕانه‌يان بۆ خۆ ب ئايه‌تێن خودێ دكه‌ن جه‌هنه‌م هه‌يه، وئه‌و مال وعه‌يالێ وان هه‌ى ب تشته‌كى مفاى ناگه‌هينته وان، هه‌ر وه‌سا ئه‌و خوداوه‌ندێن وان ژبلی خودێ په‌رستن ژى بۆ دكر ئه‌و ژى فايده‌ى ناگه‌هيننه وان، وعه‌زابه‌كا مه‌زن بۆ وان هه‌يه.
هَٰذَا هُدٗىۖ وَٱلَّذِينَ كَفَرُواْ بِـَٔايَٰتِ رَبِّهِمۡ لَهُمۡ عَذَابٞ مِّن رِّجۡزٍ أَلِيمٌ ﴿١١﴾
ئه‌ڤ قورئانه يا مه بۆ ته ئينايه خوارێ ڕێنيشادان وده‌ليله‌كه ل سه‌ر حه‌قییێ، هه‌چییێ ل دويڤ بچت وكارى پێ بكه‌ت ئه‌و دێ به‌رێ وى ده‌ته ڕێكا ڕاست، وئه‌وێن كافرى پێ كرى، نه‌خۆشترين ڕه‌نگێ عه‌زابێ ل ڕۆژا قيامه‌تێ بۆ وى هه‌يه.
۞ٱللَّهُ ٱلَّذِي سَخَّرَ لَكُمُ ٱلۡبَحۡرَ لِتَجۡرِيَ ٱلۡفُلۡكُ فِيهِ بِأَمۡرِهِۦ وَلِتَبۡتَغُواْ مِن فَضۡلِهِۦ وَلَعَلَّكُمۡ تَشۡكُرُونَ ﴿١٢﴾
خودێیه ده‌ريا بۆ هه‌وه بنده‌ست كرى؛ دا گه‌مى ب فه‌رمانا وى تێدا بچن، ودا هوين ژ قه‌نجییا وى گه‌له‌ك ڕه‌نگێن بازرگانییێ بۆ خۆ بخوازن، ودا هوين شوكرا وى بكه‌ن ل سه‌ر ڤێ قه‌نجییێ كو وى ده‌ريا بنده‌ستى هه‌وه كرى، وگوهدارییا ئه‌مرێ وى بكه‌ن.
وَسَخَّرَ لَكُم مَّا فِي ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَمَا فِي ٱلۡأَرۡضِ جَمِيعٗا مِّنۡهُۚ إِنَّ فِي ذَٰلِكَ لَأٓيَٰتٖ لِّقَوۡمٖ يَتَفَكَّرُونَ ﴿١٣﴾
وهه‌ر تشته‌كێ ل عه‌سمانان وه‌كى ڕۆژێ وهه‌يڤێ وستێران، وهه‌ر تشته‌كێ ل عه‌ردى وه‌كى حه‌يوانه‌ت وداروبار وگه‌مییان وى بنده‌ستى هه‌وه كرينه، ئه‌ڤ قه‌نجییه هه‌مى منه‌تن خودێ ل هه‌وه كرين، ڤێجا هوين په‌رستنا وى ب تنێ بكه‌ن وچو شريكان بۆ نه‌دانن. د ڤان قه‌نجییان دا يێن خودێ داينه هه‌وه نيشان وده‌ليلێن ئاشكه‌را ل سه‌ر ته‌وحيدا خودێ هه‌نه بۆ وى ملله‌تێ هزرا خۆ د ئايه‌تێن خودێ دا دكه‌ت ووجه‌كێ بۆ خۆ ژێ دگرت.
قُل لِّلَّذِينَ ءَامَنُواْ يَغۡفِرُواْ لِلَّذِينَ لَا يَرۡجُونَ أَيَّامَ ٱللَّهِ لِيَجۡزِيَ قَوۡمَۢا بِمَا كَانُواْ يَكۡسِبُونَ ﴿١٤﴾
تو -ئه‌ى پێغه‌مبه‌ر- بێژه وان يێن باوه‌رى ئيناى، بلا ئه‌و ل وان ببۆرن يێن چاڤه‌ڕێیى خێرا خودێ نه‌كه‌ن و ژ عه‌زابا وى نه‌ترسن، ئه‌گه‌ر وان نه‌خۆشى گه‌هاندنه خودان باوه‌ران؛ دا خودێ جزايێ ڤان بوتپه‌رێسان ل دويڤ كريارێن وان يێن دنيايێ بده‌تێ ده‌مێ وان نه‌خۆشى دگه‌هاندنه خودان باوه‌ران.
مَنۡ عَمِلَ صَٰلِحٗا فَلِنَفۡسِهِۦۖ وَمَنۡ أَسَآءَ فَعَلَيۡهَاۖ ثُمَّ إِلَىٰ رَبِّكُمۡ تُرۡجَعُونَ ﴿١٥﴾
هه‌چییێ گوهدارییا خودێ بكه‌ت ئه‌و وى چاكى بۆ خۆ كر، وهه‌چییێ د دنيايێ دا كاره‌كێ خراب بكه‌ت ئه‌و وى خرابى گه‌هانده خۆ، پاشى هوين -گه‌لی مرۆڤان- پشتى مرنێ دێ زڤڕنه نك خودايێ خۆ، ڤێجا ئه‌و دێ جزايێ هه‌ر ئێكى ل دويڤ كارێ وى ده‌تێ.
وَلَقَدۡ ءَاتَيۡنَا بَنِيٓ إِسۡرَـٰٓءِيلَ ٱلۡكِتَٰبَ وَٱلۡحُكۡمَ وَٱلنُّبُوَّةَ وَرَزَقۡنَٰهُم مِّنَ ٱلطَّيِّبَٰتِ وَفَضَّلۡنَٰهُمۡ عَلَى ٱلۡعَٰلَمِينَ ﴿١٦﴾
و ب ڕاستى مه ته‌ورات وئنجيل وحوكمدارییا ب وان دابوو ئسرائيلیان، وبارا پتر ژ وان پێغه‌مبه‌رێن ژ دوونده‌ها ئيبراهيمى مه د ناڤ وان دا هنارتن، ومه ژ تشتێن پاقژ ڕزق دا وان، ومه ئه‌و ب سه‌ر هه‌مى خه‌لكێ زه‌مانێ وان ئێخستبوون.
وَءَاتَيۡنَٰهُم بَيِّنَٰتٖ مِّنَ ٱلۡأَمۡرِۖ فَمَا ٱخۡتَلَفُوٓاْ إِلَّا مِنۢ بَعۡدِ مَا جَآءَهُمُ ٱلۡعِلۡمُ بَغۡيَۢا بَيۡنَهُمۡۚ إِنَّ رَبَّكَ يَقۡضِي بَيۡنَهُمۡ يَوۡمَ ٱلۡقِيَٰمَةِ فِيمَا كَانُواْ فِيهِ يَخۡتَلِفُونَ ﴿١٧﴾
ومه شريعه‌تێن ئاشكه‌را د ده‌ر حه‌قا حه‌لالی وحه‌رامى دا وئه‌و نيشانێن حه‌قییێ به‌رچاڤ بكه‌ن دانه ئسرائيلیان، ڤێجا ئه‌و د ناڤبه‌را خۆ دا ژێكجودا نه‌بوون حه‌تا زانين بۆ هاتى، وهێجه‌ت ل سه‌ر وان ئاشكه‌را بووى، وهه‌ما زێده‌گاڤییا هنده‌ك ژ وان ل سه‌ر هنده‌كان ژ به‌ر خۆمه‌زنكرنێ بوو ئه‌وا به‌رێ وان دایه هندێ كو ئه‌و وێ چه‌ندێ بكه‌ن، هندى خودايێ ته‌يه ل ڕۆژا قيامه‌تێ حوكمى د ناڤبه‌را وان ئسرائيلییێن ژێكجودابووى دا دكه‌ت. وئه‌ڤه گه‌فه بۆ ڤێ ئوممه‌تێ ژى دا ئه‌و وێ نه‌كه‌ن يا ئسرائيلیان كرى.
ثُمَّ جَعَلۡنَٰكَ عَلَىٰ شَرِيعَةٖ مِّنَ ٱلۡأَمۡرِ فَٱتَّبِعۡهَا وَلَا تَتَّبِعۡ أَهۡوَآءَ ٱلَّذِينَ لَا يَعۡلَمُونَ ﴿١٨﴾
پاشى مه تو -ئه‌ى پێغه‌مبه‌ر- ل سه‌ر ڕێبازه‌كا دينى يا ئاشكه‌را داناى، ڤێجا تو دويكه‌فتنا وى شريعه‌تى بكه يێ مه بۆ ته داناى، ودويكه‌فتنا دلچوونێن وان نه‌كه يێن چو زانين ب شريعه‌تێ خودێ نه‌هه‌ى. وئه‌ڤ ئايه‌ته نيشانه‌كا مه‌زنه ل سه‌ر تمامییا ڤى دينى، وكو دڤێت ئه‌و يێ حوكمدار بت، وكار ب وى بێته‌كرن.
إِنَّهُمۡ لَن يُغۡنُواْ عَنكَ مِنَ ٱللَّهِ شَيۡـٔٗاۚ وَإِنَّ ٱلظَّـٰلِمِينَ بَعۡضُهُمۡ أَوۡلِيَآءُ بَعۡضٖۖ وَٱللَّهُ وَلِيُّ ٱلۡمُتَّقِينَ ﴿١٩﴾
هندى ئه‌ڤ بوتپه‌رێسه‌نه يێن كو داخوازێ ژ ته دكه‌ن كو تو دويكه‌فتنا دلچوونێن وان بكه‌ى، ئه‌و ب تشته‌كى مفاى ناگه‌هيننه ته -ئه‌ى پێغه‌مبه‌ر- ئه‌گه‌ر ته دويكه‌فتنا وان كر وخودێ تو عه‌زاب داى، وهندى ئه‌و زۆردارن يێن پێ ل توخويبێن خودێ ددانن ژ دوڕى وجوهییان وهه‌ر ئێكێ وه‌كى وان، هنده‌ك ژ وان پشته‌ڤانێن هنده‌كانه دژى خودان باوه‌ران، وخودێ پشته‌ڤانێ ته‌قوادارانه.
هَٰذَا بَصَـٰٓئِرُ لِلنَّاسِ وَهُدٗى وَرَحۡمَةٞ لِّقَوۡمٖ يُوقِنُونَ ﴿٢٠﴾
ئه‌ڤ قورئانه يا مه بۆ ته ئينايه خوارێ -ئه‌ى پێغه‌مبه‌ر- مرۆڤ حه‌قییێ پێ دبينن، وپێ ب ڕێكا دورست دكه‌ڤن، وئه‌و ڕێنيشادان ودلۆڤانییه بۆ وى ملله‌تێ باوه‌رییه‌كا باوه‌رى ب ڕاستییا وێ هه‌ى، وكو ئه‌و ژ نك خودێیه.
أَمۡ حَسِبَ ٱلَّذِينَ ٱجۡتَرَحُواْ ٱلسَّيِّـَٔاتِ أَن نَّجۡعَلَهُمۡ كَٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ وَعَمِلُواْ ٱلصَّـٰلِحَٰتِ سَوَآءٗ مَّحۡيَاهُمۡ وَمَمَاتُهُمۡۚ سَآءَ مَا يَحۡكُمُونَ ﴿٢١﴾
يان ئه‌رێ ئه‌وێن خرابى كرين، وپێغه‌مبه‌رێن خودێ دره‌وين ده‌رێخستين، وفه‌رمانا خودايێ خۆ ب جهـ نه‌ئيناى، ئه‌و هزر دكه‌ن كو ئه‌م دێ وان وه‌كى وان لێ كه‌ين يێن باوه‌رى ب خودێ ئيناى وپێغه‌مبه‌رێن وى ڕاستگۆ ده‌رێخستين وچاكى كرين، وپه‌رستن بۆ خودێ ب تنێ كرى، وكو ئه‌م ل دنيايێ وئاخره‌تێ دێ وان ئينينه ڕێزه‌كێ؟ پيسه حوكمه ئه‌و دكه‌ن كو باش وخرابان دئيننه ڕێزه‌كێ.
وَخَلَقَ ٱللَّهُ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضَ بِٱلۡحَقِّ وَلِتُجۡزَىٰ كُلُّ نَفۡسِۭ بِمَا كَسَبَتۡ وَهُمۡ لَا يُظۡلَمُونَ ﴿٢٢﴾
وخودێ عه‌سمان وعه‌رد ب حه‌قییێ ودادییێ ئافراندينه؛ ودا جزايێ هه‌ر نه‌فسه‌كێ ل ئاخره‌تێ ل دويڤ كارێ وێ بێته دان، وچو زۆردارى ل وان نائێته‌كرن.
أَفَرَءَيۡتَ مَنِ ٱتَّخَذَ إِلَٰهَهُۥ هَوَىٰهُ وَأَضَلَّهُ ٱللَّهُ عَلَىٰ عِلۡمٖ وَخَتَمَ عَلَىٰ سَمۡعِهِۦ وَقَلۡبِهِۦ وَجَعَلَ عَلَىٰ بَصَرِهِۦ غِشَٰوَةٗ فَمَن يَهۡدِيهِ مِنۢ بَعۡدِ ٱللَّهِۚ أَفَلَا تَذَكَّرُونَ ﴿٢٣﴾
ئه‌رێ ڤێجا ته -ئه‌ى پێغه‌مبه‌ر- ئه‌و كه‌س ديتییه يێ دلچوونا خۆ بۆ خۆ كرییه خوداوه‌ند، ڤێجا هه‌ر تشته‌كێ دلێ وى بخوازت ئه‌و وى دكه‌ت، وخودێ پشتى زانين گه‌هاندییێ وچو هێجه‌ت بۆ نه‌هێلاين ئه‌و به‌رزه‌كر، له‌و ئه‌و گوهـ ناده‌ته چو شيره‌تان، ووجه‌كێ بۆ خۆ ژێ وه‌رناگرت، وخودێ خه‌تم ل سه‌ر دلێ وى دايه، ڤێجا ئه‌و د تشته‌كى ناگه‌هت، وپه‌رده ل سه‌ر چاڤێن وى داناينه، له‌و ئه‌و ده‌ليلێن خودێ نابينت؟ ڤێجا پشتى خودێ ئه‌و به‌رزه‌كرى كى هه‌يه به‌رێ وى بده‌ته حه‌قییێ وڕێكێ نيشا بده‌ت؟ ئه‌رێ ڤێجا ما هوين -ئه‌ى گه‌لی مرۆڤان- بيرا خۆ لێ نائينن دا بزانن كو هه‌چییێ خودێ ئه‌و به‌رزه كربت كه‌سه‌ك نابت وى بينته سه‌ر ڕێكێ، وئه‌و ب خۆ ژى قه‌ت ب ڕێكێ ناكه‌ڤت؟
وَقَالُواْ مَا هِيَ إِلَّا حَيَاتُنَا ٱلدُّنۡيَا نَمُوتُ وَنَحۡيَا وَمَا يُهۡلِكُنَآ إِلَّا ٱلدَّهۡرُۚ وَمَا لَهُم بِذَٰلِكَ مِنۡ عِلۡمٍۖ إِنۡ هُمۡ إِلَّا يَظُنُّونَ ﴿٢٤﴾
وڤان بوتپه‌رێسان ژ دره‌وپێكرن ب ڕابوونا پشتى مرنێ گۆت: هه‌ما ژين ئه‌وه يا ئه‌م د دنيايێ دا دبه‌ينه سه‌رى، ژ وێ پێڤه‌تر چو ژينێن دى نينن، وهه‌ما سال وزه‌مان هه‌ر دێ د سه‌ر مه ڕا بۆرن، يه‌عنى خودايه‌ك نينه وان بمرينت، وڤان بوتپه‌رێسان چو زانين ب وێ چه‌ندێ نينه، هه‌ما ئه‌و گومان وته‌خمينن ئه‌و بۆ خۆ دكه‌ن.
وَإِذَا تُتۡلَىٰ عَلَيۡهِمۡ ءَايَٰتُنَا بَيِّنَٰتٖ مَّا كَانَ حُجَّتَهُمۡ إِلَّآ أَن قَالُواْ ٱئۡتُواْ بِـَٔابَآئِنَآ إِن كُنتُمۡ صَٰدِقِينَ ﴿٢٥﴾
وئه‌گه‌ر ئايه‌تێن مه يێن ئاشكه‌را بۆ ڤان بوتپه‌رێسان دئێنه خواندن يێن كو به‌حسێ ڕابوونا پشتى مرنێ دكه‌ن، هه‌ما هێجه‌تا وان ئه‌ڤه‌يه ئه‌و دبێژنه پێغه‌مبه‌رى سلاڤ لێ بن: پا كانێ تو وئه‌وێن د گه‌ل ته دا بابێن مه ئه‌وێن مرين زێندى بكه‌ن، ئه‌گه‌ر هوين د ڤێ ئاخفتنا خۆ دا دڕاستگۆنه.
قُلِ ٱللَّهُ يُحۡيِيكُمۡ ثُمَّ يُمِيتُكُمۡ ثُمَّ يَجۡمَعُكُمۡ إِلَىٰ يَوۡمِ ٱلۡقِيَٰمَةِ لَا رَيۡبَ فِيهِ وَلَٰكِنَّ أَكۡثَرَ ٱلنَّاسِ لَا يَعۡلَمُونَ ﴿٢٦﴾
تو -ئه‌ى پێغه‌مبه‌ر- بێژه وان: خودێیه د دنيايێ دا هه‌وه هند زێندى دهێلت هندى وى دڤێت، پاشى ئه‌و هه‌وه دمرينت، پاشى ل ڕۆژا قيامه‌تێ يا گومان تێدا نه ئه‌و هه‌وه هه‌مییان زێندى دكه‌ته‌ڤه، به‌لێ پترییا مرۆڤان نزانن كو خودێ پشتى مرنێ دێ وان زێندى كه‌ته‌ڤه.
وَلِلَّهِ مُلۡكُ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضِۚ وَيَوۡمَ تَقُومُ ٱلسَّاعَةُ يَوۡمَئِذٖ يَخۡسَرُ ٱلۡمُبۡطِلُونَ ﴿٢٧﴾
وملكێ هه‌ر حه‌فت عه‌سمانان وعه‌درى يێ خودێیه. وڕۆژا قيامه‌ت ڕادبت ده‌مێ خودێ مرییان ژ گۆڕێن وان ڕادكه‌ت، ئه‌و كافر خوساره‌ت دبن يێن باوه‌رى ب خودێ نه‌ئيناى و ب وان ئايه‌تێن ئاشكه‌را يێن وى بۆ پێغه‌مبه‌رێن خۆ ئيناينه خوارێ.
وَتَرَىٰ كُلَّ أُمَّةٖ جَاثِيَةٗۚ كُلُّ أُمَّةٖ تُدۡعَىٰٓ إِلَىٰ كِتَٰبِهَا ٱلۡيَوۡمَ تُجۡزَوۡنَ مَا كُنتُمۡ تَعۡمَلُونَ ﴿٢٨﴾
وتو -ئه‌ى پێغه‌مبه‌ر- ل ڕۆژا قيامه‌تێ دێ بينى هه‌ر ملله‌ته‌ك يێ كه‌فتییه سه‌ر چۆكان، هه‌ر ملله‌ته‌ك بۆ كيتابا كريارێن خۆ دئێته گازيكرن، وبۆ وان دئێته گۆتن: ئه‌ڤرۆ جزايێ كريارێن هه‌وه يێن باش وخراب دێ بۆ هه‌وه ئێته‌دان.
هَٰذَا كِتَٰبُنَا يَنطِقُ عَلَيۡكُم بِٱلۡحَقِّۚ إِنَّا كُنَّا نَسۡتَنسِخُ مَا كُنتُمۡ تَعۡمَلُونَ ﴿٢٩﴾
ئه‌ڤه كيتابا مه‌يه ب ڕاستى وبێ كێماسى به‌حسێ كارێ هه‌وه دكه‌ت، هندى ئه‌مين مه فه‌رمان ل ملياكه‌تان كربوو كو كريارێن هه‌وه بنڤيسن.
فَأَمَّا ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ وَعَمِلُواْ ٱلصَّـٰلِحَٰتِ فَيُدۡخِلُهُمۡ رَبُّهُمۡ فِي رَحۡمَتِهِۦۚ ذَٰلِكَ هُوَ ٱلۡفَوۡزُ ٱلۡمُبِينُ ﴿٣٠﴾
ڤێجا هندى ئه‌ون يێن باوه‌رى ئيناى، وكارێن چاك كرین، خودێ ب ڕه‌حما خۆ وان دبه‌ته به‌حه‌شتا خۆ، وئه‌وه سه‌ركه‌فتنا ئاشكه‌را.
وَأَمَّا ٱلَّذِينَ كَفَرُوٓاْ أَفَلَمۡ تَكُنۡ ءَايَٰتِي تُتۡلَىٰ عَلَيۡكُمۡ فَٱسۡتَكۡبَرۡتُمۡ وَكُنتُمۡ قَوۡمٗا مُّجۡرِمِينَ ﴿٣١﴾
وهندى ئه‌ون يێن كافر بووین بۆ پاشڤه‌برن دێ بۆ وان ئێته‌گۆتن: ئه‌رێ ما د دنيايێ دا ئايه‌تێن من بۆ هه‌وه نه‌دهاتنه خواندن، ڤێجا هه‌وه خۆ ژ هندێ مه‌زنتر دديت كو هوين گوهێ خۆ بده‌نێ وباوه‌رییێ پێ بينن، وهوين ملله‌ته‌كێ بوتپه‌رێس بوون هه‌وه گونه‌هـ دكرن وباوه‌رى ب جزادانێ نه‌دئينا.
وَإِذَا قِيلَ إِنَّ وَعۡدَ ٱللَّهِ حَقّٞ وَٱلسَّاعَةُ لَا رَيۡبَ فِيهَا قُلۡتُم مَّا نَدۡرِي مَا ٱلسَّاعَةُ إِن نَّظُنُّ إِلَّا ظَنّٗا وَمَا نَحۡنُ بِمُسۡتَيۡقِنِينَ ﴿٣٢﴾
وئه‌گه‌ر بۆ هه‌وه هاتبا گۆتن: هندى سۆزا خودێیه ب زێنديكرنا مرییان ڕاستییه، وگومان د هاتنا قيامه‌تێ دا نينه، هوين دا بێژن: ئه‌م نزانين قيامه‌ت چيه؟ ويا ژ مه‌ڤه هاتنا وێ ته‌خمين وگومانه، وئه‌م ژ هاتنا وێ دپشتڕاست نينين.
وَبَدَا لَهُمۡ سَيِّـَٔاتُ مَا عَمِلُواْ وَحَاقَ بِهِم مَّا كَانُواْ بِهِۦ يَسۡتَهۡزِءُونَ ﴿٣٣﴾
وبۆ وان يێن دره‌و ب ئايه‌تێن خودێ كرى كرێته كارێن وان د دنيايێ دا كرين ئاشكه‌را بوون، وئه‌و عه‌زابا خودێ يا وان يارى پێ دكر ب سه‌رێ وان هات.
وَقِيلَ ٱلۡيَوۡمَ نَنسَىٰكُمۡ كَمَا نَسِيتُمۡ لِقَآءَ يَوۡمِكُمۡ هَٰذَا وَمَأۡوَىٰكُمُ ٱلنَّارُ وَمَا لَكُم مِّن نَّـٰصِرِينَ ﴿٣٤﴾
وبۆ ڤان كافران هاته‌گۆتن: ئه‌ڤرۆ ئه‌م دێ هه‌وه هێلينه د عه‌زابا جه‌هنه‌مێ دا، وه‌كى هه‌وه باوه‌رییا ب خودايێ خۆ هێلاى وهه‌وه كار بۆ ديدارا ئه‌ڤێ ڕۆژا خۆ نه‌كرى، ومالا هه‌وه دێ ئاگرێ جه‌هنه‌مێ بت، وهه‌وه چو پشته‌ڤان نابن عه‌زابا خودێ ژ هه‌وه بده‌نه پاش.
ذَٰلِكُم بِأَنَّكُمُ ٱتَّخَذۡتُمۡ ءَايَٰتِ ٱللَّهِ هُزُوٗا وَغَرَّتۡكُمُ ٱلۡحَيَوٰةُ ٱلدُّنۡيَاۚ فَٱلۡيَوۡمَ لَا يُخۡرَجُونَ مِنۡهَا وَلَا هُمۡ يُسۡتَعۡتَبُونَ ﴿٣٥﴾
ئه‌ڤ عه‌زابا خودێ ژ به‌ر هندێ يا هاتییه سه‌رێ هه‌وه چونكى هه‌وه يارى وتڕانه بۆ خۆ ب ئايه‌ت وده‌ليلێن خودێ دكرن، وخه‌ملا ژينا دنيايێ هوين د سه‌ردا بربوون، ڤێجا ئه‌و ئه‌ڤرۆ ژ ئاگرى ده‌رناكه‌ڤن، وئه‌و بۆ دنيايێ نائێنه زڤڕاندن؛ دا كو ژ نوى تۆبه بكه‌ن وكارێ چاك بكه‌ن.
فَلِلَّهِ ٱلۡحَمۡدُ رَبِّ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَرَبِّ ٱلۡأَرۡضِ رَبِّ ٱلۡعَٰلَمِينَ ﴿٣٦﴾
ڤێجا حه‌مد وسوپاسى بۆ خودێ ب تنێ بن خودايێ عه‌رد وعه‌سمانان، خودايێ هه‌مى چێكرییان، سه‌را قه‌نجییێن وى يێن نه‌ئێنه هژمارتن.
وَلَهُ ٱلۡكِبۡرِيَآءُ فِي ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضِۖ وَهُوَ ٱلۡعَزِيزُ ٱلۡحَكِيمُ ﴿٣٧﴾
ومه‌زنى وده‌سهه‌لات وشيان ل عه‌رد وعه‌سمانان بۆ وى ب تنێیه، وئه‌وه زالێ نه‌ئێته بێزاركرن، يێ كاربنه‌جهـ د گۆتن وكريار وشريعه‌تێ خۆ دا، يێ پاك وبلند بت، خودايێ ب حه‌ق ئه‌و ب تنێیه.