قورئانا پیرۆز › سورەتا البقرة › ئایەتا ١٤٣
سورەتا البقرة · ئایەتا ١٤٣ ب تەفسیرا کوردی
Al-Baqarah
بِسۡمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحۡمَٰنِ ٱلرَّحِيمِ
تەفسیرا ساناهی — ماموستا تەحسین ئیبراهیم دۆسکی · ژێدەر
تِلۡكَ أُمَّةٞ قَدۡ خَلَتۡۖ لَهَا مَا كَسَبَتۡ وَلَكُم مَّا كَسَبۡتُمۡۖ وَلَا تُسۡـَٔلُونَ عَمَّا كَانُواْ يَعۡمَلُونَ ﴿١٤١﴾
ئه‌وا هه ئوممه‌ته‌ك بوو ژ پێشییێن هه‌وه بۆرییه، يا وان كرى بۆ وانه، ويا هه‌وه كرى بۆ هه‌وه‌يه، وپسيارا كريارێن وان ژ هه‌وه نائێته‌كرن، وپسيارا كريارێن هه‌وه ژ وان نائێته‌كرن. و د ڤێ ئايه‌تێ دا خۆگرێدانا ب به‌نییان ڤه هاته‌بڕين، وكو مرۆڤ ب پالدانا ب بال وان ڤه خۆ نه‌خاپينت، وكو يا گرنگ باوه‌رییا ب خودێ وپه‌رستنا وى ب تنێ، ودويكه‌فتنا پێغه‌مبه‌رێن وییه، وكو هه‌چییێ كافرییێ ب پێغه‌مبه‌ره‌كى ژ وان بكه‌ت ئه‌وى كافرى ب هه‌مى پێغه‌مبه‌ران كر.
۞سَيَقُولُ ٱلسُّفَهَآءُ مِنَ ٱلنَّاسِ مَا وَلَّىٰهُمۡ عَن قِبۡلَتِهِمُ ٱلَّتِي كَانُواْ عَلَيۡهَاۚ قُل لِّلَّهِ ٱلۡمَشۡرِقُ وَٱلۡمَغۡرِبُۚ يَهۡدِي مَن يَشَآءُ إِلَىٰ صِرَٰطٖ مُّسۡتَقِيمٖ ﴿١٤٢﴾
مرۆڤێن نه‌زان وعه‌قل سڤك ژ جوهییان ویێن وه‌كى وان، ب تڕانه وخۆنه‌ڕازیكرن ڤه دێ بێژن: ئه‌و چ تشت بوو يێ به‌رێ ڤان موسلمانان ژ ڕووگه‌ها وان، يا وان ل ده‌ستپێكا ئيسلامێ به‌رێ خۆ ددايێ -كو به‌يتولمه‌قدس بوو- وه‌رگێڕاى؟ ئه‌ى پێغه‌مبه‌ر تو بێژه وان: ڕۆژهه‌لات وڕۆژئاڤا وهه‌ر تشته‌كێ د ناڤبه‌را وان هه‌ر دووان دا ملكێ خودێیه، ولايه‌ك ژ لايان ژ ملكێ وى یێ ده‌ركه‌فتى نينه، هه‌چیيێ وى بڤێت ژ به‌نییێن خۆ ئه‌و به‌رێ وى دده‌ته ڕێكا هيدايه‌تێ يا ڕاست. و د ڤێ چه‌ندێ دا ئاگه‌هداركرنه‌ك هه‌يه كو مه‌سه‌له هه‌مى بۆ خودێیه، كو مرۆڤ پێگيرییێ ب فه‌رمانێن وى بكه‌ت، وهه‌ر جهه‌كێ ئه‌و به‌رێ مه بده‌تێ ئه‌م دێ به‌رێ خۆ ده‌ينێ.
وَكَذَٰلِكَ جَعَلۡنَٰكُمۡ أُمَّةٗ وَسَطٗا لِّتَكُونُواْ شُهَدَآءَ عَلَى ٱلنَّاسِ وَيَكُونَ ٱلرَّسُولُ عَلَيۡكُمۡ شَهِيدٗاۗ وَمَا جَعَلۡنَا ٱلۡقِبۡلَةَ ٱلَّتِي كُنتَ عَلَيۡهَآ إِلَّا لِنَعۡلَمَ مَن يَتَّبِعُ ٱلرَّسُولَ مِمَّن يَنقَلِبُ عَلَىٰ عَقِبَيۡهِۚ وَإِن كَانَتۡ لَكَبِيرَةً إِلَّا عَلَى ٱلَّذِينَ هَدَى ٱللَّهُۗ وَمَا كَانَ ٱللَّهُ لِيُضِيعَ إِيمَٰنَكُمۡۚ إِنَّ ٱللَّهَ بِٱلنَّاسِ لَرَءُوفٞ رَّحِيمٞ ﴿١٤٣﴾
وكانێ چاوا مه د ده‌ینى به‌رێ هه‌وه -گه‌لى موسلمانان- دا ڕێكا ڕاست، وه‌سا مه هوين كرنه ملله‌ته‌كێ باش ودادكه‌ر؛ دا هوين ل ئاخره‌تێ شاهده‌يیێ ل سه‌ر ملله‌تان بده‌ن كو پێغه‌مبه‌رێن وان په‌يامێن خودايێ خۆ گه‌هاندبوونه وان، هه‌ر وه‌سا دا پێغه‌مبه‌ر ژى ل ئاخره‌تێ ل سه‌ر هه‌وه ببته شاهد كو وى په‌ياما خودايێ خۆ گه‌هاندبوو هه‌وه. ومه ڕووگه‌ها به‌یتولمه‌قدس ئه‌وا ته -ئه‌ى پێغه‌مبه‌ر- به‌رێ خۆ ددایێ دانا، پاشى به‌رێ ته ژێ وه‌رگێڕا كه‌عبێ ل مه‌كه‌هێ، دا ئه‌و تشتێ مه د ئه‌زه‌ل دا زانى ديار ببت، زانینه‌كا خه‌لات وجه‌لات پێڤه گرێدایى؛ دا ئه‌م ئاشكه‌را بكه‌ین كانێ كى دێ دويچوون وگوهدارییا ته كه‌ت، و د گه‌ل ته به‌رێ خۆ ده‌ته وى جهى یێ تو به‌رێ خۆ دده‌يێ، وكانێ كى خودانێ باوه‌رییه‌كا لاوازه و ژ به‌ر گومان ودوڕوویاتییا خۆ دێ ژ دينێ خۆ ڤه‌گه‌ڕيێت. وهندى ئه‌ڤ كاره‌يه كو ڤه‌گوهاستنا ڕووگه‌ها موسلمانییه ژ به‌یتولمه‌قدسێ بۆ كه‌عبێ، كاره‌كێ مه‌زن و ب زه‌حمه‌ت بوويه ل سه‌ر وان نه‌بت يێن خودێ ئه‌و ب هيدايه‌ت ئيناين و ب باوه‌رى وته‌قوایێ مننه‌ت لێ كرى. ونه‌بوويه كو خودێ باوه‌رییا هه‌وه ب وى ودويكه‌فتنا هه‌وه بۆ پێغه‌مبه‌رێ وى به‌رزه‌كه‌ت، ونڤێژێن هه‌وه بۆ ڕووگه‌ها به‌رێ كرین پويچ بكه‌ت، هندى ئه‌وه ئه‌و ره‌حمه‌كا به‌رفره‌هـ ل دنیایێ وئاخره‌تێ ب مرۆڤان دبه‌ت.
قَدۡ نَرَىٰ تَقَلُّبَ وَجۡهِكَ فِي ٱلسَّمَآءِۖ فَلَنُوَلِّيَنَّكَ قِبۡلَةٗ تَرۡضَىٰهَاۚ فَوَلِّ وَجۡهَكَ شَطۡرَ ٱلۡمَسۡجِدِ ٱلۡحَرَامِۚ وَحَيۡثُ مَا كُنتُمۡ فَوَلُّواْ وُجُوهَكُمۡ شَطۡرَهُۥۗ وَإِنَّ ٱلَّذِينَ أُوتُواْ ٱلۡكِتَٰبَ لَيَعۡلَمُونَ أَنَّهُ ٱلۡحَقُّ مِن رَّبِّهِمۡۗ وَمَا ٱللَّهُ بِغَٰفِلٍ عَمَّا يَعۡمَلُونَ ﴿١٤٤﴾
ب ڕاستى ئه‌م یێ وه‌رگێڕانا ڕوويێ ته -ئه‌ى پێغه‌مبه‌ر- جاره‌كێ ل دویڤ جاره‌كێ ب بال عه‌سمانى ڤه دبينين؛ ل وێ هيڤییێ كو خودێ وه‌حییێ بۆ ته د مه‌سه‌لا ڕووگه‌هێ دا بينته خوارێ، ڤێجا ئه‌م دێ به‌رێ ته ژ به‌یتولمه‌قدسێ وه‌رگێڕینه ڕووگه‌هه‌كا ته پێ خۆش بت، كو مزگه‌فتا حه‌رامه ل مه‌كه‌هێ، ڤێجا تو به‌رێ خۆ ب لايێ وێ ڤه بده، وهه‌ر جهه‌كێ هوين -گه‌لى موسلمانان- لێ بن، وهه‌وه ڤيا نڤێژێ بكه‌ن، هوين به‌رێ خۆ بده‌نه مزگه‌فتا حه‌رام. وهندى ئه‌ون يێن خودێ زانينا كيتابێ دايێ ژ جوهى وفه‌لان، ئه‌و باش دزانن هندى به‌رێخۆدانا ته‌يه بۆ كه‌عبێ ئه‌وه حه‌قییا بنه‌جهـ د كيتابێن وان دا. وخودێ يێ بێ ئاگه‌هـ نينه ژ كارێ ئه‌و دودل وگومانبه‌رێن هه دكه‌ن، وئه‌و جزايێ وان سه‌را وێ چه‌ندێ دێ ده‌تێ.
وَلَئِنۡ أَتَيۡتَ ٱلَّذِينَ أُوتُواْ ٱلۡكِتَٰبَ بِكُلِّ ءَايَةٖ مَّا تَبِعُواْ قِبۡلَتَكَۚ وَمَآ أَنتَ بِتَابِعٖ قِبۡلَتَهُمۡۚ وَمَا بَعۡضُهُم بِتَابِعٖ قِبۡلَةَ بَعۡضٖۚ وَلَئِنِ ٱتَّبَعۡتَ أَهۡوَآءَهُم مِّنۢ بَعۡدِ مَا جَآءَكَ مِنَ ٱلۡعِلۡمِ إِنَّكَ إِذٗا لَّمِنَ ٱلظَّـٰلِمِينَ ﴿١٤٥﴾
وئه‌گه‌ر تو -ئه‌ى پێغه‌مبه‌ر- بۆ وان ئه‌وێن ته‌ورات وئنجيل بۆ هاتى، هه‌ر نيشانه‌كا هه‌ى بينى ل سه‌ر هندێ كو به‌رێخۆدانا ته بۆ كه‌عبێ د نڤێژێ دا حه‌قییا ژ نك خودێیه، ئه‌و -ژ دفنبلندى وعیناد- به‌رێ خۆ ناده‌نه ڕووگه‌ها ته، وتو ژى جاره‌كا دى به‌رێ خۆ ناده‌يه ڕووگه‌ها وان، وهنده‌ك ژ وان به‌رێ خۆ ناده‌نه ڕووگه‌ها هنده‌كان. وئه‌گه‌ر تو د مه‌سه‌لا ڕووگه‌هێ وتشتێن دى دا دويكه‌فتنا دلچوونێن وان بكه‌ى، پشتى زانين بۆ ته هاتى كو تو يێ حه‌قى وئه‌و دنه‌حه‌قن ، هنگى تو دێ ژ وان بى يێن زۆردارى ل خۆ كرى. وئه‌ڤ گۆتنه بۆ ئوممه‌تێ هه‌مییێیه، وئه‌و گه‌فه‌كه بۆ وان یێن دژاتییا شریعه‌تى دكه‌ن.