قورئانا پیرۆز › سورەتا البقرة › ئایەتا ١٩٨
سورەتا البقرة · ئایەتا ١٩٨ ب تەفسیرا کوردی
Al-Baqarah
بِسۡمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحۡمَٰنِ ٱلرَّحِيمِ
تەفسیرا ساناهی — ماموستا تەحسین ئیبراهیم دۆسکی · ژێدەر
وَأَتِمُّواْ ٱلۡحَجَّ وَٱلۡعُمۡرَةَ لِلَّهِۚ فَإِنۡ أُحۡصِرۡتُمۡ فَمَا ٱسۡتَيۡسَرَ مِنَ ٱلۡهَدۡيِۖ وَلَا تَحۡلِقُواْ رُءُوسَكُمۡ حَتَّىٰ يَبۡلُغَ ٱلۡهَدۡيُ مَحِلَّهُۥۚ فَمَن كَانَ مِنكُم مَّرِيضًا أَوۡ بِهِۦٓ أَذٗى مِّن رَّأۡسِهِۦ فَفِدۡيَةٞ مِّن صِيَامٍ أَوۡ صَدَقَةٍ أَوۡ نُسُكٖۚ فَإِذَآ أَمِنتُمۡ فَمَن تَمَتَّعَ بِٱلۡعُمۡرَةِ إِلَى ٱلۡحَجِّ فَمَا ٱسۡتَيۡسَرَ مِنَ ٱلۡهَدۡيِۚ فَمَن لَّمۡ يَجِدۡ فَصِيَامُ ثَلَٰثَةِ أَيَّامٖ فِي ٱلۡحَجِّ وَسَبۡعَةٍ إِذَا رَجَعۡتُمۡۗ تِلۡكَ عَشَرَةٞ كَامِلَةٞۗ ذَٰلِكَ لِمَن لَّمۡ يَكُنۡ أَهۡلُهُۥ حَاضِرِي ٱلۡمَسۡجِدِ ٱلۡحَرَامِۚ وَٱتَّقُواْ ٱللَّهَ وَٱعۡلَمُوٓاْ أَنَّ ٱللَّهَ شَدِيدُ ٱلۡعِقَابِ ﴿١٩٦﴾
وهوين حه‌جێ وعومرێ ب ڕه‌نگه‌كێ پێكهاتى بكه‌ن، وئه‌گه‌ر پشتى ئيحرامێ ئاسته‌نگه‌ك وه‌كى دوژمنه‌كى يان نه‌خۆشییه‌كێ كه‌فته د ناڤبه‌را هه‌وه وتمامكرنا حه‌جێ يان عومرێ دا، هنگى يا فه‌ر ل سه‌ر هه‌وه ئه‌وه ل دويڤ پێچێبوونا خۆ تشته‌كى ژ حێشتران يان چێلان يان ته‌رشى هوين ڤه‌كوژن و ژ ئيحرامێن خۆ ده‌ركه‌ڤن، وئه‌گه‌ر هوين دمحاصره‌كرى بن هوين سه‌رێن خۆ نه‌تراشن حه‌تا ئه‌وێ محاصره‌كرى قوربانێ خۆ ل وى جهێ لێ هاتییه محاصره‌كرن سه‌رژێكه‌ت پاشى ئيحراما خۆ بێخت، وئه‌وێ محاصره‌كرى نه‌بت دڤێت قوربانى ل جهێ وى كو حه‌ره‌مه ل ڕۆژا جه‌ژنێ يان ل يه‌ك ژ هه‌ر سێ ڕۆژێن د دويڤ دا ڤه‌كوژت. وهه‌چییێ ژ هه‌وه يێ نه‌خۆش بت، يان سه‌رێ وى ئێشه‌ك لێ بت ل ده‌مێ ئيحرامێ پێتڤى ب سه‌رتراشينێ هه‌بت بلا سه‌رێ خۆ بتراشت، وفديێ پێشڤه بده‌ت كو سێ ڕۆژان يێ ب ڕۆژى بت، يان خێرێ بده‌ته شه‌ش كه‌سێن هه‌ژار، يان په‌زه‌كێ بۆ خه‌لكێ حه‌ره‌مێ ڤه‌كوژت. وئه‌گه‌ر هوين دپشت ڕاست بوون هه‌چییێ بڤێت عومرێ بكه‌ت وئيحرامان بدانت پاشى حه‌جێ بكه‌ت ئه‌و بلا حه‌يوانه‌كێ ب ده‌ست بكه‌ڤت بكه‌ته قوربان، وهه‌چییێ چو ب ده‌ست نه‌كه‌ڤت بلا سێ ڕۆژییان ل حه‌جێ بگرت، وحه‌فتان ئه‌گه‌ر هه‌وه كارێ حه‌جێ ب دويماهى ئينا وهوين زڤڕينه مالێن خۆ، ئه‌ڤه ده‌هـ ڕۆژێن تمام دڤێت هوين بگرن. ئه‌و بۆ وییه يێ مالا وى ل حه‌ره‌مێ نه‌بت، و ژ خودێ بترسن وبزانن هندى خودێیه يێ عه‌زاب دژواره.
ٱلۡحَجُّ أَشۡهُرٞ مَّعۡلُومَٰتٞۚ فَمَن فَرَضَ فِيهِنَّ ٱلۡحَجَّ فَلَا رَفَثَ وَلَا فُسُوقَ وَلَا جِدَالَ فِي ٱلۡحَجِّۗ وَمَا تَفۡعَلُواْ مِنۡ خَيۡرٖ يَعۡلَمۡهُ ٱللَّهُۗ وَتَزَوَّدُواْ فَإِنَّ خَيۡرَ ٱلزَّادِ ٱلتَّقۡوَىٰۖ وَٱتَّقُونِ يَـٰٓأُوْلِي ٱلۡأَلۡبَٰبِ ﴿١٩٧﴾
ده‌مێ حه‌جێ چه‌ند هه‌يڤه‌كێن ئاشكه‌رانه وئه‌و: شه‌ووال، وذولقه‌عده، وده‌هـ ڕۆژ ژ ذولحجێنه. ڤێجا هه‌چییێ ل وى ده‌مى ب ئیحرامان حه‌ج ل سه‌ر خۆ فه‌ركر، چوونا نڤينێ وگۆتن وكارێن بۆ وێ دبنه ده‌ستپێك، وده‌ركه‌فتنا ژ بن ئه‌مرێ خودێ ب كرنا گونه‌هان، وجڕه‌كێشانا ل حه‌جێ يا كو سه‌رى دكێشته كه‌رب ونه‌ڤيانێ بۆ وى دحه‌رامن. وهه‌ر خێره‌كا هوين بكه‌ن خودێ پێ دزانت، وهه‌ر ئێكى ئه‌و دێ جزايێ وى ده‌تێ. وبۆ وه‌غه‌را حه‌جێ هوين زاده‌كى ژ خوارن وڤه‌خوارنێ د گه‌ل خۆ ببه‌ن، وزاده‌كى ژ كارێن چاك بۆ ئاخره‌تێ، چونكى هندى باشترين زاده ته‌قوايا خودێیه، وهوین ژ من بترسن گه‌لى خودانێن عه‌قلێ ساخله‌م.
لَيۡسَ عَلَيۡكُمۡ جُنَاحٌ أَن تَبۡتَغُواْ فَضۡلٗا مِّن رَّبِّكُمۡۚ فَإِذَآ أَفَضۡتُم مِّنۡ عَرَفَٰتٖ فَٱذۡكُرُواْ ٱللَّهَ عِندَ ٱلۡمَشۡعَرِ ٱلۡحَرَامِۖ وَٱذۡكُرُوهُ كَمَا هَدَىٰكُمۡ وَإِن كُنتُم مِّن قَبۡلِهِۦ لَمِنَ ٱلضَّآلِّينَ ﴿١٩٨﴾
چو گونه‌هـ ل سه‌ر هه‌وه نينه ئه‌گه‌ر هوين ل ڕۆژێن حه‌جێ داخوازا مفایى ب ڕێكا بازرگانییه‌كێ ژ خودايێ خۆ بكه‌ن. وپشتى ڕۆژئاڤابوونێ ئه‌گه‌ر هوين ژ عه‌ره‌فاتێ -كو ئه‌و جهه يێ حه‌جى ل ڕۆژا نه‌هێ ژ هه‌یڤا ذولحججه لێ ڕادوه‌ستن- زڤڕين، هوين ل وى جهێ حه‌رام -كو موزده‌ليفه‌يه- خودێ ب ته‌سبيحاتان ل بيرا خۆ بينن، و ب وى ڕه‌نگێ خودێ به‌رێ هه‌وه دايێ هوين خودێ ل بيرا خۆ بينن، و ب ڕاستى به‌رى ئه‌و ڕێ نيشا هه‌وه بده‌ت هوين دبه‌رزه‌بوون وهه‌وه حه‌قى نه‌دزانى.
ثُمَّ أَفِيضُواْ مِنۡ حَيۡثُ أَفَاضَ ٱلنَّاسُ وَٱسۡتَغۡفِرُواْ ٱللَّهَۚ إِنَّ ٱللَّهَ غَفُورٞ رَّحِيمٞ ﴿١٩٩﴾
وچوونا هه‌وه ژ عه‌ره‌فاتێ بلا د وى جهى ڕا بت يێ ئيبراهيم سلاڤ لێ بن تێڕا چووى، نه وه‌كى وان مرۆڤێن جاهليه‌تێ ئه‌وێن لێ ڕانه‌دوه‌ستان، وهوين داخوازێ بۆ خۆ ژ خودێ بكه‌ن كو ئه‌و گونه‌هێن هه‌وه بۆ هه‌وه ژێ ببه‌ت. هندى خودێیه گونه‌هێ بۆ وان به‌نییێن خۆ يێن تۆبه دكه‌ن ژێ دبه‌ت، ودلۆڤانییێ پێ دبه‌ت.
فَإِذَا قَضَيۡتُم مَّنَٰسِكَكُمۡ فَٱذۡكُرُواْ ٱللَّهَ كَذِكۡرِكُمۡ ءَابَآءَكُمۡ أَوۡ أَشَدَّ ذِكۡرٗاۗ فَمِنَ ٱلنَّاسِ مَن يَقُولُ رَبَّنَآ ءَاتِنَا فِي ٱلدُّنۡيَا وَمَا لَهُۥ فِي ٱلۡأٓخِرَةِ مِنۡ خَلَٰقٖ ﴿٢٠٠﴾
ڤێجا ئه‌گه‌ر هه‌وه عيباده‌تێ خۆ ب دويماهى ئينا، وهوين ژ كارێ حه‌جێ خلاس بوون، هوين گه‌له‌ك خودێ ل بيرا خۆ بينن ومه‌دحێن وى بكه‌ن، وه‌كى هوين بابێن خۆ وكارێ وان ل بيرا خۆ دئينن به‌لكى پتر ژى. و ژ مرۆڤان هنده‌ك هه‌نه خه‌ما وان دنيا ب تنێیه، ڤێجا ئه‌و دوعایان دكه‌ن ودبێژن: خودايێ مه تو ساخله‌مییێ، ومالى، وعه‌يالى، ل دنيايێ بده مه، وئه‌وێن هه ل ئاخره‌تێ چو پشك وبار نينن؛ چونكى وان دلێ خۆ نه‌برییێ وبه‌س به‌رێ وان ل دنيايێ بوو.