قورئانا پیرۆز › سورەتا البقرة › ئایەتا ٢٣٨
سورەتا البقرة · ئایەتا ٢٣٨ ب تەفسیرا کوردی
Al-Baqarah
بِسۡمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحۡمَٰنِ ٱلرَّحِيمِ
تەفسیرا ساناهی — ماموستا تەحسین ئیبراهیم دۆسکی · ژێدەر
لَّا جُنَاحَ عَلَيۡكُمۡ إِن طَلَّقۡتُمُ ٱلنِّسَآءَ مَا لَمۡ تَمَسُّوهُنَّ أَوۡ تَفۡرِضُواْ لَهُنَّ فَرِيضَةٗۚ وَمَتِّعُوهُنَّ عَلَى ٱلۡمُوسِعِ قَدَرُهُۥ وَعَلَى ٱلۡمُقۡتِرِ قَدَرُهُۥ مَتَٰعَۢا بِٱلۡمَعۡرُوفِۖ حَقًّا عَلَى ٱلۡمُحۡسِنِينَ ﴿٢٣٦﴾
گونه‌هـ ل سه‌ر هه‌وه نينه -گه‌لى مێران- ئه‌گه‌ر هه‌وه پشتى ماره‌كرنێ ژن به‌ردان، به‌رى كو هوين نێزيك ببن، يان نه‌خته‌كى بۆ ڤه‌بڕن، وهوين تشته‌كى بده‌نه وان دا دلێ وان نه‌شكێت ودا ئه‌و مفایى بۆ خۆ ژێ ببينن، ودا كين د دلێن وان دا په‌يدا نه‌بت، ودا به‌ردان ل سه‌ر وان يا گران نه‌بت. وئه‌ڤ دانه دێ ل دويڤ پێچێبوونا زه‌لامى بت: يێ ده‌وله‌مه‌ند دێ ل دويڤ شيانا خۆ ده‌ت، ويێ هه‌ژار ل دويڤ شيانا خۆ، دانه‌كا ب وى ڕه‌نگى يێ شريعه‌تى گۆتى، وئه‌و مافه‌كێ بنه‌جهه ل سه‌ر وان يێن قه‌نجییێ د گه‌ل ژنێن به‌رداى و د گه‌ل خۆ ژى ب گوهدارییا خودێ دكه‌ن.
وَإِن طَلَّقۡتُمُوهُنَّ مِن قَبۡلِ أَن تَمَسُّوهُنَّ وَقَدۡ فَرَضۡتُمۡ لَهُنَّ فَرِيضَةٗ فَنِصۡفُ مَا فَرَضۡتُمۡ إِلَّآ أَن يَعۡفُونَ أَوۡ يَعۡفُوَاْ ٱلَّذِي بِيَدِهِۦ عُقۡدَةُ ٱلنِّكَاحِۚ وَأَن تَعۡفُوٓاْ أَقۡرَبُ لِلتَّقۡوَىٰۚ وَلَا تَنسَوُاْ ٱلۡفَضۡلَ بَيۡنَكُمۡۚ إِنَّ ٱللَّهَ بِمَا تَعۡمَلُونَ بَصِيرٌ ﴿٢٣٧﴾
وئه‌گه‌ر هه‌وه پشتى ماره‌كرنێ ژن به‌ردان، وهێشتا هه‌وه ده‌ست نه‌كربتێ، به‌لێ هه‌وه نه‌خته‌ك بۆ ڤه‌بڕى بت، هوين نيڤا وى نه‌ختێ هه‌وه گۆتى بده‌نێ، ئه‌و تێ نه‌بت ژنا به‌رداى هه‌وه عه‌فى بكه‌ت، ووێ نيڤا حه‌قێ خۆ وه‌رنه‌گرت، يان زه‌لام نه‌ختى هه‌مییێ بده‌تێ، وعه‌فيكرنا هه‌وه بۆ ئێك ودو گه‌لى مێر وژنان بۆ ترسا ژ خودێ وگوهدارییا وى نێزيكتره، وهوين -گه‌لى مرۆڤان- قه‌نجییێ وچاكییێ د ناڤبه‌را خۆ دا ژبير نه‌كه‌ن، كو هوين وى تشتێ ل سه‌ر هه‌وه يێ فه‌ر نه‌بت ژى بده‌ن، وتشتێ مافێ هه‌وه بت هوين خه‌لكى ژێ عه‌فى بكه‌ن. هندى خودێیه تشتێ هوين دكه‌ن دبينت، چاكییێ ل به‌ر هه‌وه شرين دكه‌ت، وبه‌رێ هه‌وه دده‌ته قه‌نجییێ.
حَٰفِظُواْ عَلَى ٱلصَّلَوَٰتِ وَٱلصَّلَوٰةِ ٱلۡوُسۡطَىٰ وَقُومُواْ لِلَّهِ قَٰنِتِينَ ﴿٢٣٨﴾
گه‌لى موسلمانان هوين كرنا هه‌ر پێنج نڤێژێن فه‌ر بپارێزن كو به‌رده‌وام وان ل ده‌مێن وان بكه‌ن ب هه‌مى مه‌رج وستوين وواجبێن وان ڤه، وهوين نڤێژا ناڤێ ژى بپارێزن كو نڤێژا ئێڤارییه، وهوين د نڤێژێن خۆ دا ب ترس وخۆشكاندن ڤه بۆ خودێ ڕاببن.
فَإِنۡ خِفۡتُمۡ فَرِجَالًا أَوۡ رُكۡبَانٗاۖ فَإِذَآ أَمِنتُمۡ فَٱذۡكُرُواْ ٱللَّهَ كَمَا عَلَّمَكُم مَّا لَمۡ تَكُونُواْ تَعۡلَمُونَ ﴿٢٣٩﴾
وئه‌گه‌ر هوين ژ دوژمنه‌كێ خۆ ترسان هوين په‌يا يان سويار، يان ب هه‌ر ڕه‌نگه‌كێ هوين بشێن خۆ ئه‌گه‌ر ب ئيشاره‌تان بت، يان به‌رێ هه‌وه ل ڕووگه‌هێ نه‌بت ژى، هوين نڤێژا ترسێ بكه‌ن، ڤێجا ئه‌گه‌ر ترسا هه‌وه نه‌ما هوين نڤێژا ته‌ناهییێ بكه‌ن، وخودێ تێدا ل بيرا خۆ بينن، وچويێ ژێ كێم نه‌كه‌ن، وسوپاسییا وى بكه‌ن كو وى هوين فێركرينه وان عيباده‌ت وئه‌حكامێن هه‌وه نه‌دزانين.
وَٱلَّذِينَ يُتَوَفَّوۡنَ مِنكُمۡ وَيَذَرُونَ أَزۡوَٰجٗا وَصِيَّةٗ لِّأَزۡوَٰجِهِم مَّتَٰعًا إِلَى ٱلۡحَوۡلِ غَيۡرَ إِخۡرَاجٖۚ فَإِنۡ خَرَجۡنَ فَلَا جُنَاحَ عَلَيۡكُمۡ فِي مَا فَعَلۡنَ فِيٓ أَنفُسِهِنَّ مِن مَّعۡرُوفٖۗ وَٱللَّهُ عَزِيزٌ حَكِيمٞ ﴿٢٤٠﴾
وئه‌و زه‌لامێن دمرن وژنان ل دويڤ خۆ دهێلن، بلا ئه‌و شيره‌ته‌كێ بۆ وان بكه‌ن: كو پشتى وان ساله‌كێ ئه‌و د مالا مێرى دا بمينن، وميراتگر وان ده‌رنه‌ئێخن؛ دا دلێ وان نه‌شكێت، ووه‌ك چاكییه‌ك د گه‌ل وى يێ مرى. وئه‌گه‌ر به‌رى ساله‌ك بچت ئه‌و ب دلێ خۆ ده‌ركه‌فت چو گونه‌هـ ل سه‌ر هه‌وه نينه -گه‌لى ميراتگران- د وى تشتێ دورست دا يێ وان بڤێت د گه‌ل خۆ بكه‌ن. وخودێ د ملكێ خۆ دا يێ زاله، و د گۆتن وفه‌رمانێن خۆ دا يێ كاربنه‌جهه، وحوكمێ ڤێ ئایه‌تێ یێ هاتییه ڕاكرن -نه‌سخه‌كرن- ب ئایه‌تا بۆرى: (والذین یتوفون منكم ویذرون أزواجا یتربصن بأنفسهن أربعە أشهر و عشرا).