قورئانا پیرۆز › سورەتا البقرة › ئایەتا ٢٧٣
سورەتا البقرة · ئایەتا ٢٧٣ ب تەفسیرا کوردی
Al-Baqarah
بِسۡمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحۡمَٰنِ ٱلرَّحِيمِ
تەفسیرا ساناهی — ماموستا تەحسین ئیبراهیم دۆسکی · ژێدەر
إِن تُبۡدُواْ ٱلصَّدَقَٰتِ فَنِعِمَّا هِيَۖ وَإِن تُخۡفُوهَا وَتُؤۡتُوهَا ٱلۡفُقَرَآءَ فَهُوَ خَيۡرٞ لَّكُمۡۚ وَيُكَفِّرُ عَنكُم مِّن سَيِّـَٔاتِكُمۡۗ وَٱللَّهُ بِمَا تَعۡمَلُونَ خَبِيرٞ ﴿٢٧١﴾
ئه‌گه‌ر هوين خێرێن خۆ ئاشكه‌را بكه‌ن ئه‌و تشته‌كێ باشه هوين دكه‌ن، وئه‌گه‌ر هوين وان ب نه‌په‌نى بده‌نه هه‌ژاران ئه‌ڤه بۆ هه‌وه چێتره؛ چونكى ئه‌ڤه ژ ڕيمه‌تییێ يا دويره، و د دانا خێران دا -د گه‌ل دلسۆزییێ- گونه‌هژێبرن هه‌يه. وخودێ ئه‌وێ ب كريارێن گه‌له‌ك هوير زانا، تشته‌ك ژ كارێ هه‌وه ل به‌ر وى نائێته ڤه‌شارتن، وئه‌و دێ جزايێ هه‌ر ئێكى ل دويڤ كريارێن وى ده‌تێ.
۞لَّيۡسَ عَلَيۡكَ هُدَىٰهُمۡ وَلَٰكِنَّ ٱللَّهَ يَهۡدِي مَن يَشَآءُۗ وَمَا تُنفِقُواْ مِنۡ خَيۡرٖ فَلِأَنفُسِكُمۡۚ وَمَا تُنفِقُونَ إِلَّا ٱبۡتِغَآءَ وَجۡهِ ٱللَّهِۚ وَمَا تُنفِقُواْ مِنۡ خَيۡرٖ يُوَفَّ إِلَيۡكُمۡ وَأَنتُمۡ لَا تُظۡلَمُونَ ﴿٢٧٢﴾
تو -ئه‌ى پێغه‌مبه‌ر- ب هيدايه‌ت ئينانا كافران يێ به‌رپسيار نينى، خودێیه يێ كو هه‌چییێ وى بڤێت دلێ وى بۆ دينێ خۆ به‌رفره‌هـ دكه‌ت. وهه‌ر خێره‌كا هوين بده‌ن مفايێ وێ دێ بۆ هه‌وه زڤڕته‌ڤه، وئه‌گه‌ر پێخه‌مه‌ت ڕازيبوونا خودێ نه‌بت خودان باوه‌ر تشته‌كى خه‌رج ناكه‌ن. وهه‌ر خێره‌كا هوين -بۆ خودێ- بده‌ن جزايێ وێ ب تمامى بۆ هه‌وه دێ ئێته‌دان، وتشته‌ك بۆ هه‌وه ژێ كێم نابت. وئه‌ڤ ئايه‌ته نيشانا هندییه كو خودێ (وه‌جهـ) ب ڕه‌نگه‌كێ هێژاى وى هه‌يه.
لِلۡفُقَرَآءِ ٱلَّذِينَ أُحۡصِرُواْ فِي سَبِيلِ ٱللَّهِ لَا يَسۡتَطِيعُونَ ضَرۡبٗا فِي ٱلۡأَرۡضِ يَحۡسَبُهُمُ ٱلۡجَاهِلُ أَغۡنِيَآءَ مِنَ ٱلتَّعَفُّفِ تَعۡرِفُهُم بِسِيمَٰهُمۡ لَا يَسۡـَٔلُونَ ٱلنَّاسَ إِلۡحَافٗاۗ وَمَا تُنفِقُواْ مِنۡ خَيۡرٖ فَإِنَّ ٱللَّهَ بِهِۦ عَلِيمٌ ﴿٢٧٣﴾
هوين خێرێن خۆ بده‌نه هه‌ژارێن موسلمانان يێن كو ژ به‌ر كرنا جيهادا د ڕێكا خودێ دا نه‌شێن ڕزقه‌كى بۆ خۆ كۆم بكه‌ن؛ ژ به‌ر خۆدويركرنا وان ژ خازۆكییێ يێ وان نه‌نیاست هزر دكه‌ت ئه‌و دده‌وله‌مه‌ندن، ب نيشانان ئه‌و دئاشكه‌رانه تو دێ وان نیاسى، قه‌ت ئه‌و خواستنێ ناكه‌ن، وئه‌گه‌ر جاره‌كێ ئه‌و نه‌چاربوون خواستنێ بكه‌ن ژى ئه‌و ئلحاحێ د خواستنێ دا ناكه‌ن. وهه‌ر ماله‌كێ هوين د ڕێكا خودێ دا خه‌رج بكه‌ن تشته‌ك ژێ ل خودێ نائێته ڤه‌شارتن، وئه‌و ل ڕۆژا قيامه‌تێ جزايێ هه‌وه ب تمامى دێ ده‌تن.
ٱلَّذِينَ يُنفِقُونَ أَمۡوَٰلَهُم بِٱلَّيۡلِ وَٱلنَّهَارِ سِرّٗا وَعَلَانِيَةٗ فَلَهُمۡ أَجۡرُهُمۡ عِندَ رَبِّهِمۡ وَلَا خَوۡفٌ عَلَيۡهِمۡ وَلَا هُمۡ يَحۡزَنُونَ ﴿٢٧٤﴾
ئه‌وێن بۆ ڕازيبوونا خودێ ب شه‌ڤ وڕۆژ، ڤه‌شارتى وئاشكه‌را، مالێ خۆ خه‌رج دكه‌ن، ئه‌وان جزايێ خۆ ل نك خودايێ خۆ هه‌يه، وده‌مێ ئه‌و ژ دنيايێ بار دكه‌ن وقه‌ستا خودێ دكه‌ن چو ترس ل سه‌ر وان نينه، وئه‌و ب خه‌م ژى ناكه‌ڤن سه‌را وێ بار وپشكا ژ دنيايێ نه‌گه‌هشتییه وان. ئه‌ڤ شريعه‌تێ خودايى يێ بنه‌جهـ ڕێبازا ئيسلامێیه د دانا خێران دا ژ بۆ ب جهئينانا پێتڤییێن فه‌قيران ب ڕه‌نگه‌كێ شكاندن تێدا نه‌بت، وئه‌و پاقژكرنه بۆ مالێ ده‌وله‌مه‌ندان، وپێكئينانا هاريكارییێيه؛ بۆ كنارێ خودێ نه كو ب كوته‌كى يان نه ژ دل.
ٱلَّذِينَ يَأۡكُلُونَ ٱلرِّبَوٰاْ لَا يَقُومُونَ إِلَّا كَمَا يَقُومُ ٱلَّذِي يَتَخَبَّطُهُ ٱلشَّيۡطَٰنُ مِنَ ٱلۡمَسِّۚ ذَٰلِكَ بِأَنَّهُمۡ قَالُوٓاْ إِنَّمَا ٱلۡبَيۡعُ مِثۡلُ ٱلرِّبَوٰاْۗ وَأَحَلَّ ٱللَّهُ ٱلۡبَيۡعَ وَحَرَّمَ ٱلرِّبَوٰاْۚ فَمَن جَآءَهُۥ مَوۡعِظَةٞ مِّن رَّبِّهِۦ فَٱنتَهَىٰ فَلَهُۥ مَا سَلَفَ وَأَمۡرُهُۥٓ إِلَى ٱللَّهِۖ وَمَنۡ عَادَ فَأُوْلَـٰٓئِكَ أَصۡحَٰبُ ٱلنَّارِۖ هُمۡ فِيهَا خَٰلِدُونَ ﴿٢٧٥﴾
ئه‌وێن ربايێ دخۆن ل ئاخره‌تێ ژ قه‌بران ڕانابنه‌ڤه وه‌كى وى نه‌بت ئه‌وێ دين بووى يێ شه‌يتانى ده‌ستكرییێ؛ چونكى وان دگۆت: هه‌ما فرۆتن ژى وه‌كى ربايێیه، كو هه‌ردو دحه‌لالن، ومالى زێده دكه‌ن، خودێ ئه‌و دره‌وين ده‌رێخستن، وئاشكه‌را كر كو وى فرۆتن يا حه‌لالكرى وربا يا حه‌رامكرى، ژ به‌ر كو مفا بۆ خه‌لكى د كڕين وفرۆتنێ دا هه‌يه، وئستغلال وبه‌رزه‌كرن وتێچوون د ربايێ دا هه‌يه. ڤێجا هه‌چییێ حوكمێ خودێ د ربايێ دا گه‌هشتێ، ووى خۆ ژێ داپاش، ئه‌وا وى به‌رى حه‌رامبوونێ كرى بۆ وییه وچو گونه‌هـ ل سه‌ر وى نينه، وكارێ وى ل ده‌مێ بێت خه‌ما خودێیه، ئه‌گه‌ر ئه‌و ل سه‌ر تۆبا خۆ ما خودێ خێرا قه‌نجيكاران به‌رزه ناكه‌ت، وئه‌گه‌ر ئه‌و ل ربايێ زڤڕى ڤه پشتى حوكمێ خودێ زانى، ئه‌و وى خۆ هێژاى جزادانێ كر، وهێجه‌ت ل سه‌ر خۆ په‌يدا كر، له‌و خودێ گۆت: ئه‌و خه‌لكێ ئاگرينه، هه‌ر وهه‌ر دێ تێدا بن.