قورئانا پیرۆز › سورەتا الحج › ئایەتا ٣٨
سورەتا الحج · ئایەتا ٣٨ ب تەفسیرا کوردی
Al-Hajj
بِسۡمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحۡمَٰنِ ٱلرَّحِيمِ
تەفسیرا ساناهی — ماموستا تەحسین ئیبراهیم دۆسکی · ژێدەر
وَٱلۡبُدۡنَ جَعَلۡنَٰهَا لَكُم مِّن شَعَـٰٓئِرِ ٱللَّهِ لَكُمۡ فِيهَا خَيۡرٞۖ فَٱذۡكُرُواْ ٱسۡمَ ٱللَّهِ عَلَيۡهَا صَوَآفَّۖ فَإِذَا وَجَبَتۡ جُنُوبُهَا فَكُلُواْ مِنۡهَا وَأَطۡعِمُواْ ٱلۡقَانِعَ وَٱلۡمُعۡتَرَّۚ كَذَٰلِكَ سَخَّرۡنَٰهَا لَكُمۡ لَعَلَّكُمۡ تَشۡكُرُونَ ﴿٣٦﴾
ومه ڤهكوشتنا حێشتران بۆ ههوه كره ژ نيشان وسهروبهرێن دينى؛ دا هوين خۆ پێ نێزيكى خودێ بكهن، بۆ ههوه خێر ومفا تێدا ههيه ژ خوارن وخێر وجزایى، ڤێجا دهمێ هوين وان ڤهدكوژن بێژن: (بسم الله - ب ناڤێ خودێ). وحێشتر ژ پییان ڤه دئێته سهرژێكرن پییهكێ وێ گرێددهن وسییان ب ڕێز دكهن، ڤێجا ئهگهر ئهو كهفته سهر تهنشتا خۆ ل عهردى ئهو خوارنا وێ حهلال بوو، وبلا ئهو ژێ بخۆت يێ ئهو كرییه خێر بۆ سوننهت، وبلا هندهكێ ژێ بدهته وى ههژارى يێ ژ قانعییا خۆ خواستنێ ناكهت، ووى ههژارى ژى يێ ژ نهچارى خواستنێ دكهت، هۆسا خودێ ئهو حێشتر بندهستى ههوه كرن؛ دا بهلكى هوين شوكرا وى سهرا ڤێ چهندێ بكهن.
لَن يَنَالَ ٱللَّهَ لُحُومُهَا وَلَا دِمَآؤُهَا وَلَٰكِن يَنَالُهُ ٱلتَّقۡوَىٰ مِنكُمۡۚ كَذَٰلِكَ سَخَّرَهَا لَكُمۡ لِتُكَبِّرُواْ ٱللَّهَ عَلَىٰ مَا هَدَىٰكُمۡۗ وَبَشِّرِ ٱلۡمُحۡسِنِينَ ﴿٣٧﴾
تشتهك ژ گۆشت وخوينا ڤان قوربانان ناگههته خودێ، بهلێ تهقوا وئيخلاصا د ڤى كارى دا دگههته وى، وكو مهخسهد پێ كنارێ خودێ ب تنێ بت، ههر وهسا وى ئهو بۆ ههوه بندهستكرن؛ دا هوين خودێ مهزن بكهن، وشوكرا وى بكهن كو وى بهرێ ههوه دايه حهقییێ؛ چونكى ئهو يێ هێژاى هندێيه. وتو مزگينییێ ب خێرێ وئيفلهحێ بده وان يێن د پهرستنا خودێ دا و د گهل بهنییان ژى دقهنجيكار.
۞إِنَّ ٱللَّهَ يُدَٰفِعُ عَنِ ٱلَّذِينَ ءَامَنُوٓاْۗ إِنَّ ٱللَّهَ لَا يُحِبُّ كُلَّ خَوَّانٖ كَفُورٍ ﴿٣٨﴾
هندى خودێیه دوژمناتییا كافران وپيلانێن خرابكاران ژ خودان باوهران ددهته پاش؛ چونكى هندى خودێیه حهز ژ ههر ئێكێ خيانهتێ د ئێمانهتێ خودايێ خۆ دا بكهت وقهنجییا وى ڤهشێرت ناكهت.
أُذِنَ لِلَّذِينَ يُقَٰتَلُونَ بِأَنَّهُمۡ ظُلِمُواْۚ وَإِنَّ ٱللَّهَ عَلَىٰ نَصۡرِهِمۡ لَقَدِيرٌ ﴿٣٩﴾
(ل دهسپێكێ چێ نهدبوو بۆ موسلمانان كو شهڕێ كافران بكهن، وفهرمان ل وان هاتبوو كرن ئهو صهبرێ ل سهر نهخۆشییا كافران بكێشن، ڤێجا دهمێ نهخۆشییا كافران زێده بهلاڤبووى وپێغهمبهر ژ مهكههێ مشهختبووى وچوويه مهدينێ، وموسلمان بووينه خودان هێز) خودێ دهستويرى دا موسلمانان كو شهڕى بكهن؛ ژ بهر وێ زۆردارى وتهعدايییا ب سهرێ وان هاتى، وهندى خودێیه دشێت وان ب سهربێخت ودوژمنێ وان ڕهزيل بكهت.
ٱلَّذِينَ أُخۡرِجُواْ مِن دِيَٰرِهِم بِغَيۡرِ حَقٍّ إِلَّآ أَن يَقُولُواْ رَبُّنَا ٱللَّهُۗ وَلَوۡلَا دَفۡعُ ٱللَّهِ ٱلنَّاسَ بَعۡضَهُم بِبَعۡضٖ لَّهُدِّمَتۡ صَوَٰمِعُ وَبِيَعٞ وَصَلَوَٰتٞ وَمَسَٰجِدُ يُذۡكَرُ فِيهَا ٱسۡمُ ٱللَّهِ كَثِيرٗاۗ وَلَيَنصُرَنَّ ٱللَّهُ مَن يَنصُرُهُۥٓۚ إِنَّ ٱللَّهَ لَقَوِيٌّ عَزِيزٌ ﴿٤٠﴾
ئهوێن نهچار بووين كو ژ وارێ خۆ دهركهڤن، نه ژ بهر چو ب تنێ ژ بهر هندێ كو ئهو موسلمان بوون ووان گۆت: ئهللاهـ ب تنێ خودايێ مهيه. وئهگهر ژ بهر وى شريعهتى نهبا يێ خودێ داناى كو زۆردارى ونهحهقى د ناڤ ههر ئوممهتهكێ دا ب كرنا شهڕى بێنه پاشڤهبرن حهقى دا شكێت وعهرد دا خراب بت، ودا پهرستگهه تێدا كاڤل بن ژ دێر وكهنيسهيێن فهلان، وكنيشتێن جوهییان، ومزگهفتێن موسلمانان يێن ئهو نڤێژان لێ دكهن، وناڤێ خودێ گهلهك لێ دبێژن. وههچییێ د سهركهفتنا دينێ خودێ دا خۆ بوهستينت، هندى خودێیه دێ وى ب سهر دوژمنێ وى ئێخت. هندى خودێیه يێ ب هێزه كهس نهشێتێ، ويێ زاله كهس لێ بسته نابت، وى خهلك ههمى بن دهستى خۆ كرينه.