قورئانا پیرۆز › سورەتا المائدة › ئایەتا ٣٢
سورەتا المائدة · ئایەتا ٣٢ ب تەفسیرا کوردی
Al-Ma'idah
بِسۡمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحۡمَٰنِ ٱلرَّحِيمِ
تەفسیرا ساناهی — ماموستا تەحسین ئیبراهیم دۆسکی · ژێدەر
فَطَوَّعَتۡ لَهُۥ نَفۡسُهُۥ قَتۡلَ أَخِيهِ فَقَتَلَهُۥ فَأَصۡبَحَ مِنَ ٱلۡخَٰسِرِينَ ﴿٣٠﴾
ئينا نه‌فسا قابيلى كوشتنا برايێ وى ل به‌ر وى شرين كر، ڤێجا وى ئه‌و كوشت، وئه‌و بوو ژ زيانكاران يێن ئاخره‌تا خۆ دايه ب دنيايا خۆ.
فَبَعَثَ ٱللَّهُ غُرَابٗا يَبۡحَثُ فِي ٱلۡأَرۡضِ لِيُرِيَهُۥ كَيۡفَ يُوَٰرِي سَوۡءَةَ أَخِيهِۚ قَالَ يَٰوَيۡلَتَىٰٓ أَعَجَزۡتُ أَنۡ أَكُونَ مِثۡلَ هَٰذَا ٱلۡغُرَابِ فَأُوَٰرِيَ سَوۡءَةَ أَخِيۖ فَأَصۡبَحَ مِنَ ٱلنَّـٰدِمِينَ ﴿٣١﴾
ده‌مێ قابيلى برايێ خۆ كوشتى وى نه‌زانى ئه‌و دێ چ ل كه‌له‌خێ وى كه‌ت، ئينا خودێ قه‌له‌ك هنارت دا كۆركه‌كێ د عه‌ردى بكۆلت وقه‌له‌كا مرى تێدا ڤه‌شێرت؛ دا ب وێ چه‌ندێ نيشا قابيلى بده‌ت كانێ چاوا ئه‌و دێ له‌شێ برايێ خۆ ڤه‌شێرت؟ ئينا قابيل مه‌نده‌هۆش بوو، وگۆت: ئه‌رێ چاوا ئه‌ز نه‌شيام وه‌كى ڤێ قه‌لێ بكه‌م وله‌شێ برايێ خۆ ڤه‌شێرم؟ ئينا قابيلى برايێ خۆ ڤه‌شارت، ڤێجا خودێ په‌شێمانى ب ڕزقێ وى كر پشتى ئه‌و ب زيانكارى ڤه زڤڕى.
مِنۡ أَجۡلِ ذَٰلِكَ كَتَبۡنَا عَلَىٰ بَنِيٓ إِسۡرَـٰٓءِيلَ أَنَّهُۥ مَن قَتَلَ نَفۡسَۢا بِغَيۡرِ نَفۡسٍ أَوۡ فَسَادٖ فِي ٱلۡأَرۡضِ فَكَأَنَّمَا قَتَلَ ٱلنَّاسَ جَمِيعٗا وَمَنۡ أَحۡيَاهَا فَكَأَنَّمَآ أَحۡيَا ٱلنَّاسَ جَمِيعٗاۚ وَلَقَدۡ جَآءَتۡهُمۡ رُسُلُنَا بِٱلۡبَيِّنَٰتِ ثُمَّ إِنَّ كَثِيرٗا مِّنۡهُم بَعۡدَ ذَٰلِكَ فِي ٱلۡأَرۡضِ لَمُسۡرِفُونَ ﴿٣٢﴾
ژ به‌ر ڤێ تاوانا كوشتنێ مه بۆ ئسرائيلییان كره شريعه‌ت كو هه‌چییێ نه‌فسه‌كێ بێ تۆل ڤه‌كرن، يان ژ به‌ر كرنا خرابكارییێ ودوژمناتییا شريعه‌تێ خودێ ل دنيايێ بكوژت، هه‌ر وه‌كى وى مرۆڤ هه‌مى كوشتين، ژ به‌ر كو وى خۆ هێژاى عه‌زابا خودێ يا مه‌زن كر، وهه‌چییێ خۆ ژ كوشتنا نه‌فسه‌كا خودێ حه‌رام كرى دا پاش هه‌ر وه‌كى وى مرۆڤ هه‌مى زێندى كرين؛ چونكى پاراستنا مرۆڤه‌كێ ب تنێ پاراستنه بۆ مرۆڤان هه‌مییان، و ب ڕاستى پێغه‌مبه‌رێن مه ب هێجه‌ت وده‌ليلێن ئاشكه‌را ل سه‌ر ڕاستییا په‌ياما وان بۆ گازى دكر، بۆ ئسرائيلییان هاتبوون، ژ باوه‌رى ئينانا ب خودێ وپێك ئينانا تشتێ ل سه‌ر وان هاتییه فه‌ركرن، پاشى پشتى هنارتنا پێغه‌مبه‌ران گه‌له‌ك ژ وان ئسرائيلییان ب كرنا حه‌رامییێ وهێلانا فه‌رمانا خودێ زێده‌گاڤییێ ل سه‌ر توخويبێن خودێ دكه‌ن.
إِنَّمَا جَزَـٰٓؤُاْ ٱلَّذِينَ يُحَارِبُونَ ٱللَّهَ وَرَسُولَهُۥ وَيَسۡعَوۡنَ فِي ٱلۡأَرۡضِ فَسَادًا أَن يُقَتَّلُوٓاْ أَوۡ يُصَلَّبُوٓاْ أَوۡ تُقَطَّعَ أَيۡدِيهِمۡ وَأَرۡجُلُهُم مِّنۡ خِلَٰفٍ أَوۡ يُنفَوۡاْ مِنَ ٱلۡأَرۡضِۚ ذَٰلِكَ لَهُمۡ خِزۡيٞ فِي ٱلدُّنۡيَاۖ وَلَهُمۡ فِي ٱلۡأٓخِرَةِ عَذَابٌ عَظِيمٌ ﴿٣٣﴾
هه‌ما جزايێ وان يێن شه‌ڕێ خودێ دكه‌ن، وئاشكه‌را دوژمناتییێ د گه‌ل وى دكه‌ن، وپێ ل ئه‌حكامێن وى وئه‌حكامێن پێغه‌مبه‌رێ وى ددانن، وخرابكارییێ د عه‌ردى دا دكه‌ن، ب كوشتنا مرۆڤان، يان ژێستاندنا مالى ژ وان، كو بێنه كوشتن، يان د گه‌ل كوشتنێ بێنه هلاويستن، يان ده‌ستێن وان يێن ڕاستێ د گه‌ل پییێن وان يێن چه‌پێ بێنه بڕين، وئه‌گه‌ر وان تۆبه نه‌كر ده‌ستێن وان يێن چه‌پێ د گه‌ل پییێن وان يێن ڕاستێ ژى دێ ئێنه بڕين، يان ئه‌و بۆ وه‌لاته‌كێ دى ژ بلى وه‌لاتێ وان بێنه ده‌رێخستن، و د گرتيخانه‌یه‌كا وى وه‌لاتى دا بێنه‌گرتن حه‌تا تۆبه بكه‌ن، وئه‌ڤ جزايه يێ خودێ بۆ شه‌ڕكه‌ران داناى شه‌رمزارییه‌كه بۆ وان د دنيايێ دا، و ل ئاخره‌تێ عه‌زابه‌كا دژوار بۆ وان هه‌يه.
إِلَّا ٱلَّذِينَ تَابُواْ مِن قَبۡلِ أَن تَقۡدِرُواْ عَلَيۡهِمۡۖ فَٱعۡلَمُوٓاْ أَنَّ ٱللَّهَ غَفُورٞ رَّحِيمٞ ﴿٣٤﴾
به‌لێ هه‌چییێ ژ وان شه‌ڕكه‌ران لێڤه ببت، وبه‌رى هوين بشێنێ، يان ڕێكێ لێ بگرن، بێت وخۆ ب ده‌ست هه‌وه ڤه به‌رده‌ت، وپه‌شێمان ببت، حه‌قێ خودێ ژ سه‌ر وى ڕا دبت، وهوين -گه‌لى خودان باوه‌ران- بزانن هندى خودێیه باش گونه‌هـ ژێبر بوويه بۆ به‌نییێن خۆ، ودلۆڤانكار بوويه ب وان.