قورئانا پیرۆز › سورەتا المائدة › ئایەتا ٤٣
سورەتا المائدة · ئایەتا ٤٣ ب تەفسیرا کوردی
Al-Ma'idah
بِسۡمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحۡمَٰنِ ٱلرَّحِيمِ
تەفسیرا ساناهی — ماموستا تەحسین ئیبراهیم دۆسکی · ژێدەر
۞يَـٰٓأَيُّهَا ٱلرَّسُولُ لَا يَحۡزُنكَ ٱلَّذِينَ يُسَٰرِعُونَ فِي ٱلۡكُفۡرِ مِنَ ٱلَّذِينَ قَالُوٓاْ ءَامَنَّا بِأَفۡوَٰهِهِمۡ وَلَمۡ تُؤۡمِن قُلُوبُهُمۡۛ وَمِنَ ٱلَّذِينَ هَادُواْۛ سَمَّـٰعُونَ لِلۡكَذِبِ سَمَّـٰعُونَ لِقَوۡمٍ ءَاخَرِينَ لَمۡ يَأۡتُوكَۖ يُحَرِّفُونَ ٱلۡكَلِمَ مِنۢ بَعۡدِ مَوَاضِعِهِۦۖ يَقُولُونَ إِنۡ أُوتِيتُمۡ هَٰذَا فَخُذُوهُ وَإِن لَّمۡ تُؤۡتَوۡهُ فَٱحۡذَرُواْۚ وَمَن يُرِدِ ٱللَّهُ فِتۡنَتَهُۥ فَلَن تَمۡلِكَ لَهُۥ مِنَ ٱللَّهِ شَيۡـًٔاۚ أُوْلَـٰٓئِكَ ٱلَّذِينَ لَمۡ يُرِدِ ٱللَّهُ أَن يُطَهِّرَ قُلُوبَهُمۡۚ لَهُمۡ فِي ٱلدُّنۡيَا خِزۡيٞۖ وَلَهُمۡ فِي ٱلۡأٓخِرَةِ عَذَابٌ عَظِيمٞ ﴿٤١﴾
ئه‌ى پێغه‌مبه‌ر، ئه‌وێن له‌زێ د نه‌باوه‌رى ئينانا ب پێغه‌مبه‌رينییا ته دا دكه‌ن ژ وان دوڕوییان يێن ب سه‌ر ڤه خۆ ب ئيسلامێ دئيننه ده‌ر ودلێن وان ژێ دڤالا، ئه‌و بلا ته ب خه‌م نه‌ئێخن، هندى ئه‌زم ئه‌ز دێ پشتا ته گرم. وله‌زكرنا جوهییان ژى د نه‌باوه‌رى ئينانا ب پێغه‌مبه‌رينییا ته دا بلا ته ب خه‌م نه‌ئێخت، هندى ئه‌ون ئه‌و ملله‌ته‌كن گوهدارییا دره‌وێ دكه‌ن، ووان بێ به‌ختییان قه‌بويل دكه‌ن يێن زانايێن وان دبێژن، وئه‌و گوهدارییا هنده‌كێن دى يێن نه‌ئێنه ديوانا ته دكه‌ن، وئه‌وێن دى پشتى گۆتنا خودێ زانى ژى وێ دگوهۆڕن، ودبێژن: ئه‌گه‌ر تشته‌كێ وه‌كى ڤێ يا مه ژ ته‌وراتێ گوهاڕتى ژ لايێ موحه‌ممه‌دى ڤه بۆ هه‌وه هات هوين كارى پێ بكه‌ن، ژ خۆ ئه‌گه‌ر ئه‌و وه‌كى وێ نه‌بوو هشيار بن قه‌بويل نه‌كه‌ن، وكارى پێ نه‌كه‌ن. وهه‌چییێ خودێ سه‌رداچوونا وى بڤێت تو -ئه‌ى پێغه‌مبه‌ر- نه‌شێى وێ چه‌ندێ ژێ دوير بكه‌ى، وتو نه‌شێى وى ب هيدايه‌ت بينى. وهندى ئه‌و جوهى ودوڕوينه خودێ نه‌ڤيايه كو دلێن وان ژ پيسییا كوفرێ پاقژ بكه‌ت، د دنيايێ دا ڕویڕه‌شى وشه‌رمزارى بۆ وان هه‌يه، و ل ئاخره‌تێ عه‌زابدانه‌كا مه‌زن.
سَمَّـٰعُونَ لِلۡكَذِبِ أَكَّـٰلُونَ لِلسُّحۡتِۚ فَإِن جَآءُوكَ فَٱحۡكُم بَيۡنَهُمۡ أَوۡ أَعۡرِضۡ عَنۡهُمۡۖ وَإِن تُعۡرِضۡ عَنۡهُمۡ فَلَن يَضُرُّوكَ شَيۡـٔٗاۖ وَإِنۡ حَكَمۡتَ فَٱحۡكُم بَيۡنَهُم بِٱلۡقِسۡطِۚ إِنَّ ٱللَّهَ يُحِبُّ ٱلۡمُقۡسِطِينَ ﴿٤٢﴾
ئه‌ڤ جوهییه گوهدانا دره‌وێ دده‌نه د گه‌ل خوارنا مالێ حه‌رام، ڤێجا ئه‌گه‌ر ئه‌و هاتن ووان حوكمێ خۆ ئينا نك ته تو حوكمى د ناڤبه‌را وان دا بكه، يان ژى تو وان بهێله، وئه‌گه‌ر تو حوكمى د ناڤبه‌را وان دا نه‌كه‌ى ئه‌و نه‌شێن ب تشته‌كى زيانێ بگه‌هيننه ته، وئه‌گه‌ر ته حوكم كر تو ب دادییێ حوكمى د ناڤبه‌را وان دا بكه. هندى خودێیه حه‌ز ژ دادكه‌ران دكه‌ت.
وَكَيۡفَ يُحَكِّمُونَكَ وَعِندَهُمُ ٱلتَّوۡرَىٰةُ فِيهَا حُكۡمُ ٱللَّهِ ثُمَّ يَتَوَلَّوۡنَ مِنۢ بَعۡدِ ذَٰلِكَۚ وَمَآ أُوْلَـٰٓئِكَ بِٱلۡمُؤۡمِنِينَ ﴿٤٣﴾
هندى كارێ ڤان جوهییانه يێ عه‌جێبه، ئه‌و حوكمێ خۆ دئيننه نك ته -ئه‌ى پێغه‌مبه‌ر- وئه‌و باوه‌رییێ ب ته، و ب كيتابا ته نائينن، د گه‌ل كو ئه‌و ته‌وراتا وان باوه‌رى پێ هه‌ى يا ل نك وان، حوكمێ خودێ تێدا هه‌يه، پاشى ئه‌گه‌ر ته حوكمه‌كێ ل دويڤ دلێ وان نه‌دا ئه‌و دێ پشت دده‌ن وچن، ڤێجا وان گونه‌ها كوفرا ب شريعه‌تێ خۆ د گه‌ل گونه‌ها پشتدانا حوكمێ ته ل نك خۆ كۆمكر، وئه‌وێن ئه‌ڤ سالۆخه‌ته ل نك هه‌ين ئه‌و نه دخودان باوه‌رن ب خودێ و ب ته وحوكمێ ته.
إِنَّآ أَنزَلۡنَا ٱلتَّوۡرَىٰةَ فِيهَا هُدٗى وَنُورٞۚ يَحۡكُمُ بِهَا ٱلنَّبِيُّونَ ٱلَّذِينَ أَسۡلَمُواْ لِلَّذِينَ هَادُواْ وَٱلرَّبَّـٰنِيُّونَ وَٱلۡأَحۡبَارُ بِمَا ٱسۡتُحۡفِظُواْ مِن كِتَٰبِ ٱللَّهِ وَكَانُواْ عَلَيۡهِ شُهَدَآءَۚ فَلَا تَخۡشَوُاْ ٱلنَّاسَ وَٱخۡشَوۡنِ وَلَا تَشۡتَرُواْ بِـَٔايَٰتِي ثَمَنٗا قَلِيلٗاۚ وَمَن لَّمۡ يَحۡكُم بِمَآ أَنزَلَ ٱللَّهُ فَأُوْلَـٰٓئِكَ هُمُ ٱلۡكَٰفِرُونَ ﴿٤٤﴾
هندى ئه‌مين مه ته‌ورات ئينايه خوارێ، ڕێنيشادانا ژ به‌رزه‌بوونێ وئاشكه‌راكرنا ئه‌حكامان تێدا هه‌يه، ووان پێغه‌مبه‌ران يێن خۆ ئێخستییه ژێر حوكمێ خودێ وباوه‌رى پێ ئيناى حوكم پێ د ناڤبه‌را جوهییان دا كرییه، وئه‌و ژ حوكمێ وێ ده‌رنه‌كه‌فتينه ووه‌ربادان ژى نه‌ئێخستییێ، وزانايێن جوهییان يێن خودايى وزانايێن رێبه‌ر ومه‌زن يێن خه‌لكى ب شريعه‌تێ خودێ په‌روه‌رده دكه‌ن وان ژى حوكم پێ كرییه؛ ئه‌و ژ به‌ر كو پێغه‌مبه‌رێن وان ته‌ورات وتێگه‌هشتن وكاركرنا ب وێ ئێمانه‌تى وان كربوو، وئه‌و زانا شاهد بوون كو وان پێغه‌مبه‌ران ب كيتابا خودێ حوكم د ناڤبه‌را جوهییان دا كربوو. وخودێ دبێژته زانايێن جوهییان: ڤێجا هوين د كارئينانا حوكمێ من دا ژ خه‌لكى نه‌ترسن؛ چونكى ئه‌و نه‌شێن نه مفاى نه زيانێ بگه‌هيننه هه‌وه، به‌لێ هوين ژ من بترسن ئه‌زم مفاگه‌هينێ زيانكه‌ر، وهوين ب وى حوكمێ من ئينايه خوارێ به‌رانبه‌ره‌كێ بێ خێر وه‌رنه‌گرن. وئه‌وێن حوكمێ خودێ يێ وى د كيتابا خۆ دا ئينايه خوارێ گوهاڕتى، وئه‌و ڤه‌شارتى، وباوه‌رى پێ نه‌ئيناى، وكار ب حوكمه‌كێ دى كرى، ئه‌ون يێن كافر.
وَكَتَبۡنَا عَلَيۡهِمۡ فِيهَآ أَنَّ ٱلنَّفۡسَ بِٱلنَّفۡسِ وَٱلۡعَيۡنَ بِٱلۡعَيۡنِ وَٱلۡأَنفَ بِٱلۡأَنفِ وَٱلۡأُذُنَ بِٱلۡأُذُنِ وَٱلسِّنَّ بِٱلسِّنِّ وَٱلۡجُرُوحَ قِصَاصٞۚ فَمَن تَصَدَّقَ بِهِۦ فَهُوَ كَفَّارَةٞ لَّهُۥۚ وَمَن لَّمۡ يَحۡكُم بِمَآ أَنزَلَ ٱللَّهُ فَأُوْلَـٰٓئِكَ هُمُ ٱلظَّـٰلِمُونَ ﴿٤٥﴾
ومه د ته‌وراتێ دا ل سه‌ر وان نڤيسى بوو كو نه‌فس ب نه‌فسێ دئێته كوشتن، وچاڤ ب چاڤى دئێته ئينانه‌ده‌ر، ودفن ب دفنێ دئێته بڕين، وگوهـ ب گوهى دئێته ژێڤه‌كرن، وددان ب ددانى دئێته شكاندن، و د برينان دا تۆلڤه‌كرن هه‌يه، ڤێجا هه‌چییێ د تۆلستاندنێ دا ل زۆردارى ببۆرت وحه‌قێ خۆ ژێ نه‌ستينت ئه‌و بۆ وى دێ بته ژێبرن بۆ هنده‌ك گونه‌هێن وى كرين. وهه‌چییێ حوكمى ب وێ نه‌كه‌ت يا خودێ د تۆلستاندنێ دا ئينايه خوارێ ئه‌و ئه‌ون يێن زێده‌گاڤى ل سه‌ر توخويبێن خودێ كرى.