قورئانا پیرۆز › سورەتا المائدة › ئایەتا ٩٥
سورەتا المائدة · ئایەتا ٩٥ ب تەفسیرا کوردی
Al-Ma'idah
بِسۡمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحۡمَٰنِ ٱلرَّحِيمِ
تەفسیرا ساناهی — ماموستا تەحسین ئیبراهیم دۆسکی · ژێدەر
لَيۡسَ عَلَى ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ وَعَمِلُواْ ٱلصَّـٰلِحَٰتِ جُنَاحٞ فِيمَا طَعِمُوٓاْ إِذَا مَا ٱتَّقَواْ وَّءَامَنُواْ وَعَمِلُواْ ٱلصَّـٰلِحَٰتِ ثُمَّ ٱتَّقَواْ وَّءَامَنُواْ ثُمَّ ٱتَّقَواْ وَّأَحۡسَنُواْۚ وَٱللَّهُ يُحِبُّ ٱلۡمُحۡسِنِينَ ﴿٩٣﴾
چو گونه‌هـ ل سه‌ر وان خودان باوه‌ران نينه ئه‌وێن مه‌ى ڤه‌خوارى به‌رى ئه‌و بێته حه‌رامكرن، ئه‌گه‌ر وان ئه‌و هێلا وباوه‌رى ب خودێ ئينا وته‌قوایا وى كر، وكارێن چاك كرن، پاشى ب وێ چه‌ندێ باوه‌رى وته‌قوایا وان زێده بوو، حه‌تا ژ زێده باوه‌رییا وان ئه‌و وه‌سا لێ هاتن ده‌مێ وان عيباده‌تێ خودێ دكر هه‌ر وه‌كى وان ئه‌و دديت. هندى خودێیه حه‌ز ژ وان دكه‌ت ئه‌وێن د باوه‌رییا خۆ دا گه‌هشتينه ده‌ره‌جا ئحسانێ، كو باوه‌رییێ ب وى تشتى بینن یێ ئه‌و نه‌بینن هه‌ر وه‌كى ئه‌و وى دبینن.
يَـٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ لَيَبۡلُوَنَّكُمُ ٱللَّهُ بِشَيۡءٖ مِّنَ ٱلصَّيۡدِ تَنَالُهُۥٓ أَيۡدِيكُمۡ وَرِمَاحُكُمۡ لِيَعۡلَمَ ٱللَّهُ مَن يَخَافُهُۥ بِٱلۡغَيۡبِۚ فَمَنِ ٱعۡتَدَىٰ بَعۡدَ ذَٰلِكَ فَلَهُۥ عَذَابٌ أَلِيمٞ ﴿٩٤﴾
گه‌لى ئه‌وێن باوه‌رى ئيناى، خودێ ب تشته‌كى ژ وێ نێچيرا نێزيكى هه‌وه ببت كو هوين بشێن يا بچويك ژێ ب ده‌ستێ خۆ بگرن ويا مه‌زن ب چه‌كى دێ هه‌وه جه‌ڕبينت؛ دا خودێ ب زانينه‌كا بۆ خه‌لكى ئاشكه‌را بزانت كانێ ئه‌و كينه يێن نه ل به‌رچاڤ ژ خودايێ خۆ دترسن، ژ به‌ر باوه‌رییا وان يا موكم كو ئه‌و وان دبينت، ڤێجا ل ده‌مێ ئيحرامان خۆ ژ نێچيرێ بده‌نه پاش. وپشتى ڤێ ئاشكه‌راكرنێ هه‌چییێ ل ده‌مێ ئيحرامان نێچيرێ بكه‌ت ئه‌و يێ هێژاى عه‌زابدانه‌كا دژواره.
يَـٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ لَا تَقۡتُلُواْ ٱلصَّيۡدَ وَأَنتُمۡ حُرُمٞۚ وَمَن قَتَلَهُۥ مِنكُم مُّتَعَمِّدٗا فَجَزَآءٞ مِّثۡلُ مَا قَتَلَ مِنَ ٱلنَّعَمِ يَحۡكُمُ بِهِۦ ذَوَا عَدۡلٖ مِّنكُمۡ هَدۡيَۢا بَٰلِغَ ٱلۡكَعۡبَةِ أَوۡ كَفَّـٰرَةٞ طَعَامُ مَسَٰكِينَ أَوۡ عَدۡلُ ذَٰلِكَ صِيَامٗا لِّيَذُوقَ وَبَالَ أَمۡرِهِۦۗ عَفَا ٱللَّهُ عَمَّا سَلَفَۚ وَمَنۡ عَادَ فَيَنتَقِمُ ٱللَّهُ مِنۡهُۚ وَٱللَّهُ عَزِيزٞ ذُو ٱنتِقَامٍ ﴿٩٥﴾
گه‌لى ئه‌وێن باوه‌رى ئيناى، ده‌مێ هوين د ئيحرامان دا هوين نێچيرا عه‌ردى نه‌كه‌ن، وهه‌چییێ ژ قه‌ستا ڕه‌نگه‌كێ نێچيرا عه‌ردى بكه‌ت جزايێ وى ئه‌وه ئه‌و حه‌يوانه‌كێ وه‌كى وى ڤه‌كوژت ژ: حێشتران يان چێلان يان په‌زى، پشتى دو كه‌سێن دادكه‌ر حوكمى پێ دده‌ن، وكو ئه‌و وى قوربانى بده‌ته هه‌ژارێن حه‌ره‌مێ، وئه‌گه‌ر چو ژ ڤان حه‌يوانان ب ده‌ست نه‌كه‌ت بلا ئه‌و ب بهايێ حه‌يوانه‌كێ وه‌كى وى، خوارنێ بكڕت وبده‌ته هه‌ژارێن حه‌ره‌مێ، يان به‌رانبه‌ر هه‌ر نيڤ بێده‌رییه‌كێ ژ وێ خوارنێ بلا ئه‌و ڕۆژییه‌كێ بگرت، خودێ ئه‌ڤ جزايه دانا سه‌ر وى؛ دا ئه‌و ب ڤى جزایى تام بكه‌ته ئه‌نجامێ كارێ خۆ يێ خراب. وئه‌وێن كه‌فتينه د هنده‌ك ژ ڤێ چه‌ندێ دا به‌رى ئه‌و بێته حه‌رامكرن خودێ يێ ل وان بۆرى، وهه‌چییێ پشتى حه‌رامبوونێ ژ قه‌ستا لێ بزڤڕت، ئه‌و يێ به‌رگومانه كو خودێ تۆلێ لێ ڤه‌كه‌ت، وهندى خودێیه زالێ خودان هێزه تۆلێ ژ وى دستينت يێ گوهدارییا وى نه‌كه‌ت، كه‌س وى ژ ڤێ چه‌ندی مه‌نعه ناكه‌ت.
أُحِلَّ لَكُمۡ صَيۡدُ ٱلۡبَحۡرِ وَطَعَامُهُۥ مَتَٰعٗا لَّكُمۡ وَلِلسَّيَّارَةِۖ وَحُرِّمَ عَلَيۡكُمۡ صَيۡدُ ٱلۡبَرِّ مَا دُمۡتُمۡ حُرُمٗاۗ وَٱتَّقُواْ ٱللَّهَ ٱلَّذِيٓ إِلَيۡهِ تُحۡشَرُونَ ﴿٩٦﴾
گه‌لى خودان باوه‌ران، ده‌مێ هوين د ئيحرامان دا خودێ نێچيرا ده‌ريايێ بۆ هه‌وه حه‌لالكرییه، وئه‌ڤه ئه‌وه يێ ب ساخى بێته گرتن، وخوارنا وێ ژى: وئه‌ڤه ئه‌وه يێ بێته گرتن مرار؛ دا هوين ل ده‌مێ ئاكنجيبوون وڕێڤنگییێ مفایى بۆ خۆ ژێ ببينن، ووى نێچيرا عه‌ردى ل ده‌مێ هوين د ئيحرامان دا بۆ حه‌جێ يان عومرێ ل سه‌ر هه‌وه حه‌رامكر. وهوين ژ خودێ بترسن، وپێگيرییێ ب فه‌رمانێن وى بكه‌ن، وخۆ ژ هه‌مى بێ ئه‌مرییێن وى بده‌نه پاش؛ دا هوين قه‌نجییا وى يا مه‌زن ب ده‌ست خۆ ڤه بينن، ودا هوين ب سلامه‌ت بن ژ عه‌زابا وى ده‌مێ هوين بۆ حسێب وجزادانێ بۆ نك وى دئێنه كۆمكرن.
۞جَعَلَ ٱللَّهُ ٱلۡكَعۡبَةَ ٱلۡبَيۡتَ ٱلۡحَرَامَ قِيَٰمٗا لِّلنَّاسِ وَٱلشَّهۡرَ ٱلۡحَرَامَ وَٱلۡهَدۡيَ وَٱلۡقَلَـٰٓئِدَۚ ذَٰلِكَ لِتَعۡلَمُوٓاْ أَنَّ ٱللَّهَ يَعۡلَمُ مَا فِي ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَمَا فِي ٱلۡأَرۡضِ وَأَنَّ ٱللَّهَ بِكُلِّ شَيۡءٍ عَلِيمٌ ﴿٩٧﴾
خودێ منه‌ت ل به‌نییێن خۆ كر كو كه‌عبه به‌يتا حه‌رام بۆ وان كره چاككرن بۆ دينێ وان، وته‌ناهى بۆ ژينا وان، ئه‌ڤه گاڤا وان باوه‌رى ب خودێ وپێغه‌مبه‌رێ وى ئينا وكار ب فه‌رمانێن وى كر، ووى شه‌ڕ وته‌عدايى د هه‌يڤێن حه‌رام دا حه‌رام كر، ڤێجا كه‌س تێدا ته‌عدايییێ ل كه‌سێ نه‌كه‌ت، وخودێ حه‌رامكر ته‌عدايى ل وان قوربانان بێته‌كرن يێن بۆ حه‌ره‌مێ ب ديارى دئێته پێشكێشكرن، هه‌ر وه‌سا وى حه‌رامكر ته‌عدايى ل وان بێته‌كرن يێن بۆ نيشان ڕستك د ستوى دا هاتینه دانان؛ دا بێته زانين كو ئه‌ڤه بۆ قوربانانه؛ ئه‌ڤه دا هوين بزانن هندى خودێیه هه‌ر تشته‌كێ ل عه‌سمانان وهه‌ر تشته‌كێ ل عه‌ردى دزانت، ووێ دزانت يا وى بۆ به‌نییێن خۆ كرییه شريعه‌ت دا هنده‌ك پێ ژ هنده‌كان بێنه پاراستن، وهندى خودێیه ب هه‌ر تشته‌كێ هه‌ى يێ پڕزانايه، ڤێجا تشته‌ك ل به‌ر وى نائێته ڤه‌شارتن.