قورئانا پیرۆز › سورەتا النساء › ئایەتا ٢١
سورەتا النساء · ئایەتا ٢١ ب تەفسیرا کوردی
An-Nisa
بِسۡمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحۡمَٰنِ ٱلرَّحِيمِ
تەفسیرا ساناهی — ماموستا تەحسین ئیبراهیم دۆسکی · ژێدەر
يَـٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ لَا يَحِلُّ لَكُمۡ أَن تَرِثُواْ ٱلنِّسَآءَ كَرۡهٗاۖ وَلَا تَعۡضُلُوهُنَّ لِتَذۡهَبُواْ بِبَعۡضِ مَآ ءَاتَيۡتُمُوهُنَّ إِلَّآ أَن يَأۡتِينَ بِفَٰحِشَةٖ مُّبَيِّنَةٖۚ وَعَاشِرُوهُنَّ بِٱلۡمَعۡرُوفِۚ فَإِن كَرِهۡتُمُوهُنَّ فَعَسَىٰٓ أَن تَكۡرَهُواْ شَيۡـٔٗا وَيَجۡعَلَ ٱللَّهُ فِيهِ خَيۡرٗا كَثِيرٗا ﴿١٩﴾
ئه‌ى گه‌لى ئه‌وێن باوه‌رى ئيناى، بۆ هه‌وه يا دورست نينه هوين ژنبابێن خۆ بكه‌نه پشكه‌ك ژ وى ميراتى یێ بابێن هه‌وه هێلاى، هوين وان ل خۆ ماره بكه‌ن، يان نه‌هێلن ئه‌و شوى بكه‌ن، يان ل وان كه‌سان ماره بكه‌ن يێن هه‌وه دڤێن، بێى دلێ وان، وبۆ هه‌وه دورست نينه هوين ژ نه‌ڤيان زيانێ بگه‌هيننه ژنێن خۆ؛ دا ئه‌و بۆ هه‌وه ته‌نازولێ ژ هنده‌كێ ژ وى مالى بكه‌ن يێ هه‌وه دايێ وه‌ك مه‌هر يان ديارى، هنگى تێ نه‌بت ئه‌گه‌ر وان كرێتییه‌كا ئاشكه‌را وه‌كى ده‌همه‌ن پيسییێ كر، وێ گاڤێ هه‌وه مافێ هه‌ى هوين وان به‌رنه‌ده‌ن حه‌تا ئه‌و وى مالى ل هه‌وه نه‌زڤڕينن يێ هه‌وه دايێ. وهه‌ڤالينییا هه‌وه د گه‌ل ژنێن هه‌وه بلا يا ب قه‌درگرتن وڤيان بت، وهوين مافێن وان بده‌نێ. وئه‌گه‌ر هه‌وه ئه‌و نه‌ڤيان ژ به‌ر ئه‌گه‌ره‌كا دنيايێ هوين صه‌برێ بكێشن؛ چونكى دبت تشته‌ك هه‌بت هه‌وه نه‌ڤێت وئه‌و ب خۆ خێره‌كا گه‌له‌ك تێدا هه‌بت.
وَإِنۡ أَرَدتُّمُ ٱسۡتِبۡدَالَ زَوۡجٖ مَّكَانَ زَوۡجٖ وَءَاتَيۡتُمۡ إِحۡدَىٰهُنَّ قِنطَارٗا فَلَا تَأۡخُذُواْ مِنۡهُ شَيۡـًٔاۚ أَتَأۡخُذُونَهُۥ بُهۡتَٰنٗا وَإِثۡمٗا مُّبِينٗا ﴿٢٠﴾
وئه‌گه‌ر هه‌وه ڤيا ژنه‌كێ ل جهێ ئێكا دى بينن، وهه‌وه ماله‌كێ مه‌زن وه‌ك مه‌هر دابته وێ يا هه‌وه دڤێت به‌رده‌ن، هوين چويێ ژێ ڕانه‌كه‌ن، ئه‌رێ ژ دره‌و وبێ به‌ختییه‌كا ئاشكه‌را هوين دێ وى ڕاكه‌ن؟
وَكَيۡفَ تَأۡخُذُونَهُۥ وَقَدۡ أَفۡضَىٰ بَعۡضُكُمۡ إِلَىٰ بَعۡضٖ وَأَخَذۡنَ مِنكُم مِّيثَٰقًا غَلِيظٗا ﴿٢١﴾
وچاوا دێ بۆ هه‌وه دورست بت هوين وى مالى ژێ بستينن يێ هه‌وه ب مه‌هر دايه وان، وهه‌ر ئێك ژ هه‌وه خۆشى ب يێ دى برییه، ووان په‌يمانه‌كا موكم ژ هه‌وه وه‌رگرتییه كو هوين وان ب قه‌نجى بگرن يان خوشخۆك به‌رده‌ن؟
وَلَا تَنكِحُواْ مَا نَكَحَ ءَابَآؤُكُم مِّنَ ٱلنِّسَآءِ إِلَّا مَا قَدۡ سَلَفَۚ إِنَّهُۥ كَانَ فَٰحِشَةٗ وَمَقۡتٗا وَسَآءَ سَبِيلًا ﴿٢٢﴾
وهوين وان ژنان ماره نه‌كه‌ن يێن بابێن هه‌وه ئه‌و ماره‌كرين، ئه‌و تێ نه‌بت يا ل ده‌مێ جاهليه‌تێ چێبووى وبۆرى، ئه‌وێ چو لۆمه ل سه‌ر هه‌وه نينه. هندى ماره‌كرنا ژنبابانه ژ لايێ نه‌ڤسییان ڤه كاره‌كێ كرێت وپيسه، وخودێ حه‌ز ژ وى ناكه‌ت يێ وێ چه‌ندێ بكه‌ت، وئه‌و چ كار وكه‌سبه‌كێ خراب بوو هه‌وه ل جاهليه‌تا خۆ دكر.
حُرِّمَتۡ عَلَيۡكُمۡ أُمَّهَٰتُكُمۡ وَبَنَاتُكُمۡ وَأَخَوَٰتُكُمۡ وَعَمَّـٰتُكُمۡ وَخَٰلَٰتُكُمۡ وَبَنَاتُ ٱلۡأَخِ وَبَنَاتُ ٱلۡأُخۡتِ وَأُمَّهَٰتُكُمُ ٱلَّـٰتِيٓ أَرۡضَعۡنَكُمۡ وَأَخَوَٰتُكُم مِّنَ ٱلرَّضَٰعَةِ وَأُمَّهَٰتُ نِسَآئِكُمۡ وَرَبَـٰٓئِبُكُمُ ٱلَّـٰتِي فِي حُجُورِكُم مِّن نِّسَآئِكُمُ ٱلَّـٰتِي دَخَلۡتُم بِهِنَّ فَإِن لَّمۡ تَكُونُواْ دَخَلۡتُم بِهِنَّ فَلَا جُنَاحَ عَلَيۡكُمۡ وَحَلَـٰٓئِلُ أَبۡنَآئِكُمُ ٱلَّذِينَ مِنۡ أَصۡلَٰبِكُمۡ وَأَن تَجۡمَعُواْ بَيۡنَ ٱلۡأُخۡتَيۡنِ إِلَّا مَا قَدۡ سَلَفَۗ إِنَّ ٱللَّهَ كَانَ غَفُورٗا رَّحِيمٗا ﴿٢٣﴾
خودێ ماره‌كرنا ده‌يكێن هه‌وه ل سه‌ر هه‌وه حه‌رامكرییه، وده‌يكا بابێ وده‌يكا دايكێ ژى دكه‌ڤنه د بن دا، ويا كچێن هه‌وه، وكچێن كوڕى ژى دكه‌ڤنه د بن دا، ويا خويشكێن هه‌وه يێن ده‌يبابى بن يان نه، ويا مه‌تێن هه‌وه: خويشكێن بابێ وباپيرى، ويا خاله‌تێن هه‌وه: خويشكێن ده‌يكێ وپيرێ، ويا برازا وخوارزيێن هه‌وه، وكچێن وان ژى دكه‌ڤنه د بن دا، ويا ده‌يكێن هه‌وه يێن شير دايه هه‌وه، ويا خويشكێن هه‌وه يێن شيرى -وپێغه‌مبه‌رى سلاڤ لێ بن دياركرییه كو ب دانا شيرى ئه‌و حه‌رام دبن يێن ب نه‌سه‌بێ حه‌رام دبن- ويا خه‌سوییێن هه‌وه، ڤێجا چ هوين چووبنه نك كچێن وان يان نه، ويا نه‌ڤسیێن هه‌وه ئه‌وێن د مالێن هه‌وه دا هاتينه ب خودانكرن، وئه‌وێن نه د مالێن هه‌وه ژى دا هاتينه ب خودانكرن، به‌لێ ب وى شه‌رتى هوين چووبنه نك ده‌يكێن وان، وئه‌گه‌ر هوين نه‌چووبنه نك ده‌يكێن وان وهه‌وه ئه‌و به‌ردابن، يان مربن، هنگى بۆ هه‌وه دورسته هوين وان ماره بكه‌ن، هه‌ر وه‌سا خودێ ل سه‌ر هه‌وه حه‌رامكرییه كو هوين بويكێن خۆ ماره بكه‌ن، ژنێن كوڕێن خۆ يێن ژ هه‌وه ب خۆ بووين يان كوڕێن هه‌وه يێن شيرى بن، وئه‌ڤ حه‌رامبوونه ب هندێ په‌يدا دبت كو كوڕ وێ ژنێ ماره بكه‌ت ئه‌گه‌ر خۆ نه‌چووبته نك ژى، هه‌ر وه‌سا وى ل سه‌ر هه‌وه حه‌رامكرییه هوين دو خويشكێن نه‌سه‌بێ يان يێن شيرى پێكڤه ل نك خۆ كۆم بكه‌ن، ئه‌و تێ نه‌بت يا ل ده‌مێ جاهليه‌تێ بۆرى وچووى. وهه‌ر وه‌سا د سوننه‌تێ دا هاتییه كو چێ نابت ژن د گه‌ل مه‌تا وێ يان د گه‌ل خاله‌تا وێ پێكڤه بێنه كۆمكرن. هندى خودێیه گونه‌هـ ژێبرێ گونه‌هكارانه ئه‌گه‌ر تۆبه بكه‌ن، يێ دلۆڤانكاره ب وان، ئه‌و وى تشتى ژ وان ناخوازت يێ ئه‌و نه‌شێن بكه‌ن.