قورئانا پیرۆز › سورەتا النساء › ئایەتا ٢٥
سورەتا النساء · ئایەتا ٢٥ ب تەفسیرا کوردی
An-Nisa
بِسۡمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحۡمَٰنِ ٱلرَّحِيمِ
تەفسیرا ساناهی — ماموستا تەحسین ئیبراهیم دۆسکی · ژێدەر
حُرِّمَتۡ عَلَيۡكُمۡ أُمَّهَٰتُكُمۡ وَبَنَاتُكُمۡ وَأَخَوَٰتُكُمۡ وَعَمَّـٰتُكُمۡ وَخَٰلَٰتُكُمۡ وَبَنَاتُ ٱلۡأَخِ وَبَنَاتُ ٱلۡأُخۡتِ وَأُمَّهَٰتُكُمُ ٱلَّـٰتِيٓ أَرۡضَعۡنَكُمۡ وَأَخَوَٰتُكُم مِّنَ ٱلرَّضَٰعَةِ وَأُمَّهَٰتُ نِسَآئِكُمۡ وَرَبَـٰٓئِبُكُمُ ٱلَّـٰتِي فِي حُجُورِكُم مِّن نِّسَآئِكُمُ ٱلَّـٰتِي دَخَلۡتُم بِهِنَّ فَإِن لَّمۡ تَكُونُواْ دَخَلۡتُم بِهِنَّ فَلَا جُنَاحَ عَلَيۡكُمۡ وَحَلَـٰٓئِلُ أَبۡنَآئِكُمُ ٱلَّذِينَ مِنۡ أَصۡلَٰبِكُمۡ وَأَن تَجۡمَعُواْ بَيۡنَ ٱلۡأُخۡتَيۡنِ إِلَّا مَا قَدۡ سَلَفَۗ إِنَّ ٱللَّهَ كَانَ غَفُورٗا رَّحِيمٗا ﴿٢٣﴾
خودێ ماره‌كرنا ده‌يكێن هه‌وه ل سه‌ر هه‌وه حه‌رامكرییه، وده‌يكا بابێ وده‌يكا دايكێ ژى دكه‌ڤنه د بن دا، ويا كچێن هه‌وه، وكچێن كوڕى ژى دكه‌ڤنه د بن دا، ويا خويشكێن هه‌وه يێن ده‌يبابى بن يان نه، ويا مه‌تێن هه‌وه: خويشكێن بابێ وباپيرى، ويا خاله‌تێن هه‌وه: خويشكێن ده‌يكێ وپيرێ، ويا برازا وخوارزيێن هه‌وه، وكچێن وان ژى دكه‌ڤنه د بن دا، ويا ده‌يكێن هه‌وه يێن شير دايه هه‌وه، ويا خويشكێن هه‌وه يێن شيرى -وپێغه‌مبه‌رى سلاڤ لێ بن دياركرییه كو ب دانا شيرى ئه‌و حه‌رام دبن يێن ب نه‌سه‌بێ حه‌رام دبن- ويا خه‌سوییێن هه‌وه، ڤێجا چ هوين چووبنه نك كچێن وان يان نه، ويا نه‌ڤسیێن هه‌وه ئه‌وێن د مالێن هه‌وه دا هاتينه ب خودانكرن، وئه‌وێن نه د مالێن هه‌وه ژى دا هاتينه ب خودانكرن، به‌لێ ب وى شه‌رتى هوين چووبنه نك ده‌يكێن وان، وئه‌گه‌ر هوين نه‌چووبنه نك ده‌يكێن وان وهه‌وه ئه‌و به‌ردابن، يان مربن، هنگى بۆ هه‌وه دورسته هوين وان ماره بكه‌ن، هه‌ر وه‌سا خودێ ل سه‌ر هه‌وه حه‌رامكرییه كو هوين بويكێن خۆ ماره بكه‌ن، ژنێن كوڕێن خۆ يێن ژ هه‌وه ب خۆ بووين يان كوڕێن هه‌وه يێن شيرى بن، وئه‌ڤ حه‌رامبوونه ب هندێ په‌يدا دبت كو كوڕ وێ ژنێ ماره بكه‌ت ئه‌گه‌ر خۆ نه‌چووبته نك ژى، هه‌ر وه‌سا وى ل سه‌ر هه‌وه حه‌رامكرییه هوين دو خويشكێن نه‌سه‌بێ يان يێن شيرى پێكڤه ل نك خۆ كۆم بكه‌ن، ئه‌و تێ نه‌بت يا ل ده‌مێ جاهليه‌تێ بۆرى وچووى. وهه‌ر وه‌سا د سوننه‌تێ دا هاتییه كو چێ نابت ژن د گه‌ل مه‌تا وێ يان د گه‌ل خاله‌تا وێ پێكڤه بێنه كۆمكرن. هندى خودێیه گونه‌هـ ژێبرێ گونه‌هكارانه ئه‌گه‌ر تۆبه بكه‌ن، يێ دلۆڤانكاره ب وان، ئه‌و وى تشتى ژ وان ناخوازت يێ ئه‌و نه‌شێن بكه‌ن.
۞وَٱلۡمُحۡصَنَٰتُ مِنَ ٱلنِّسَآءِ إِلَّا مَا مَلَكَتۡ أَيۡمَٰنُكُمۡۖ كِتَٰبَ ٱللَّهِ عَلَيۡكُمۡۚ وَأُحِلَّ لَكُم مَّا وَرَآءَ ذَٰلِكُمۡ أَن تَبۡتَغُواْ بِأَمۡوَٰلِكُم مُّحۡصِنِينَ غَيۡرَ مُسَٰفِحِينَۚ فَمَا ٱسۡتَمۡتَعۡتُم بِهِۦ مِنۡهُنَّ فَـَٔاتُوهُنَّ أُجُورَهُنَّ فَرِيضَةٗۚ وَلَا جُنَاحَ عَلَيۡكُمۡ فِيمَا تَرَٰضَيۡتُم بِهِۦ مِنۢ بَعۡدِ ٱلۡفَرِيضَةِۚ إِنَّ ٱللَّهَ كَانَ عَلِيمًا حَكِيمٗا ﴿٢٤﴾
وبۆ هه‌وه حه‌رامه هوين ژنێن شويكرى ماره بكه‌ن، ئه‌و تێ نه‌بن يێن د جيهادێ دا دكه‌ڤنه ده‌ستێ هه‌وه، ماره‌كرنا وان بۆ هه‌وه يا حه‌لاله، پشتى ژڤانه‌كى ئه‌و خۆ دگرن، خودێ ماره‌كرنا ڤان ژنان ل سه‌ر هه‌وه حه‌رامكرییه، و ژبلى ڤان ژنان هه‌مى ژنێن دى بۆ هه‌وه دحه‌لالن، كو هوين وان ب مالێ خۆ بخوازن دا خۆ پێ ژ حه‌رامییێ بپارێزن. ڤێجا يا هه‌وه ب ماره‌كرنه‌كا دورست خۆشى پێ بر، هوين مه‌هرا وان يا خودێ بۆ وان ل سه‌ر هه‌وه فه‌ركرى بده‌نێ، وچو گونه‌هـ ل سه‌ر هه‌وه نينه د وى مه‌هرى دا يێ هوين د ناڤبه‌را خۆ دا ل سه‌ر ڕازى دبن، كێم بت يان گه‌له‌ك بت، هندى خودێیه ب كريارێن به‌نییێن خۆ يێ پڕزانا بوويه، وئه‌و د ئه‌حكام وڕێڤه‌برنێ دا يێ كاربنه‌جهـ بوويه.
وَمَن لَّمۡ يَسۡتَطِعۡ مِنكُمۡ طَوۡلًا أَن يَنكِحَ ٱلۡمُحۡصَنَٰتِ ٱلۡمُؤۡمِنَٰتِ فَمِن مَّا مَلَكَتۡ أَيۡمَٰنُكُم مِّن فَتَيَٰتِكُمُ ٱلۡمُؤۡمِنَٰتِۚ وَٱللَّهُ أَعۡلَمُ بِإِيمَٰنِكُمۚ بَعۡضُكُم مِّنۢ بَعۡضٖۚ فَٱنكِحُوهُنَّ بِإِذۡنِ أَهۡلِهِنَّ وَءَاتُوهُنَّ أُجُورَهُنَّ بِٱلۡمَعۡرُوفِ مُحۡصَنَٰتٍ غَيۡرَ مُسَٰفِحَٰتٖ وَلَا مُتَّخِذَٰتِ أَخۡدَانٖۚ فَإِذَآ أُحۡصِنَّ فَإِنۡ أَتَيۡنَ بِفَٰحِشَةٖ فَعَلَيۡهِنَّ نِصۡفُ مَا عَلَى ٱلۡمُحۡصَنَٰتِ مِنَ ٱلۡعَذَابِۚ ذَٰلِكَ لِمَنۡ خَشِيَ ٱلۡعَنَتَ مِنكُمۡۚ وَأَن تَصۡبِرُواْ خَيۡرٞ لَّكُمۡۗ وَٱللَّهُ غَفُورٞ رَّحِيمٞ ﴿٢٥﴾
وهه‌چییێ پێڤه نه‌ئێت مه‌هرا ژنێن ئازاد وخودان باوه‌ر بده‌ت، بۆ وى هه‌يه هنده‌كێن دى ژ كچێن خودان باوه‌ر يێن به‌نى (جاريه) ماره بكه‌ت. وخودێ ب ڕاستییا باوه‌رییا هه‌وه يێ پڕزانایه، هنده‌ك ژ هه‌وه ژ هنده‌كانه، ڤێجا هوين ب ده‌ستويرییا مرۆڤێن وان وان ماره بكه‌ن، ومه‌هرا وان يا هوين ل سه‌ر پێك هاتين ب دله‌كێ خۆش بده‌نێ، دا ئه‌و ژ حه‌رامییێ دپاراستى بن، نه كو كرێتییێ ئاشكه‌را بكه‌ن، يان ب دزى ڤه بكه‌ن وببنه خودان دۆست، ڤێجا ئه‌گه‌ر وان شوى كر پاشى كرێتییه‌ك كر نيڤا وى حه‌ددى يێ كو ل سه‌ر ژنێن ئازاد هه‌ى -وئه‌و جه‌لده‌دانه نه‌كو ره‌جماندنه- ل سه‌ر وان هه‌يه. ئه‌ڤ ماره‌كرنا وان ژنێن جاريه ب وى ڕه‌نگێ به‌حس ژێ هاتییه‌كرن بۆ وییه يێ ژ خۆ بترست كو خرابییێ بكه‌ت، ونه‌شێته خۆ، وبێفره‌هییا ل سه‌ر نه‌ماره‌كرنا وان د گه‌ل ده‌همه‌ن پاقژییێ چێتر وباشتره. وخودێ گونه‌هـ ژێبرێ گونه‌هێن هه‌وه‌يه، ويێ دلۆڤانكاره ب هه‌وه له‌و ماره‌كرنا وان بۆ هه‌وه دورست كر ئه‌گه‌ر هوين نه‌شيان ژنێن ئازاد ماره بكه‌ن.
يُرِيدُ ٱللَّهُ لِيُبَيِّنَ لَكُمۡ وَيَهۡدِيَكُمۡ سُنَنَ ٱلَّذِينَ مِن قَبۡلِكُمۡ وَيَتُوبَ عَلَيۡكُمۡۗ وَٱللَّهُ عَلِيمٌ حَكِيمٞ ﴿٢٦﴾
خودێ ب ڤان شريعه‌تان دڤێت ڕێنيشانێن دينێ هه‌وه يێ ڕاست وشريعه‌تێ خۆ يێ بنه‌جهـ بۆ هه‌وه ئاشكه‌را بكه‌ت، وبه‌رێ هه‌وه بده‌ته ڕێكێن وان پێغه‌مبه‌ر وچاكێن به‌رى هه‌وه بۆرين د حه‌لالكرن وحه‌رامكرنێ دا، ووى دڤێت ب زڤڕينا هه‌وه بۆ عيباده‌تان تۆبێ بدانته سه‌ر هه‌وه، وئه‌و يێ پڕزانايه ب وى تشتێ كو كارێ به‌نییێن وى چاك دكه‌ت، و د شريعه‌تێ خۆ دا ئه‌و يێ كاربنه‌جهه.
وَٱللَّهُ يُرِيدُ أَن يَتُوبَ عَلَيۡكُمۡ وَيُرِيدُ ٱلَّذِينَ يَتَّبِعُونَ ٱلشَّهَوَٰتِ أَن تَمِيلُواْ مَيۡلًا عَظِيمٗا ﴿٢٧﴾
وخودێ دڤێت تۆبێ بدانته سه‌ر هه‌وه، و ل خه‌له‌تییێن هه‌وه ببۆرت، وئه‌وێن ل دويڤ خۆشى ودلچونێن خۆ دچن دڤێن كو هوين ب لادانه‌كا مه‌زن ژ دينى لاده‌ن.