قورئانا پیرۆز › سورەتا النور › ئایەتا ٦٠
سورەتا النور · ئایەتا ٦٠ ب تەفسیرا کوردی
An-Nur
بِسۡمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحۡمَٰنِ ٱلرَّحِيمِ
تەفسیرا ساناهی — ماموستا تەحسین ئیبراهیم دۆسکی · ژێدەر
يَـٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ لِيَسۡتَـٔۡذِنكُمُ ٱلَّذِينَ مَلَكَتۡ أَيۡمَٰنُكُمۡ وَٱلَّذِينَ لَمۡ يَبۡلُغُواْ ٱلۡحُلُمَ مِنكُمۡ ثَلَٰثَ مَرَّـٰتٖۚ مِّن قَبۡلِ صَلَوٰةِ ٱلۡفَجۡرِ وَحِينَ تَضَعُونَ ثِيَابَكُم مِّنَ ٱلظَّهِيرَةِ وَمِنۢ بَعۡدِ صَلَوٰةِ ٱلۡعِشَآءِۚ ثَلَٰثُ عَوۡرَٰتٖ لَّكُمۡۚ لَيۡسَ عَلَيۡكُمۡ وَلَا عَلَيۡهِمۡ جُنَاحُۢ بَعۡدَهُنَّۚ طَوَّـٰفُونَ عَلَيۡكُم بَعۡضُكُمۡ عَلَىٰ بَعۡضٖۚ كَذَٰلِكَ يُبَيِّنُ ٱللَّهُ لَكُمُ ٱلۡأٓيَٰتِۗ وَٱللَّهُ عَلِيمٌ حَكِيمٞ ﴿٥٨﴾
ئهى ئهوێن باوهرى ب خودێ ئيناى ودويكهفتنا پێغهمبهرێ وى كرى هوين فهرمانێ ل عهبد وجارییێن خۆ بكهن، و ل زارۆكێن خۆ ژى ئهوێن بالغ نهبووين كو ل دهمێ هاتنێ ل سێ وهختان بلا ئهو دهستويرییێ ژ ههوه بخوازن: بهرى نڤێژا سپێدێ؛ چونكى ل وى دهمى هوين جلكێن خۆ يێن نڤستنێ ددانن وجلكێن ڕۆژێ دكهنه بهر خۆ، و ل دهمێ هوين جلكێن خۆ ل نيڤرۆ بۆ بێنڤهدانێ ددانن، وپشتى نڤێژا عهيشا؛ چونكى ئهو دهمێ نڤستنێیه، ئهڤ ههر سێ دهمه بۆ ههوه دهمێن خۆڤهشارتن وستارهكرنێنه، و ل دهمێن دى چو نينه ئهگهر ئهو بێ دهستويرى بێنه ژۆر؛ چونكى ئهو دههوجهنه بێنه نك ههوه، وبۆ خزمهتكرنێ ئهو ب سهر ههوه دا دئێن، ووهكى خودێ حوكمێ خواستنا دهستويرییێ بۆ ههوه ئاشكهراكرى وهسا ئهو ئايهت وئهحكام ودهليلێن دينێ خۆ بۆ ههوه ئاشكهرا دكهت. وخودێ ب وى تشتى يێ پڕزانايه يێ چاكییا خهلكى تێدا بت، ويێ كاربنهجهه د ڕێڤهبرنا كارێ وان دا.
وَإِذَا بَلَغَ ٱلۡأَطۡفَٰلُ مِنكُمُ ٱلۡحُلُمَ فَلۡيَسۡتَـٔۡذِنُواْ كَمَا ٱسۡتَـٔۡذَنَ ٱلَّذِينَ مِن قَبۡلِهِمۡۚ كَذَٰلِكَ يُبَيِّنُ ٱللَّهُ لَكُمۡ ءَايَٰتِهِۦۗ وَٱللَّهُ عَلِيمٌ حَكِيمٞ ﴿٥٩﴾
وئهگهر زارۆكێن ههوه گههشتنه ژییێ بالغبوونێ، بلا ئهو ژى ل ههر گاڤهكا وان ڤيا بێنه ژۆر وهكى مهزنان دهستويرییێ بخوازن، ووهكى خودێ تۆرهيێ خواستنا دهستويرییێ بۆ ههوه ئاشكهرا دكهت وهسا ئهو ئايهتێن خۆ بۆ ههوه ئاشكهرا دكهت. وخودێ ب وى تشتى يێ پڕزانايه يێ چاكییا خهلكى تێدا بت، و د شريعهتێ خۆ دا يێ كاربنهجهه.
وَٱلۡقَوَٰعِدُ مِنَ ٱلنِّسَآءِ ٱلَّـٰتِي لَا يَرۡجُونَ نِكَاحٗا فَلَيۡسَ عَلَيۡهِنَّ جُنَاحٌ أَن يَضَعۡنَ ثِيَابَهُنَّ غَيۡرَ مُتَبَرِّجَٰتِۭ بِزِينَةٖۖ وَأَن يَسۡتَعۡفِفۡنَ خَيۡرٞ لَّهُنَّۗ وَٱللَّهُ سَمِيعٌ عَلِيمٞ ﴿٦٠﴾
وئهو پيرهژنێن ژ بهر ژییێ خۆ يێ مهزن ڕوينشتين، ودلێ خۆ نابهنه شويكرنێ، وچو زهلام ژى دلێ خۆ نابهنێ، ئهڤان چو گونههـ ل سهر نينه كو هندهكێ ژ جلكێن خۆ بدانن وهكى وى عهبايێ ب سهر جلكان دا دكهنه بهر خۆ، بێى خهمل وخێزهكێ ل بهر خۆ بكهن، وئهگهر ڤى ژى بكهنه بهر خۆ -بۆ ستارهى وپاقژییێ- بۆ وان چێتره. وخودێ گوهدێرێ ئاخفتنێن ههوهيه، و ب ئنيهت وكريارێن ههوه يێ پڕزانايه.
لَّيۡسَ عَلَى ٱلۡأَعۡمَىٰ حَرَجٞ وَلَا عَلَى ٱلۡأَعۡرَجِ حَرَجٞ وَلَا عَلَى ٱلۡمَرِيضِ حَرَجٞ وَلَا عَلَىٰٓ أَنفُسِكُمۡ أَن تَأۡكُلُواْ مِنۢ بُيُوتِكُمۡ أَوۡ بُيُوتِ ءَابَآئِكُمۡ أَوۡ بُيُوتِ أُمَّهَٰتِكُمۡ أَوۡ بُيُوتِ إِخۡوَٰنِكُمۡ أَوۡ بُيُوتِ أَخَوَٰتِكُمۡ أَوۡ بُيُوتِ أَعۡمَٰمِكُمۡ أَوۡ بُيُوتِ عَمَّـٰتِكُمۡ أَوۡ بُيُوتِ أَخۡوَٰلِكُمۡ أَوۡ بُيُوتِ خَٰلَٰتِكُمۡ أَوۡ مَا مَلَكۡتُم مَّفَاتِحَهُۥٓ أَوۡ صَدِيقِكُمۡۚ لَيۡسَ عَلَيۡكُمۡ جُنَاحٌ أَن تَأۡكُلُواْ جَمِيعًا أَوۡ أَشۡتَاتٗاۚ فَإِذَا دَخَلۡتُم بُيُوتٗا فَسَلِّمُواْ عَلَىٰٓ أَنفُسِكُمۡ تَحِيَّةٗ مِّنۡ عِندِ ٱللَّهِ مُبَٰرَكَةٗ طَيِّبَةٗۚ كَذَٰلِكَ يُبَيِّنُ ٱللَّهُ لَكُمُ ٱلۡأٓيَٰتِ لَعَلَّكُمۡ تَعۡقِلُونَ ﴿٦١﴾
چو گونههـ ل سهر خودان عوزران ژ كۆره وسهقهت ونهخۆشان نينه كو ئهو هندهك كارێن واجب نهكهن وهكى جيهادێ وههر تشتهكێ ل سهر چاڤى بۆ كۆرهى وپێیى بۆ سهقهتى وساخلهمییێ بۆ نهخۆشى ڕاوهستت، وچو گونههـ ل سهر ههوه ب خۆ ژى نينه -گهلی خودان باوهران- كو هوين خوارنێ بخۆن ل مالێن عهيالێن خۆ، يان ل مالێن بابێن خۆ، يان ل مالێن دهیكێن خۆ، يان ل مالێن برايێن خۆ، يان ل مالێن خويشكێن خۆ، يان ل مالێن مامێن خۆ، يان ل مالێن مهتێن خۆ، يان ل مالێن خالێن خۆ، يان ل مالێن خالهتێن خۆ، يان ل وان مالێن هوين ب دهستويرییا خودانان لێ بووينه وهكيل هندى ئهو نهدحازر، يان ل مالێن ههڤالان، وچو گونهههك ل سهر ههوه نينه كو هوين پێكڤه يان جودا جودا خوارنێ بخۆن، ڤێجا ئهگهر هوين چوونه د هندهك مالان ڤه يێن مرۆڤ لێ بن يان لێ نهبن، هوين ب سلاڤا ئيسلامێ سلاڤ بكهنه ئێك ودو وبێژن: (السلام عليكم ورحمة الله وبركاته) يان (السلام علينا وعلی عباد الله الصالحين) ئهگهر كهس ل ژۆر نهبوو، وئهڤ سلاڤهيه يا خودێ داناى، وئهو يا ب خێره وڤيانێ د دلان دا دچينت، ويا پاقژه وبۆ گوهدارى يا خۆشه، و ب ئاشكهراكرنهكا ب ڤى ڕهنگى خودێ ئايهت وڕێنيشانێن دينێ خۆ بۆ ههوه ئاشكهرا دكهت؛ دا هوين تێ بگههن وكارى پێ بكهن.
إِنَّمَا ٱلۡمُؤۡمِنُونَ ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ بِٱللَّهِ وَرَسُولِهِۦ وَإِذَا كَانُواْ مَعَهُۥ عَلَىٰٓ أَمۡرٖ جَامِعٖ لَّمۡ يَذۡهَبُواْ حَتَّىٰ يَسۡتَـٔۡذِنُوهُۚ إِنَّ ٱلَّذِينَ يَسۡتَـٔۡذِنُونَكَ أُوْلَـٰٓئِكَ ٱلَّذِينَ يُؤۡمِنُونَ بِٱللَّهِ وَرَسُولِهِۦۚ فَإِذَا ٱسۡتَـٔۡذَنُوكَ لِبَعۡضِ شَأۡنِهِمۡ فَأۡذَن لِّمَن شِئۡتَ مِنۡهُمۡ وَٱسۡتَغۡفِرۡ لَهُمُ ٱللَّهَۚ إِنَّ ٱللَّهَ غَفُورٞ رَّحِيمٞ ﴿٦٢﴾
ههما خودان باوهرێن دورست ئهون يێن باورهى ب خودێ وپێغهمبهرێ وى ئيناى، وكار ب شريعهتێ وى كرى، وئهگهر ئهو د گهل پێغهمبهرى بن وى ئهو بۆ كارهكێ مهصلحهتا موسلمانان تێدا كۆم كربن، كهسهك ژ وان ناچت حهتا دهستويرییێ ژ وى نهخوازت، هندى ئهون يێن دهستويرییێ ژ ته دخوازن -ئهى پێغهمبهر- ئهو ئهون يێن ب دورستى باورییێ ب خودێ وپێغهمبهرێ وى دئينن، ڤێجا ئهگهر وان بۆ كارهكێ خۆ دهستويرى ژ ته خواست تو دهستويرییێ بده وى يێ ته بڤێت ژ وان يێن ژ بهر عوزرهكێ دهستويرى خواستى، وتو داخوازا ژێبرنا گونههان بۆ وان ژ خودێ بكه. هندى خودێیه باش گونههـ ژێبرێ گونههێن بهنییێن خۆ يێن تۆبهكهره، و ب وان يێ دلۆڤانكاره.