قورئانا پیرۆز › سورەتا الأحزاب › ئایەتا ٥١
سورەتا الأحزاب · ئایەتا ٥١ ب تەفسیرا کوردی
Al-Ahzab
بِسۡمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحۡمَٰنِ ٱلرَّحِيمِ
تەفسیرا ساناهی — ماموستا تەحسین ئیبراهیم دۆسکی · ژێدەر
يَـٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُوٓاْ إِذَا نَكَحۡتُمُ ٱلۡمُؤۡمِنَٰتِ ثُمَّ طَلَّقۡتُمُوهُنَّ مِن قَبۡلِ أَن تَمَسُّوهُنَّ فَمَا لَكُمۡ عَلَيۡهِنَّ مِنۡ عِدَّةٖ تَعۡتَدُّونَهَاۖ فَمَتِّعُوهُنَّ وَسَرِّحُوهُنَّ سَرَاحٗا جَمِيلٗا ﴿٤٩﴾
ئه‌ى گه‌لی ئه‌وێن باوه‌رى ب خودێ وپێغه‌مبه‌رێ وى ئيناى وكار ب شريعه‌تێ وى كرى، ئه‌گه‌ر هه‌وه ژن ماره‌كرن وبه‌رى هوين بچنه نك وان هه‌وه ئه‌و به‌ردان، هه‌وه چو عدده (ده‌مێن خۆگرتنێ) ل سه‌ر وان نينن، ڤێجا هوين هنده‌كێ ژ مالێ خۆ -ل دويڤ شيانا خۆ- بده‌نێ دا دلێن وان نه‌شكێن، وهوين ب به‌ردانه‌كا جوان وان به‌رده‌ن، بێى نه‌خۆشییه‌كێ يان زيانه‌كێ بگه‌هيننێ.
يَـٰٓأَيُّهَا ٱلنَّبِيُّ إِنَّآ أَحۡلَلۡنَا لَكَ أَزۡوَٰجَكَ ٱلَّـٰتِيٓ ءَاتَيۡتَ أُجُورَهُنَّ وَمَا مَلَكَتۡ يَمِينُكَ مِمَّآ أَفَآءَ ٱللَّهُ عَلَيۡكَ وَبَنَاتِ عَمِّكَ وَبَنَاتِ عَمَّـٰتِكَ وَبَنَاتِ خَالِكَ وَبَنَاتِ خَٰلَٰتِكَ ٱلَّـٰتِي هَاجَرۡنَ مَعَكَ وَٱمۡرَأَةٗ مُّؤۡمِنَةً إِن وَهَبَتۡ نَفۡسَهَا لِلنَّبِيِّ إِنۡ أَرَادَ ٱلنَّبِيُّ أَن يَسۡتَنكِحَهَا خَالِصَةٗ لَّكَ مِن دُونِ ٱلۡمُؤۡمِنِينَۗ قَدۡ عَلِمۡنَا مَا فَرَضۡنَا عَلَيۡهِمۡ فِيٓ أَزۡوَٰجِهِمۡ وَمَا مَلَكَتۡ أَيۡمَٰنُهُمۡ لِكَيۡلَا يَكُونَ عَلَيۡكَ حَرَجٞۗ وَكَانَ ٱللَّهُ غَفُورٗا رَّحِيمٗا ﴿٥٠﴾
ئه‌ى پێغه‌مبه‌ر هندى ئه‌مين مه ژنێن ته يێن ته مه‌هرا وان دايێ بۆ ته حه‌لالكرينه، ومه ئه‌و جارییه ژى بۆ ته حه‌لالكرينه يێن ل بن ده‌ستێ ته، ژ وان يێن خودێ قه‌نجى پێ ل ته كرى، ومه ماره‌كرنا دۆتمام وكچ مه‌ت وكچ خال وكچ خاله‌تێن ته ژى يێن د گه‌ل ته مشه‌خت بووين بۆ ته حه‌لالكرییه، ومه ماره‌كرنا وێ ژنێ ژى بۆ ته حه‌لالكرییه يا بێ مه‌هر شوى ب ته دكه‌ت، ئه‌گه‌ر ته بڤێت وێ ل خۆ ماره بكه‌ى، وبۆ كه‌سێ دى ژبلی ته چێ نابت ژنه‌كێ بێ مه‌هر ماره بكه‌ت. ب ڕاستى مه دايه زانينێ كو د مه‌سه‌لا ژن ئينانێ وجارییان دا مه ل سه‌ر خودان باوه‌ران فه‌ركرییه كو ئه‌و ژ چار ژنان زێده‌تر چو يێن دى نه‌ئينن، وهندى وان بڤێت جارییه دورسته، وكو ژ شه‌رتێن ماره‌كرنێیه وه‌لییێ ژنێ يێ ڕازى بت ومه‌هر وشاهد هه‌بن، به‌لێ د ڤێ چه‌ندێ دا ده‌ستويرى مه دايه ته، ومه چه‌نده‌كێ ژ خه‌لكى پتر بۆ ته به‌رفه‌ره كر؛ دا چو ته‌نگاڤى ل سه‌ر ته نه‌بت ئه‌گه‌ر ته هنده‌كێن ژ ڤى ڕه‌نگى ماره كربن. وخودێ گونه‌هـ ژێبرێ گونه‌هێن به‌نییێن خۆ يێن خودان باوه‌ر بوويه، ويێ دلۆڤانكار بوويه ب وان كو ل سه‌ر وان دكه‌ته به‌رفره‌هى.
۞تُرۡجِي مَن تَشَآءُ مِنۡهُنَّ وَتُـٔۡوِيٓ إِلَيۡكَ مَن تَشَآءُۖ وَمَنِ ٱبۡتَغَيۡتَ مِمَّنۡ عَزَلۡتَ فَلَا جُنَاحَ عَلَيۡكَۚ ذَٰلِكَ أَدۡنَىٰٓ أَن تَقَرَّ أَعۡيُنُهُنَّ وَلَا يَحۡزَنَّ وَيَرۡضَيۡنَ بِمَآ ءَاتَيۡتَهُنَّ كُلُّهُنَّۚ وَٱللَّهُ يَعۡلَمُ مَا فِي قُلُوبِكُمۡۚ وَكَانَ ٱللَّهُ عَلِيمًا حَلِيمٗا ﴿٥١﴾
هه‌چییا ته بڤێت ژ ژنكێن خۆ تو مانا ل نك وێ پاشدا بێخه، ويا ته بڤێت تو بمينه ل نك، وهه‌چییا ته بڤێت بمينییه ل نك ژ وان يێن ته پاشدا ئێخستين، چو گونه‌هـ د وێ چه‌ندێ دا ل سه‌ر ته نينه، دانا ڤى حه‌قى د هلبژارتنێ دا بۆ ته نێزيكتره كو كه‌يفا وان پێ بێت وئه‌و ژێ ب خه‌م نه‌كه‌ڤن، وئه‌و هه‌مى ب وێ ڕازى ببن يا تو بۆ ددانى، وخودێ دزانت كو دلێن زه‌لامان مه‌يلێ بۆ هنده‌ك ژنكان دكه‌ن وبۆ هنده‌كان ناكه‌ن. وخودێ یێ پڕزانا بوويه ب وى تشتێ د دلان دا، يێ ئارام بوويه له‌زێ د عه‌زابدانا وى دا ناكه‌ت يێ بێ ئه‌مرییا وى دكه‌ت.
لَّا يَحِلُّ لَكَ ٱلنِّسَآءُ مِنۢ بَعۡدُ وَلَآ أَن تَبَدَّلَ بِهِنَّ مِنۡ أَزۡوَٰجٖ وَلَوۡ أَعۡجَبَكَ حُسۡنُهُنَّ إِلَّا مَا مَلَكَتۡ يَمِينُكَۗ وَكَانَ ٱللَّهُ عَلَىٰ كُلِّ شَيۡءٖ رَّقِيبٗا ﴿٥٢﴾
پشتى ڤان ژنێن ته ئيناين ئێدى چو ژنێن دى بۆ ته دحه‌لال نينن، وئه‌وێن مه بۆ ته حه‌لالكرين (ئه‌وێن به‌حسێ وان د ئايه‌تا بۆرى دا يا ژماره ژ ڤێ سووره‌تێ هاتییه‌كرن)، وئه‌و ژنێن ل نك ته ژ وان يێن به‌حس ژێ هاتییه‌كرن بۆ ته حه‌لال نينه تو ژ نوكه وێڤه وان به‌رده‌ى وهنده‌كێن دى ل شوينێ بينى، ئه‌گه‌ر خۆ جوانییا وان يا ب دلێ ته ژى بت، وئينانا ژنه‌كا دى بێى تو ئێك ژ وان به‌رده‌ى بۆ ته دورسته، وئه‌و جارییێن ل بن ده‌ستێ ته يا ته بڤێت ژ وان ئه‌و بۆ ته يا حه‌لاله. وخودێ ل سه‌ر هه‌ر تشته‌كى زێره‌ڤان بوويه، زانينا تشته‌كى ل وى به‌رزه نابت.
يَـٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ لَا تَدۡخُلُواْ بُيُوتَ ٱلنَّبِيِّ إِلَّآ أَن يُؤۡذَنَ لَكُمۡ إِلَىٰ طَعَامٍ غَيۡرَ نَٰظِرِينَ إِنَىٰهُ وَلَٰكِنۡ إِذَا دُعِيتُمۡ فَٱدۡخُلُواْ فَإِذَا طَعِمۡتُمۡ فَٱنتَشِرُواْ وَلَا مُسۡتَـٔۡنِسِينَ لِحَدِيثٍۚ إِنَّ ذَٰلِكُمۡ كَانَ يُؤۡذِي ٱلنَّبِيَّ فَيَسۡتَحۡيِۦ مِنكُمۡۖ وَٱللَّهُ لَا يَسۡتَحۡيِۦ مِنَ ٱلۡحَقِّۚ وَإِذَا سَأَلۡتُمُوهُنَّ مَتَٰعٗا فَسۡـَٔلُوهُنَّ مِن وَرَآءِ حِجَابٖۚ ذَٰلِكُمۡ أَطۡهَرُ لِقُلُوبِكُمۡ وَقُلُوبِهِنَّۚ وَمَا كَانَ لَكُمۡ أَن تُؤۡذُواْ رَسُولَ ٱللَّهِ وَلَآ أَن تَنكِحُوٓاْ أَزۡوَٰجَهُۥ مِنۢ بَعۡدِهِۦٓ أَبَدًاۚ إِنَّ ذَٰلِكُمۡ كَانَ عِندَ ٱللَّهِ عَظِيمًا ﴿٥٣﴾
ئه‌ى گه‌لی ئه‌وێن باوه‌رى ب خودێ وپێغه‌مبه‌رێ وى ئيناى وگوهدارییا وى كرى، هوين نه‌چنه د مالێن پێغه‌مبه‌رى ڤه وه‌سا تێ نه‌بت ئه‌و ده‌ستويرییێ بۆ خوارنه‌كێ بده‌ته هه‌وه، بێى هوين خۆ ل لێنانا وێ خوارنێ بگرن، به‌لێ ئه‌گه‌ر هوين هاتنه گازيكرن هه‌ڕنه ژۆر، وئه‌گه‌ر هه‌وه خوارن خوار ده‌ركه‌ڤن وخۆ ل هيڤییا سوحبه‌تێ نه‌گرن؛ چونكى مانا هه‌وه پێغه‌مبه‌رى دئێشينت، وئه‌و شه‌رم دكه‌ت هه‌وه ده‌ربێخت هه‌رچه‌نده ئه‌و حه‌قێ وییه ژى، وخودێ ژ دياركرنا ڕاستییێ شه‌رم ناكه‌ت. وئه‌گه‌ر هه‌وه پسيارا تشته‌كى ژ ژنكێن پێغه‌مبه‌رى -سلاڤ لێ بن- كر هوين ل پشت په‌رده‌يه‌كى پسيارێ ژێ بكه‌ن؛ چونكى ئه‌و بۆ دلێن هه‌وه وبۆ دلێن وان ژى پاقژتره ژ وان هزرێن دكه‌ڤنه سه‌ر دلێن ژنكان وزه‌لامان؛ وچونكى ديتن دبته ده‌رگه‌هێ فتنێ، ونابت بۆ هه‌وه كو هوين پێغه‌مبه‌رێ خودێ بێشينن، يان ژنێن وى پشتى مرنا وى ماره بكه‌ن قه‌ت وقه‌ت؛ چونكى ئه‌و ده‌یكێن هه‌وه‌نه، وچێ نابت بۆ زه‌لامى ده‌یكا خۆ ماره بكه‌ت، هندى ئێشاندنا هه‌وه‌يه بۆ پێغه‌مبه‌رى -سلاڤ لێ بن- وماره‌كرنا ژنێن وییه پشتى وى، ل نك خودێ گونه‌هه‌كا مه‌زنه. وئوممه‌تا وى ئه‌ڤ ئه‌مره ب جهـ ئينا، وخۆ ژ وى تشتى دا پاش يێ خودێ ئه‌و ژێ داينه پاش.