قورئانا پیرۆز › سورەتا الأحزاب › ئایەتا ٥٣
سورەتا الأحزاب · ئایەتا ٥٣ ب تەفسیرا کوردی
Al-Ahzab
بِسۡمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحۡمَٰنِ ٱلرَّحِيمِ
تەفسیرا ساناهی — ماموستا تەحسین ئیبراهیم دۆسکی · ژێدەر
۞تُرۡجِي مَن تَشَآءُ مِنۡهُنَّ وَتُـٔۡوِيٓ إِلَيۡكَ مَن تَشَآءُۖ وَمَنِ ٱبۡتَغَيۡتَ مِمَّنۡ عَزَلۡتَ فَلَا جُنَاحَ عَلَيۡكَۚ ذَٰلِكَ أَدۡنَىٰٓ أَن تَقَرَّ أَعۡيُنُهُنَّ وَلَا يَحۡزَنَّ وَيَرۡضَيۡنَ بِمَآ ءَاتَيۡتَهُنَّ كُلُّهُنَّۚ وَٱللَّهُ يَعۡلَمُ مَا فِي قُلُوبِكُمۡۚ وَكَانَ ٱللَّهُ عَلِيمًا حَلِيمٗا ﴿٥١﴾
هه‌چییا ته بڤێت ژ ژنكێن خۆ تو مانا ل نك وێ پاشدا بێخه، ويا ته بڤێت تو بمينه ل نك، وهه‌چییا ته بڤێت بمينییه ل نك ژ وان يێن ته پاشدا ئێخستين، چو گونه‌هـ د وێ چه‌ندێ دا ل سه‌ر ته نينه، دانا ڤى حه‌قى د هلبژارتنێ دا بۆ ته نێزيكتره كو كه‌يفا وان پێ بێت وئه‌و ژێ ب خه‌م نه‌كه‌ڤن، وئه‌و هه‌مى ب وێ ڕازى ببن يا تو بۆ ددانى، وخودێ دزانت كو دلێن زه‌لامان مه‌يلێ بۆ هنده‌ك ژنكان دكه‌ن وبۆ هنده‌كان ناكه‌ن. وخودێ یێ پڕزانا بوويه ب وى تشتێ د دلان دا، يێ ئارام بوويه له‌زێ د عه‌زابدانا وى دا ناكه‌ت يێ بێ ئه‌مرییا وى دكه‌ت.
لَّا يَحِلُّ لَكَ ٱلنِّسَآءُ مِنۢ بَعۡدُ وَلَآ أَن تَبَدَّلَ بِهِنَّ مِنۡ أَزۡوَٰجٖ وَلَوۡ أَعۡجَبَكَ حُسۡنُهُنَّ إِلَّا مَا مَلَكَتۡ يَمِينُكَۗ وَكَانَ ٱللَّهُ عَلَىٰ كُلِّ شَيۡءٖ رَّقِيبٗا ﴿٥٢﴾
پشتى ڤان ژنێن ته ئيناين ئێدى چو ژنێن دى بۆ ته دحه‌لال نينن، وئه‌وێن مه بۆ ته حه‌لالكرين (ئه‌وێن به‌حسێ وان د ئايه‌تا بۆرى دا يا ژماره ژ ڤێ سووره‌تێ هاتییه‌كرن)، وئه‌و ژنێن ل نك ته ژ وان يێن به‌حس ژێ هاتییه‌كرن بۆ ته حه‌لال نينه تو ژ نوكه وێڤه وان به‌رده‌ى وهنده‌كێن دى ل شوينێ بينى، ئه‌گه‌ر خۆ جوانییا وان يا ب دلێ ته ژى بت، وئينانا ژنه‌كا دى بێى تو ئێك ژ وان به‌رده‌ى بۆ ته دورسته، وئه‌و جارییێن ل بن ده‌ستێ ته يا ته بڤێت ژ وان ئه‌و بۆ ته يا حه‌لاله. وخودێ ل سه‌ر هه‌ر تشته‌كى زێره‌ڤان بوويه، زانينا تشته‌كى ل وى به‌رزه نابت.
يَـٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ لَا تَدۡخُلُواْ بُيُوتَ ٱلنَّبِيِّ إِلَّآ أَن يُؤۡذَنَ لَكُمۡ إِلَىٰ طَعَامٍ غَيۡرَ نَٰظِرِينَ إِنَىٰهُ وَلَٰكِنۡ إِذَا دُعِيتُمۡ فَٱدۡخُلُواْ فَإِذَا طَعِمۡتُمۡ فَٱنتَشِرُواْ وَلَا مُسۡتَـٔۡنِسِينَ لِحَدِيثٍۚ إِنَّ ذَٰلِكُمۡ كَانَ يُؤۡذِي ٱلنَّبِيَّ فَيَسۡتَحۡيِۦ مِنكُمۡۖ وَٱللَّهُ لَا يَسۡتَحۡيِۦ مِنَ ٱلۡحَقِّۚ وَإِذَا سَأَلۡتُمُوهُنَّ مَتَٰعٗا فَسۡـَٔلُوهُنَّ مِن وَرَآءِ حِجَابٖۚ ذَٰلِكُمۡ أَطۡهَرُ لِقُلُوبِكُمۡ وَقُلُوبِهِنَّۚ وَمَا كَانَ لَكُمۡ أَن تُؤۡذُواْ رَسُولَ ٱللَّهِ وَلَآ أَن تَنكِحُوٓاْ أَزۡوَٰجَهُۥ مِنۢ بَعۡدِهِۦٓ أَبَدًاۚ إِنَّ ذَٰلِكُمۡ كَانَ عِندَ ٱللَّهِ عَظِيمًا ﴿٥٣﴾
ئه‌ى گه‌لی ئه‌وێن باوه‌رى ب خودێ وپێغه‌مبه‌رێ وى ئيناى وگوهدارییا وى كرى، هوين نه‌چنه د مالێن پێغه‌مبه‌رى ڤه وه‌سا تێ نه‌بت ئه‌و ده‌ستويرییێ بۆ خوارنه‌كێ بده‌ته هه‌وه، بێى هوين خۆ ل لێنانا وێ خوارنێ بگرن، به‌لێ ئه‌گه‌ر هوين هاتنه گازيكرن هه‌ڕنه ژۆر، وئه‌گه‌ر هه‌وه خوارن خوار ده‌ركه‌ڤن وخۆ ل هيڤییا سوحبه‌تێ نه‌گرن؛ چونكى مانا هه‌وه پێغه‌مبه‌رى دئێشينت، وئه‌و شه‌رم دكه‌ت هه‌وه ده‌ربێخت هه‌رچه‌نده ئه‌و حه‌قێ وییه ژى، وخودێ ژ دياركرنا ڕاستییێ شه‌رم ناكه‌ت. وئه‌گه‌ر هه‌وه پسيارا تشته‌كى ژ ژنكێن پێغه‌مبه‌رى -سلاڤ لێ بن- كر هوين ل پشت په‌رده‌يه‌كى پسيارێ ژێ بكه‌ن؛ چونكى ئه‌و بۆ دلێن هه‌وه وبۆ دلێن وان ژى پاقژتره ژ وان هزرێن دكه‌ڤنه سه‌ر دلێن ژنكان وزه‌لامان؛ وچونكى ديتن دبته ده‌رگه‌هێ فتنێ، ونابت بۆ هه‌وه كو هوين پێغه‌مبه‌رێ خودێ بێشينن، يان ژنێن وى پشتى مرنا وى ماره بكه‌ن قه‌ت وقه‌ت؛ چونكى ئه‌و ده‌یكێن هه‌وه‌نه، وچێ نابت بۆ زه‌لامى ده‌یكا خۆ ماره بكه‌ت، هندى ئێشاندنا هه‌وه‌يه بۆ پێغه‌مبه‌رى -سلاڤ لێ بن- وماره‌كرنا ژنێن وییه پشتى وى، ل نك خودێ گونه‌هه‌كا مه‌زنه. وئوممه‌تا وى ئه‌ڤ ئه‌مره ب جهـ ئينا، وخۆ ژ وى تشتى دا پاش يێ خودێ ئه‌و ژێ داينه پاش.
إِن تُبۡدُواْ شَيۡـًٔا أَوۡ تُخۡفُوهُ فَإِنَّ ٱللَّهَ كَانَ بِكُلِّ شَيۡءٍ عَلِيمٗا ﴿٥٤﴾
ئه‌گه‌ر هوين تشته‌كى ل سه‌ر ئه‌زمانێ خۆ ئاشكه‌را بكه‌ن -گه‌لی مرۆڤان- ژ وى تشتێ پێغه‌مبه‌ر پێ دئێشت يێ خودێ هوين ژێ داينه پاش، يان ژى هوين وى تشتى د دلێن خۆ دا ڤه‌شێرن، هندى خودێیه ب وى تشتى يێ پڕزانايه يێ هوين د دلێن خۆ دا ڤه‌دشێرن ويێ هوين ئاشكه‌را دكه‌ن، وئه‌و دێ هه‌وه سه‌را جزا ده‌ت.
لَّا جُنَاحَ عَلَيۡهِنَّ فِيٓ ءَابَآئِهِنَّ وَلَآ أَبۡنَآئِهِنَّ وَلَآ إِخۡوَٰنِهِنَّ وَلَآ أَبۡنَآءِ إِخۡوَٰنِهِنَّ وَلَآ أَبۡنَآءِ أَخَوَٰتِهِنَّ وَلَا نِسَآئِهِنَّ وَلَا مَا مَلَكَتۡ أَيۡمَٰنُهُنَّۗ وَٱتَّقِينَ ٱللَّهَۚ إِنَّ ٱللَّهَ كَانَ عَلَىٰ كُلِّ شَيۡءٖ شَهِيدًا ﴿٥٥﴾
چو گونه‌هـ ل سه‌ر ژنان نينه كو ئه‌و ل نك بابێن خۆ وكوڕێن خۆ وبرايێن خۆ وبرازايێن خۆ وخوارزايێن خۆ وژنكێن خودان باوه‌ر وبه‌نییێن خۆ خۆ په‌رده‌پۆش نه‌كه‌ن؛ چونكى ئه‌و گه‌له‌ك دهه‌وجه‌ى خزمه‌تا وانه. وهوين -گه‌لی ژنكان- ژ خودێ بترسن وپێ ل وان توخويبان يێن وى بۆ هه‌وه داناين نه‌دانن، كو هندێ ژ خه‌ملا خۆ ئاشكه‌را بكه‌ن يا بۆ هه‌وه چێ نه‌بت هوين ئاشكه‌را بكه‌ن، يان ژى حيجابا خۆ ل نك وان بدانن يێن بۆ هه‌وه دورست نه‌بت هوين ل نك بدانن. هندى خودێیه ل سه‌ر هه‌ر تشته‌كى شاهد بوويه، كريارێن به‌نییێن خۆ يێن ئاشكه‌را وڤه‌شارتى دبينت، ودێ وان سه‌را جزا ده‌ت.