قورئانا پیرۆز › سورەتا الأنعام › ئایەتا ٩٣
سورەتا الأنعام · ئایەتا ٩٣ ب تەفسیرا کوردی
Al-An'am
بِسۡمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحۡمَٰنِ ٱلرَّحِيمِ
تەفسیرا ساناهی — ماموستا تەحسین ئیبراهیم دۆسکی · ژێدەر
وَمَا قَدَرُواْ ٱللَّهَ حَقَّ قَدۡرِهِۦٓ إِذۡ قَالُواْ مَآ أَنزَلَ ٱللَّهُ عَلَىٰ بَشَرٖ مِّن شَيۡءٖۗ قُلۡ مَنۡ أَنزَلَ ٱلۡكِتَٰبَ ٱلَّذِي جَآءَ بِهِۦ مُوسَىٰ نُورٗا وَهُدٗى لِّلنَّاسِۖ تَجۡعَلُونَهُۥ قَرَاطِيسَ تُبۡدُونَهَا وَتُخۡفُونَ كَثِيرٗاۖ وَعُلِّمۡتُم مَّا لَمۡ تَعۡلَمُوٓاْ أَنتُمۡ وَلَآ ءَابَآؤُكُمۡۖ قُلِ ٱللَّهُۖ ثُمَّ ذَرۡهُمۡ فِي خَوۡضِهِمۡ يَلۡعَبُونَ ﴿٩١﴾
وڤان بوتپهرێسان قهدرێ خودێ ب دورستى نهگرتییه؛ دهمێ وان باوهرى نهئيناى كو خودێ تشتهك ژ وهحییا خۆ بۆ مرۆڤهكى ئينايه خوارێ. تو -ئهى پێغهمبهر- بێژه وان: ئهگهر وهسا بت وهكى هوين دبێژن، پا كێ ئهو كيتاب ئينايه خوارێ يا مووسا بۆ مللهتێ خۆ پێ هاتى كو ڕۆناهى وڕێنيشاندهر بوو بۆ وان؟ پاشى -بۆ پاشڤهبرن- بهرێ ئاخفتنێ دا جوهییان، وگۆت: هوين ڤێ كيتابێ دكهنه د هندهك پهڕێن بژاله دا، وهوین هندهك ژ وان ئاشكهرا دكهن، وگهلهكێ ژێ ڤهدشێرن، و ژ وى تشتێ وان ژێ ڤهشارتى سالۆخهتێن موحهممهدى -سلاڤ لێ بن- وپێغهمبهرينییا وى بوو، وخودێ هوين -گهلى عهرهبان- ب ڤێ قورئانێ -يا كو وى بۆ ههوه هنارتى، تشتێ بهرى ههوه وپشتى ههوه، ويێ پشتى مرنا ههوه ژى تێدا ههيه- فێرى وێ كرن يا نه ههوه ونه بابێن ههوه نهدزانى؟ تو بێژه: خودێیه يێ ئهو ئينايه خوارێ، پاشى تو وان بهێله بلا ئهو ب گۆتنا خۆ يا پويچ درهو ويارییان بكهن.
وَهَٰذَا كِتَٰبٌ أَنزَلۡنَٰهُ مُبَارَكٞ مُّصَدِّقُ ٱلَّذِي بَيۡنَ يَدَيۡهِ وَلِتُنذِرَ أُمَّ ٱلۡقُرَىٰ وَمَنۡ حَوۡلَهَاۚ وَٱلَّذِينَ يُؤۡمِنُونَ بِٱلۡأٓخِرَةِ يُؤۡمِنُونَ بِهِۦۖ وَهُمۡ عَلَىٰ صَلَاتِهِمۡ يُحَافِظُونَ ﴿٩٢﴾
وئهڤ قورئانه كيتابهكه مه بۆ ته -ئهى پێغهمبهر- ئينايه خوارێ مفایهكێ مهزن تێدا ههيه، ئهو ڕاستگۆيیا كتێبێن بهرى خۆ ديار دكهت وكو ئهو ژ نك خودێنه، مه ئهو هنارت دا تو خهلكێ مهكههێ وههچییێ ل دهور وبهرێن وێ ژ خهلكێ عهردى ههمییێ ژ عهزابا خودێ بترسينى. وئهوێن باوهرییێ ب ژينا دويماهییێ دئينن، باوهرییێ دئينن كو قورئان گۆتنا خودێیه، وپاراستنێ ل سهر كرنا نڤێژێ ل دهمێ وێ دكهن.
وَمَنۡ أَظۡلَمُ مِمَّنِ ٱفۡتَرَىٰ عَلَى ٱللَّهِ كَذِبًا أَوۡ قَالَ أُوحِيَ إِلَيَّ وَلَمۡ يُوحَ إِلَيۡهِ شَيۡءٞ وَمَن قَالَ سَأُنزِلُ مِثۡلَ مَآ أَنزَلَ ٱللَّهُۗ وَلَوۡ تَرَىٰٓ إِذِ ٱلظَّـٰلِمُونَ فِي غَمَرَٰتِ ٱلۡمَوۡتِ وَٱلۡمَلَـٰٓئِكَةُ بَاسِطُوٓاْ أَيۡدِيهِمۡ أَخۡرِجُوٓاْ أَنفُسَكُمُۖ ٱلۡيَوۡمَ تُجۡزَوۡنَ عَذَابَ ٱلۡهُونِ بِمَا كُنتُمۡ تَقُولُونَ عَلَى ٱللَّهِ غَيۡرَ ٱلۡحَقِّ وَكُنتُمۡ عَنۡ ءَايَٰتِهِۦ تَسۡتَكۡبِرُونَ ﴿٩٣﴾
وكى ژ وى زۆردارتره يێ گۆتنهكا درهو ژ نك خۆ ل سهر ناڤێ خودێ چێ بكهت، وبێژت: خودێ پێغهمبهرهك ژ مرۆڤان نههنارتییه، يان ژ درهو بێژت كو خودێ وهحى بۆ وى يا هنارتى، وخودێ چو وهحى بۆ وى نههنارتییه، يان ژ درهو بێژت كو ئهو دشێت وهكى وێ بينته خوارێ يا خودێ ژ قورئانێ ئينايه خوارێ؟ وئهگهر ته -ئهى پێغهمبهر- ئهو سهرداچوويێن هه ديتبان دهمێ ئهو دكهڤنه بهر گرانییا مرنێ، تو دا تشتهكێ مهزن بینى، دهمێ ئهو فريشته يێن رحا وان دستينن دهستێن خۆ ب عهزابێ ڤهدكهن ودبێژنه وان: خۆ ژ ڤێ تهنگاڤییێ بيننهدهر، ئهڤرۆ ب مهزنترين شهرمزارى هوين دێ شهرمزار بن، كا چاوا ههوه درهو ل سهر ناڤێ خودێ دكرن، وههوه خۆ ژ ئايهتێن وى ودويكهفتنا پێغهمبهرێن وى مهزنتر دديت.
وَلَقَدۡ جِئۡتُمُونَا فُرَٰدَىٰ كَمَا خَلَقۡنَٰكُمۡ أَوَّلَ مَرَّةٖ وَتَرَكۡتُم مَّا خَوَّلۡنَٰكُمۡ وَرَآءَ ظُهُورِكُمۡۖ وَمَا نَرَىٰ مَعَكُمۡ شُفَعَآءَكُمُ ٱلَّذِينَ زَعَمۡتُمۡ أَنَّهُمۡ فِيكُمۡ شُرَكَـٰٓؤُاْۚ لَقَد تَّقَطَّعَ بَيۡنَكُمۡ وَضَلَّ عَنكُم مَّا كُنتُمۡ تَزۡعُمُونَ ﴿٩٤﴾
و ب ڕاستى هوين بۆ حسێبێ وجزادانێ كت كته هاتنه نك مه، كانێ چاوا جارا ئێكێ مه هوين د دنيايێ دا ئافراندبوون ڕويس وپێ خواس، وئهوا مه دايه ههوه ژ تشتێ هوين شانازییێ پێ دبهن ژ مالێ دنيايێ ههوه ل پاش خۆ هێلا، ووان صهنهمێن ههوه هزر دكر ئهو دێ مههدهرێ بۆ ههوه كهن، وههوه د پهرستنێ دا بۆ خودێ دكرنه ههڤپشك، ئهم ل ئاخرهتێ وان د گهل ههوه نابينين، ب ڕاستى ئهو پهيوهندییا هوين وئهو د دنيايێ دا دگههاندنه ئێك نهما، وتشتێ ههوه ژ درهو دگۆت كو خوداوهندێن ههوه د پهرستنێ دا ههڤپشكێن خودێنه چوو، وديار بوو كو ههوه خۆ ومرۆڤ ومالێ خۆ ب زيان دا.
۞إِنَّ ٱللَّهَ فَالِقُ ٱلۡحَبِّ وَٱلنَّوَىٰۖ يُخۡرِجُ ٱلۡحَيَّ مِنَ ٱلۡمَيِّتِ وَمُخۡرِجُ ٱلۡمَيِّتِ مِنَ ٱلۡحَيِّۚ ذَٰلِكُمُ ٱللَّهُۖ فَأَنَّىٰ تُؤۡفَكُونَ ﴿٩٥﴾
هندى خودايێ مهزنه ئهوه دندكێ وكاكلكێ دكهلێشت، وبستیكێ ژێ شين دكهت، ودكهته دار، ئهو يێ زێندى ژ يێ مرى دهرتێخت، وهكى دهرێخستنا مرۆڤى وحهيوانى ژ چپكێ، وتشتێ مرى ژ يێ زێندى دئينتهدهر، وهكى دهرێخستنا چپكێ ژ مرۆڤى وحهيوانى، ئهوه خودێ، یهعنى: ئهوێ ڤى كارى دكهت خودێ ب تنێیه، ئهوه یێ هێژاى پهرستنێ، ڤێجا چاوا هوين ڕوییێ خۆ ژ حهقییێ وهردگێڕنه نهحهقییێ وهوين پهرستنا هندهكێن دى د گهل وى دكهن؟