قورئانا پیرۆز › سورەتا الأنفال › ئایەتا ٤٠
سورەتا الأنفال · ئایەتا ٤٠ ب تەفسیرا کوردی
Al-Anfal
بِسۡمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحۡمَٰنِ ٱلرَّحِيمِ
تەفسیرا ساناهی — ماموستا تەحسین ئیبراهیم دۆسکی · ژێدەر
قُل لِّلَّذِينَ كَفَرُوٓاْ إِن يَنتَهُواْ يُغۡفَرۡ لَهُم مَّا قَدۡ سَلَفَ وَإِن يَعُودُواْ فَقَدۡ مَضَتۡ سُنَّتُ ٱلۡأَوَّلِينَ ﴿٣٨﴾
تو -ئه‌ى پێغه‌مبه‌ر- بێژه وان بوتپه‌رێسێن كافربووين ژ ملله‌تێ ته: ئه‌گه‌ر ئه‌و خۆ ژ كوفرێ ودوژمناتییا پێغه‌مبه‌رى سلاڤ لێ بن بده‌نه پاش، و ل باوه‌رییا ب خودێ ب تنێ بزڤڕنه‌ڤه، وشه‌ڕێ پێغه‌مبه‌رى وخودان باوه‌ران به‌س بكه‌ن، خودێ دێ گونه‌هێن وان يێن بۆرین ژێ به‌ت؛ چونكى ئيسلام تشتێ به‌رى خۆ ژێ دبه‌ت. وئه‌گه‌ر ئه‌ڤ بوتپه‌رێسه ڤه‌گه‌ڕيانه شه‌ڕێ ته -ئه‌ى پێغه‌مبه‌ر- پشتى وێ يا ته ل ڕۆژا (به‌درێ) ئينايه سه‌رێ وان، ب ڕاستى ڕێكا يێن به‌رێ يا بۆرى وبنه‌جهـ بووى، كو ئه‌گه‌ر وان به‌رده‌وامى دا كوفر وسه‌رڕه‌قییا خۆ ئه‌م دێ له‌زێ د عه‌زابدانا وان دا كه‌ين.
وَقَٰتِلُوهُمۡ حَتَّىٰ لَا تَكُونَ فِتۡنَةٞ وَيَكُونَ ٱلدِّينُ كُلُّهُۥ لِلَّهِۚ فَإِنِ ٱنتَهَوۡاْ فَإِنَّ ٱللَّهَ بِمَا يَعۡمَلُونَ بَصِيرٞ ﴿٣٩﴾
وهوين -گه‌لى خودان باوه‌ران- شه‌ڕێ بوتپه‌رێسان بكه‌ن دا شرك وپاشڤه‌برنا ژ ڕێكا خودێ نه‌مينت، ودا په‌رستنا خودێ ب تنێ بێته‌كرن، ڤێجا ته‌نگاڤى ژ سه‌ر به‌نییێن خودێ ل عه‌ردى ڕاببت، وحه‌تا دين وپه‌رستن وگوهدان هه‌مى بۆ خودێ ب تنێ بت نه بۆ كه‌سێ دى، ڤێجا ئه‌گه‌ر وان خۆ ژ شركێ وعه‌زابدانا خودان باوه‌ران دا پاش وئه‌و هاتنه سه‌ر دينێ ڕاست، هندى خودێیه تشته‌ك ژ كارێ ئه‌و دكه‌ن ژ كافرییێ یان هاتنا د ئیسلامێ دا ل به‌ر وى به‌رزه نابت.
وَإِن تَوَلَّوۡاْ فَٱعۡلَمُوٓاْ أَنَّ ٱللَّهَ مَوۡلَىٰكُمۡۚ نِعۡمَ ٱلۡمَوۡلَىٰ وَنِعۡمَ ٱلنَّصِيرُ ﴿٤٠﴾
وئه‌گه‌ر ڤان بوتپه‌رێسان پشت دا وێ يا هه‌وه -گه‌لى خودان باوه‌ران- به‌رێ وان دايێ كو باوه‌رییێ ب خودێ وپێغه‌مبه‌رێ وى بينن وشه‌ڕێ هه‌وه به‌س كه‌ن، ووان به‌رده‌وامى ل سه‌ر كوفرێ وشه‌ڕێ هه‌وه كر، هوين پشتڕاست بن وبزانن هندى خودێیه پشته‌ڤانێ هه‌وه‌يه وئه‌و دێ هه‌وه ب سه‌ر وان ئێخت. ئه‌و باشترين پشته‌ڤان وهاريكاره بۆ هه‌وه وبۆ وه‌لییێن خۆ.
۞وَٱعۡلَمُوٓاْ أَنَّمَا غَنِمۡتُم مِّن شَيۡءٖ فَأَنَّ لِلَّهِ خُمُسَهُۥ وَلِلرَّسُولِ وَلِذِي ٱلۡقُرۡبَىٰ وَٱلۡيَتَٰمَىٰ وَٱلۡمَسَٰكِينِ وَٱبۡنِ ٱلسَّبِيلِ إِن كُنتُمۡ ءَامَنتُم بِٱللَّهِ وَمَآ أَنزَلۡنَا عَلَىٰ عَبۡدِنَا يَوۡمَ ٱلۡفُرۡقَانِ يَوۡمَ ٱلۡتَقَى ٱلۡجَمۡعَانِۗ وَٱللَّهُ عَلَىٰ كُلِّ شَيۡءٖ قَدِيرٌ ﴿٤١﴾
وهوين -گه‌لى خودان باوه‌ران- بزانن كو ئه‌و مالێ هوين د جيهادا د ڕێكا خودێ دا ب ده‌ست خۆڤه دئينن ژ پێنج پشكێن وى چار بۆ وان شه‌ڕكه‌رانه يێن ل شه‌ڕى ئاماده‌بووين، وپێنجێكا مايى دێ بته پێنج پشك: يا ئێكێ بۆ خودێ وپێغه‌مبه‌رییه، ئه‌و د مفايێن گشتى يێن موسلمانان دا دئێته خه‌رجكرن، ويا دووێ بۆ مرۆڤێن پێغه‌مبه‌رى -سلاڤ لێ بن- يێن نێزيكه، كو بنه‌مالا هاشمى و موططه‌لبينه، ئه‌ڤه پێش زه‌كاتێ ڤه بۆ وان هاتییه‌دانان چونكى زه‌كات بۆ وان نه‌دورسته، ويا سییێ بۆ ئێتيمانه، ويا چارێ بۆ هه‌ژارانه، ويا پێنجێ بۆ وى ڕێڤنگیيه يێ چو مال د ده‌ست دا نه‌ماى، ئه‌گه‌ر هه‌وه باوه‌رى ب ته‌وحيدا خودێ هه‌يه، و ب وێ يا وى ل سه‌ر به‌نییێ خۆ موحه‌ممه‌دى ئينايه خوارێ ژ ئايه‌ت وسه‌ركه‌فتنا ل وێ ڕۆژێ يا وى ل (به‌درێ) ژێكڤه‌كرن د ناڤبه‌را حه‌قی ونه‌حه‌قییێ دا كرى، ڕۆژا هه‌ردو كۆم گه‌هشتينه ئێك كۆما خودان باوه‌ران وكۆما بوتپه‌رێسان، وخودێ ل سه‌ر هه‌مى تشتان يێ خودان شيانه چو تشت وى بێزار ناكه‌ن.
إِذۡ أَنتُم بِٱلۡعُدۡوَةِ ٱلدُّنۡيَا وَهُم بِٱلۡعُدۡوَةِ ٱلۡقُصۡوَىٰ وَٱلرَّكۡبُ أَسۡفَلَ مِنكُمۡۚ وَلَوۡ تَوَاعَدتُّمۡ لَٱخۡتَلَفۡتُمۡ فِي ٱلۡمِيعَٰدِ وَلَٰكِن لِّيَقۡضِيَ ٱللَّهُ أَمۡرٗا كَانَ مَفۡعُولٗا لِّيَهۡلِكَ مَنۡ هَلَكَ عَنۢ بَيِّنَةٖ وَيَحۡيَىٰ مَنۡ حَيَّ عَنۢ بَيِّنَةٖۗ وَإِنَّ ٱللَّهَ لَسَمِيعٌ عَلِيمٌ ﴿٤٢﴾
وهوین ل بيرا خۆ بينن ده‌مێ هوين ل لايێ نهالێ يێ نێزيك بۆ (مه‌دينێ)، ودوژمنێ هه‌وه ل لايێ نهالێ يێ دوير، وكاروانێ بازرگانییێ ل جهه‌كێ د بن هه‌وه دا بوو ل لايێ نێزيكى لێڤا (ده‌ريایا سۆر)، وئه‌گه‌ر هه‌وه به‌رگه‌ڕيان كربا كو ژڤانه‌كى بۆ ڤێ ديدارێ بدانن هوين ل سه‌ر ده‌سنيشانكرنا ژڤانى پێك نه‌دهاتن، به‌لێ خودێ بێ ژڤان هوين گه‌هاندنه ئێك؛ دا ئه‌و وى كارى پێك بينت يێ كو هه‌ر دا پێك ئێت، كو ئه‌و وه‌لییێن خۆ ب سه‌ربێخت ودوژمنێن خۆ ب كوشتن وئێخسيرییێ شه‌رمزار بكه‌ت؛ دا ئه‌وێ تێ دچت هنگى تێ بچت پشتى هێجه‌تا خودێ بۆ وى ئاشكه‌را دبت، وئه‌و وێ ب چاڤ دبينت، ووى چو هێجه‌ت نه‌مينن، وئه‌وێ دژيت دا ب وێ هێجه‌تا خودێ يا بۆ وى ئاشكه‌را بووى ووى ديتى بژيت. وهندى خودێیه گوهدێرێ گۆتنێن هه‌ردو ده‌سته‌كانه، چو ل به‌ر وى به‌رزه نابت، ب ئنيه‌تێن وان يێ پڕزانايه.