قورئانا پیرۆز › سورەتا الأنفال › ئایەتا ٤٢
سورەتا الأنفال · ئایەتا ٤٢ ب تەفسیرا کوردی
Al-Anfal
بِسۡمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحۡمَٰنِ ٱلرَّحِيمِ
تەفسیرا ساناهی — ماموستا تەحسین ئیبراهیم دۆسکی · ژێدەر
وَإِن تَوَلَّوۡاْ فَٱعۡلَمُوٓاْ أَنَّ ٱللَّهَ مَوۡلَىٰكُمۡۚ نِعۡمَ ٱلۡمَوۡلَىٰ وَنِعۡمَ ٱلنَّصِيرُ ﴿٤٠﴾
وئه‌گه‌ر ڤان بوتپه‌رێسان پشت دا وێ يا هه‌وه -گه‌لى خودان باوه‌ران- به‌رێ وان دايێ كو باوه‌رییێ ب خودێ وپێغه‌مبه‌رێ وى بينن وشه‌ڕێ هه‌وه به‌س كه‌ن، ووان به‌رده‌وامى ل سه‌ر كوفرێ وشه‌ڕێ هه‌وه كر، هوين پشتڕاست بن وبزانن هندى خودێیه پشته‌ڤانێ هه‌وه‌يه وئه‌و دێ هه‌وه ب سه‌ر وان ئێخت. ئه‌و باشترين پشته‌ڤان وهاريكاره بۆ هه‌وه وبۆ وه‌لییێن خۆ.
۞وَٱعۡلَمُوٓاْ أَنَّمَا غَنِمۡتُم مِّن شَيۡءٖ فَأَنَّ لِلَّهِ خُمُسَهُۥ وَلِلرَّسُولِ وَلِذِي ٱلۡقُرۡبَىٰ وَٱلۡيَتَٰمَىٰ وَٱلۡمَسَٰكِينِ وَٱبۡنِ ٱلسَّبِيلِ إِن كُنتُمۡ ءَامَنتُم بِٱللَّهِ وَمَآ أَنزَلۡنَا عَلَىٰ عَبۡدِنَا يَوۡمَ ٱلۡفُرۡقَانِ يَوۡمَ ٱلۡتَقَى ٱلۡجَمۡعَانِۗ وَٱللَّهُ عَلَىٰ كُلِّ شَيۡءٖ قَدِيرٌ ﴿٤١﴾
وهوين -گه‌لى خودان باوه‌ران- بزانن كو ئه‌و مالێ هوين د جيهادا د ڕێكا خودێ دا ب ده‌ست خۆڤه دئينن ژ پێنج پشكێن وى چار بۆ وان شه‌ڕكه‌رانه يێن ل شه‌ڕى ئاماده‌بووين، وپێنجێكا مايى دێ بته پێنج پشك: يا ئێكێ بۆ خودێ وپێغه‌مبه‌رییه، ئه‌و د مفايێن گشتى يێن موسلمانان دا دئێته خه‌رجكرن، ويا دووێ بۆ مرۆڤێن پێغه‌مبه‌رى -سلاڤ لێ بن- يێن نێزيكه، كو بنه‌مالا هاشمى و موططه‌لبينه، ئه‌ڤه پێش زه‌كاتێ ڤه بۆ وان هاتییه‌دانان چونكى زه‌كات بۆ وان نه‌دورسته، ويا سییێ بۆ ئێتيمانه، ويا چارێ بۆ هه‌ژارانه، ويا پێنجێ بۆ وى ڕێڤنگیيه يێ چو مال د ده‌ست دا نه‌ماى، ئه‌گه‌ر هه‌وه باوه‌رى ب ته‌وحيدا خودێ هه‌يه، و ب وێ يا وى ل سه‌ر به‌نییێ خۆ موحه‌ممه‌دى ئينايه خوارێ ژ ئايه‌ت وسه‌ركه‌فتنا ل وێ ڕۆژێ يا وى ل (به‌درێ) ژێكڤه‌كرن د ناڤبه‌را حه‌قی ونه‌حه‌قییێ دا كرى، ڕۆژا هه‌ردو كۆم گه‌هشتينه ئێك كۆما خودان باوه‌ران وكۆما بوتپه‌رێسان، وخودێ ل سه‌ر هه‌مى تشتان يێ خودان شيانه چو تشت وى بێزار ناكه‌ن.
إِذۡ أَنتُم بِٱلۡعُدۡوَةِ ٱلدُّنۡيَا وَهُم بِٱلۡعُدۡوَةِ ٱلۡقُصۡوَىٰ وَٱلرَّكۡبُ أَسۡفَلَ مِنكُمۡۚ وَلَوۡ تَوَاعَدتُّمۡ لَٱخۡتَلَفۡتُمۡ فِي ٱلۡمِيعَٰدِ وَلَٰكِن لِّيَقۡضِيَ ٱللَّهُ أَمۡرٗا كَانَ مَفۡعُولٗا لِّيَهۡلِكَ مَنۡ هَلَكَ عَنۢ بَيِّنَةٖ وَيَحۡيَىٰ مَنۡ حَيَّ عَنۢ بَيِّنَةٖۗ وَإِنَّ ٱللَّهَ لَسَمِيعٌ عَلِيمٌ ﴿٤٢﴾
وهوین ل بيرا خۆ بينن ده‌مێ هوين ل لايێ نهالێ يێ نێزيك بۆ (مه‌دينێ)، ودوژمنێ هه‌وه ل لايێ نهالێ يێ دوير، وكاروانێ بازرگانییێ ل جهه‌كێ د بن هه‌وه دا بوو ل لايێ نێزيكى لێڤا (ده‌ريایا سۆر)، وئه‌گه‌ر هه‌وه به‌رگه‌ڕيان كربا كو ژڤانه‌كى بۆ ڤێ ديدارێ بدانن هوين ل سه‌ر ده‌سنيشانكرنا ژڤانى پێك نه‌دهاتن، به‌لێ خودێ بێ ژڤان هوين گه‌هاندنه ئێك؛ دا ئه‌و وى كارى پێك بينت يێ كو هه‌ر دا پێك ئێت، كو ئه‌و وه‌لییێن خۆ ب سه‌ربێخت ودوژمنێن خۆ ب كوشتن وئێخسيرییێ شه‌رمزار بكه‌ت؛ دا ئه‌وێ تێ دچت هنگى تێ بچت پشتى هێجه‌تا خودێ بۆ وى ئاشكه‌را دبت، وئه‌و وێ ب چاڤ دبينت، ووى چو هێجه‌ت نه‌مينن، وئه‌وێ دژيت دا ب وێ هێجه‌تا خودێ يا بۆ وى ئاشكه‌را بووى ووى ديتى بژيت. وهندى خودێیه گوهدێرێ گۆتنێن هه‌ردو ده‌سته‌كانه، چو ل به‌ر وى به‌رزه نابت، ب ئنيه‌تێن وان يێ پڕزانايه.
إِذۡ يُرِيكَهُمُ ٱللَّهُ فِي مَنَامِكَ قَلِيلٗاۖ وَلَوۡ أَرَىٰكَهُمۡ كَثِيرٗا لَّفَشِلۡتُمۡ وَلَتَنَٰزَعۡتُمۡ فِي ٱلۡأَمۡرِ وَلَٰكِنَّ ٱللَّهَ سَلَّمَۚ إِنَّهُۥ عَلِيمُۢ بِذَاتِ ٱلصُّدُورِ ﴿٤٣﴾
وتو -ئه‌ى پێغه‌مبه‌ر- ل بيرا خۆ بينه ده‌مێ خودێ هژمارا دوژمنێن ته د خه‌ونێ دا كێم نيشا ته داى، ڤێجا ته ئه‌و بۆ خودان باوه‌ران گۆتى، ودلێن وان ب ڤێ چه‌ندێ موكم بووين، وئه‌و ل سه‌ر كرنا شه‌ڕێ وان بسته بووين، وئه‌گه‌ر خودايێ ته هژمارا وان گه‌له‌ك نيشا ته دا با هه‌ڤالێن ته د كرنا شه‌ڕێ وان دا دا دودل بن، وهوين دا ترسن و د كرنا شه‌ڕى دا دا ژێك جودا بن، به‌لێ خودێ سلامه‌تى دا وهوين ژ فاشلبوونێ پاراستن، و ژ ئه‌نجامێ وێ چه‌ندێ ڕزگاركرن. هندى ئه‌وه ئه‌و ب تشتێن د دلان دا ڤه‌شارتى يێ پڕزانايه.
وَإِذۡ يُرِيكُمُوهُمۡ إِذِ ٱلۡتَقَيۡتُمۡ فِيٓ أَعۡيُنِكُمۡ قَلِيلٗا وَيُقَلِّلُكُمۡ فِيٓ أَعۡيُنِهِمۡ لِيَقۡضِيَ ٱللَّهُ أَمۡرٗا كَانَ مَفۡعُولٗاۗ وَإِلَى ٱللَّهِ تُرۡجَعُ ٱلۡأُمُورُ ﴿٤٤﴾
وهوین ل بیرا خۆ بینن ده‌مێ دوژمن هاتينه مه‌يدانا شه‌ڕى، وهه‌وه ئه‌و كێم ديتین ڤێجا هوين ل سه‌ر شه‌ڕێ وان بسته بووین، وخودێ هوين د چاڤێن وان دا كێمكرن؛ دا ئه‌و باش خۆ بۆ شه‌ڕێ هه‌وه ئاماده نه‌كه‌ن؛ دا خودێ وى كارى پێك بينت يێ كو هه‌ر دا پێك ئێت، ڤێجا دا ئه‌و سۆز ب جهـ بێت يا خودێ دايه هه‌وه كو هوين دێ ب سه‌ركه‌ڤن، وپه‌يڤا خودێ بوو یا سه‌ركه‌فتى وپه‌يڤا كافران بنكه‌فت. ودويماهییا هه‌مى كاران بۆ نك خودێیه، ڤێجا ئه‌و دێ جزايێ هه‌ر ئێكى ده‌تێ.