قورئانا پیرۆز › سورەتا البقرة › ئایەتا ١٨٧
سورەتا البقرة · ئایەتا ١٨٧ ب تەفسیرا کوردی
Al-Baqarah
بِسۡمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحۡمَٰنِ ٱلرَّحِيمِ
تەفسیرا ساناهی — ماموستا تەحسین ئیبراهیم دۆسکی · ژێدەر
شَهۡرُ رَمَضَانَ ٱلَّذِيٓ أُنزِلَ فِيهِ ٱلۡقُرۡءَانُ هُدٗى لِّلنَّاسِ وَبَيِّنَٰتٖ مِّنَ ٱلۡهُدَىٰ وَٱلۡفُرۡقَانِۚ فَمَن شَهِدَ مِنكُمُ ٱلشَّهۡرَ فَلۡيَصُمۡهُۖ وَمَن كَانَ مَرِيضًا أَوۡ عَلَىٰ سَفَرٖ فَعِدَّةٞ مِّنۡ أَيَّامٍ أُخَرَۗ يُرِيدُ ٱللَّهُ بِكُمُ ٱلۡيُسۡرَ وَلَا يُرِيدُ بِكُمُ ٱلۡعُسۡرَ وَلِتُكۡمِلُواْ ٱلۡعِدَّةَ وَلِتُكَبِّرُواْ ٱللَّهَ عَلَىٰ مَا هَدَىٰكُمۡ وَلَعَلَّكُمۡ تَشۡكُرُونَ ﴿١٨٥﴾
هه‌يڤا ره‌مه‌زانێ يا كو خودێ د شه‌ڤا وێ يا ب بها دا ده‌ست ب ئينانه‌خوارا قورئانێ كرى؛ دا بۆ مرۆڤان ببته ڕێنيشانده‌ر، ونيشانێن ئاشكه‌را ل سه‌ر هيدايه‌تا خودێ وژێكجوداكرنا د ناڤبه‌را ڕاستییێ ونه‌ڕاستییێ تێدا هه‌نه. ڤێجا هه‌چییێ ژ هه‌وه گه‌هشته ڤێ هه‌يڤێ وئه‌و يێ ساخله‌م وئاكنجى بت بلا ئه‌و ل ڕۆژێن وێ يێ ب ڕۆژى بت. وبۆ نه‌خۆشى وڕێڤنگى هه‌يه ئه‌و ڕۆژییێ نه‌گرن، وهنده‌ك ڕۆژێن دى هندى وان ڕۆژێن وان خوارین ئه‌و بگرن. خودێ د شريعه‌تێ خۆ دا تشتێ ب ساناهى وخۆش بۆ هه‌وه دڤێت، ووى زه‌حمه‌ت ونه‌خۆشى بۆ هه‌وه نه‌ڤێت، ودا هوين هژمارا ڕۆژییان بكه‌نه هه‌يڤه‌ك، ودا هوين ل ڕۆژا جه‌ژنێ ب مه‌زنكرنا خودێ (ب دانا ته‌كبیراتان ڤه) ڕۆژییێ ب دويماهى بينن، ودا هوين وى مه‌زن بكه‌ن كو وى به‌رێ هه‌وه دايه هيدايه‌تێ، ودا هوين سوپاسییا وى بكه‌ن كو وى قه‌نجییا هيدايه‌تێ وڕێ خۆشكرنێ د گه‌ل هه‌وه كرى.
وَإِذَا سَأَلَكَ عِبَادِي عَنِّي فَإِنِّي قَرِيبٌۖ أُجِيبُ دَعۡوَةَ ٱلدَّاعِ إِذَا دَعَانِۖ فَلۡيَسۡتَجِيبُواْ لِي وَلۡيُؤۡمِنُواْ بِي لَعَلَّهُمۡ يَرۡشُدُونَ ﴿١٨٦﴾
وئه‌گه‌ر به‌نییێن من پسيارا من ژ ته كر -ئه‌ى پێغه‌مبه‌ر- تو بێژه وان: هندى ئه‌زم ئه‌ز يێ نێزيكى وانم، ئه‌ز د گازییا وى دئێم يێ گازى من بكه‌ت، ڤێجا بلا ئه‌و گوهدارییا من بكه‌ن د وى تشتى دا يێ ئه‌ز فه‌رمانێ پێ ل وان دكه‌م، وبلا باوه‌رییێ ب من بينن، دا به‌لكى به‌رێ وان بكه‌فته باشییا دين ودنيايا وان. وئه‌ڤ ئايه‌ته هندێ دگه‌هينت كو خودێ يێ نێزيكى به‌نییێن خۆيه، نێزيكییه‌كا بابه‌تى مه‌زنییا وى بت.
أُحِلَّ لَكُمۡ لَيۡلَةَ ٱلصِّيَامِ ٱلرَّفَثُ إِلَىٰ نِسَآئِكُمۡۚ هُنَّ لِبَاسٞ لَّكُمۡ وَأَنتُمۡ لِبَاسٞ لَّهُنَّۗ عَلِمَ ٱللَّهُ أَنَّكُمۡ كُنتُمۡ تَخۡتَانُونَ أَنفُسَكُمۡ فَتَابَ عَلَيۡكُمۡ وَعَفَا عَنكُمۡۖ فَٱلۡـَٰٔنَ بَٰشِرُوهُنَّ وَٱبۡتَغُواْ مَا كَتَبَ ٱللَّهُ لَكُمۡۚ وَكُلُواْ وَٱشۡرَبُواْ حَتَّىٰ يَتَبَيَّنَ لَكُمُ ٱلۡخَيۡطُ ٱلۡأَبۡيَضُ مِنَ ٱلۡخَيۡطِ ٱلۡأَسۡوَدِ مِنَ ٱلۡفَجۡرِۖ ثُمَّ أَتِمُّواْ ٱلصِّيَامَ إِلَى ٱلَّيۡلِۚ وَلَا تُبَٰشِرُوهُنَّ وَأَنتُمۡ عَٰكِفُونَ فِي ٱلۡمَسَٰجِدِۗ تِلۡكَ حُدُودُ ٱللَّهِ فَلَا تَقۡرَبُوهَاۗ كَذَٰلِكَ يُبَيِّنُ ٱللَّهُ ءَايَٰتِهِۦ لِلنَّاسِ لَعَلَّهُمۡ يَتَّقُونَ ﴿١٨٧﴾
خودێ بۆ هه‌وه دورستكرییه كو هوين ل شه‌ڤێن ره‌مه‌زانێ بچنه نڤينا خۆ، ژنێن هه‌وه ستاره وپاراستنن بۆ هه‌وه، وهوين بۆ وان ستاره وپاراستنن. خودێ زانییه كو هوين خيانه‌تێ ل خۆ دكه‌ن؛ ب چوونا نڤينا خۆ پشتى عه‌يشا ل شه‌ڤێن ره‌مه‌زانێ كو ئه‌ڤه ل ده‌سپێكێ تشته‌كێ حه‌رام بوو، ئينا وى تۆبه دانا سه‌ر هه‌وه وبه‌رفره‌هى بۆ هه‌وه ئێخسته مه‌سه‌لێ، ڤێجا هوين ژ نوكه وێڤه هه‌ڕنه نڤينا خۆ، ووى تشتێ خودێ بۆ هه‌وه حه‌زكرى ژ زارۆيان بخوازن، وهوین بخۆن وڤه‌خۆن حه‌تا گه‌شاتییا سپێدێ ژ ڕه‌شاتییا شه‌ڤێ ئاشكه‌را دبت، ده‌مێ ئه‌لندا دورست دئێت، پاشى هوین خۆ ژ وان تشتان يێن ڕۆژى پێ دكه‌ڤت بده‌نه پاش، وحه‌تا ڕۆژ ئاڤا دبت وشه‌ڤ دئێت هوين ڕۆژییێ تمام بكه‌ن. وده‌مێ هوين ئعتيكافێ ل مزگه‌فتان دكه‌ن هوين نه‌چنه نڤينا خۆ؛ چونكى ئه‌ڤ چه‌نده ئعتكافێ پويچ دكه‌ت (وئعتكاف ئه‌وه مرۆڤ ده‌مه‌كێ ده‌سنيشانكرى ل مزگه‌فتێ بمينت ب ئنيه‌تا خێرێ وكو خۆ نێزیكى خودێ بكه‌ت). ئه‌ڤ ئه‌حكامێن خودێ بۆ هه‌وه داناين توخويبێن وينه يێن حه‌لالى وحه‌رامى ژێك جودا دكه‌ن، ڤێجا هوین نێزيك نه‌بن دا نه‌كه‌ڤنه د حه‌رامى دا. ب ڤى ڕه‌نگێ ئاشكه‌را خودێ ئايه‌تێن خۆ بۆ مرۆڤان ديار دكه‌ت؛ دا به‌لكى ئه‌و ژ وى بترسن وته‌قوایا وى بكه‌ن.
وَلَا تَأۡكُلُوٓاْ أَمۡوَٰلَكُم بَيۡنَكُم بِٱلۡبَٰطِلِ وَتُدۡلُواْ بِهَآ إِلَى ٱلۡحُكَّامِ لِتَأۡكُلُواْ فَرِيقٗا مِّنۡ أَمۡوَٰلِ ٱلنَّاسِ بِٱلۡإِثۡمِ وَأَنتُمۡ تَعۡلَمُونَ ﴿١٨٨﴾
وهنده‌ك ژ هه‌وه بلا مالێ هنده‌كان ب ڕێكێن نه‌دورست نه‌خۆن، وه‌كى سويندا ژ دره‌و، وژێستاندنێ، ودزییێ، وبه‌رتيلان، وريبايێ، وهوين گۆتن وهێجه‌تێن ژ قه‌ستا نه‌ده‌نه حاكمان؛ دا كو ل ده‌مێ هه‌ڤڕكییێ هوین مالێ هنده‌ك مرۆڤان ب نه‌حه‌قى بخۆن، وهوين دزانن كو ئه‌و تشت يێ حه‌رامه.
۞يَسۡـَٔلُونَكَ عَنِ ٱلۡأَهِلَّةِۖ قُلۡ هِيَ مَوَٰقِيتُ لِلنَّاسِ وَٱلۡحَجِّۗ وَلَيۡسَ ٱلۡبِرُّ بِأَن تَأۡتُواْ ٱلۡبُيُوتَ مِن ظُهُورِهَا وَلَٰكِنَّ ٱلۡبِرَّ مَنِ ٱتَّقَىٰۗ وَأۡتُواْ ٱلۡبُيُوتَ مِنۡ أَبۡوَٰبِهَاۚ وَٱتَّقُواْ ٱللَّهَ لَعَلَّكُمۡ تُفۡلِحُونَ ﴿١٨٩﴾
هه‌ڤالێن ته -ئه‌ى پێغه‌مبه‌ر- پسيارا هه‌لاتنا هه‌يڤێ وگوهۆڕينا سه‌روبه‌رێ وێ ژ ته دكه‌ن، تو بێژه وان: خودێ هه‌يڤ كره نيشان بۆ هندێ دا مرۆڤ ده‌مێن عيباده‌تێن خۆ پێ بزانن وه‌كى ڕۆژییێ وحه‌جێ، ومعامله‌تێن خۆ. وباشى نه ئه‌وه يا هوين ل جاهليه‌تێ وده‌سپێكا ئيسلامێ فێربووينێ كو ل ده‌مێ حه‌جێ يان عومرێ هوين د پشتا خانییان ڕا بچنه ژۆر، ب وێ هزرێ كو ئه‌ڤ چه‌نده دێ هه‌وه نێزيكى خودێ كه‌ت، به‌لكى باشى كارێ وییه يێ ته‌قوایا خودێ كرى وخۆ ژ گونه‌هان دايه پاش، وهوين ل ده‌مێ حه‌جێ وعومرێ د ده‌رگه‌هان ڕا وه‌رنه د ژۆرڤه، و د هه‌مى كارێن خۆ دا هوين ژ خودێ بترسن؛ دا هه‌ر تشته‌كێ هه‌وه بڤێت -ل دنيايێ وئاخره‌تێ- بگه‌هته هه‌وه.