قورئانا پیرۆز › سورەتا البقرة › ئایەتا ٢١٥
سورەتا البقرة · ئایەتا ٢١٥ ب تەفسیرا کوردی
Al-Baqarah
بِسۡمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحۡمَٰنِ ٱلرَّحِيمِ
تەفسیرا ساناهی — ماموستا تەحسین ئیبراهیم دۆسکی · ژێدەر
كَانَ ٱلنَّاسُ أُمَّةٗ وَٰحِدَةٗ فَبَعَثَ ٱللَّهُ ٱلنَّبِيِّـۧنَ مُبَشِّرِينَ وَمُنذِرِينَ وَأَنزَلَ مَعَهُمُ ٱلۡكِتَٰبَ بِٱلۡحَقِّ لِيَحۡكُمَ بَيۡنَ ٱلنَّاسِ فِيمَا ٱخۡتَلَفُواْ فِيهِۚ وَمَا ٱخۡتَلَفَ فِيهِ إِلَّا ٱلَّذِينَ أُوتُوهُ مِنۢ بَعۡدِ مَا جَآءَتۡهُمُ ٱلۡبَيِّنَٰتُ بَغۡيَۢا بَيۡنَهُمۡۖ فَهَدَى ٱللَّهُ ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ لِمَا ٱخۡتَلَفُواْ فِيهِ مِنَ ٱلۡحَقِّ بِإِذۡنِهِۦۗ وَٱللَّهُ يَهۡدِي مَن يَشَآءُ إِلَىٰ صِرَٰطٖ مُّسۡتَقِيمٍ ﴿٢١٣﴾
مرۆڤ هه‌مى ئێك ده‌سته‌ك بوون، وان باوه‌رى ب خودێ هه‌بوو، پاشى ئه‌و د دینێ خۆ دا ژێك جودا بوون، ئينا خودێ پێغه‌مبه‌ر هنارتن دا ئه‌و دينێ وى نيشا خه‌لكى بده‌ن، ومزگينییێ ب به‌حه‌شتێ بده‌نه وى يێ گوهدارییا خودێ بكه‌ت، ووى ب ئاگرى بترسينن يێ كافرییێ پێ بكه‌ت، ووى كيتاب ب حه‌قییێ د گه‌ل وان ئينانه خوارێ؛ دا ئه‌و حوكمى پێ د ناڤبه‌را مرۆڤان دا بكه‌ن د وى تشتی دا يێ ئه‌و تێدا ژێك جودا بووين، وكه‌س ژ زۆردارى ودلڕه‌شى د مه‌سه‌لا موحه‌ممه‌دى دا ژێك جودا نه‌بووينه ئه‌و تێ نه‌بن يێن خودێ ته‌ورات دايێ، وئه‌و نيشان وئه‌حكامێن تێدا هاتين زانين، ڤێجا خودێ ب قه‌نجییا خۆ به‌رێ خودان باوه‌ران دا ڕێكا ژێك جوداكرنا حه‌قییێ ژ نه‌حه‌قییێ، وزانينا تشتێ ئه‌و تێدا ژێك جودا بووين. وهه‌چییێ خودێ ئه‌و بڤێت ژ به‌نییێن خۆ دێ به‌رێ وى ده‌ته ڕێكا ڕاست.
أَمۡ حَسِبۡتُمۡ أَن تَدۡخُلُواْ ٱلۡجَنَّةَ وَلَمَّا يَأۡتِكُم مَّثَلُ ٱلَّذِينَ خَلَوۡاْ مِن قَبۡلِكُمۖ مَّسَّتۡهُمُ ٱلۡبَأۡسَآءُ وَٱلضَّرَّآءُ وَزُلۡزِلُواْ حَتَّىٰ يَقُولَ ٱلرَّسُولُ وَٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ مَعَهُۥ مَتَىٰ نَصۡرُ ٱللَّهِۗ أَلَآ إِنَّ نَصۡرَ ٱللَّهِ قَرِيبٞ ﴿٢١٤﴾
يان هه‌وه -گه‌لى خودان باوه‌ران- هزركرییه كو دێ چنه به‌حه‌شتێ، وهێشتا ئه‌و ب سه‌رێ هه‌وه نه‌هاتى يا ب سه‌رێ خودان باوه‌رێن به‌رى هه‌وه هاتى: ژ فه‌قيرى ونه‌خۆشى وترس وسه‌همێ، وئه‌و ب گه‌له‌ك ته‌نگاڤییان هاتبوونه هژاندن، حه‌تا پێغه‌مبه‌رێ وان وئه‌و خودان باوه‌رێن د گه‌ل دا -ژ له‌زێن خواستنا سه‌ركه‌فتنا خودێ دا- گۆتى: سه‌ركه‌فتنا خودێ كه‌نگییه؟ نێ هندى سه‌ركه‌فتنا خودێیه يا نێزيكى خودان باوه‌رانه.
يَسۡـَٔلُونَكَ مَاذَا يُنفِقُونَۖ قُلۡ مَآ أَنفَقۡتُم مِّنۡ خَيۡرٖ فَلِلۡوَٰلِدَيۡنِ وَٱلۡأَقۡرَبِينَ وَٱلۡيَتَٰمَىٰ وَٱلۡمَسَٰكِينِ وَٱبۡنِ ٱلسَّبِيلِۗ وَمَا تَفۡعَلُواْ مِنۡ خَيۡرٖ فَإِنَّ ٱللَّهَ بِهِۦ عَلِيمٞ ﴿٢١٥﴾
هه‌ڤالێن ته -ئه‌ى پێغه‌مبه‌ر- پسيارێ ژ ته دكه‌ن ئه‌و چ مالێ خۆ خه‌رج بكه‌ن دا نێزيكى خودێ ببن، و ل سه‌ر كێ خه‌رج بكه‌ن؟ تو بێژه وان: هه‌ر تشته‌كێ هوين بشێن ژ مالێ خۆ يێ حه‌لال وپاقژ بده‌ن، وهوين خێرا خۆ بده‌نه ده‌يبابان، ومرۆڤێن خۆ يێن نێزيك، وئێتيمان، وهه‌ژاران، ومرۆڤێ ڕێڤنگ يێ ژ مال ومرۆڤێن خۆ دويركه‌فتى. وهه‌ر خێره‌كا هوين بده‌ن خودێ يێ پێ زانايه.
كُتِبَ عَلَيۡكُمُ ٱلۡقِتَالُ وَهُوَ كُرۡهٞ لَّكُمۡۖ وَعَسَىٰٓ أَن تَكۡرَهُواْ شَيۡـٔٗا وَهُوَ خَيۡرٞ لَّكُمۡۖ وَعَسَىٰٓ أَن تُحِبُّواْ شَيۡـٔٗا وَهُوَ شَرّٞ لَّكُمۡۚ وَٱللَّهُ يَعۡلَمُ وَأَنتُمۡ لَا تَعۡلَمُونَ ﴿٢١٦﴾
گه‌لى خودان باوه‌ران خودێ كرنا شه‌ڕێ كافران ل سه‌ر هه‌وه فه‌ركرییه، وهوين ب تبيعه‌تێ خۆ حه‌ز ژ شه‌ڕى ناكه‌ن؛ چونكى ئه‌و يێ ب ترس وزه‌حمه‌ته، ودبت هوين حه‌ز ژ تشته‌كى نه‌كه‌ن وئه‌و ب خۆ خێرا هه‌وه تێدا هه‌بت، ودبت هوين حه‌ز ژ تشته‌كى بكه‌ن چونكى يێ خۆش وته‌نا بت، وئه‌و ب خۆ بۆ هه‌وه يێ خراب بت، وهوين وێ چه‌ندێ نزانن. ڤێجا له‌زێ د كرنا جيهادا د ڕێكا خودێ دا بكه‌ن.
يَسۡـَٔلُونَكَ عَنِ ٱلشَّهۡرِ ٱلۡحَرَامِ قِتَالٖ فِيهِۖ قُلۡ قِتَالٞ فِيهِ كَبِيرٞۚ وَصَدٌّ عَن سَبِيلِ ٱللَّهِ وَكُفۡرُۢ بِهِۦ وَٱلۡمَسۡجِدِ ٱلۡحَرَامِ وَإِخۡرَاجُ أَهۡلِهِۦ مِنۡهُ أَكۡبَرُ عِندَ ٱللَّهِۚ وَٱلۡفِتۡنَةُ أَكۡبَرُ مِنَ ٱلۡقَتۡلِۗ وَلَا يَزَالُونَ يُقَٰتِلُونَكُمۡ حَتَّىٰ يَرُدُّوكُمۡ عَن دِينِكُمۡ إِنِ ٱسۡتَطَٰعُواْۚ وَمَن يَرۡتَدِدۡ مِنكُمۡ عَن دِينِهِۦ فَيَمُتۡ وَهُوَ كَافِرٞ فَأُوْلَـٰٓئِكَ حَبِطَتۡ أَعۡمَٰلُهُمۡ فِي ٱلدُّنۡيَا وَٱلۡأٓخِرَةِۖ وَأُوْلَـٰٓئِكَ أَصۡحَٰبُ ٱلنَّارِۖ هُمۡ فِيهَا خَٰلِدُونَ ﴿٢١٧﴾
ئه‌ى پێغه‌مبه‌ر، بوتپه‌رێس پسيارا هه‌يڤا حه‌رام ژ ته دكه‌ن: كانێ شه‌ڕ تێدا دورسته يان نه؟ تو بێژه وان: شه‌ڕ وخوين ڕێتن د هه‌يڤا حه‌رام دا ل نك خودێ كاره‌كێ مه‌زنه، وپاشڤه‌برنا هه‌وه بۆ خه‌لكى كو نه‌ئێنه د ئيسلامێ دا ب ڕێكا ترس وعه‌زابدانێ، وكافرییا هه‌وه ب خودێ وپێغه‌مبه‌رێ وى ودينێ وى، ونه‌هێلانا هه‌وه كو موسلمان بێنه مزگه‌فتا حه‌رام، وده‌رێخستنا پێغه‌مبه‌رى ومشه‌ختییان ژێ وئه‌و خه‌لك وخودانێن وێنه، ئه‌و ل نك خودێ گونه‌هـ وتاوانه‌كا مه‌زنتره ژ كرنا شه‌ڕى د هه‌يڤا حه‌رام دا. وئه‌و شركا هوين دكه‌ن مه‌زنتر ودژوارتره ژ كرنا شه‌ڕى د هه‌يڤا حه‌رام دا. وئه‌و كافرێن هه ژ تاوانێن خۆ لێڤه‌نابن، به‌لكى ل سه‌ر دبه‌رده‌وامن، وئه‌و هه‌ر دێ مينن شه‌ڕێ هه‌وه كه‌ن حه‌تا هه‌وه ژ ئيسلامێ ڤه‌گه‌ڕيننه كوفرێ ئه‌گه‌ر بشێن وێ چه‌ندێ بكه‌ن. وهه‌چییێ ژ هه‌وه گوهدارییا وان بكه‌ت -گه‌لى موسلمانان- و ژ دينێ خۆ لێڤه ببت وبمرت كافر، ئه‌و كارێ وى د دنيايێ وئاخره‌تێ دا دێ پويچ بت، وئه‌و دێ بته ژ خه‌لكێ ئاگرى وچو جاران ژێ ده‌رناكه‌ڤت.