قورئانا پیرۆز › سورەتا البقرة › ئایەتا ٢١٧
سورەتا البقرة · ئایەتا ٢١٧ ب تەفسیرا کوردی
Al-Baqarah
بِسۡمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحۡمَٰنِ ٱلرَّحِيمِ
تەفسیرا ساناهی — ماموستا تەحسین ئیبراهیم دۆسکی · ژێدەر
يَسۡـَٔلُونَكَ مَاذَا يُنفِقُونَۖ قُلۡ مَآ أَنفَقۡتُم مِّنۡ خَيۡرٖ فَلِلۡوَٰلِدَيۡنِ وَٱلۡأَقۡرَبِينَ وَٱلۡيَتَٰمَىٰ وَٱلۡمَسَٰكِينِ وَٱبۡنِ ٱلسَّبِيلِۗ وَمَا تَفۡعَلُواْ مِنۡ خَيۡرٖ فَإِنَّ ٱللَّهَ بِهِۦ عَلِيمٞ ﴿٢١٥﴾
هه‌ڤالێن ته -ئه‌ى پێغه‌مبه‌ر- پسيارێ ژ ته دكه‌ن ئه‌و چ مالێ خۆ خه‌رج بكه‌ن دا نێزيكى خودێ ببن، و ل سه‌ر كێ خه‌رج بكه‌ن؟ تو بێژه وان: هه‌ر تشته‌كێ هوين بشێن ژ مالێ خۆ يێ حه‌لال وپاقژ بده‌ن، وهوين خێرا خۆ بده‌نه ده‌يبابان، ومرۆڤێن خۆ يێن نێزيك، وئێتيمان، وهه‌ژاران، ومرۆڤێ ڕێڤنگ يێ ژ مال ومرۆڤێن خۆ دويركه‌فتى. وهه‌ر خێره‌كا هوين بده‌ن خودێ يێ پێ زانايه.
كُتِبَ عَلَيۡكُمُ ٱلۡقِتَالُ وَهُوَ كُرۡهٞ لَّكُمۡۖ وَعَسَىٰٓ أَن تَكۡرَهُواْ شَيۡـٔٗا وَهُوَ خَيۡرٞ لَّكُمۡۖ وَعَسَىٰٓ أَن تُحِبُّواْ شَيۡـٔٗا وَهُوَ شَرّٞ لَّكُمۡۚ وَٱللَّهُ يَعۡلَمُ وَأَنتُمۡ لَا تَعۡلَمُونَ ﴿٢١٦﴾
گه‌لى خودان باوه‌ران خودێ كرنا شه‌ڕێ كافران ل سه‌ر هه‌وه فه‌ركرییه، وهوين ب تبيعه‌تێ خۆ حه‌ز ژ شه‌ڕى ناكه‌ن؛ چونكى ئه‌و يێ ب ترس وزه‌حمه‌ته، ودبت هوين حه‌ز ژ تشته‌كى نه‌كه‌ن وئه‌و ب خۆ خێرا هه‌وه تێدا هه‌بت، ودبت هوين حه‌ز ژ تشته‌كى بكه‌ن چونكى يێ خۆش وته‌نا بت، وئه‌و ب خۆ بۆ هه‌وه يێ خراب بت، وهوين وێ چه‌ندێ نزانن. ڤێجا له‌زێ د كرنا جيهادا د ڕێكا خودێ دا بكه‌ن.
يَسۡـَٔلُونَكَ عَنِ ٱلشَّهۡرِ ٱلۡحَرَامِ قِتَالٖ فِيهِۖ قُلۡ قِتَالٞ فِيهِ كَبِيرٞۚ وَصَدٌّ عَن سَبِيلِ ٱللَّهِ وَكُفۡرُۢ بِهِۦ وَٱلۡمَسۡجِدِ ٱلۡحَرَامِ وَإِخۡرَاجُ أَهۡلِهِۦ مِنۡهُ أَكۡبَرُ عِندَ ٱللَّهِۚ وَٱلۡفِتۡنَةُ أَكۡبَرُ مِنَ ٱلۡقَتۡلِۗ وَلَا يَزَالُونَ يُقَٰتِلُونَكُمۡ حَتَّىٰ يَرُدُّوكُمۡ عَن دِينِكُمۡ إِنِ ٱسۡتَطَٰعُواْۚ وَمَن يَرۡتَدِدۡ مِنكُمۡ عَن دِينِهِۦ فَيَمُتۡ وَهُوَ كَافِرٞ فَأُوْلَـٰٓئِكَ حَبِطَتۡ أَعۡمَٰلُهُمۡ فِي ٱلدُّنۡيَا وَٱلۡأٓخِرَةِۖ وَأُوْلَـٰٓئِكَ أَصۡحَٰبُ ٱلنَّارِۖ هُمۡ فِيهَا خَٰلِدُونَ ﴿٢١٧﴾
ئه‌ى پێغه‌مبه‌ر، بوتپه‌رێس پسيارا هه‌يڤا حه‌رام ژ ته دكه‌ن: كانێ شه‌ڕ تێدا دورسته يان نه؟ تو بێژه وان: شه‌ڕ وخوين ڕێتن د هه‌يڤا حه‌رام دا ل نك خودێ كاره‌كێ مه‌زنه، وپاشڤه‌برنا هه‌وه بۆ خه‌لكى كو نه‌ئێنه د ئيسلامێ دا ب ڕێكا ترس وعه‌زابدانێ، وكافرییا هه‌وه ب خودێ وپێغه‌مبه‌رێ وى ودينێ وى، ونه‌هێلانا هه‌وه كو موسلمان بێنه مزگه‌فتا حه‌رام، وده‌رێخستنا پێغه‌مبه‌رى ومشه‌ختییان ژێ وئه‌و خه‌لك وخودانێن وێنه، ئه‌و ل نك خودێ گونه‌هـ وتاوانه‌كا مه‌زنتره ژ كرنا شه‌ڕى د هه‌يڤا حه‌رام دا. وئه‌و شركا هوين دكه‌ن مه‌زنتر ودژوارتره ژ كرنا شه‌ڕى د هه‌يڤا حه‌رام دا. وئه‌و كافرێن هه ژ تاوانێن خۆ لێڤه‌نابن، به‌لكى ل سه‌ر دبه‌رده‌وامن، وئه‌و هه‌ر دێ مينن شه‌ڕێ هه‌وه كه‌ن حه‌تا هه‌وه ژ ئيسلامێ ڤه‌گه‌ڕيننه كوفرێ ئه‌گه‌ر بشێن وێ چه‌ندێ بكه‌ن. وهه‌چییێ ژ هه‌وه گوهدارییا وان بكه‌ت -گه‌لى موسلمانان- و ژ دينێ خۆ لێڤه ببت وبمرت كافر، ئه‌و كارێ وى د دنيايێ وئاخره‌تێ دا دێ پويچ بت، وئه‌و دێ بته ژ خه‌لكێ ئاگرى وچو جاران ژێ ده‌رناكه‌ڤت.
إِنَّ ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ وَٱلَّذِينَ هَاجَرُواْ وَجَٰهَدُواْ فِي سَبِيلِ ٱللَّهِ أُوْلَـٰٓئِكَ يَرۡجُونَ رَحۡمَتَ ٱللَّهِۚ وَٱللَّهُ غَفُورٞ رَّحِيمٞ ﴿٢١٨﴾
هندى ئه‌ون يێن باوه‌رى ب خودێ وپێغه‌مبه‌رێ وى ئيناى وكار ب شريعه‌تێ وى كرى وجهێ خۆ هێلاى ومشه‌ختبووين، وجيهاد د ڕێكا خودێ دا كرى، ئه‌ون يێن دلێ خۆ دبه‌نه قه‌نجى ودلۆڤانییا خودێ. وخودێ گونه‌هـ ژێبرێ گونه‌هێن به‌نییێن خۆيه، ب دلۆڤانییه‌كا به‌رفره‌هـ دلۆڤانییێ پێ دبه‌ت.
۞يَسۡـَٔلُونَكَ عَنِ ٱلۡخَمۡرِ وَٱلۡمَيۡسِرِۖ قُلۡ فِيهِمَآ إِثۡمٞ كَبِيرٞ وَمَنَٰفِعُ لِلنَّاسِ وَإِثۡمُهُمَآ أَكۡبَرُ مِن نَّفۡعِهِمَاۗ وَيَسۡـَٔلُونَكَ مَاذَا يُنفِقُونَۖ قُلِ ٱلۡعَفۡوَۗ كَذَٰلِكَ يُبَيِّنُ ٱللَّهُ لَكُمُ ٱلۡأٓيَٰتِ لَعَلَّكُمۡ تَتَفَكَّرُونَ ﴿٢١٩﴾
ئه‌ى پێغه‌مبه‌ر، موسلمان پسيارا حوكمێ مه‌يێ ژ ته دكه‌ن، ڤه‌خوارن وكڕين وفرۆتنا وێ، ومه‌ى هه‌ر تشته‌كه يێ عه‌قلى ببه‌ت چ خوارن بت يان ڤه‌خوارن بت، وئه‌و پسيارا قومارێ ژ ته دكه‌ن، وقومار ئه‌وه مرۆڤ مالى بده‌ت يان بستينت ب ڕێكا سه‌ركه‌فتنا ل سه‌ر لایه‌كێ دى بێ به‌رانبه‌ر، تو بێژه وان: خرابى وزيانێن مه‌زن يێن دين ودنيايێ، وعه‌قلى ومالى، د وێ چه‌ندێ دا هه‌نه، ومفا ژى بۆ مرۆڤان تێدا هه‌يه ژ لايێ وه‌رگرتنا مالى وهنده‌ك لايێن دى، به‌لێ خرابییا وان ژ مفايێ وان مه‌زنتره؛ چونكى ئه‌و مرۆڤى ژ بيرئينانا خودێ ونڤێژێ دده‌نه پاش، وكه‌رب ونه‌ڤيانێ د ناڤ خه‌لكى دا به‌لاڤ دكه‌ن، ومالى پويچ دكه‌ن. وئه‌ڤه ڕێخۆشكرن بوو بۆ حه‌رامكرنا وان. وئه‌و پسيارا ته دكه‌ن كانێ ئه‌و چه‌ندێ ژ مالێ خۆ بكه‌نه خێر، تو بێژه وان: ئه‌وا ژ هه‌وه زێده دكه‌ت بكه‌نه خێر. ب ڤى ڕه‌نگێ ئاشكه‌را خودێ ئايه‌ت وئه‌حكامێن شريعه‌تى بۆ هه‌وه ديار دكه‌ت؛ دا به‌لكى هوين هزرێن خۆ د وى تشتى دا بكه‌ن يێ مفايێ دنيا وئاخره‌تا هه‌وه تێدا.