قورئانا پیرۆز › سورەتا البقرة › ئایەتا ٢٤٥
سورەتا البقرة · ئایەتا ٢٤٥ ب تەفسیرا کوردی
Al-Baqarah
بِسۡمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحۡمَٰنِ ٱلرَّحِيمِ
تەفسیرا ساناهی — ماموستا تەحسین ئیبراهیم دۆسکی · ژێدەر
۞أَلَمۡ تَرَ إِلَى ٱلَّذِينَ خَرَجُواْ مِن دِيَٰرِهِمۡ وَهُمۡ أُلُوفٌ حَذَرَ ٱلۡمَوۡتِ فَقَالَ لَهُمُ ٱللَّهُ مُوتُواْ ثُمَّ أَحۡيَٰهُمۡۚ إِنَّ ٱللَّهَ لَذُو فَضۡلٍ عَلَى ٱلنَّاسِ وَلَٰكِنَّ أَكۡثَرَ ٱلنَّاسِ لَا يَشۡكُرُونَ ﴿٢٤٣﴾
ئه‌ى پێغه‌مبه‌ر، ما ته چيرۆكا وان نه‌زانییه ئه‌وێن ژ مال ووارێ خۆ ڕه‌ڤين، وئه‌و ب هزاران بوون؛ ژ ترسا مرنا ژ به‌ر نساخییێ دا يان شه‌ڕى، ئينا خودێ گۆته وان: بمرن، وئه‌و پێكڤه مرن ژ به‌ر كو ئه‌و ژ قه‌ده‌را خودێ ڕه‌ڤيبوون، پاشى پشتى ده‌مه‌كى خودێ ئه‌و زێندى كرنه‌ڤه؛ دا ئه‌و هندى ژییێ بۆ وان هاتییه‌دان بمينن، وعه‌قله‌كى بۆ خۆ بگرن وتۆبه بكه‌ن. هندى خودێیه خودان قه‌نجییه‌كا مه‌زنه ل سه‌ر مرۆڤان، به‌لێ پترییا مرۆڤان سوپاسییا قه‌نجییا خودێ ل سه‌ر خۆ ناكه‌ن.
وَقَٰتِلُواْ فِي سَبِيلِ ٱللَّهِ وَٱعۡلَمُوٓاْ أَنَّ ٱللَّهَ سَمِيعٌ عَلِيمٞ ﴿٢٤٤﴾
وهوين -گه‌لى موسلمانان- شه‌ڕێ كافران بكه‌ن بۆ سه‌رئێخستنا دينێ خودێ، وبزانن هندى خودێیه گوهـ ل گۆتنێن هه‌وه دبت، وئه‌و ب ئنيه‌ت وكارێن هه‌وه يێ زانايه.
مَّن ذَا ٱلَّذِي يُقۡرِضُ ٱللَّهَ قَرۡضًا حَسَنٗا فَيُضَٰعِفَهُۥ لَهُۥٓ أَضۡعَافٗا كَثِيرَةٗۚ وَٱللَّهُ يَقۡبِضُ وَيَبۡصُۜطُ وَإِلَيۡهِ تُرۡجَعُونَ ﴿٢٤٥﴾
ئه‌و كییه يێ بۆ خێرێ خه‌رجییه‌كێ باش د ڕێكا خودێ دا دده‌ت، دا خودێ بێ هژمار بۆ وى زێده بكه‌ت؟ وخودێیه دستينت ودده‌ت، ڤێجا هوين خێران بده‌ن وهه‌وه خه‌م پێ نه‌بت؛ چونكى خودێیه ڕزقى دده‌ت، يێ وى بڤێت ژ به‌نییێن خۆ ئه‌و ڕزقى ل سه‌ر ته‌نگ دكه‌ت، و ل سه‌ر هنده‌كێن دى به‌رفره‌هـ دكه‌ت، حكمه‌ته‌كا مه‌زن وى د ڤێ چه‌ندێ دا هه‌يه، وهوين بۆ نك وى ب تنێ پشتى مرنێ دێ ئێنه زڤڕاندن، ڤێجا ئه‌و جزايێ هه‌وه دێ ده‌ته هه‌وه.
أَلَمۡ تَرَ إِلَى ٱلۡمَلَإِ مِنۢ بَنِيٓ إِسۡرَـٰٓءِيلَ مِنۢ بَعۡدِ مُوسَىٰٓ إِذۡ قَالُواْ لِنَبِيّٖ لَّهُمُ ٱبۡعَثۡ لَنَا مَلِكٗا نُّقَٰتِلۡ فِي سَبِيلِ ٱللَّهِۖ قَالَ هَلۡ عَسَيۡتُمۡ إِن كُتِبَ عَلَيۡكُمُ ٱلۡقِتَالُ أَلَّا تُقَٰتِلُواْۖ قَالُواْ وَمَا لَنَآ أَلَّا نُقَٰتِلَ فِي سَبِيلِ ٱللَّهِ وَقَدۡ أُخۡرِجۡنَا مِن دِيَٰرِنَا وَأَبۡنَآئِنَاۖ فَلَمَّا كُتِبَ عَلَيۡهِمُ ٱلۡقِتَالُ تَوَلَّوۡاْ إِلَّا قَلِيلٗا مِّنۡهُمۡۚ وَٱللَّهُ عَلِيمُۢ بِٱلظَّـٰلِمِينَ ﴿٢٤٦﴾
ئه‌ى پێغه‌مبه‌ر، ما ته چيرۆكا وان مه‌زنێن ئسرائيلییان يێن پشتى زه‌مانێ مووسایى هاتین نه‌زانییه؟ ده‌مێ وان ژ پێغه‌مبه‌رێ خۆ خواستى كو ئه‌و شاهه‌كى بۆ وان ده‌ستنيشان بكه‌ت، دا ئه‌و ل بن سه‌رۆكاتییا وى كۆمببن، و د ڕێكا خودێ دا شه‌ڕێ دوژمنێن خۆ بكه‌ن. پێغه‌مبه‌رێ وان گۆتێ: نه‌كو وه‌سا بت وه‌كى ئه‌ز هزر دكه‌م كو ئه‌گه‌ر شه‌ڕێ د ڕێكا خودێ دا ل سه‌ر هه‌وه هاته فه‌ركرن هوين شه‌ڕى نه‌كه‌ن؟ ئه‌ز ته‌خمين دكه‌م هوين دێ ترسن و ژ شه‌ڕى ڕه‌ڤن، وان ته‌خمينا پێغه‌مبه‌رێ خۆ ب غه‌ريب ڤه وه‌رگرت وگۆت: و ما چ ئاسته‌نگ د ڕێكا مه وكرنا شه‌ڕێ د ڕێكا خودێ دا هه‌يه، ودوژمنێ مه ئه‌م ژ جهـ و وارێ مه يێن كرينه ده‌ر، و ب كوشتن وگرتنێ ئه‌م ژ عه‌يالێ مه يێن دويركرين؟ ڤێجا ده‌مێ خودێ شه‌ڕ د گه‌ل وى شاهێ پێغه‌مبه‌رێ وان بۆ وان ده‌سنيشانكرى ل سه‌ر وان فه‌ركرى، ئه‌و ترسیان و ژ شه‌ڕى ڕه‌ڤين، كێمه‌ك ژ وان تێ نه‌بن ژ قه‌نجییا خودێ ئه‌و مان. وخودێ يێ زانايه ب وان زۆردارێن ل سۆزێن خۆ لێڤه‌دبن.
وَقَالَ لَهُمۡ نَبِيُّهُمۡ إِنَّ ٱللَّهَ قَدۡ بَعَثَ لَكُمۡ طَالُوتَ مَلِكٗاۚ قَالُوٓاْ أَنَّىٰ يَكُونُ لَهُ ٱلۡمُلۡكُ عَلَيۡنَا وَنَحۡنُ أَحَقُّ بِٱلۡمُلۡكِ مِنۡهُ وَلَمۡ يُؤۡتَ سَعَةٗ مِّنَ ٱلۡمَالِۚ قَالَ إِنَّ ٱللَّهَ ٱصۡطَفَىٰهُ عَلَيۡكُمۡ وَزَادَهُۥ بَسۡطَةٗ فِي ٱلۡعِلۡمِ وَٱلۡجِسۡمِۖ وَٱللَّهُ يُؤۡتِي مُلۡكَهُۥ مَن يَشَآءُۚ وَٱللَّهُ وَٰسِعٌ عَلِيمٞ ﴿٢٤٧﴾
وپێغه‌مبه‌رێ وان گۆته وان: هندى خودێیه ل دويڤ داخوازا هه‌وه طالووتێ بۆ هه‌وه هنارتى شاه، ئه‌و دێ سه‌ركێشییا هه‌وه كه‌ت بۆ كرنا شه‌ڕێ د گه‌ل دوژمنى. مه‌زنێن ئسرائيلییان گۆت: چاوا طالووت دێ شاهێ مه بت، وئه‌و نه‌يێ هێژاى وێ چه‌ندییه؟ چونكى ئه‌و نه ژ بابكێ شاهانه، ونه ژ مالا پێغه‌مبه‌رانه، وماله‌كێ مه‌زن بۆ وى نه‌هاتییه‌دان كو ئه‌و ملكێ خۆ پێ ب ڕێڤه ببه‌ت، ڤێجا ئه‌م بۆ شاهاتییێ ژ وى حه‌قترين؛ چونكى ئه‌م ژ بابكێ شاهاينه و ژ مالا پێغه‌مبه‌راينه. پێغه‌مبه‌رێ وان گۆته وان: هندى خودێیه ئه‌و ژ هه‌وه يێ هلبژارتى وئه‌و ب كارێن به‌نییێن خۆ شاره‌زاتره، ووى به‌رفره‌هییه‌ك ژ لايێ زانينێ ڤه وهێزه‌ك ژ لايێ له‌شى ڤه يا دايێ دا شه‌ڕێ دوژمنى پێ بكه‌ت. وخودێ خودانێ ملكییه ملكێ خۆ دده‌ته وى يێ وى بڤێت ژ به‌نییێن خۆ، وقه‌نجى ودانا خودێ يا به‌رفره‌هه، وئه‌و ب ڕاستییا كاران يێ زانايه، چو ل به‌ر وى به‌رزه نابت.