قورئانا پیرۆز › سورەتا البقرة › ئایەتا ٢٤٧
سورەتا البقرة · ئایەتا ٢٤٧ ب تەفسیرا کوردی
Al-Baqarah
بِسۡمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحۡمَٰنِ ٱلرَّحِيمِ
تەفسیرا ساناهی — ماموستا تەحسین ئیبراهیم دۆسکی · ژێدەر
مَّن ذَا ٱلَّذِي يُقۡرِضُ ٱللَّهَ قَرۡضًا حَسَنٗا فَيُضَٰعِفَهُۥ لَهُۥٓ أَضۡعَافٗا كَثِيرَةٗۚ وَٱللَّهُ يَقۡبِضُ وَيَبۡصُۜطُ وَإِلَيۡهِ تُرۡجَعُونَ ﴿٢٤٥﴾
ئه‌و كییه يێ بۆ خێرێ خه‌رجییه‌كێ باش د ڕێكا خودێ دا دده‌ت، دا خودێ بێ هژمار بۆ وى زێده بكه‌ت؟ وخودێیه دستينت ودده‌ت، ڤێجا هوين خێران بده‌ن وهه‌وه خه‌م پێ نه‌بت؛ چونكى خودێیه ڕزقى دده‌ت، يێ وى بڤێت ژ به‌نییێن خۆ ئه‌و ڕزقى ل سه‌ر ته‌نگ دكه‌ت، و ل سه‌ر هنده‌كێن دى به‌رفره‌هـ دكه‌ت، حكمه‌ته‌كا مه‌زن وى د ڤێ چه‌ندێ دا هه‌يه، وهوين بۆ نك وى ب تنێ پشتى مرنێ دێ ئێنه زڤڕاندن، ڤێجا ئه‌و جزايێ هه‌وه دێ ده‌ته هه‌وه.
أَلَمۡ تَرَ إِلَى ٱلۡمَلَإِ مِنۢ بَنِيٓ إِسۡرَـٰٓءِيلَ مِنۢ بَعۡدِ مُوسَىٰٓ إِذۡ قَالُواْ لِنَبِيّٖ لَّهُمُ ٱبۡعَثۡ لَنَا مَلِكٗا نُّقَٰتِلۡ فِي سَبِيلِ ٱللَّهِۖ قَالَ هَلۡ عَسَيۡتُمۡ إِن كُتِبَ عَلَيۡكُمُ ٱلۡقِتَالُ أَلَّا تُقَٰتِلُواْۖ قَالُواْ وَمَا لَنَآ أَلَّا نُقَٰتِلَ فِي سَبِيلِ ٱللَّهِ وَقَدۡ أُخۡرِجۡنَا مِن دِيَٰرِنَا وَأَبۡنَآئِنَاۖ فَلَمَّا كُتِبَ عَلَيۡهِمُ ٱلۡقِتَالُ تَوَلَّوۡاْ إِلَّا قَلِيلٗا مِّنۡهُمۡۚ وَٱللَّهُ عَلِيمُۢ بِٱلظَّـٰلِمِينَ ﴿٢٤٦﴾
ئه‌ى پێغه‌مبه‌ر، ما ته چيرۆكا وان مه‌زنێن ئسرائيلییان يێن پشتى زه‌مانێ مووسایى هاتین نه‌زانییه؟ ده‌مێ وان ژ پێغه‌مبه‌رێ خۆ خواستى كو ئه‌و شاهه‌كى بۆ وان ده‌ستنيشان بكه‌ت، دا ئه‌و ل بن سه‌رۆكاتییا وى كۆمببن، و د ڕێكا خودێ دا شه‌ڕێ دوژمنێن خۆ بكه‌ن. پێغه‌مبه‌رێ وان گۆتێ: نه‌كو وه‌سا بت وه‌كى ئه‌ز هزر دكه‌م كو ئه‌گه‌ر شه‌ڕێ د ڕێكا خودێ دا ل سه‌ر هه‌وه هاته فه‌ركرن هوين شه‌ڕى نه‌كه‌ن؟ ئه‌ز ته‌خمين دكه‌م هوين دێ ترسن و ژ شه‌ڕى ڕه‌ڤن، وان ته‌خمينا پێغه‌مبه‌رێ خۆ ب غه‌ريب ڤه وه‌رگرت وگۆت: و ما چ ئاسته‌نگ د ڕێكا مه وكرنا شه‌ڕێ د ڕێكا خودێ دا هه‌يه، ودوژمنێ مه ئه‌م ژ جهـ و وارێ مه يێن كرينه ده‌ر، و ب كوشتن وگرتنێ ئه‌م ژ عه‌يالێ مه يێن دويركرين؟ ڤێجا ده‌مێ خودێ شه‌ڕ د گه‌ل وى شاهێ پێغه‌مبه‌رێ وان بۆ وان ده‌سنيشانكرى ل سه‌ر وان فه‌ركرى، ئه‌و ترسیان و ژ شه‌ڕى ڕه‌ڤين، كێمه‌ك ژ وان تێ نه‌بن ژ قه‌نجییا خودێ ئه‌و مان. وخودێ يێ زانايه ب وان زۆردارێن ل سۆزێن خۆ لێڤه‌دبن.
وَقَالَ لَهُمۡ نَبِيُّهُمۡ إِنَّ ٱللَّهَ قَدۡ بَعَثَ لَكُمۡ طَالُوتَ مَلِكٗاۚ قَالُوٓاْ أَنَّىٰ يَكُونُ لَهُ ٱلۡمُلۡكُ عَلَيۡنَا وَنَحۡنُ أَحَقُّ بِٱلۡمُلۡكِ مِنۡهُ وَلَمۡ يُؤۡتَ سَعَةٗ مِّنَ ٱلۡمَالِۚ قَالَ إِنَّ ٱللَّهَ ٱصۡطَفَىٰهُ عَلَيۡكُمۡ وَزَادَهُۥ بَسۡطَةٗ فِي ٱلۡعِلۡمِ وَٱلۡجِسۡمِۖ وَٱللَّهُ يُؤۡتِي مُلۡكَهُۥ مَن يَشَآءُۚ وَٱللَّهُ وَٰسِعٌ عَلِيمٞ ﴿٢٤٧﴾
وپێغه‌مبه‌رێ وان گۆته وان: هندى خودێیه ل دويڤ داخوازا هه‌وه طالووتێ بۆ هه‌وه هنارتى شاه، ئه‌و دێ سه‌ركێشییا هه‌وه كه‌ت بۆ كرنا شه‌ڕێ د گه‌ل دوژمنى. مه‌زنێن ئسرائيلییان گۆت: چاوا طالووت دێ شاهێ مه بت، وئه‌و نه‌يێ هێژاى وێ چه‌ندییه؟ چونكى ئه‌و نه ژ بابكێ شاهانه، ونه ژ مالا پێغه‌مبه‌رانه، وماله‌كێ مه‌زن بۆ وى نه‌هاتییه‌دان كو ئه‌و ملكێ خۆ پێ ب ڕێڤه ببه‌ت، ڤێجا ئه‌م بۆ شاهاتییێ ژ وى حه‌قترين؛ چونكى ئه‌م ژ بابكێ شاهاينه و ژ مالا پێغه‌مبه‌راينه. پێغه‌مبه‌رێ وان گۆته وان: هندى خودێیه ئه‌و ژ هه‌وه يێ هلبژارتى وئه‌و ب كارێن به‌نییێن خۆ شاره‌زاتره، ووى به‌رفره‌هییه‌ك ژ لايێ زانينێ ڤه وهێزه‌ك ژ لايێ له‌شى ڤه يا دايێ دا شه‌ڕێ دوژمنى پێ بكه‌ت. وخودێ خودانێ ملكییه ملكێ خۆ دده‌ته وى يێ وى بڤێت ژ به‌نییێن خۆ، وقه‌نجى ودانا خودێ يا به‌رفره‌هه، وئه‌و ب ڕاستییا كاران يێ زانايه، چو ل به‌ر وى به‌رزه نابت.
وَقَالَ لَهُمۡ نَبِيُّهُمۡ إِنَّ ءَايَةَ مُلۡكِهِۦٓ أَن يَأۡتِيَكُمُ ٱلتَّابُوتُ فِيهِ سَكِينَةٞ مِّن رَّبِّكُمۡ وَبَقِيَّةٞ مِّمَّا تَرَكَ ءَالُ مُوسَىٰ وَءَالُ هَٰرُونَ تَحۡمِلُهُ ٱلۡمَلَـٰٓئِكَةُۚ إِنَّ فِي ذَٰلِكَ لَأٓيَةٗ لَّكُمۡ إِن كُنتُم مُّؤۡمِنِينَ ﴿٢٤٨﴾
وپێغه‌مبه‌رێ وان گۆته وان: نيشانا شاهاتییا وى ئه‌وه ئه‌و تابووت دێ بۆ هه‌وه ئێت يا ته‌ورات تێدا -ونه‌يارێن وان ئه‌و ژ وان ستاندبوو- يا كو دلڕحه‌تى ژ لايێ خودايێ هه‌وه ڤه بۆ هه‌وه تێدا هه‌ى، وپاشمايێن هنده‌ك تشتێن بنه‌مالا مووسایى وبنه‌مالا هاروونى ل پاش خۆ هێلاين، وه‌كى گۆپالى وهويركێ ده‌پێن ته‌ورات ل سه‌ر هاتییه نڤيسين، تێدا هه‌نه، وملیاكه‌ت وێ تابووتێ هل دگرن. هندى ئه‌ڤ چه‌نده‌يه مه‌زنترين نيشان بۆ هه‌وه تێدا هه‌يه كو طالووت ب فه‌رمانا خودێ يێ بوويه شاهێ هه‌وه، ئه‌گه‌ر هوين باوه‌رییێ ب خودێ وپێغه‌مبه‌رێ وى دئينن.
فَلَمَّا فَصَلَ طَالُوتُ بِٱلۡجُنُودِ قَالَ إِنَّ ٱللَّهَ مُبۡتَلِيكُم بِنَهَرٖ فَمَن شَرِبَ مِنۡهُ فَلَيۡسَ مِنِّي وَمَن لَّمۡ يَطۡعَمۡهُ فَإِنَّهُۥ مِنِّيٓ إِلَّا مَنِ ٱغۡتَرَفَ غُرۡفَةَۢ بِيَدِهِۦۚ فَشَرِبُواْ مِنۡهُ إِلَّا قَلِيلٗا مِّنۡهُمۡۚ فَلَمَّا جَاوَزَهُۥ هُوَ وَٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ مَعَهُۥ قَالُواْ لَا طَاقَةَ لَنَا ٱلۡيَوۡمَ بِجَالُوتَ وَجُنُودِهِۦۚ قَالَ ٱلَّذِينَ يَظُنُّونَ أَنَّهُم مُّلَٰقُواْ ٱللَّهِ كَم مِّن فِئَةٖ قَلِيلَةٍ غَلَبَتۡ فِئَةٗ كَثِيرَةَۢ بِإِذۡنِ ٱللَّهِۗ وَٱللَّهُ مَعَ ٱلصَّـٰبِرِينَ ﴿٢٤٩﴾
ڤێجا ده‌مێ طالووت ب له‌شكه‌رێ خۆ ڤه ده‌ركه‌فتییه شه‌ڕێ عه‌مالقان، وى گۆته وان: هندى خودێیه ب ڕويباره‌كێ ل پێشییا هه‌وه دێ هه‌وه جه‌ڕبينت، كانێ هوين دبێنفره‌هن يان نه؛ دا خودان باوه‌ر ودوڕوى ژێك جودا ببن، ڤێجا هه‌چییێ ژ هه‌وه ژ ئاڤا وى ڕويبارى ڤه‌خۆت ئه‌و نه ژ منه، وئه‌و ب كێر جيهادێ د گه‌ل من نائێت، وهه‌چییێ ژ ئاڤێ ڤه‌نه‌خۆت ئه‌و ژ منه، چونكى ئه‌و گوهدارێ منه و ب كێر جيهادێ دئێت، ئه‌و تێ نه‌بت يێ بێده‌رییه‌كا ب تنێ ژێ ڤه‌خۆت ئه‌وى لۆمه ل سه‌ر نينه، ڤێجا ده‌مێ ئه‌و گه‌هشتينه ڕويبارى وان قه‌ستا ئاڤێ كر، وگه‌له‌ك ژێ ڤه‌خوار، هژماره‌كا كێم تێ نه‌بت ته‌حه‌ملا تێهنێ وگه‌رمێ كر، وبێده‌رییه‌كا ب تنێ ژێ ڤه‌خوار، وهنگى ئه‌وێن گوهدارى نه‌كرى پاشڤه مان. ڤێجا ده‌مێ طالووت وئه‌و خودان باوه‌رێن كێم يێن د گه‌ل دا ژ ڕويبارى ده‌رباس بووين بۆ شه‌ڕێ نه‌ياران، ووان ديتى نه‌يارێن وان دبۆشن، وان گۆت: شه‌ڕێ جالووتى وله‌شكه‌رێ وى يێ ب هێز ب مه ڤه نائێت، ئينا ئه‌وێن باوه‌رى هه‌ى كو دێ رابه‌رى خودێ ڕاوه‌ستن، بيرا برايێن خۆ ل هێزا خودێ ئيناڤه وگۆتن: چه‌ند جاران ده‌سته‌كه‌كا كێم يا خودان باوه‌ر وبێنفره‌هـ ب ئانه‌هییا خودێ شيايه ده‌سته‌كه‌كا بۆش يا كافر وته‌عداكه‌ر. وخودێ ب سه‌ركه‌فتن وپشته‌ڤانى ودانا خێرێ يێ د گه‌ل بێنفره‌هان.