قورئانا پیرۆز › سورەتا البقرة › ئایەتا ٢٥٧
سورەتا البقرة · ئایەتا ٢٥٧ ب تەفسیرا کوردی
Al-Baqarah
بِسۡمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحۡمَٰنِ ٱلرَّحِيمِ
تەفسیرا ساناهی — ماموستا تەحسین ئیبراهیم دۆسکی · ژێدەر
ٱللَّهُ لَآ إِلَٰهَ إِلَّا هُوَ ٱلۡحَيُّ ٱلۡقَيُّومُۚ لَا تَأۡخُذُهُۥ سِنَةٞ وَلَا نَوۡمٞۚ لَّهُۥ مَا فِي ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَمَا فِي ٱلۡأَرۡضِۗ مَن ذَا ٱلَّذِي يَشۡفَعُ عِندَهُۥٓ إِلَّا بِإِذۡنِهِۦۚ يَعۡلَمُ مَا بَيۡنَ أَيۡدِيهِمۡ وَمَا خَلۡفَهُمۡۖ وَلَا يُحِيطُونَ بِشَيۡءٖ مِّنۡ عِلۡمِهِۦٓ إِلَّا بِمَا شَآءَۚ وَسِعَ كُرۡسِيُّهُ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضَۖ وَلَا يَـُٔودُهُۥ حِفۡظُهُمَاۚ وَهُوَ ٱلۡعَلِيُّ ٱلۡعَظِيمُ ﴿٢٥٥﴾
خودێیه يێ ژ وى پێڤه‌تر كه‌س هێژاى په‌رستنێ نه‌بت، زێندى ئه‌وه يێ هه‌مى ڕامانێن ژينا پێكهاتى وهێژاى وى وى هه‌ين، يێ ل سه‌ر هه‌ر تشته‌كى پێ ڕابووى، چو نقرۆسك وخه‌و ناگه‌هنه وى، هه‌ر تشته‌كێ ل عه‌سمانان وهه‌ر تشته‌كێ ل عه‌ردى ملكێ وییه، وبێ ده‌ستويرییا وى كه‌س بسته ناكه‌ت ل نك وى مه‌هده‌رێ بكه‌ت، زانينا وى دۆرا ل هه‌مى چێكرییان گرتى يێن به‌رێ ويێن نوكه ويێن نه‌هاتين، كارێن ل به‌ر ده‌ستێ خه‌لكى ژ تشتێن هێشتا چێ نه‌بووين ويێن ل پاش وان ژ تشتێن بۆرین ئه‌و دزانت، وكه‌س ژ چێكرییێن وى ب تشته‌كى ژ زانينا وى ئاگه‌هدار نابت ب وى تشتى نه‌بت يێ ئه‌و وى پێ ئاگه‌هدار بكه‌ت. كورسییا وى عه‌سمان وعه‌رد ڤه‌گرتییه، وكورسى جهێ پییێن وينه، و ژ وى پێڤه‌تر كه‌س چاوانییا وێ نزانت، وپاراستنا عه‌رد وعه‌سمانان ل به‌ر وى يا گران نينه، وئه‌و ب ذات وصيفاتێن خۆ ڤه ل سه‌ر هه‌مى چێكرییان يێ بلنده، كۆمكه‌رێ هه‌مى سالۆخه‌تێن مه‌زنیێیه. وئه‌ڤ ئايه‌ته مه‌زنترين ئايه‌ته د قورئانێ دا، دبێژنێ: ( ئايه‌تا كورسییێ).
لَآ إِكۡرَاهَ فِي ٱلدِّينِۖ قَد تَّبَيَّنَ ٱلرُّشۡدُ مِنَ ٱلۡغَيِّۚ فَمَن يَكۡفُرۡ بِٱلطَّـٰغُوتِ وَيُؤۡمِنۢ بِٱللَّهِ فَقَدِ ٱسۡتَمۡسَكَ بِٱلۡعُرۡوَةِ ٱلۡوُثۡقَىٰ لَا ٱنفِصَامَ لَهَاۗ وَٱللَّهُ سَمِيعٌ عَلِيمٌ ﴿٢٥٦﴾
هندى ئه‌ڤ دينه‌یه يێ پێكهاتییه ونيشانێن وى د ئاشكه‌رانه وى پێتڤى ب هندێ نینه كو كوته‌كى ل خه‌لكى بێته‌كرن دا بێنه تێدا، نيشان د ئاشكه‌رانه حه‌قى ونه‌حه‌قى وڕێكا دورست وبه‌رزه‌بوون پێ ژێك جودا دبن. ڤێجا هه‌چییێ كافرییێ ب وان هه‌مى تشتان بكه‌ت يێن ژبلى خودێ په‌رستن بۆ دئێته‌كرن وباوه‌رییێ ب خودێ بينت، ئه‌و ل سه‌ر ڕێكا باشتر موكم وسه‌رڕاست بوو، ووى خۆ ب وه‌ريسێ نه‌ئێته بڕين ڤه ژ دينى گرت. وخودێ گوهـ ل گۆتنێن به‌نییێن خۆ هه‌يه، وئه‌و ب ئنيه‌ت وكريارێن وان يێ زانايه، ودێ جزايێ وان سه‌را ده‌تێ.
ٱللَّهُ وَلِيُّ ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ يُخۡرِجُهُم مِّنَ ٱلظُّلُمَٰتِ إِلَى ٱلنُّورِۖ وَٱلَّذِينَ كَفَرُوٓاْ أَوۡلِيَآؤُهُمُ ٱلطَّـٰغُوتُ يُخۡرِجُونَهُم مِّنَ ٱلنُّورِ إِلَى ٱلظُّلُمَٰتِۗ أُوْلَـٰٓئِكَ أَصۡحَٰبُ ٱلنَّارِۖ هُمۡ فِيهَا خَٰلِدُونَ ﴿٢٥٧﴾
خودێ ب سه‌ركه‌فتن وپشته‌ڤانى وپاراستنێ سه‌ركارییا خودان باوه‌ران دكه‌ت، وان ژ تارییێن كوفرێ ده‌ردئێخته ڕۆناهییا باوه‌رییێ. وئه‌وێن كافربووين ئه‌و صه‌نه‌مێن ئه‌و ژ بلى خودێ دپه‌رێسن سه‌ركارێن وانه، وان ژ ڕۆناهییا باوه‌رییێ ده‌ردئێخنه تارییێن كوفرێ، ئه‌و خودانێن ئاگرينه يێن هه‌ر تێدا دمينن، وچو جاران ژێ ده‌رناكه‌ڤن.
أَلَمۡ تَرَ إِلَى ٱلَّذِي حَآجَّ إِبۡرَٰهِـۧمَ فِي رَبِّهِۦٓ أَنۡ ءَاتَىٰهُ ٱللَّهُ ٱلۡمُلۡكَ إِذۡ قَالَ إِبۡرَٰهِـۧمُ رَبِّيَ ٱلَّذِي يُحۡيِۦ وَيُمِيتُ قَالَ أَنَا۠ أُحۡيِۦ وَأُمِيتُۖ قَالَ إِبۡرَٰهِـۧمُ فَإِنَّ ٱللَّهَ يَأۡتِي بِٱلشَّمۡسِ مِنَ ٱلۡمَشۡرِقِ فَأۡتِ بِهَا مِنَ ٱلۡمَغۡرِبِ فَبُهِتَ ٱلَّذِي كَفَرَۗ وَٱللَّهُ لَا يَهۡدِي ٱلۡقَوۡمَ ٱلظَّـٰلِمِينَ ﴿٢٥٨﴾
ئه‌ى پێغه‌مبه‌ر، ما ته ژ حالێ وى كه‌سى عه‌جێبتر ديتییه يێ د خوداينى وته‌وحيدا خودێ دا هه‌ڤڕكى د گه‌ل ئيبراهيمى كرى؛ چونكى خودێ ملك دابوويێ وى خۆ دفنبلند كر وپسيار ژ ئيبراهيمى كر: كییه خودايێ ته؟ ئيبراهيمى سلاڤ لێ بن گۆت: خودايێ من ئه‌وه يێ چێكرییان زێندى دكه‌ت ڤێجا ئه‌و دژين، وژينێ ژ وان دستينت ڤێجا ئه‌و دمرن، ئه‌و ب تنێیه يێ ژينێ ومرنێ دده‌ت، وى گۆت: ئه‌ز خه‌لكى زێندى دكه‌م و دمرينم، یه‌عنى: يێ من بڤێت بكوژم ئه‌ز وى دكوژم، ويێ من بڤێت بهێلم ئه‌ز وى دهێلم، ئينا ئيبراهيمى گۆتێ: هندى ئه‌و خودايه يێ ئه‌ز وى دپه‌رێسم ڕۆژێ ژ ڕۆژهه‌لاتێ دئينت، ئه‌رێ تو دشێى ڤێ سوننه‌تا خودايى بگوهۆڕى وڕۆژێ ژ ڕۆژئاڤايێ بينى؟ هنگى ئه‌ڤ كافره حێبه‌تى ما وچو هێجه‌ت د ده‌ستان دا نه‌مان، مه‌ته‌لا وى وه‌كى مه‌ته‌لا زۆردارانه، خودێ به‌رێ وان ناده‌ته حه‌قییێ وڕاستییێ.
أَوۡ كَٱلَّذِي مَرَّ عَلَىٰ قَرۡيَةٖ وَهِيَ خَاوِيَةٌ عَلَىٰ عُرُوشِهَا قَالَ أَنَّىٰ يُحۡيِۦ هَٰذِهِ ٱللَّهُ بَعۡدَ مَوۡتِهَاۖ فَأَمَاتَهُ ٱللَّهُ مِاْئَةَ عَامٖ ثُمَّ بَعَثَهُۥۖ قَالَ كَمۡ لَبِثۡتَۖ قَالَ لَبِثۡتُ يَوۡمًا أَوۡ بَعۡضَ يَوۡمٖۖ قَالَ بَل لَّبِثۡتَ مِاْئَةَ عَامٖ فَٱنظُرۡ إِلَىٰ طَعَامِكَ وَشَرَابِكَ لَمۡ يَتَسَنَّهۡۖ وَٱنظُرۡ إِلَىٰ حِمَارِكَ وَلِنَجۡعَلَكَ ءَايَةٗ لِّلنَّاسِۖ وَٱنظُرۡ إِلَى ٱلۡعِظَامِ كَيۡفَ نُنشِزُهَا ثُمَّ نَكۡسُوهَا لَحۡمٗاۚ فَلَمَّا تَبَيَّنَ لَهُۥ قَالَ أَعۡلَمُ أَنَّ ٱللَّهَ عَلَىٰ كُلِّ شَيۡءٖ قَدِيرٞ ﴿٢٥٩﴾
يان ته -ئه‌ى پێغه‌مبه‌ر- ئێكێ وه‌كى وى ديتییه يێ د به‌ر كاڤله گونده‌كێ هه‌ڕفتى ڕا بۆرى، ئينا گۆتى: پشتى ئه‌ڤ گونده مرى چاوا خودێ جاره‌كا دى دێ وى ساخ كه‌ته‌ڤه؟ ئينا خودێ سه‌د سالان ئه‌و مراند، پاشى ڕحا وى لێ زڤڕاند، وگۆتێ: چه‌ند سالان تو مايه مرى؟ وى گۆت: ڕۆژه‌كێ يان دانه‌كى ئه‌ز يێ مايم، وى ئاگه‌هدارییا وى كر كو سه‌د سالان ئه‌و يێ مایه مرى، وفه‌رمان لێ كر كو ئه‌و به‌رێ خۆ بده‌ته خوارن وڤه‌خوارنا خۆ، وكانێ چاوا خودێ ڤى ده‌مێ درێژ ئه‌و ژ گوهۆڕينێ پاراستن، وفه‌رمان لێ كر كو ئه‌و به‌رێ خۆ بده‌ته كه‌رێ خۆ ژى كانێ چاوا خودێ ئه‌و زێنديكره ڤه پشتى ئه‌و بوويه هه‌ستییێن پێتى وبژاله؟ وگۆته وى: ودا ئه‌م ته بۆ مرۆڤان بكه‌ينه ئايه‌ت، یه‌عنى: نيشانه‌كا ئاشكه‌را ل سه‌ر شيانا خودێ ل سه‌ر ساخكرنا پشتى مرنێ، وفه‌رمان لێ كر كو به‌رێ خۆ بده‌ته هه‌ستییان كانێ چاوا خودێ وان لێكدده‌ت، ودگه‌هينته ئێك، پاشى گۆشتى د سه‌ر دا دگرت، پاشى جاره‌كا دى ژينێ دده‌تێ؟ ڤێجا ده‌مێ وى ئه‌و چه‌نده ب چاڤ ديتى وى ئعتراف ب مه‌زنییا خودێ كر، وكو ئه‌و ل سه‌ر هه‌ر تشته‌كى يێ خودان شيانه، وئه‌و بۆ مرۆڤان بوو نیشان.