قورئانا پیرۆز › سورەتا البقرة › ئایەتا ٢٥٩
سورەتا البقرة · ئایەتا ٢٥٩ ب تەفسیرا کوردی
Al-Baqarah
بِسۡمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحۡمَٰنِ ٱلرَّحِيمِ
تەفسیرا ساناهی — ماموستا تەحسین ئیبراهیم دۆسکی · ژێدەر
ٱللَّهُ وَلِيُّ ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ يُخۡرِجُهُم مِّنَ ٱلظُّلُمَٰتِ إِلَى ٱلنُّورِۖ وَٱلَّذِينَ كَفَرُوٓاْ أَوۡلِيَآؤُهُمُ ٱلطَّـٰغُوتُ يُخۡرِجُونَهُم مِّنَ ٱلنُّورِ إِلَى ٱلظُّلُمَٰتِۗ أُوْلَـٰٓئِكَ أَصۡحَٰبُ ٱلنَّارِۖ هُمۡ فِيهَا خَٰلِدُونَ ﴿٢٥٧﴾
خودێ ب سه‌ركه‌فتن وپشته‌ڤانى وپاراستنێ سه‌ركارییا خودان باوه‌ران دكه‌ت، وان ژ تارییێن كوفرێ ده‌ردئێخته ڕۆناهییا باوه‌رییێ. وئه‌وێن كافربووين ئه‌و صه‌نه‌مێن ئه‌و ژ بلى خودێ دپه‌رێسن سه‌ركارێن وانه، وان ژ ڕۆناهییا باوه‌رییێ ده‌ردئێخنه تارییێن كوفرێ، ئه‌و خودانێن ئاگرينه يێن هه‌ر تێدا دمينن، وچو جاران ژێ ده‌رناكه‌ڤن.
أَلَمۡ تَرَ إِلَى ٱلَّذِي حَآجَّ إِبۡرَٰهِـۧمَ فِي رَبِّهِۦٓ أَنۡ ءَاتَىٰهُ ٱللَّهُ ٱلۡمُلۡكَ إِذۡ قَالَ إِبۡرَٰهِـۧمُ رَبِّيَ ٱلَّذِي يُحۡيِۦ وَيُمِيتُ قَالَ أَنَا۠ أُحۡيِۦ وَأُمِيتُۖ قَالَ إِبۡرَٰهِـۧمُ فَإِنَّ ٱللَّهَ يَأۡتِي بِٱلشَّمۡسِ مِنَ ٱلۡمَشۡرِقِ فَأۡتِ بِهَا مِنَ ٱلۡمَغۡرِبِ فَبُهِتَ ٱلَّذِي كَفَرَۗ وَٱللَّهُ لَا يَهۡدِي ٱلۡقَوۡمَ ٱلظَّـٰلِمِينَ ﴿٢٥٨﴾
ئه‌ى پێغه‌مبه‌ر، ما ته ژ حالێ وى كه‌سى عه‌جێبتر ديتییه يێ د خوداينى وته‌وحيدا خودێ دا هه‌ڤڕكى د گه‌ل ئيبراهيمى كرى؛ چونكى خودێ ملك دابوويێ وى خۆ دفنبلند كر وپسيار ژ ئيبراهيمى كر: كییه خودايێ ته؟ ئيبراهيمى سلاڤ لێ بن گۆت: خودايێ من ئه‌وه يێ چێكرییان زێندى دكه‌ت ڤێجا ئه‌و دژين، وژينێ ژ وان دستينت ڤێجا ئه‌و دمرن، ئه‌و ب تنێیه يێ ژينێ ومرنێ دده‌ت، وى گۆت: ئه‌ز خه‌لكى زێندى دكه‌م و دمرينم، یه‌عنى: يێ من بڤێت بكوژم ئه‌ز وى دكوژم، ويێ من بڤێت بهێلم ئه‌ز وى دهێلم، ئينا ئيبراهيمى گۆتێ: هندى ئه‌و خودايه يێ ئه‌ز وى دپه‌رێسم ڕۆژێ ژ ڕۆژهه‌لاتێ دئينت، ئه‌رێ تو دشێى ڤێ سوننه‌تا خودايى بگوهۆڕى وڕۆژێ ژ ڕۆژئاڤايێ بينى؟ هنگى ئه‌ڤ كافره حێبه‌تى ما وچو هێجه‌ت د ده‌ستان دا نه‌مان، مه‌ته‌لا وى وه‌كى مه‌ته‌لا زۆردارانه، خودێ به‌رێ وان ناده‌ته حه‌قییێ وڕاستییێ.
أَوۡ كَٱلَّذِي مَرَّ عَلَىٰ قَرۡيَةٖ وَهِيَ خَاوِيَةٌ عَلَىٰ عُرُوشِهَا قَالَ أَنَّىٰ يُحۡيِۦ هَٰذِهِ ٱللَّهُ بَعۡدَ مَوۡتِهَاۖ فَأَمَاتَهُ ٱللَّهُ مِاْئَةَ عَامٖ ثُمَّ بَعَثَهُۥۖ قَالَ كَمۡ لَبِثۡتَۖ قَالَ لَبِثۡتُ يَوۡمًا أَوۡ بَعۡضَ يَوۡمٖۖ قَالَ بَل لَّبِثۡتَ مِاْئَةَ عَامٖ فَٱنظُرۡ إِلَىٰ طَعَامِكَ وَشَرَابِكَ لَمۡ يَتَسَنَّهۡۖ وَٱنظُرۡ إِلَىٰ حِمَارِكَ وَلِنَجۡعَلَكَ ءَايَةٗ لِّلنَّاسِۖ وَٱنظُرۡ إِلَى ٱلۡعِظَامِ كَيۡفَ نُنشِزُهَا ثُمَّ نَكۡسُوهَا لَحۡمٗاۚ فَلَمَّا تَبَيَّنَ لَهُۥ قَالَ أَعۡلَمُ أَنَّ ٱللَّهَ عَلَىٰ كُلِّ شَيۡءٖ قَدِيرٞ ﴿٢٥٩﴾
يان ته -ئه‌ى پێغه‌مبه‌ر- ئێكێ وه‌كى وى ديتییه يێ د به‌ر كاڤله گونده‌كێ هه‌ڕفتى ڕا بۆرى، ئينا گۆتى: پشتى ئه‌ڤ گونده مرى چاوا خودێ جاره‌كا دى دێ وى ساخ كه‌ته‌ڤه؟ ئينا خودێ سه‌د سالان ئه‌و مراند، پاشى ڕحا وى لێ زڤڕاند، وگۆتێ: چه‌ند سالان تو مايه مرى؟ وى گۆت: ڕۆژه‌كێ يان دانه‌كى ئه‌ز يێ مايم، وى ئاگه‌هدارییا وى كر كو سه‌د سالان ئه‌و يێ مایه مرى، وفه‌رمان لێ كر كو ئه‌و به‌رێ خۆ بده‌ته خوارن وڤه‌خوارنا خۆ، وكانێ چاوا خودێ ڤى ده‌مێ درێژ ئه‌و ژ گوهۆڕينێ پاراستن، وفه‌رمان لێ كر كو ئه‌و به‌رێ خۆ بده‌ته كه‌رێ خۆ ژى كانێ چاوا خودێ ئه‌و زێنديكره ڤه پشتى ئه‌و بوويه هه‌ستییێن پێتى وبژاله؟ وگۆته وى: ودا ئه‌م ته بۆ مرۆڤان بكه‌ينه ئايه‌ت، یه‌عنى: نيشانه‌كا ئاشكه‌را ل سه‌ر شيانا خودێ ل سه‌ر ساخكرنا پشتى مرنێ، وفه‌رمان لێ كر كو به‌رێ خۆ بده‌ته هه‌ستییان كانێ چاوا خودێ وان لێكدده‌ت، ودگه‌هينته ئێك، پاشى گۆشتى د سه‌ر دا دگرت، پاشى جاره‌كا دى ژينێ دده‌تێ؟ ڤێجا ده‌مێ وى ئه‌و چه‌نده ب چاڤ ديتى وى ئعتراف ب مه‌زنییا خودێ كر، وكو ئه‌و ل سه‌ر هه‌ر تشته‌كى يێ خودان شيانه، وئه‌و بۆ مرۆڤان بوو نیشان.
وَإِذۡ قَالَ إِبۡرَٰهِـۧمُ رَبِّ أَرِنِي كَيۡفَ تُحۡيِ ٱلۡمَوۡتَىٰۖ قَالَ أَوَلَمۡ تُؤۡمِنۖ قَالَ بَلَىٰ وَلَٰكِن لِّيَطۡمَئِنَّ قَلۡبِيۖ قَالَ فَخُذۡ أَرۡبَعَةٗ مِّنَ ٱلطَّيۡرِ فَصُرۡهُنَّ إِلَيۡكَ ثُمَّ ٱجۡعَلۡ عَلَىٰ كُلِّ جَبَلٖ مِّنۡهُنَّ جُزۡءٗا ثُمَّ ٱدۡعُهُنَّ يَأۡتِينَكَ سَعۡيٗاۚ وَٱعۡلَمۡ أَنَّ ٱللَّهَ عَزِيزٌ حَكِيمٞ ﴿٢٦٠﴾
وتو -ئه‌ى پێغه‌مبه‌ر- به‌حسێ داخوازا ئيبراهيمى بكه ده‌مێ وى ژ خودايێ خۆ خواستى كو ئه‌و نيشا وى بده‌ت كانێ چاوا ئه‌و مرییان ساخ دكه‌ته‌ڤه، ئينا خودێ گۆتێ: ئه‌رێ ما ته باوه‌رى نه‌ئينايه؟ وى گۆت: من باوه‌رى ئینایه، به‌لێ ئه‌ز وێ چه‌ندێ داخواز دكه‌م دا باوه‌رییا من پتر لێ بێت، وى گۆت: پا دێ چار ته‌يران بينه نك خۆ، ووان ڤه‌كوژه وپارچه پارچه بكه، پاشى ل سه‌ر هه‌ر چيایه‌كى پارچه‌یه‌كێ ژ وان بدانه، پاشى گازى وان بكه ئه‌و ب له‌ز دێ ئێنه نك ته. ئينا ئيبراهيمى -سلاڤ لێ بن- گازى وان كر، هنگى هه‌ر پارچه‌یه‌ك زڤڕى جهێ خۆ، وئه‌و ب له‌ز هاتن. وتو بزانه هندى خودێیه يێ زاله كه‌س نه‌شێتێ، د گۆتن وكريار وشريعه‌ت وقه‌ده‌را خۆ دا يێ كاربنه‌جهه.
مَّثَلُ ٱلَّذِينَ يُنفِقُونَ أَمۡوَٰلَهُمۡ فِي سَبِيلِ ٱللَّهِ كَمَثَلِ حَبَّةٍ أَنۢبَتَتۡ سَبۡعَ سَنَابِلَ فِي كُلِّ سُنۢبُلَةٖ مِّاْئَةُ حَبَّةٖۗ وَٱللَّهُ يُضَٰعِفُ لِمَن يَشَآءُۚ وَٱللَّهُ وَٰسِعٌ عَلِيمٌ ﴿٢٦١﴾
وتشتێ ژ هه‌مییان مه‌زنتر يێ خودان باوه‌ر مفایى بۆ خۆ ژێ دبينت خه‌رجكرنا مالییه د ڕێكا خودێ دا. ومه‌ته‌لا خودان باوه‌رێن مالێ خۆ د ڕێكا خودێ دا خه‌رج دكه‌ن وه‌كى مه‌ته‌لا وێ دندكێیه يا ل عه‌رده‌كێ باش دئێته چاندن، وئه‌و ل سه‌ر بنا خۆ شين دبت وحه‌فت طا ژێ دچن، هه‌ر ئێكێ گولیه‌ك پێڤه دئێت، هه‌ر گولیه‌كێ سه‌د دندك پێڤه دئێن. وخودێ خێرێ بۆ وى زێده دكه‌ت يێ وى بڤێت، ل دويڤ وێ باوه‌رى وئيخلاصا تمام يا كو د دلێ وى خێركه‌رى دا هه‌ى. وقه‌نجییا خودێ يا فره‌هه، وئه‌و ب وى يێ زانايه يێ هێژاى وێ قه‌نجییێ بت، ب ئنيه‌تێن به‌نییێن خۆ يێ ئاگه‌هداره.