قورئانا پیرۆز › سورەتا الفتح › ئایەتا ٢٧
سورەتا الفتح · ئایەتا ٢٧ ب تەفسیرا کوردی
Al-Fath
بِسۡمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحۡمَٰنِ ٱلرَّحِيمِ
تەفسیرا ساناهی — ماموستا تەحسین ئیبراهیم دۆسکی · ژێدەر
هُمُ ٱلَّذِينَ كَفَرُواْ وَصَدُّوكُمۡ عَنِ ٱلۡمَسۡجِدِ ٱلۡحَرَامِ وَٱلۡهَدۡيَ مَعۡكُوفًا أَن يَبۡلُغَ مَحِلَّهُۥۚ وَلَوۡلَا رِجَالٞ مُّؤۡمِنُونَ وَنِسَآءٞ مُّؤۡمِنَٰتٞ لَّمۡ تَعۡلَمُوهُمۡ أَن تَطَـُٔوهُمۡ فَتُصِيبَكُم مِّنۡهُم مَّعَرَّةُۢ بِغَيۡرِ عِلۡمٖۖ لِّيُدۡخِلَ ٱللَّهُ فِي رَحۡمَتِهِۦ مَن يَشَآءُۚ لَوۡ تَزَيَّلُواْ لَعَذَّبۡنَا ٱلَّذِينَ كَفَرُواْ مِنۡهُمۡ عَذَابًا أَلِيمًا ﴿٢٥﴾
كافرێن قورهيشییانه يێن باوهرى ب تهوحيدا خودێ نهئيناى، ونههێلاى ل ڕۆژا حودهيبیێ هوين بچنه مزگهفتا حهرام، وقوربانێن ههوه گرتین ونههێلاى ئهو بگههنه وى جهێ دڤێت ئهو لێ بێنه ڤهكوشتن، كو حهرهمه. وئهگهر نه ژ بهر هندهك زهلامێن خودان باوهرێن بێ دهسههلات وهندهك ژنێن خودان باوهر با كو د ناڤ ڤان كافران دانه ل (مهكههێ) ئهو ژ ترسان دا باوهرییا خۆ ڤهدشێرن هوين وان نانياسن؛ ژ ترسێن هندێ دا كو هوين ب لهشكهرێ خۆ پێ لێ بدانن ووان بكوژن، ڤێجا ژ نهزانين و ژ بهر وێ كوشتنا هوين دكهن گونههـ وفهێتى وخهرامهت بكهفته سهر ههوه، ئهگهر ژ بهر هندێ نهبا ئهم دا ههوه ل سهر وان زال كهين؛ دا خودێ وى بێخته ژێر ڕهحما خۆ يێ بڤێت ومنهت ب باوهرییێ لێ كرى، ئهگهر ئهڤ خودان باوهره د ناڤ بوتپهرێسێن (مهكههێ) دا نهبانه، ئهم دا ئهوێن كافر بووين ب عهزابهكا ب ئێش عهزاب دهين.
إِذۡ جَعَلَ ٱلَّذِينَ كَفَرُواْ فِي قُلُوبِهِمُ ٱلۡحَمِيَّةَ حَمِيَّةَ ٱلۡجَٰهِلِيَّةِ فَأَنزَلَ ٱللَّهُ سَكِينَتَهُۥ عَلَىٰ رَسُولِهِۦ وَعَلَى ٱلۡمُؤۡمِنِينَ وَأَلۡزَمَهُمۡ كَلِمَةَ ٱلتَّقۡوَىٰ وَكَانُوٓاْ أَحَقَّ بِهَا وَأَهۡلَهَاۚ وَكَانَ ٱللَّهُ بِكُلِّ شَيۡءٍ عَلِيمٗا ﴿٢٦﴾
دهمێ ئهوێن كافر بووين سهرگهرمییا جاهليهتێ كرییه دلێن خۆ؛ دا ئهو باوهرییێ ب پێغهمبهرينییا موحهممهدى -سلاڤ لێ بن- نهئينن، وهكى هنگى دهمێ ئهو ل بهر نههاتين د صولحا حودهيبیێ دا (بسم الله الرحمن الرحیم)ێ بنڤيسن يان بنڤيسن (ئهڤه ئهوه يا پێغهمبهرێ خودێ موحهممهد ل بهر هاتى)، ڤێجا خودێ دلڕحهتى ب سهر پێغهمبهرێ خۆ وخودان باوهرێن د گهل وى دا ئينا خوارێ، وبهرێ وان دا پێگيرییا ب گۆتنا (لا إله إلا الله) كو سهرێ ههر تهقوايهكێیه، وپێغهمبهر سلاڤ لێ بن وخودان باوهر ژ بوتپهرێسان ههژيترێن پهيڤا تهقوايێ بوون، وئهو بوون خودانێن ڤێ پهيڤێ نهكو بوتپهرێس. وخودێ ب ههر تشتهكى يێ پڕزانا بوويه تشتهك ل بهر وى بهرزه نابت.
لَّقَدۡ صَدَقَ ٱللَّهُ رَسُولَهُ ٱلرُّءۡيَا بِٱلۡحَقِّۖ لَتَدۡخُلُنَّ ٱلۡمَسۡجِدَ ٱلۡحَرَامَ إِن شَآءَ ٱللَّهُ ءَامِنِينَ مُحَلِّقِينَ رُءُوسَكُمۡ وَمُقَصِّرِينَ لَا تَخَافُونَۖ فَعَلِمَ مَا لَمۡ تَعۡلَمُواْ فَجَعَلَ مِن دُونِ ذَٰلِكَ فَتۡحٗا قَرِيبًا ﴿٢٧﴾
ب ڕاستى خودێ ئهو خهون ڕاست دهرێخست يا وى نيشا پێغهمبهرێ خۆ موحهممهدى سلاڤ لێ بن داى كو ئهو وصهحابییێن خۆ پشتڕاست دێ چنه مزگهفتا حهرام، هوين ژ بوتپهرێسان ناترسن، سهرێن خۆ دێ تراشن وكورت كهن، ڤێجا خودێ ئهو خێر زانى يا ههوه نهدزانى (كو هوين وێ سالێ نهچنه مهكههێ وسالا دى بچنێ)، ڤێجا بهرى هوين بچنه مهكههێ وهكى وى ژڤان پێ دايه ههوه وى ڤهكرنهكا نێزيك دا ههوه، كو صولحا حودهيبیێ وڤهكرنا خهيبهرێ بوو.
هُوَ ٱلَّذِيٓ أَرۡسَلَ رَسُولَهُۥ بِٱلۡهُدَىٰ وَدِينِ ٱلۡحَقِّ لِيُظۡهِرَهُۥ عَلَى ٱلدِّينِ كُلِّهِۦۚ وَكَفَىٰ بِٱللَّهِ شَهِيدٗا ﴿٢٨﴾
ئهوه يێ پێغهمبهرێ خۆ موحهممهد -سلاڤ لێ بن- ب رێنيشادانهكا ئاشكهرا ودينێ ئيسلامێ هنارتى؛ دا ئهو وى دينى ب سهر ههمى دينان بێخت، وخودێ تێرا ته ههيه -ئهى پێغهمبهر- شاهد بت كو ئهو دێ پشتهڤانییا ته كهت ودينێ ته ب سهرئێخت.
مُّحَمَّدٞ رَّسُولُ ٱللَّهِۚ وَٱلَّذِينَ مَعَهُۥٓ أَشِدَّآءُ عَلَى ٱلۡكُفَّارِ رُحَمَآءُ بَيۡنَهُمۡۖ تَرَىٰهُمۡ رُكَّعٗا سُجَّدٗا يَبۡتَغُونَ فَضۡلٗا مِّنَ ٱللَّهِ وَرِضۡوَٰنٗاۖ سِيمَاهُمۡ فِي وُجُوهِهِم مِّنۡ أَثَرِ ٱلسُّجُودِۚ ذَٰلِكَ مَثَلُهُمۡ فِي ٱلتَّوۡرَىٰةِۚ وَمَثَلُهُمۡ فِي ٱلۡإِنجِيلِ كَزَرۡعٍ أَخۡرَجَ شَطۡـَٔهُۥ فَـَٔازَرَهُۥ فَٱسۡتَغۡلَظَ فَٱسۡتَوَىٰ عَلَىٰ سُوقِهِۦ يُعۡجِبُ ٱلزُّرَّاعَ لِيَغِيظَ بِهِمُ ٱلۡكُفَّارَۗ وَعَدَ ٱللَّهُ ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ وَعَمِلُواْ ٱلصَّـٰلِحَٰتِ مِنۡهُم مَّغۡفِرَةٗ وَأَجۡرًا عَظِيمَۢا ﴿٢٩﴾
موحهممهد پێغهمبهرێ خودێیه، وئهوێن د گهل وى ل سهر دينێ وى ل سهر كافران ددژوارن، و د ناڤبهرا خۆ دا ددلۆڤانن، تو وان دبينى ئهو د نڤێژێ دا بۆ خودێ دچنه ركووعێ وسجوودێ، ئهو دخوازن خودايێ وان قهنجییێ د گهل وان بكهت، ڤێجا وان ببهته بهحهشتێ، و ژ وان ڕازى ببت، نيشانا عهبدينییا وان بۆ خودێ ل سهر وچاڤێن وان يا دياره ژ بهر شوينا سجوودێ وعيبادهتى، ئهڤه ئهو سالۆخهتێ وانه يێ د تهوراتێ دا هاتى. ومهتهلا وان د ئنجيلێ دا وهكى مهتهلا وى چاندییه يێ چهق وبستيكا خۆ دهرێخستى، پاشى تايێن وى زێده بووين، و ب هێزكهفتى، وخۆ ل سهر بنا خۆ گرتى وجوان ڕابووى، ب ڕهنگهكێ وهسا كو كهيفا وهرازان پێ بێت؛ دا ئهو ب مشهبوونا ڤان خودان باوهران وجوانییا وان كهربێن كافران ڤهكهت. وئهڤه دهليله ل سهر كوفرا وان يێن نهڤيانا صهحابییان د دلی دا ههبت؛ چونكى ههچییێ خودێ ب صهحابییان كهربێن وى ڤهكهت، ئهو وى يێ خۆ هێژاى كوفرێ كرى. خودێ سۆزا دايه وان يێن باوهرى ب خودێ وپێغهمبهرێ وى ئيناى وئهو كرى يا خودێ فهرمان پێ لێ كرى ژ وان، كو گونههێن وان ژێ ببهت، وخێرهكا بێ ڤهبڕين، كو بهحهشته، بدهتێ. وسۆزا خودێ يا ڕاسته وههر دێ ب جهـ ئێت، وههر كهسهكێ ڕێكا صهحابییان بگرت ئهو ژى وهكى وانه، وباشترییا وان يا هندێیه ئهو بهرێ هاتبوونه د ئيسلامێ دا وكهس نهشێت بگههته ڕێزا وان، خودێ ژ وان ڕازى ببت.