قورئانا پیرۆز › سورەتا الممتحنة › ئایەتا ٣
سورەتا الممتحنة · ئایەتا ٣ ب تەفسیرا کوردی
Al-Mumtahanah
بِسۡمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحۡمَٰنِ ٱلرَّحِيمِ
تەفسیرا ساناهی — ماموستا تەحسین ئیبراهیم دۆسکی · ژێدەر
يَـٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ لَا تَتَّخِذُواْ عَدُوِّي وَعَدُوَّكُمۡ أَوۡلِيَآءَ تُلۡقُونَ إِلَيۡهِم بِٱلۡمَوَدَّةِ وَقَدۡ كَفَرُواْ بِمَا جَآءَكُم مِّنَ ٱلۡحَقِّ يُخۡرِجُونَ ٱلرَّسُولَ وَإِيَّاكُمۡ أَن تُؤۡمِنُواْ بِٱللَّهِ رَبِّكُمۡ إِن كُنتُمۡ خَرَجۡتُمۡ جِهَٰدٗا فِي سَبِيلِي وَٱبۡتِغَآءَ مَرۡضَاتِيۚ تُسِرُّونَ إِلَيۡهِم بِٱلۡمَوَدَّةِ وَأَنَا۠ أَعۡلَمُ بِمَآ أَخۡفَيۡتُمۡ وَمَآ أَعۡلَنتُمۡۚ وَمَن يَفۡعَلۡهُ مِنكُمۡ فَقَدۡ ضَلَّ سَوَآءَ ٱلسَّبِيلِ ﴿١﴾
ئهى ئهوێن باوهرى ئيناى، هوين دوژمنێن من ودوژمنێن خۆ بۆ خۆ نهكهنه دۆست وسهركار، دلێ خۆ بدهنێ ودهنگ وباسێن پێغهمبهرى -سلاڤ لێ بن- بۆ ببهن، ونهێنییێن موسلمانان بۆ بێژن، ووان كوفر ب وێ حهقییێ كرییه يا بۆ ههوه هاتى ژ باوهرى ئينانا ب خودێ وپێغهمبهرێ وى وئهو تشتێ هاتییه خوارێ ژ قورئانێ، ئهو پێغهمبهرى وههوه ژى -گهلی خودان باوهران- ژ (مهكههێ) دهردئێخن؛ چونكى ههوه باوهرى ب خودێ خودايێ خۆ وتهوحيدا وى ئينايه، ئهگهر هوين -گهلی خودان باوهران- پێخهمهت جيهادا د ڕێكا من دا مشهخت بووينه؛ دا ڕازيبوونا من ب دهست خۆ بێخن، هوين وهلائا خۆ نهدهنه دوژمنێن من ودوژمنێن خۆ، كو ب نهپهنى ڤه حهز ژ وان بكهن، وئهز ب وێ يێ زانامه يا ههوه ڤهشارتى ويا ههوه ئاشكهرا كرى، وههچییێ ژ ههوه وێ چهندێ بكهت ب ڕاستى ئهوى ڕێكا ڕاست يا ل بهر خۆ بهرزهكرى ويێ ژ حهقییێ دهركهفتى.
إِن يَثۡقَفُوكُمۡ يَكُونُواْ لَكُمۡ أَعۡدَآءٗ وَيَبۡسُطُوٓاْ إِلَيۡكُمۡ أَيۡدِيَهُمۡ وَأَلۡسِنَتَهُم بِٱلسُّوٓءِ وَوَدُّواْ لَوۡ تَكۡفُرُونَ ﴿٢﴾
ئهگهر ئهوێن هه يێن هوين ب دزى ڤه حهز ژێ دكهن ههوه بگرن وهوين بكهڤنه دهستێن وان ئهو دێ بۆ ههوه بنه نهيار، ودێ شهڕێ ههوه كهن وههوه كوژن وگرن، وئهو دێ ئهزمانێن خۆ ب خرابییێ د دهر حهقا ههوه دا درێژ كهن، وههر چاوا بت خوزییا وان ئهو بوو هوين ژى وهكى وان كافر ببن.
لَن تَنفَعَكُمۡ أَرۡحَامُكُمۡ وَلَآ أَوۡلَٰدُكُمۡۚ يَوۡمَ ٱلۡقِيَٰمَةِ يَفۡصِلُ بَيۡنَكُمۡۚ وَٱللَّهُ بِمَا تَعۡمَلُونَ بَصِيرٞ ﴿٣﴾
نه مرۆڤاينییا ههوه ونه زارۆيێن ههوه مفايێ ههوه نادهن دهمێ هوين ژ بهر وان دۆستينییا كافران دكهن، ڕۆژا قيامهتێ خودێ دێ ههوه ژێك ڤهقهتينت، يێن گوهدارییا وى كرى ئهو دێ بهته بهحهشتێ، ويێن بێ ئهمرییا وى كرى ئهو دێ بهته جههنهمێ. وخودێ ب كارێ هوين دكهن يێ بينهره، چو گۆتن وكريارێن ههوه ل وى بهرزه نابن.
قَدۡ كَانَتۡ لَكُمۡ أُسۡوَةٌ حَسَنَةٞ فِيٓ إِبۡرَٰهِيمَ وَٱلَّذِينَ مَعَهُۥٓ إِذۡ قَالُواْ لِقَوۡمِهِمۡ إِنَّا بُرَءَـٰٓؤُاْ مِنكُمۡ وَمِمَّا تَعۡبُدُونَ مِن دُونِ ٱللَّهِ كَفَرۡنَا بِكُمۡ وَبَدَا بَيۡنَنَا وَبَيۡنَكُمُ ٱلۡعَدَٰوَةُ وَٱلۡبَغۡضَآءُ أَبَدًا حَتَّىٰ تُؤۡمِنُواْ بِٱللَّهِ وَحۡدَهُۥٓ إِلَّا قَوۡلَ إِبۡرَٰهِيمَ لِأَبِيهِ لَأَسۡتَغۡفِرَنَّ لَكَ وَمَآ أَمۡلِكُ لَكَ مِنَ ٱللَّهِ مِن شَيۡءٖۖ رَّبَّنَا عَلَيۡكَ تَوَكَّلۡنَا وَإِلَيۡكَ أَنَبۡنَا وَإِلَيۡكَ ٱلۡمَصِيرُ ﴿٤﴾
ب ڕاستى چاڤلێكرنهكا باش بۆ ههوه -گهلی خودان باوهران- د ئيبراهيمى وخودان باوهرێن د گهل وى دا ههبوويه، دهمێ وان گۆتییه مللهتێ خۆ يێ كوفر ب خودێ كرى: هندى ئهمين ئهم ژ ههوه و ژ وى تشتێ هوين ژبلی خودێ دپهرێسن دبهرينه، مه كافرى ب ههوه كر، وئهم ب وێ كوفرێ دڕازى نينين يا هوين ل سهر، ودوژمناتى د ناڤبهرا مه وههوه دا ئاشكهرا بوو وههروههر دێ مينت هندى هوين دكافر بن، وحهتا هوين باوهرییێ ب خودێ ب تنێ بينن، بهلێ ئهو گۆتنا ئيبراهيمى بۆ ههوه نابته جهێ چاڤلێكرنێ دهمێ وى داخوازا گونههـ ژێبرنێ بۆ بابێ خۆ كرى؛ چونكى ئهو هنگى بوو دهمێ هێشتا بۆ وى ديار نهبووى كو بابێ وى دوژمنێ خودێیه، ودهمێ بۆ وى ديار بووى كو ئهو دوژمنێ خودێیه وى خۆ ژێ بهرى كر، خودايێ مه ئهم خۆ ب هيڤییا ته ڤه دهێلين، وئهم ب تۆبهكرن ڤه ل ته دزڤڕين، و ڕۆژا قيامهتێ زڤڕين بۆ نك تهيه.
رَبَّنَا لَا تَجۡعَلۡنَا فِتۡنَةٗ لِّلَّذِينَ كَفَرُواْ وَٱغۡفِرۡ لَنَا رَبَّنَآۖ إِنَّكَ أَنتَ ٱلۡعَزِيزُ ٱلۡحَكِيمُ ﴿٥﴾
خودايێ مه تو مه نهكهيه فتنه بۆ ئهوێن كافر بووين كو تو عهزابا خۆ ب سهر مه دا بينى يان وان ل سهر مه زال كهى، ڤێجا كافر بێژن: ئهگهر ئهڤه ل سهر حهقییێ بان ئهڤ عهزابه ب سهر وان دا نهدهات، ڤێجا ئهو پتر كافر ببن، وتو ب عهفووا خۆ گونههێن مه ڤهشێره، هندى تويى تويى زالێ كهس نهشێتێ، يێ كاربنهجهـ د گۆتن وكريارێن خۆ دا.