قورئانا پیرۆز › سورەتا آل عمران › ئایەتا ١٥٤
سورەتا آل عمران · ئایەتا ١٥٤ ب تەفسیرا کوردی
Ali Imran
بِسۡمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحۡمَٰنِ ٱلرَّحِيمِ
تەفسیرا ساناهی — ماموستا تەحسین ئیبراهیم دۆسکی · ژێدەر
وَلَقَدۡ صَدَقَكُمُ ٱللَّهُ وَعۡدَهُۥٓ إِذۡ تَحُسُّونَهُم بِإِذۡنِهِۦۖ حَتَّىٰٓ إِذَا فَشِلۡتُمۡ وَتَنَٰزَعۡتُمۡ فِي ٱلۡأَمۡرِ وَعَصَيۡتُم مِّنۢ بَعۡدِ مَآ أَرَىٰكُم مَّا تُحِبُّونَۚ مِنكُم مَّن يُرِيدُ ٱلدُّنۡيَا وَمِنكُم مَّن يُرِيدُ ٱلۡأٓخِرَةَۚ ثُمَّ صَرَفَكُمۡ عَنۡهُمۡ لِيَبۡتَلِيَكُمۡۖ وَلَقَدۡ عَفَا عَنكُمۡۗ وَٱللَّهُ ذُو فَضۡلٍ عَلَى ٱلۡمُؤۡمِنِينَ ﴿١٥٢﴾
و ب ڕاستى خودێ پهيمانا خۆ د گهل ههوه كو ههوه ب سهربێخت پێك ئينا، دهمێ ههوه ب ئانههییا وى ل شهڕێ (ئوحودێ) كافر دكوشتن، حهتا دهمێ هوين ترسیاين، و ژ كرنا شهڕى لاواز بووين، وهوين د ناڤبهرا خۆ دا ژێك جودابووين: كانێ ل جهێن خۆ بمينن، يان ژى جهێن خۆ بهێلن وبچن دهسكهفتییان كۆم بكهن؟ وههوه گوهدارییا پێغهمبهرێ خۆ نهكر دهمێ وى فهرمان ل ههوه كرى كو ب چ حالێ ههى هوين جهێن خۆ نههێلن، هنگى شكهستن كهته ڕێزێن ههوه پشتى وى ئهو نيشا چاڤێن ههوه داى يا ههوه حهز ژێ دكر ژ سهركهفتنێ، وئاشكهرا بوو كو هندهك ژ ههوه ههنه دهسكهفتى دڤێن، وهندهك ژ ههوه ههنه ئاخرهت دڤێت، پاشى خودێ بهرێ ههوه ژ وان وهرگێڕا؛ دا ههوه بجهڕبينت، و ب ڕاستى خودێ تۆبه وپهشێمانییا ههوه زانى لهو وى هوين عهفى كرن، وخودێ خودان سهراتى وقهنجییا مهزنه ل سهر خودان باوهران.
۞إِذۡ تُصۡعِدُونَ وَلَا تَلۡوُۥنَ عَلَىٰٓ أَحَدٖ وَٱلرَّسُولُ يَدۡعُوكُمۡ فِيٓ أُخۡرَىٰكُمۡ فَأَثَٰبَكُمۡ غَمَّۢا بِغَمّٖ لِّكَيۡلَا تَحۡزَنُواْ عَلَىٰ مَا فَاتَكُمۡ وَلَا مَآ أَصَٰبَكُمۡۗ وَٱللَّهُ خَبِيرُۢ بِمَا تَعۡمَلُونَ ﴿١٥٣﴾
هوين -گهلى صهحابییێن موحهممهدى سلاڤ لێ بن- ل بيرا خۆ بينن دهمێ هوين ژ نهيارێن خۆ ڕهڤين وههوه قهستا چيایى كرى، وهوين ژ ترس ومهندههۆشییێن خۆ دا ل كهسێ نه دزڤڕين، وپێغهمبهرێ خودێ -سلاڤ لێ بن- ل مهيدانا شهڕى موكم ما بوو و ل پشت ههوه گازى ههوه دكر ودگۆت: ئهى بهنییێن خودێ وهرنه نك من، وههوه هاى ژ وى نهبوو، ئينا جزايێ ههوه ئهو بوو خودێ ئێش وتهنگاڤى وخهم ب سهر ههوه دا ئينا؛ دا هوين ب خهم نهكهڤن ل سهر وێ سهركهفتن ووان دهسكهفتییێ نهگههشتینه ههوه، و ل سهر وێ ترس وشكهستنا ب سهر ههوه دا هاتى. وخودێ ب ههمى كارێ ههوه يێ شارهزايه، تشتهك ژێ ل وى نائێته ڤهشارتن.
ثُمَّ أَنزَلَ عَلَيۡكُم مِّنۢ بَعۡدِ ٱلۡغَمِّ أَمَنَةٗ نُّعَاسٗا يَغۡشَىٰ طَآئِفَةٗ مِّنكُمۡۖ وَطَآئِفَةٞ قَدۡ أَهَمَّتۡهُمۡ أَنفُسُهُمۡ يَظُنُّونَ بِٱللَّهِ غَيۡرَ ٱلۡحَقِّ ظَنَّ ٱلۡجَٰهِلِيَّةِۖ يَقُولُونَ هَل لَّنَا مِنَ ٱلۡأَمۡرِ مِن شَيۡءٖۗ قُلۡ إِنَّ ٱلۡأَمۡرَ كُلَّهُۥ لِلَّهِۗ يُخۡفُونَ فِيٓ أَنفُسِهِم مَّا لَا يُبۡدُونَ لَكَۖ يَقُولُونَ لَوۡ كَانَ لَنَا مِنَ ٱلۡأَمۡرِ شَيۡءٞ مَّا قُتِلۡنَا هَٰهُنَاۗ قُل لَّوۡ كُنتُمۡ فِي بُيُوتِكُمۡ لَبَرَزَ ٱلَّذِينَ كُتِبَ عَلَيۡهِمُ ٱلۡقَتۡلُ إِلَىٰ مَضَاجِعِهِمۡۖ وَلِيَبۡتَلِيَ ٱللَّهُ مَا فِي صُدُورِكُمۡ وَلِيُمَحِّصَ مَا فِي قُلُوبِكُمۡۚ وَٱللَّهُ عَلِيمُۢ بِذَاتِ ٱلصُّدُورِ ﴿١٥٤﴾
پاشى ژ رهحما خودێ ب خودان باوهرێن دلسۆز ئهو بوو پشتى وێ خهم ونهخۆشییێ خودێ رحهتى وباوهرییا ب سۆزا خۆ هاڤێته دلێن وان، و ژ نيشانێن وێ چهندێ ئهو بوو نقرۆسك ب سهر هندهك ژ وان دا -كو یێن دلسۆز بوون- هاتنه خوارێ، ودهستهكهكا دى خهما وان ئهو بوو ئهو خۆ قورتال بكهن، ولاوازى گههشتێ، وههما ئهو ب خۆ ب تنێ ڤه موژيل بوون، ووان هزرهكا خراب ژ خودايێ خۆ ودینێ وى وپێغهمبهرێ وى كر، ووان هزر كر خودێ ڤى كارى بۆ پێغهمبهرێ خۆ پێك نائینت، وئیسلام ب سهر ناكهڤت، لهو تو دێ بينى ئهو ل سهر دهركهفتنا خۆ دپهشێمانن، هندهك ژ وان دبێژنه هندهكان: ئهرێ ما د ڤێ دهركهفتنێ دا تشتهك ب مه ههبوو؟ تو -ئهى پێغهمبهر- بێژه وان: هندى كاره ههمى ب خودێیه، وئهو بوو يێ دهركهفتنا ههوه وتشتێ هاتییه سهرێ ههوه بۆ ههوه تهقديركرى، وئهو كهسهرا ل سهر دهركهفتنا بۆ شهڕى د دلێ خۆ دا ڤهدشێرن وبۆ ته ئاشكهرا نهكهن، ئهو دبێژن: ئهگهر تشتهكێ كێم ژى د ڤێ مهسهلێ دا ب مه با ئهم ل ڤێرێ نهدهاتينه كوشتن، تو بێژه وان: مرن ب دهستێ خودێیه، وئهگهر هوين د مالێن خۆ ژى دا بانه، وخودێ حهزكربا هوين بمرن، ئهوێن كوشتن ل سهر هاتییه نڤيسين دا دهركهڤنه وان جهێن ئهو لێ بێنه كوشتن، وخودێ ئهڤ چهنده نهكر ژ بهر هندێ نهبت دا وێ گومان ونفاقا د سنگێ ههوه دا بجهڕبينت، ودا مرۆڤێ باش ومرۆڤێ پيس ژێك ڤاڤێرت، ودا ئهو كارێ خودان باوهرى ژ یێ منافقى د گۆتن وكرياران دا بۆ مرۆڤان ئاشكهرا بكهت. وخودێ ب وى تشتێ د سنگێن بهنیێن وى دا ههى يێ شارهزايه، وتشتهك ژ كارێ وان ل بهر وى بهرزه نابت.
إِنَّ ٱلَّذِينَ تَوَلَّوۡاْ مِنكُمۡ يَوۡمَ ٱلۡتَقَى ٱلۡجَمۡعَانِ إِنَّمَا ٱسۡتَزَلَّهُمُ ٱلشَّيۡطَٰنُ بِبَعۡضِ مَا كَسَبُواْۖ وَلَقَدۡ عَفَا ٱللَّهُ عَنۡهُمۡۗ إِنَّ ٱللَّهَ غَفُورٌ حَلِيمٞ ﴿١٥٥﴾
گهلى صهحابییێن موحهممهدى سلاڤ لێ بن، هندى ئهون يێن ڕهڤين ژ ههوه ژ شهڕى ل ڕۆژا خودان باوهر وبوتپهرێس ل (ئوحودێ) گههشتينه ئێك، ههما ژ بهر هندهك گونههێن وان كرين شهيتانى ئهو ئێخستنه د ڤێ گونههێ دا، وخودێ ل وان بۆرى وئهو جزا نهدان. هندى خودێیه بۆ گونههكارێن تۆبهكهر گونههـ ژێبره، يێ ئارامه لهزێ د جزادانا وى دا ناكهت يێ بێ ئهمرییا وى بكهت.
يَـٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ لَا تَكُونُواْ كَٱلَّذِينَ كَفَرُواْ وَقَالُواْ لِإِخۡوَٰنِهِمۡ إِذَا ضَرَبُواْ فِي ٱلۡأَرۡضِ أَوۡ كَانُواْ غُزّٗى لَّوۡ كَانُواْ عِندَنَا مَا مَاتُواْ وَمَا قُتِلُواْ لِيَجۡعَلَ ٱللَّهُ ذَٰلِكَ حَسۡرَةٗ فِي قُلُوبِهِمۡۗ وَٱللَّهُ يُحۡيِۦ وَيُمِيتُۗ وَٱللَّهُ بِمَا تَعۡمَلُونَ بَصِيرٞ ﴿١٥٦﴾
ئهى ئهوێن باوهرى ب خودێ وپێغهمبهرێ وى ئيناى، وكار ب شریعهتێ وى كرى، هوین وهكى وان كافران نهبن يێن باوهرى ب خودايێ خۆ نهئيناى، هندى ئهون ئهو دبێژنه برايێن خۆ ژ كافران دهمێ ئهو دهردكهڤن وبۆ كۆمكرنا ڕزقى ل عهردى دگهڕيێن، يان ژى د گهل شهڕكهران دهردكهڤنه غهزايێ ڤێجا دمرن يان تێنهكوشتن: ئهگهر ئهو دهرنهكهفتبانه، وشهڕ نهكربا، ومابانه ل نك مه، ئهو نهدمرن ونهدهاتنه كوشتن. وئهڤ گۆتنه پتر وان دئێشينت وخهمێ وكهسهرێ ل وان زێده دكهت، ڤێجا هندى خودان باوهرن دزانن ئهڤ چهنده ب قهدهرا خودێیه، لهو خودێ بهرێ وان ددهته هيدايهتێ، وموصيبهتێ ل سهر وان سڤك دكهت، وخودێ وى دهێلته ساخ يێ وى ژين بۆ حهزكرى ئهگهر خۆ ڕێڤنگ یان جیهادكهر ژى بت، وئهو وى دمرينت يێ ئهجهلێ وى ب دويماهى بێت، ئهگهر خۆ ل مالا خۆ ژى بت. وخودێ ب ههمى كارێ ههوه يێ بينهره، وئهو دێ ههوا سهرا جزا دهت.