قورئانا پیرۆز › سورەتا النساء › ئایەتا ١٢٩
سورەتا النساء · ئایەتا ١٢٩ ب تەفسیرا کوردی
An-Nisa
بِسۡمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحۡمَٰنِ ٱلرَّحِيمِ
تەفسیرا ساناهی — ماموستا تەحسین ئیبراهیم دۆسکی · ژێدەر
وَيَسۡتَفۡتُونَكَ فِي ٱلنِّسَآءِۖ قُلِ ٱللَّهُ يُفۡتِيكُمۡ فِيهِنَّ وَمَا يُتۡلَىٰ عَلَيۡكُمۡ فِي ٱلۡكِتَٰبِ فِي يَتَٰمَى ٱلنِّسَآءِ ٱلَّـٰتِي لَا تُؤۡتُونَهُنَّ مَا كُتِبَ لَهُنَّ وَتَرۡغَبُونَ أَن تَنكِحُوهُنَّ وَٱلۡمُسۡتَضۡعَفِينَ مِنَ ٱلۡوِلۡدَٰنِ وَأَن تَقُومُواْ لِلۡيَتَٰمَىٰ بِٱلۡقِسۡطِۚ وَمَا تَفۡعَلُواْ مِنۡ خَيۡرٖ فَإِنَّ ٱللَّهَ كَانَ بِهِۦ عَلِيمٗا ﴿١٢٧﴾
ئه‌ى پێغه‌مبه‌ر خه‌لك ژ ته دخوازن كو تو وێ بۆ وان ئاشكه‌را بكه‌ى د ده‌ر حه‌قا ئه‌حكامێن ژنان دا يێ تێگه‌هشتنا وى ل به‌ر وان ئاسێ بووى، تو بێژه: خودێ مه‌سه‌لا وان بۆ هه‌وه ئاشكه‌را دكه‌ت، ووێ يا د كيتابێ دا بۆ هه‌وه دئێته خواندن د ده‌رحه‌قا ژنێن ئێتيم دا يێن كو ئه‌وا بۆ وان هاتییه نڤيسين ژ مه‌هرى وميراتى هوين ناده‌نێ، وهوين دلێ خۆ دبه‌نه ماره‌كرنا وان، وخودێ مه‌سه‌لا لاوازان ژ زارۆكان بۆ هه‌وه ئاشكه‌را دكه‌ت، وكو واجبه هوين ب دادییێ وبێ سته‌م ب كارێ ئێتيمان ڕاببن. وهه‌ر خێره‌كا هوين بكه‌ن خودێ يێ پێ زانايه، تشته‌ك ژێ ل به‌ر وى به‌رزه نابت.
وَإِنِ ٱمۡرَأَةٌ خَافَتۡ مِنۢ بَعۡلِهَا نُشُوزًا أَوۡ إِعۡرَاضٗا فَلَا جُنَاحَ عَلَيۡهِمَآ أَن يُصۡلِحَا بَيۡنَهُمَا صُلۡحٗاۚ وَٱلصُّلۡحُ خَيۡرٞۗ وَأُحۡضِرَتِ ٱلۡأَنفُسُ ٱلشُّحَّۚ وَإِن تُحۡسِنُواْ وَتَتَّقُواْ فَإِنَّ ٱللَّهَ كَانَ بِمَا تَعۡمَلُونَ خَبِيرٗا ﴿١٢٨﴾
وئه‌گه‌ر ژنه‌كێ زانى كو مێرێ وێ خۆ ژ وێ بلندتر دبينت، يان پشتا خۆ دده‌تێ، چو گونه‌هـ ل سه‌ر وان هه‌ر دووان نينه كو ئه‌و ل سه‌ر وى تشتى پێك بێن يێ دلێ وان پێ خۆش ژ لێكڤه‌كرنێ ونه‌فه‌قێ.. وپێكهاتن چێتره. ونه‌فس ل سه‌ر قه‌لسییێ يێن هاتينه چێكرن. وئه‌گه‌ر هوين ب قه‌نجى سه‌ره‌ده‌رییێ د گه‌ل ژنێن خۆ بكه‌ن، و د ده‌رحه‌قا وان دا ژ خودێ بترسن، هندى خودێیه ب وى تشتێ هوين دكه‌ن ژ وێ چه‌ندێ يێ زانا بوويه چو ژێ ل به‌ر وى به‌رزه نابت، وئه‌و هه‌وه سه‌را وى كارى دێ جزا ده‌ت.
وَلَن تَسۡتَطِيعُوٓاْ أَن تَعۡدِلُواْ بَيۡنَ ٱلنِّسَآءِ وَلَوۡ حَرَصۡتُمۡۖ فَلَا تَمِيلُواْ كُلَّ ٱلۡمَيۡلِ فَتَذَرُوهَا كَٱلۡمُعَلَّقَةِۚ وَإِن تُصۡلِحُواْ وَتَتَّقُواْ فَإِنَّ ٱللَّهَ كَانَ غَفُورٗا رَّحِيمٗا ﴿١٢٩﴾
وهوين -گه‌لى زه‌لامان- نه‌شێن ب تمامى دادییێ د ناڤبه‌را ژنان دا بكه‌ن ژ لايێ ڤيانێ ومه‌يلا دلى ڤه، ئه‌گه‌ر چه‌ند هوين خۆ بوه‌ستينن ژى، ڤێجا هوین ئێكجار مه‌يلدارییێ ژ وێ ژنێ نه‌كه‌ن يا دلێ هه‌وه ژێ سار، كو هوين وێ بهێلنه هلاويستى وه‌كى وێ ژنێ يا بێ مێر ونه‌به‌رداى؛ دا گونه‌هكار نه‌بن. وئه‌گه‌ر هوين كارێن خۆ چاك بكه‌ن و د لێكڤه‌كرنا د ناڤبه‌را ژنێن خۆ دا دادییێ بكه‌ن، و د ده‌رحه‌قا وان دا ته‌قوایا خودێ بكه‌ن و ژ وى بترسن، هندى خودێیه بۆ به‌نییێن خۆ باش گونه‌هـ ژێبر بوويه، و ب وان يێ دلۆڤانكار بوويه.
وَإِن يَتَفَرَّقَا يُغۡنِ ٱللَّهُ كُلّٗا مِّن سَعَتِهِۦۚ وَكَانَ ٱللَّهُ وَٰسِعًا حَكِيمٗا ﴿١٣٠﴾
وئه‌گه‌ر ژن ومێر ژێكڤه‌بوون، هندى خودێیه ژ فره‌هى وقه‌نجییا خۆ هه‌ردووان دێ ده‌وله‌مه‌ند كه‌ت؛ چونكى هندى خودێیه قه‌نجى ومنه‌تا وى يا به‌رفره‌هه، و د وى حوكمى دا يێ ئه‌و د ناڤبه‌را به‌نییێن خۆ دا دكه‌ت يێ كاربنه‌جهه.
وَلِلَّهِ مَا فِي ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَمَا فِي ٱلۡأَرۡضِۗ وَلَقَدۡ وَصَّيۡنَا ٱلَّذِينَ أُوتُواْ ٱلۡكِتَٰبَ مِن قَبۡلِكُمۡ وَإِيَّاكُمۡ أَنِ ٱتَّقُواْ ٱللَّهَۚ وَإِن تَكۡفُرُواْ فَإِنَّ لِلَّهِ مَا فِي ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَمَا فِي ٱلۡأَرۡضِۚ وَكَانَ ٱللَّهُ غَنِيًّا حَمِيدٗا ﴿١٣١﴾
وملكێ هه‌ر تشته‌كێ ل عه‌رد وعه‌سمانان ويێ د ناڤبه‌رێ دا يێ خودێیه. و ب ڕاستى مه شيره‌ت ب ته‌قوايێ ل وان كربوو يێن به‌رى هه‌وه كيتاب بۆ هاتى ژ جوهى وفه‌لان، و ل هه‌وه ژى -ئه‌ى ئوممه‌تا موحه‌ممه‌دى- كو ته‌قوایا خودێ بكه‌ن، و د فه‌رمانا وى دا بن، ومه بۆ هه‌وه ئاشكه‌را كرییه كو ئه‌گه‌ر هوين كافرییێ ب ئێكينییا خودێ وشريعه‌تێ وى بكه‌ن هندى خودێیه چو منه‌ت ب هه‌وه نينه؛ چونكى هه‌ر تشته‌كێ ل عه‌رد وعه‌سمانان يێ وییه. وخودێ ژ به‌نییێن خۆ يێ بێ منه‌ت وزه‌نگين بوويه، و د سالۆخه‌ت وكريارێن خۆ دا يێ هێژاى مه‌دحان بوويه.