قورئانا پیرۆز › سورەتا النساء › ئایەتا ٣٤
سورەتا النساء · ئایەتا ٣٤ ب تەفسیرا کوردی
An-Nisa
بِسۡمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحۡمَٰنِ ٱلرَّحِيمِ
تەفسیرا ساناهی — ماموستا تەحسین ئیبراهیم دۆسکی · ژێدەر
وَلَا تَتَمَنَّوۡاْ مَا فَضَّلَ ٱللَّهُ بِهِۦ بَعۡضَكُمۡ عَلَىٰ بَعۡضٖۚ لِّلرِّجَالِ نَصِيبٞ مِّمَّا ٱكۡتَسَبُواْۖ وَلِلنِّسَآءِ نَصِيبٞ مِّمَّا ٱكۡتَسَبۡنَۚ وَسۡـَٔلُواْ ٱللَّهَ مِن فَضۡلِهِۦٓۚ إِنَّ ٱللَّهَ كَانَ بِكُلِّ شَيۡءٍ عَلِيمٗا ﴿٣٢﴾
وهوين خوزییا وى تشتى ڕانه‌هێلن يێ خودێ هنده‌ك ژ هه‌وه پێ ب سه‌ر هنده‌كان ئێخستين، چ د دانا ڕزقى دا بت يان د هه‌ر تشته‌كێ دى يێ وه‌سا دا بت، چونكى خودێ باره‌كا پيڤاى ژ جزاى بۆ زه‌لامان دانايه ل دويڤ كارێ وان، ووى بۆ ژنان ژى باره‌ك دانايه ل دويڤ وى كارێ وان كرى، و ل شوينا كو هوين خوزییان ڕاهێلن هوين داخوازێ ژ خودايێ مه‌رد بكه‌ن ئه‌و ژ سه‌راتى وقه‌نجییا خۆ دێ ده‌ته هه‌وه. هندى خودێیه ب هه‌ر تشته‌كى يێ پڕزانا بوويه، وئه‌و د لێكڤه‌كرنێ دا ب وى تشتێ به‌رژه‌وه‌ندییا به‌نییێن وى تێدا زاناتره.
وَلِكُلّٖ جَعَلۡنَا مَوَٰلِيَ مِمَّا تَرَكَ ٱلۡوَٰلِدَانِ وَٱلۡأَقۡرَبُونَۚ وَٱلَّذِينَ عَقَدَتۡ أَيۡمَٰنُكُمۡ فَـَٔاتُوهُمۡ نَصِيبَهُمۡۚ إِنَّ ٱللَّهَ كَانَ عَلَىٰ كُلِّ شَيۡءٖ شَهِيدًا ﴿٣٣﴾
ومه بۆ هه‌ر ئێك ژ هه‌وه هنده‌ك ميراتگر داناينه، ئه‌و وى ميراتێ ده‌يباب ومرۆڤێن وان یێن نێزيك دهێلن وه‌ردگرن، وئه‌وێن هه‌وه سۆزێن موكم پێڕا به‌ستين كو پشته‌ڤانییا هه‌وه بكه‌ن وهوين باره‌كى ژ ميراتى بده‌نێ، هوين وێ بده‌نێ يا هه‌وه بۆ وان ده‌سنيشان كرى. وميراتگرییا ب سۆزدانێ ل ده‌ستپێكا ئيسلامێ يا دورست بوو، پاشى ب هاتنه خوارا ئايه‌تێن ميراتى ئه‌و هاته ڕاكرن. هندى خودێیه ب هه‌ر تشته‌كێ هوين دكه‌ن يێ ئاگه‌هدار بوويه، وئه‌و دێ هه‌وه سه‌را وى جزاده‌ت.
ٱلرِّجَالُ قَوَّـٰمُونَ عَلَى ٱلنِّسَآءِ بِمَا فَضَّلَ ٱللَّهُ بَعۡضَهُمۡ عَلَىٰ بَعۡضٖ وَبِمَآ أَنفَقُواْ مِنۡ أَمۡوَٰلِهِمۡۚ فَٱلصَّـٰلِحَٰتُ قَٰنِتَٰتٌ حَٰفِظَٰتٞ لِّلۡغَيۡبِ بِمَا حَفِظَ ٱللَّهُۚ وَٱلَّـٰتِي تَخَافُونَ نُشُوزَهُنَّ فَعِظُوهُنَّ وَٱهۡجُرُوهُنَّ فِي ٱلۡمَضَاجِعِ وَٱضۡرِبُوهُنَّۖ فَإِنۡ أَطَعۡنَكُمۡ فَلَا تَبۡغُواْ عَلَيۡهِنَّ سَبِيلًاۗ إِنَّ ٱللَّهَ كَانَ عَلِيّٗا كَبِيرٗا ﴿٣٤﴾
زه‌لام ل سه‌ر چاڤدێرى و ب خودانكرنا ژنان دڕابووينه، ژ به‌ر وان سالۆخه‌تێن پێڕابوون وسه‌راتییێ يێن خودێ داينه وان، و ژ به‌ر وێ مه‌هر ونه‌فه‌قێ يا ئه‌و دده‌نه وان. ڤێجا ئه‌و ژنێن چاك يێن ل سه‌ر ڕێكا ڕاست ژ وان، گوهدارییا خودێ ويا زه‌لامێن خۆ دكه‌ن، و ب پاراستنا خودێ ئه‌و وى تشتى دپارێزن يێ نه ل به‌ر چاڤێن زه‌لامێن وان بت، ژ وى تشتى يێ وان ئه‌و ئێمانه‌تى وان كرى، وئه‌و ژنێن هوين ژ زيزبوونا وان دترسن، هوين ب ئاخفتنه‌كا خۆش وان شيره‌ت بكه‌ن، وئه‌گه‌ر په‌يڤا باش چو فايده نه‌دا، هوين ل سه‌ر جهان پشتا خۆ بده‌نێ، ونێزيك نه‌بن، وئه‌گه‌ر ڤێ پشتدانێ ژى كار ل وان نه‌كر، هوين ب لێدانه‌كا زيان تێدا نه‌بت وان بقوتن، ڤێجا ئه‌گه‌ر وان گوهدارییا هه‌وه كر هشيار بن زۆردارییێ لێ نه‌كه‌ن، چونكى هندى خودايێ بلندێ مه‌زنه خودانێ وانه، وئه‌و دێ تۆلێ ژ وى ڤه‌كه‌ت يێ زۆردارییێ ل وان بكه‌ت.
وَإِنۡ خِفۡتُمۡ شِقَاقَ بَيۡنِهِمَا فَٱبۡعَثُواْ حَكَمٗا مِّنۡ أَهۡلِهِۦ وَحَكَمٗا مِّنۡ أَهۡلِهَآ إِن يُرِيدَآ إِصۡلَٰحٗا يُوَفِّقِ ٱللَّهُ بَيۡنَهُمَآۗ إِنَّ ٱللَّهَ كَانَ عَلِيمًا خَبِيرٗا ﴿٣٥﴾
وئه‌گه‌ر هه‌وه -گه‌لى مرۆڤێن ژن ومێران- زانى كو نه‌خۆشى د ناڤبه‌را وان هه‌ر دووان دا هه‌يه ونه‌دويره ئه‌و ببته ئه‌گه‌را ژێكڤه‌بوونا وان، هوين ئێكێ دادكه‌ر ژ مرۆڤێن زه‌لامى، وئێكێ دادكه‌ر ژ مرۆڤێن ژنێ بهنێرنه نك وان؛ دا ئه‌و به‌رێ خۆ بده‌نێ ووێ بكه‌ن يا به‌رژه‌وه‌ندییا وان تێدا، و ب ڕێكا به‌رگه‌ڕيانا هه‌ردو دادكه‌ران كو وان پێك بينن، و ب كارئينانا وان بۆ شێوه‌یه‌كێ باش خودێ د ناڤبه‌را ژن ومێران دا دێ باش كه‌ت. هندى خودێیه يێ پڕزانايه، تشته‌ك ژ كارێ به‌نییێن وى ل به‌ر وى به‌رزه نابت، يێ شاره‌زايه ب وى تشتێ د دلێن وان دا.
۞وَٱعۡبُدُواْ ٱللَّهَ وَلَا تُشۡرِكُواْ بِهِۦ شَيۡـٔٗاۖ وَبِٱلۡوَٰلِدَيۡنِ إِحۡسَٰنٗا وَبِذِي ٱلۡقُرۡبَىٰ وَٱلۡيَتَٰمَىٰ وَٱلۡمَسَٰكِينِ وَٱلۡجَارِ ذِي ٱلۡقُرۡبَىٰ وَٱلۡجَارِ ٱلۡجُنُبِ وَٱلصَّاحِبِ بِٱلۡجَنۢبِ وَٱبۡنِ ٱلسَّبِيلِ وَمَا مَلَكَتۡ أَيۡمَٰنُكُمۡۗ إِنَّ ٱللَّهَ لَا يُحِبُّ مَن كَانَ مُخۡتَالٗا فَخُورًا ﴿٣٦﴾
وهوين په‌رستنا خودێ ب تنێ بكه‌ن وخۆ ب ده‌ست وى ڤه به‌رده‌ن، وچو هه‌ڤپشكان بۆ وى د خوداينی وپه‌رستنێ دا چێ نه‌كه‌ن، وقه‌نجییێ د گه‌ل ده‌يبابێن خۆ بكه‌ن، ومافێن وان ب دورستى بده‌نێ، ومافێ مرۆڤێن خۆ يێن نێزيك، وئێتيم، وهه‌ژار، وئه‌و هه‌ڤسوییێ مرۆڤێ هه‌وه يێ نێزيك بت يان يێ دوير بت، وهه‌ڤالێ هه‌وه يێ سه‌فه‌رێ، ويێ ل خۆجهییێ، وڕێڤنگێ پێتڤى، وئه‌وێن ل به‌ر ده‌ستێ هه‌وه ژ عه‌بد وجارییان، مافێن ڤان ژى بده‌نێ. هندى خودێیه حه‌ز ژ وان به‌نییێن خۆ ناكه‌ت ئه‌وێن خۆ مه‌زن دكه‌ن، وحه‌ز ژ وان ناكه‌ت ئه‌وێن مه‌دحێن خۆ د ناڤ خه‌لكى دا دكه‌ن.