قورئانا پیرۆز › سورەتا التوبة › ئایەتا ٣٧
سورەتا التوبة · ئایەتا ٣٧ ب تەفسیرا کوردی
At-Tawbah
بِسۡمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحۡمَٰنِ ٱلرَّحِيمِ
تەفسیرا ساناهی — ماموستا تەحسین ئیبراهیم دۆسکی · ژێدەر
يَوۡمَ يُحۡمَىٰ عَلَيۡهَا فِي نَارِ جَهَنَّمَ فَتُكۡوَىٰ بِهَا جِبَاهُهُمۡ وَجُنُوبُهُمۡ وَظُهُورُهُمۡۖ هَٰذَا مَا كَنَزۡتُمۡ لِأَنفُسِكُمۡ فَذُوقُواْ مَا كُنتُمۡ تَكۡنِزُونَ ﴿٣٥﴾
ل ڕۆژا قيامه‌تێ پارچه‌يێن زێڕ وزيڤان دێ داننه د ئاگرى دا، وگاڤا ئه‌و باش هاتنه سۆركرن، دێ ئه‌نى وته‌نشت وپشتێن خودانان پێ ئێنه داخكرن، وبۆ ره‌زیلكرن دێ بێژنه وان: ئه‌ڤه‌يه ئه‌و مالێ هه‌وه يێ كو هه‌وه وه‌ردگرت وحه‌قێ خودێ ژێ نه‌ددا، ڤێجا هوين تام بكه‌نه عه‌زابا ب ئێش، ژ به‌ر وى مالێ هه‌وه هل دگرت.
إِنَّ عِدَّةَ ٱلشُّهُورِ عِندَ ٱللَّهِ ٱثۡنَا عَشَرَ شَهۡرٗا فِي كِتَٰبِ ٱللَّهِ يَوۡمَ خَلَقَ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضَ مِنۡهَآ أَرۡبَعَةٌ حُرُمٞۚ ذَٰلِكَ ٱلدِّينُ ٱلۡقَيِّمُۚ فَلَا تَظۡلِمُواْ فِيهِنَّ أَنفُسَكُمۡۚ وَقَٰتِلُواْ ٱلۡمُشۡرِكِينَ كَآفَّةٗ كَمَا يُقَٰتِلُونَكُمۡ كَآفَّةٗۚ وَٱعۡلَمُوٓاْ أَنَّ ٱللَّهَ مَعَ ٱلۡمُتَّقِينَ ﴿٣٦﴾
د حوكمێ خودێ دا ووه‌كى د له‌وحێ پاراستى دا ژى هاتییه نڤيسين هژمارا مه‌هان دووازده مه‌هن، ڕۆژا وى عه‌سمان وعه‌رد ئافراندين، چار ژ وان دحه‌رامن؛ خودێ كرنا شه‌ڕى تێدا حه‌رامكرییه (ئه‌و ژى ئه‌ڤه‌نه: ذولقه‌عده وذولحججه وموحه‌رره‌م وره‌جه‌ب) ئه‌ڤه‌يه دينێ ڕاست، ڤێجا هوين زۆردارییێ تێدا ل خۆ نه‌كه‌ن؛ چونكى ئه‌و گه‌له‌ك دحه‌رامن، وزۆردارى ژى د وان مه‌هان دا دژوارتره ژ مه‌هێن دى، نه كو زۆردارى د مه‌هێن دى دا يا دورسته. وهوين شه‌ڕێ بوتپه‌رێسان هه‌مییان بكه‌ن كانێ چاوا ئه‌و شه‌ڕێ هه‌وه هه‌مییان دكه‌ن، وهوين بزانن خودێ ب هاريكارى وپشته‌ڤانییا خۆ يێ د گه‌ل ته‌قواداران.
إِنَّمَا ٱلنَّسِيٓءُ زِيَادَةٞ فِي ٱلۡكُفۡرِۖ يُضَلُّ بِهِ ٱلَّذِينَ كَفَرُواْ يُحِلُّونَهُۥ عَامٗا وَيُحَرِّمُونَهُۥ عَامٗا لِّيُوَاطِـُٔواْ عِدَّةَ مَا حَرَّمَ ٱللَّهُ فَيُحِلُّواْ مَا حَرَّمَ ٱللَّهُۚ زُيِّنَ لَهُمۡ سُوٓءُ أَعۡمَٰلِهِمۡۗ وَٱللَّهُ لَا يَهۡدِي ٱلۡقَوۡمَ ٱلۡكَٰفِرِينَ ﴿٣٧﴾
هندى ئه‌و كار بوو يێ عه‌ره‌بان ل جاهليه‌تێ دكر كو چار مه‌هێن نه‌ده‌سنيشانكرى ب ناڤ ژ سالێ حه‌رام دكرن، ڤێجا ساله‌كێ وان ئه‌و مه‌ه پێش دئێخستن وساله‌كێ پاش دئێخستن، وه‌كى به‌رژه‌وه‌ندییا وان دخوازت، ئه‌و كار زێده‌يیه‌كا د كوفرێ دا بوو وان دكر، شه‌يتانى كافر پێ دسه‌ردا دبرن، ئه‌و چار مه‌هێن وان حه‌رامكرنا وان ل ساله‌كێ پاش دئێخست ل سالا دى وان ئه‌و حه‌لال دكرن؛ دا هژمارا مه‌هێن حه‌رامكرى ببنه چار، ڤێجا تشتێ خودێ ژێ حه‌رامكرى وان حه‌لال دكر. شه‌يتانى كريارێن وان يێن خراب بۆ وان دخه‌ملاندن. وخودێ به‌رێ ملله‌تێ كافر ناده‌ته حه‌قییێ وڕاستییێ.
يَـٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ مَا لَكُمۡ إِذَا قِيلَ لَكُمُ ٱنفِرُواْ فِي سَبِيلِ ٱللَّهِ ٱثَّاقَلۡتُمۡ إِلَى ٱلۡأَرۡضِۚ أَرَضِيتُم بِٱلۡحَيَوٰةِ ٱلدُّنۡيَا مِنَ ٱلۡأٓخِرَةِۚ فَمَا مَتَٰعُ ٱلۡحَيَوٰةِ ٱلدُّنۡيَا فِي ٱلۡأٓخِرَةِ إِلَّا قَلِيلٌ ﴿٣٨﴾
ئه‌ى ئه‌وێن باوه‌رى ب خودێ ئيناى ودويكه‌فتنا پێغه‌مبه‌رێ وى كرى، وكار ب شریعه‌تێ وى كرى، هه‌وه چيه ئه‌گه‌ر بۆ هه‌وه هاته گۆتن: بۆ كرنا جيهادا د ڕێكا خودێ دا ده‌ركه‌ڤنه شه‌ڕێ دوژمنێن خۆ، هوين خۆ سست دكه‌ن ودميننه د خانییێن خۆ ڤه؟ ئه‌رێ ما هه‌وه پشك وبارێن خۆ يێن دنيايێ ب سه‌ر خۆشییا ئاخره‌تێ ئێخستينه؟ نێ ئه‌و خۆشییا هوين د دنيايێ دا دبه‌ن يا به‌روه‌خته نامينت، به‌لێ خۆشییا خودێ ل ئاخره‌تێ بۆ خودان باوه‌رێن جيهادكه‌ر داى يا گه‌له‌ك وبه‌رده‌وامه.
إِلَّا تَنفِرُواْ يُعَذِّبۡكُمۡ عَذَابًا أَلِيمٗا وَيَسۡتَبۡدِلۡ قَوۡمًا غَيۡرَكُمۡ وَلَا تَضُرُّوهُ شَيۡـٔٗاۗ وَٱللَّهُ عَلَىٰ كُلِّ شَيۡءٖ قَدِيرٌ ﴿٣٩﴾
ئه‌گه‌ر هوين -گه‌لى خودان باوه‌ران- بۆ كرنا شه‌ڕێ د گه‌ل دوژمنى ده‌رنه‌كه‌ڤن خودێ عه‌زابه‌كێ دێ ده‌ته هه‌وه، وملله‌ته‌كێ دى ژ بلى هه‌وه دێ ده‌ت ده‌مێ ژێ دئێته خواستن كو ئه‌و ده‌ركه‌ڤنه شه‌ڕى ئه‌و دێ ده‌ركه‌ڤن، ودێو گوهدارییا خودێ وپێغه‌مبه‌رێ وى كه‌ن، وهوين ب نه‌كرنا جيهادێ چو زيانێ ناگه‌هيننه خودێ؛ چونكى وى چو مننه‌ت ب هه‌وه نينه وهه‌وه مننه‌ت ب وى هه‌يه. وتشتێ خودێ بڤێت هه‌ر دێ چێ بت. وخودێ ل سه‌ر هه‌ر تشته‌كى يێ خودان شيانه كو دينێ خۆ وپێغه‌مبه‌رێ خۆ بێى هه‌وه ب سه‌ر بێخت.