قورئانا پیرۆز › سورەتا التوبة › ئایەتا ٣٩
سورەتا التوبة · ئایەتا ٣٩ ب تەفسیرا کوردی
At-Tawbah
بِسۡمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحۡمَٰنِ ٱلرَّحِيمِ
تەفسیرا ساناهی — ماموستا تەحسین ئیبراهیم دۆسکی · ژێدەر
إِنَّمَا ٱلنَّسِيٓءُ زِيَادَةٞ فِي ٱلۡكُفۡرِۖ يُضَلُّ بِهِ ٱلَّذِينَ كَفَرُواْ يُحِلُّونَهُۥ عَامٗا وَيُحَرِّمُونَهُۥ عَامٗا لِّيُوَاطِـُٔواْ عِدَّةَ مَا حَرَّمَ ٱللَّهُ فَيُحِلُّواْ مَا حَرَّمَ ٱللَّهُۚ زُيِّنَ لَهُمۡ سُوٓءُ أَعۡمَٰلِهِمۡۗ وَٱللَّهُ لَا يَهۡدِي ٱلۡقَوۡمَ ٱلۡكَٰفِرِينَ ﴿٣٧﴾
هندى ئه‌و كار بوو يێ عه‌ره‌بان ل جاهليه‌تێ دكر كو چار مه‌هێن نه‌ده‌سنيشانكرى ب ناڤ ژ سالێ حه‌رام دكرن، ڤێجا ساله‌كێ وان ئه‌و مه‌ه پێش دئێخستن وساله‌كێ پاش دئێخستن، وه‌كى به‌رژه‌وه‌ندییا وان دخوازت، ئه‌و كار زێده‌يیه‌كا د كوفرێ دا بوو وان دكر، شه‌يتانى كافر پێ دسه‌ردا دبرن، ئه‌و چار مه‌هێن وان حه‌رامكرنا وان ل ساله‌كێ پاش دئێخست ل سالا دى وان ئه‌و حه‌لال دكرن؛ دا هژمارا مه‌هێن حه‌رامكرى ببنه چار، ڤێجا تشتێ خودێ ژێ حه‌رامكرى وان حه‌لال دكر. شه‌يتانى كريارێن وان يێن خراب بۆ وان دخه‌ملاندن. وخودێ به‌رێ ملله‌تێ كافر ناده‌ته حه‌قییێ وڕاستییێ.
يَـٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ مَا لَكُمۡ إِذَا قِيلَ لَكُمُ ٱنفِرُواْ فِي سَبِيلِ ٱللَّهِ ٱثَّاقَلۡتُمۡ إِلَى ٱلۡأَرۡضِۚ أَرَضِيتُم بِٱلۡحَيَوٰةِ ٱلدُّنۡيَا مِنَ ٱلۡأٓخِرَةِۚ فَمَا مَتَٰعُ ٱلۡحَيَوٰةِ ٱلدُّنۡيَا فِي ٱلۡأٓخِرَةِ إِلَّا قَلِيلٌ ﴿٣٨﴾
ئه‌ى ئه‌وێن باوه‌رى ب خودێ ئيناى ودويكه‌فتنا پێغه‌مبه‌رێ وى كرى، وكار ب شریعه‌تێ وى كرى، هه‌وه چيه ئه‌گه‌ر بۆ هه‌وه هاته گۆتن: بۆ كرنا جيهادا د ڕێكا خودێ دا ده‌ركه‌ڤنه شه‌ڕێ دوژمنێن خۆ، هوين خۆ سست دكه‌ن ودميننه د خانییێن خۆ ڤه؟ ئه‌رێ ما هه‌وه پشك وبارێن خۆ يێن دنيايێ ب سه‌ر خۆشییا ئاخره‌تێ ئێخستينه؟ نێ ئه‌و خۆشییا هوين د دنيايێ دا دبه‌ن يا به‌روه‌خته نامينت، به‌لێ خۆشییا خودێ ل ئاخره‌تێ بۆ خودان باوه‌رێن جيهادكه‌ر داى يا گه‌له‌ك وبه‌رده‌وامه.
إِلَّا تَنفِرُواْ يُعَذِّبۡكُمۡ عَذَابًا أَلِيمٗا وَيَسۡتَبۡدِلۡ قَوۡمًا غَيۡرَكُمۡ وَلَا تَضُرُّوهُ شَيۡـٔٗاۗ وَٱللَّهُ عَلَىٰ كُلِّ شَيۡءٖ قَدِيرٌ ﴿٣٩﴾
ئه‌گه‌ر هوين -گه‌لى خودان باوه‌ران- بۆ كرنا شه‌ڕێ د گه‌ل دوژمنى ده‌رنه‌كه‌ڤن خودێ عه‌زابه‌كێ دێ ده‌ته هه‌وه، وملله‌ته‌كێ دى ژ بلى هه‌وه دێ ده‌ت ده‌مێ ژێ دئێته خواستن كو ئه‌و ده‌ركه‌ڤنه شه‌ڕى ئه‌و دێ ده‌ركه‌ڤن، ودێو گوهدارییا خودێ وپێغه‌مبه‌رێ وى كه‌ن، وهوين ب نه‌كرنا جيهادێ چو زيانێ ناگه‌هيننه خودێ؛ چونكى وى چو مننه‌ت ب هه‌وه نينه وهه‌وه مننه‌ت ب وى هه‌يه. وتشتێ خودێ بڤێت هه‌ر دێ چێ بت. وخودێ ل سه‌ر هه‌ر تشته‌كى يێ خودان شيانه كو دينێ خۆ وپێغه‌مبه‌رێ خۆ بێى هه‌وه ب سه‌ر بێخت.
إِلَّا تَنصُرُوهُ فَقَدۡ نَصَرَهُ ٱللَّهُ إِذۡ أَخۡرَجَهُ ٱلَّذِينَ كَفَرُواْ ثَانِيَ ٱثۡنَيۡنِ إِذۡ هُمَا فِي ٱلۡغَارِ إِذۡ يَقُولُ لِصَٰحِبِهِۦ لَا تَحۡزَنۡ إِنَّ ٱللَّهَ مَعَنَاۖ فَأَنزَلَ ٱللَّهُ سَكِينَتَهُۥ عَلَيۡهِ وَأَيَّدَهُۥ بِجُنُودٖ لَّمۡ تَرَوۡهَا وَجَعَلَ كَلِمَةَ ٱلَّذِينَ كَفَرُواْ ٱلسُّفۡلَىٰۗ وَكَلِمَةُ ٱللَّهِ هِيَ ٱلۡعُلۡيَاۗ وَٱللَّهُ عَزِيزٌ حَكِيمٌ ﴿٤٠﴾
ئه‌ى هه‌ڤالێن پێغه‌مبه‌رێ خودێ -سلاڤ لێ بن- ئه‌گه‌ر هوين د گه‌ل وى ده‌رنه‌كه‌ڤنه شه‌ڕى، وپشته‌ڤانییا وى نه‌كه‌ن، ب ڕاستى خودێ پشته‌ڤانییا وى كر وئه‌و ب سه‌رئێخست ڕۆژا كافرێن قوره‌يشییان ئه‌و ژ (مه‌كه‌هێ) ده‌رێخستى، وئه‌و ئێك ژ دووان بوو (ئه‌و وئه‌بووبه‌كرێ ڕاستگۆ خودێ لێ خۆش بت) ده‌مێ كافران ئه‌و نه‌چار كرين قه‌ستا شكه‌فته‌كێ ل چيایێ (ثه‌ور) ل مه‌كه‌هێ بكه‌ن، وسێ شه‌ڤان ماینه ل وێرێ، ده‌مێ وى دگۆته هه‌ڤالێ خۆ (ئه‌بووبه‌كرى) ده‌مێ وى ترس ژێ ديتى: ب خه‌م نه‌كه‌ڤه، هندى خودێیه ب سه‌ركه‌فتن وهاريكارییا خۆ يێ د گه‌ل مه، ئينا خودێ ته‌ناهى ب سه‌ر دلێ پێغه‌مبه‌رێ خۆ دا -سلاڤ لێ بن- ئينا، و ب هنده‌ك له‌شكه‌رێن چو مرۆڤان ئه‌و ب چاڤ نه‌ديتين كو فريشته بوون هاريكارییا وى كر، وخودێ ئه‌و ژ دوژمنێ وى ڕزگاركر ودوژمنێن وى ڕه‌زيلكرن، ووى په‌يڤا ئه‌وێن كافر بووين كره يا نزمتر. وپه‌يڤا خودێیه يا بلند، ب بلندبوونا ئيسلامێ. وخودێ د ملكێ خۆ دا يێ زاله، و د ڕێڤه‌برنا كارێن به‌نییێن خۆ دا يێ كاربنه‌جهه. و د ڤێ ئايه‌تێ دا مه‌دحه‌كا مه‌زن بۆ ئه‌بووبه‌كرێ صدديق -خودێ لێ خۆش بت- هه‌يه.
ٱنفِرُواْ خِفَافٗا وَثِقَالٗا وَجَٰهِدُواْ بِأَمۡوَٰلِكُمۡ وَأَنفُسِكُمۡ فِي سَبِيلِ ٱللَّهِۚ ذَٰلِكُمۡ خَيۡرٞ لَّكُمۡ إِن كُنتُمۡ تَعۡلَمُونَ ﴿٤١﴾
هوين -گه‌لى خودان باوه‌ران- گه‌نج وپير، ل خۆشى ونه‌خۆشییێ بۆ جيهادا د ڕێكا خودێ دا ده‌ركه‌ڤن، وهوين مالێ خۆ د ڕێكا خودێ دا خه‌رج بكه‌ن، و ب ده‌ستێن خۆ شه‌ڕى بۆ بلندكرنا په‌يڤا خودێ بكه‌ن، ئه‌و ده‌ركه‌فتن وخه‌رجكرن ژ خۆگرانكرنێ وپاشڤه‌لێدان وده‌ستگرتنێ چێتره، ئه‌گه‌ر هوين قه‌در وبهايێ جيهادێ ل نك خودێ بزانن پا دێ وێ بكه‌ن.