قورئانا پیرۆز › سورەتا البقرة › ئایەتا ١٨٠
سورەتا البقرة · ئایەتا ١٨٠ ب تەفسیرا کوردی
Al-Baqarah
بِسۡمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحۡمَٰنِ ٱلرَّحِيمِ
تەفسیرا ساناهی — ماموستا تەحسین ئیبراهیم دۆسکی · ژێدەر
يَـٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ كُتِبَ عَلَيۡكُمُ ٱلۡقِصَاصُ فِي ٱلۡقَتۡلَىۖ ٱلۡحُرُّ بِٱلۡحُرِّ وَٱلۡعَبۡدُ بِٱلۡعَبۡدِ وَٱلۡأُنثَىٰ بِٱلۡأُنثَىٰۚ فَمَنۡ عُفِيَ لَهُۥ مِنۡ أَخِيهِ شَيۡءٞ فَٱتِّبَاعُۢ بِٱلۡمَعۡرُوفِ وَأَدَآءٌ إِلَيۡهِ بِإِحۡسَٰنٖۗ ذَٰلِكَ تَخۡفِيفٞ مِّن رَّبِّكُمۡ وَرَحۡمَةٞۗ فَمَنِ ٱعۡتَدَىٰ بَعۡدَ ذَٰلِكَ فَلَهُۥ عَذَابٌ أَلِيمٞ ﴿١٧٨﴾
گه‌لى ئه‌وێن باوه‌رى ب خودێ وپێغه‌مبه‌رێ وى ئيناى وكار ب شریعه‌تێ وى كرى، خودێ ل سه‌ر هه‌وه فه‌ركرییه كو هوين ئه‌وى بكوژن يێ ژ قه‌ستا كوشتنێ بكه‌ت، به‌لێ ب وى شه‌رتى يه‌كسانى ووه‌كهه‌ڤى تێدا هه‌بت: يێ ئازا ب يێ ئازا بێته كوشتن، وعه‌بد ب عه‌بدى، ومێ ب یا مێ. وهه‌چییێ خودانێ كوشتى لێ بۆرى وئه‌و ژ كوشتنێ ئازا كر، و ب تنێ داخوازا خوينێ ژێ كر -وئه‌و هنده‌ك ماله كوژه‌ك به‌رانبه‌ر لێبۆرینێ دده‌ته مرۆڤێن كوشتى- بلا هه‌ردو لا پێگيرییێ ب ڕه‌فتارێ باش بكه‌ن، بلا خودانێ كوشتى بێ توندى داخوازا خوينێ بكه‌ت، وكوژه‌ك بلا مافێ وى ب قه‌نجى بده‌تێ، بێ كێمكرن يان گيرۆكرن. ئه‌ڤ لێبۆرينه ووه‌رگرتنا خوينێ سڤكى ودلۆڤانییه‌كه ژ لايێ خودايێ هه‌وه ڤه بۆ هه‌وه، ڤێجا هه‌چییێ پشتى عه‌فییێ ووه‌رگرتنا خوینێ ڕابت كوژه‌كى بكوژت، ئه‌وى عه‌زابه‌كا ب ئێش بۆ هه‌يه كو د دنيايێ دا بێته كوشتن، و ل ئاخره‌تێ بچته ئاگرى.
وَلَكُمۡ فِي ٱلۡقِصَاصِ حَيَوٰةٞ يَـٰٓأُوْلِي ٱلۡأَلۡبَٰبِ لَعَلَّكُمۡ تَتَّقُونَ ﴿١٧٩﴾
وبۆ هه‌وه -گه‌لى خودانێن عه‌قلێن ساخله‌م- د شريعه‌تێ تۆلستاندن وجهئينانا وى دا ژينه‌كا ته‌نا هه‌يه؛ ب هيڤییا كو هوين ته‌قوایا خودێ بكه‌ن، و ژ وى بترسن، وهه‌رده‌م گوهدارییا وى بكه‌ن.
كُتِبَ عَلَيۡكُمۡ إِذَا حَضَرَ أَحَدَكُمُ ٱلۡمَوۡتُ إِن تَرَكَ خَيۡرًا ٱلۡوَصِيَّةُ لِلۡوَٰلِدَيۡنِ وَٱلۡأَقۡرَبِينَ بِٱلۡمَعۡرُوفِۖ حَقًّا عَلَى ٱلۡمُتَّقِينَ ﴿١٨٠﴾
خودێ ل سه‌ر هه‌وه فه‌ركرییه ئه‌گه‌ر نيشانێن مرنێ ل نك ئێك ژ هه‌وه په‌يدا ببن -وئه‌و ماله‌كى ل پشت خۆ بهێلت- كو ئه‌و شيره‌تێ ب هنده‌ك مالێ خۆ بۆ دايباب ومرۆڤێن خۆ یێن نێزيك بكه‌ت د گه‌ل ب كارئينانا دادییێ؛ نه‌كو يێ فه‌قير بهێلت وشيره‌تێ بۆ يێ ده‌وله‌مه‌ند بكه‌ت، يان ژ سێئێكێ پتر بده‌ت، وئه‌ڤه حه‌قه‌كێ بنه‌جهه ته‌قوادار ئه‌وێن ژ خودێ دترسن كارى پێ دكه‌ن. وئه‌ڤه به‌رى هاتنه‌خوارا ئايه‌تێن لێكڤه‌كرنا ميراتى بوو يێن كو بارا هه‌ر ميراتگره‌كى ده‌ستنيشانكرى.
فَمَنۢ بَدَّلَهُۥ بَعۡدَ مَا سَمِعَهُۥ فَإِنَّمَآ إِثۡمُهُۥ عَلَى ٱلَّذِينَ يُبَدِّلُونَهُۥٓۚ إِنَّ ٱللَّهَ سَمِيعٌ عَلِيمٞ ﴿١٨١﴾
ڤێجا هه‌چییێ گوهـ ل شیره‌تا مرى ببت پاشى وێ بگوهۆرت، هه‌ما گونه‌هـ ل سه‌ر وییه يێ شیره‌تێ دگوهۆڕت. هندى خودێیه گوهدێرێ شيره‌ت وگۆتنێن هه‌وه‌يه، وئه‌و يێ پڕزانايه ب وى تشتێ هوين د سنگێن خۆ دا ڤه‌دشێرن كو مه‌یلێ بۆ حه‌قى ودادییێ یان زۆر وسته‌مێ بكه‌ن، وئه‌و دێ جزایێ هه‌وه سه‌را وێ چه‌ندێ ده‌ت.
فَمَنۡ خَافَ مِن مُّوصٖ جَنَفًا أَوۡ إِثۡمٗا فَأَصۡلَحَ بَيۡنَهُمۡ فَلَآ إِثۡمَ عَلَيۡهِۚ إِنَّ ٱللَّهَ غَفُورٞ رَّحِيمٞ ﴿١٨٢﴾
وهه‌چییێ بزانت كو شیره‌تڤان ژ قه‌ستا يان ب خه‌له‌تى ڤه د شیره‌تا خۆ دا دێ به‌رێ خۆ ژ حه‌قییێ وه‌رگێڕت، ڤێجا ڕابت گۆتنا حه‌قییێ بۆ وى بێژت، وئه‌گه‌ر ئه‌و چێ نه‌بوو یا وى گۆتى، ئه‌و ڕابت هه‌مى لایان پێك بینت كو وه‌صيه‌تێ بگوهۆڕت دا وه لێ بێت وه‌كى شريعه‌تى گۆتى، چو گونه‌هـ ل سه‌ر وى نينه د ڤێ چه‌ندێ دا. هندى خودێیه گونه‌هێن به‌نییێن خۆ ژێ دبه‌ت، ودلۆڤانییێ پێ دبه‌ت.