قورئانا پیرۆز › سورەتا التوبة › ئایەتا ١١٦
سورەتا التوبة · ئایەتا ١١٦ ب تەفسیرا کوردی
At-Tawbah
بِسۡمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحۡمَٰنِ ٱلرَّحِيمِ
تەفسیرا ساناهی — ماموستا تەحسین ئیبراهیم دۆسکی · ژێدەر
وَمَا كَانَ ٱسۡتِغۡفَارُ إِبۡرَٰهِيمَ لِأَبِيهِ إِلَّا عَن مَّوۡعِدَةٖ وَعَدَهَآ إِيَّاهُ فَلَمَّا تَبَيَّنَ لَهُۥٓ أَنَّهُۥ عَدُوّٞ لِّلَّهِ تَبَرَّأَ مِنۡهُۚ إِنَّ إِبۡرَٰهِيمَ لَأَوَّـٰهٌ حَلِيمٞ ﴿١١٤﴾
وداخوازا ئيبراهيمى بۆ بابێ وى يێ بوتپه‌رێس كو خودێ گونه‌هێن وى ژێ ببه‌ت، هه‌ما ژ به‌ر هندێ بوو چونكى وى سۆز دابوويێ، ده‌مێ گۆتییێ: ( سأستغفر لك ربی إنه كان بی حفیا ) یه‌عنى: ئه‌ز دێ داخوازێ بۆ ته ژ خودايێ خۆ كه‌م كو ئه‌و گونه‌هێن ته ژێ ببه‌ت هندى خودايێ منه ئه‌و ب من يێ دلۆڤان بوويه. ڤێجا ده‌مێ بۆ ئيبراهيمى ئاشكه‌رابووى كو بابێ وى دوژمنێ خودێیه وگۆتن ووه‌عز چو كارى لێ ناكه‌ن، وكو ئه‌و دێ ل سه‌ر كوفرێ مرت، ئيبراهيمى ئه‌و هێلا ودوعا بۆ نه‌كرن، وخۆ ژێ به‌ريكر. هندى ئيبراهيم بوو سلاڤ لێ بن گه‌له‌ك هه‌وار دكره خودێ، وگه‌له‌ك يێ دل فره‌هـ وئارام بوو.
وَمَا كَانَ ٱللَّهُ لِيُضِلَّ قَوۡمَۢا بَعۡدَ إِذۡ هَدَىٰهُمۡ حَتَّىٰ يُبَيِّنَ لَهُم مَّا يَتَّقُونَۚ إِنَّ ٱللَّهَ بِكُلِّ شَيۡءٍ عَلِيمٌ ﴿١١٥﴾
ونه‌بوويه كو خودێ ملله‌ته‌كى به‌رزه‌كه‌ت پشتى كو وى منه‌ت ب هيدايه‌تێ لێكرى حه‌تا ئه‌و وى تشتى بۆ وان ئاشكه‌را بكه‌ت يێ كو دڤێت ئه‌و خۆ پێ ژ وى بپارێزن، ووى تشتێ ئه‌و هه‌وجه ببنێ ژ بناخه وچه‌ق وتايێن دينى. هندى خودێیه ب هه‌مى تشتان يێ پڕزانايه. وى ئه‌و تشت نیشا هه‌وه دایه یێ هه‌وه نه‌دزانى، دا هه‌وه چو هێجه‌ت نه‌مینن.
إِنَّ ٱللَّهَ لَهُۥ مُلۡكُ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضِۖ يُحۡيِۦ وَيُمِيتُۚ وَمَا لَكُم مِّن دُونِ ٱللَّهِ مِن وَلِيّٖ وَلَا نَصِيرٖ ﴿١١٦﴾
هندى خودێیه ئه‌وه خودانێ عه‌سمانان وعه‌ردى وهه‌ر تشته‌كێ د ناڤ دا، چو شريك د ئافراندن وڕێڤه‌برن وپه‌رستن وشريعه‌ت دانانانێ دا بۆ وى نينن، يێ وى بڤێت ئه‌و وى زێندى دكه‌ت ويێ وى بڤێت ئه‌و وى دمرينت، وهه‌وه ژ بلی خودێ چو كه‌سه‌ك نينه سه‌ركارى وپشته‌ڤانییا هه‌وه بكه‌ت، وهه‌وه ب سه‌ر دوژمنى بێخت.
لَّقَد تَّابَ ٱللَّهُ عَلَى ٱلنَّبِيِّ وَٱلۡمُهَٰجِرِينَ وَٱلۡأَنصَارِ ٱلَّذِينَ ٱتَّبَعُوهُ فِي سَاعَةِ ٱلۡعُسۡرَةِ مِنۢ بَعۡدِ مَا كَادَ يَزِيغُ قُلُوبُ فَرِيقٖ مِّنۡهُمۡ ثُمَّ تَابَ عَلَيۡهِمۡۚ إِنَّهُۥ بِهِمۡ رَءُوفٞ رَّحِيمٞ ﴿١١٧﴾
ب ڕاستى خودێ ته‌وفيقا پێغه‌مبه‌رێ خۆ موحه‌ممه‌دى سلاڤ لێ بن بۆ تۆبه‌كرنێ وگوهدارییێ دا، وخودێ تۆبه دانا سه‌ر وان مشه‌ختێن جهـ وئويجاخێن خۆ هێلاين وقه‌ستا وارێ ئيسلامێ كرى، وتۆبه دانا سه‌ر پشته‌ڤانێن پێغه‌مبه‌رى ژى سلاڤ لێ بن ئه‌وێن ل ڕۆژا (ته‌بووكێ) د گه‌ل وى ده‌ركه‌فتينه شه‌ڕێ دوژمنان ل وى ده‌مێ گه‌رما دنيايێ يا دژوار، وته‌نگاڤییا خوارن وپێڕه‌هان هه‌ى، خودێ تۆبه دانا سه‌ر وان پشتى كو نێزيك بووى دلێن هنده‌ك ژ وان ژ حه‌قییێ وه‌رگه‌ڕيێن، وئه‌و مه‌يلدارییا خۆشییێ وڕحه‌تییێ بكه‌ن، به‌لێ خودێ ئه‌و موكم كرن و ب هێز ئێخستن وتۆبا وان قه‌بويلكر، هندى ئه‌وه ئه‌و ب وان يێ مهره‌بان ودلۆڤانكاره ل دنیایێ وئاخره‌تێ. و ژ دلۆڤانییا وى ب وان وى تۆبه دانا سه‌ر وان، وتۆبا وان قه‌بويلكر، وئه‌و موكمكرن.
وَعَلَى ٱلثَّلَٰثَةِ ٱلَّذِينَ خُلِّفُواْ حَتَّىٰٓ إِذَا ضَاقَتۡ عَلَيۡهِمُ ٱلۡأَرۡضُ بِمَا رَحُبَتۡ وَضَاقَتۡ عَلَيۡهِمۡ أَنفُسُهُمۡ وَظَنُّوٓاْ أَن لَّا مَلۡجَأَ مِنَ ٱللَّهِ إِلَّآ إِلَيۡهِ ثُمَّ تَابَ عَلَيۡهِمۡ لِيَتُوبُوٓاْۚ إِنَّ ٱللَّهَ هُوَ ٱلتَّوَّابُ ٱلرَّحِيمُ ﴿١١٨﴾
وهه‌ر وه‌سا خودێ تۆبه دانا سه‌ر وان هه‌ر سێ ئه‌نصارییان ژى يێن د گه‌ل پێغه‌مبه‌رى سلاڤ لێ بن ده‌رنه‌كه‌فتين، ڤێجا گه‌له‌ك ب خه‌م كه‌فتين ژ به‌ر وێ چه‌ندێ، وئه‌و هه‌ر سێ ئه‌ڤه بوون: كه‌عبێ كوڕێ مالكى وهلالێ كوڕێ ئومه‌ييه‌ى ومورارێ كوڕێ ره‌بيعى، حه‌تا ده‌مێ ژ به‌ر وێ خه‌ما بۆ وان چێبووى عه‌رد ب فره‌هییا خۆ ڤه ل وان ته‌نگ بووى، وبێهنا وان چك بووى، ووان ب دورستى زانى كو ژ بلی خودێ چو جهـ نينن ئه‌و ژ وى بڕه‌ڤنێ، خودێ به‌رێ وان دا گوهدارى وتۆبه‌كرنێ وزڤڕينا بۆ وى تشتێ خودێ پێ ژ وان ڕازى ببت. هندى خودێیه ئه‌وه پڕ تۆبه‌وه‌رگرێ به‌نییێن خۆ، وئه‌و يێ دلۆڤانكاره ب وان.